Raadsvoorstel Jaarrekening 2025 VNOG en concept programmabegroting VNOG 2027 - 2030

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Van: Portefeuillehouder: Datum:

Jaarrekening 2025 VNOG en concept programmabegroting VNOG 2027 - 2030 Burgemeester en Zaaknummer: 2288274 wethouders F. Backhuijs Opstellen: <de griffie vult de datum van Uiterlijke besluitneming: 9 juni 2026 de raadsvergadering in>

Voorstel 1. Een zienswijze, zoals verwoord in bijgaande conceptbrief, in te dienen op de concept programmabegroting van de GR VNOG 2027 - 2030 Kernboodschap Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wordt de jaarrekening van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland (GR VNOG) de raad ter informatie toegestuurd. Op de conceptbegroting kan de gemeenteraad, desgewenst, een zienswijze geven. Op 26 januari 2026 besloot de gemeenteraad van Lochem een zienswijze in te dienen op de Kadernota 2027 van de VNOG. De zienswijze heeft geen invloed gehad op de conceptbegroting voor 2027. Wij stellen u voor een zienswijze op de conceptbegroting 2027 in te dienen. In bijgevoegde conceptbrief (concept zienswijze bijlage 5) geeft u reactie op de opgestelde begroting en benadrukt u het belang van realistisch begroten. Inleiding 2 april 2026 stuurde het Dagelijks Bestuur (DB) van de VNOG de voorlopige jaarstukken 2026, de conceptbegroting 2027 in één oogopslag en de concept programmabegroting 2027 – 2030 toe. Deze stukken en het begeleidend schrijven zijn als bijlagen bij dit voorstel gevoegd. Jaarrekening 2025 De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijft voor dat de jaarrekening van een GR aan de raden ter informatie wordt toegestuurd.

De deelnemers van de GR VNOG (de gemeenten) moeten kennis kunnen nemen van de financiële situatie en de rechtmatigheid van de jaarrekening van de samenwerking. De jaarrekening biedt een overzicht van de bezittingen, financiële prestaties en de gevolgen van de bedrijfsvoering. De accountant heeft nog geen volledige goedkeuring kunnen geven aan de jaarstukken. Dat gebeurt in de loop van dit jaar en om die reden heeft u de voorlopige jaarstukken gekregen. Deze geven u inzage in de financiële gezondheid van de VNOG. De voorlopige jaarstukken van de VNOG laten een positief resultaat van ca 1,34 miljoen zien. Niet alle plannen uit de begroting zijn helemaal uitgevoerd en de personele lasten zijn niet volledig besteed. Daarentegen moest het vrijwilligersbudget over 2025 wel volledig ingezet worden. Binnen de exploitatiekosten is een aantal posten incidenteel meegevallen en hoefde ook de post Onvoorzien niet volledig te worden aangesproken. Daarbij betaalde de VNOG minder rente op haar leningen dan voorzien en ontving meer rente op haar reserves. Dit alles leidt tot ca. € 1,34 miljoen minder uitgaven dan begroot. Het DB van de VNOG legt het Algemeen Bestuur (AB) van de VNOG een voorstel voor hoe om te gaan met dit positieve resultaat.

De conceptprogrammabegroting 2027 - 2023 De VNOG geeft in de factsheet “Begroting VNOG 2027 – 2030 in één oogopslag" (bijlage 2) een helder beeld van haar uitgaven en hoe deze bekostigd worden. Voor een wat grondiger analyse van de keuzes van de VNOG is het nodig om naar de begroting zelf te kijken. De begroting kent eenzelfde opbouw als de gemeentelijke begroting en moet ook voldoen aan het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV). De VNOG is een omvangrijke organisatie met als kerntaak brandweerzorg. Veel kazernes (52), veel vrijwilligers en veel materieel. Maar de VNOG is meer dan brandweer. Als Veiligheidsregio heeft zij

2288297-1/3

nog een andere kerntaak en dat is Risico- en crisisbeheersing. En met name op dat terrein zijn er de afgelopen jaren grote ontwikkelingen geweest die druk legden en leggen op de organisatie van de VNOG. Corona, de oorlog in Oekraïne, ICT-ontwikkelingen en de risico's die daarmee verbonden zijn, én kostenstijgingen. Naast haar reguliere taken heeft de VNOG daarom in haar regionale beleidsplan voor de komende jaren een aantal speerpunten benoemd waarmee zij zich wil “wapenen” en “voorbereiden” op vaak minder voorspelbare omstandigheden. Tevens kiest zij ervoor de organisatie, de bedrijfsvoering, zodanig in te richten dat deze tegen een stootje kan (robuust is) en wil zij de eigen organisatie weerbaar maken. Daarnaast wil zij de deelnemende gemeenten ondersteunen in het versterken van de benodigde weerbaarheid in geval van crisis of calamiteiten. De speerpunten van de VNOG zijn: Crisisbeheersing, grensoverstijgende samenwerking, natuurbrandbeheersing, risicobewust maken van de samenleving, informatievoorziening en de arbeidsmarkt. De begroting van de VNOG is zorgvuldig opgebouwd met per programma een heldere uiteenzetting wat zij beoogt. Hoofdstuk 5 geeft de financiële vertaling van de programma's en paragrafen.

Als gevolg van de in de afgelopen jaren doorgevoerde bezuinigingen (1,9 miljoen), de korting van de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) door het Rijk (1,1 miljoen) en de stijgende kosten heeft de VNOG in haar Kadernota 2027 aangegeven de bijdrage van de gemeenten te moeten verhogen om de stijgende kapitaalslasten te kunnen dekken. Tot 2027 kon de VNOG dit opvangen omdat groot materieel (brandweerauto's) later werden geleverd. Maar in 2027 kan dit niet langer en is een verhoging van de bijdragen van de gemeenten in de begroting opgenomen. Het feit dat er een jaarresultaat van 1,34 miljoen is, laat zien dat de VNOG al haar plannen voor 2025 niet geheel tot uitvoering heeft kunnen brengen. Het is voorstelbaar dat het DB van de VNOG het AB voorstelt een deel van dit jaarresultaat te laten terugvloeien naar de gemeenten. Beoogd maatschappelijk effect Een Veiligheidsregio die adequaat uitvoering geeft aan haar wettelijke taken, voldoende is voorbereid om bij calamiteiten en crisis de noodzakelijke ondersteuning aan gemeenten te kunnen bieden en het beheersbaar houden van de gemeentelijke uitgaven op het gebied van deelname aan de GR VNOG. Argumenten 1. Met een zienswijze op de concept programmabegroting VNOG 2027 – 2030 laat u de VNOG zien kennis te hebben genomen van de stukken en daar ook iets van te vinden.

In bijgevoegde concept zienswijze uit u uw waardering voor de wijze waarop de toegestuurde stukken zijn opgesteld. Tegelijkertijd vraagt u de VNOG, gelijk de zienswijze op de Kadernota 2027, realistisch te begroten. De afgelopen jaren was er steeds een positief resultaat, mede als gevolg van het feit dat de VNOG aan een aantal taken niet of niet volledig toekomt. Met die positieve resultaten zijn de reserves van de VNOG gevuld. In principe hoeft een GR niet noodzakelijk veel reserves aan te houden omdat uiteindelijk de deelnemers (de gemeenten) verantwoordelijk zijn voor eventuele tekorten. Daarentegen kunnen reserves ook voorkomen dat met regelmaat aan gemeenten een extra bijdrage moet worden gevraagd. Realistisch begroten helpt in het vinden van de juiste balans tussen gemeentelijke bijdragen, reserves en resultaten. Financiële consequenties Voor de wettelijk verplichte deelname aan de GR VNOG is op grond van een verdeelsleutel een bijdrage vastgesteld. Voor Lochem is dat 4,51% + de extra bijdrage van € 121.310. Dit betekent, meerjarig:

-= nadeel

2288297-2/3

Omschrijving

2027

2028

2029

2030

Meerjarenbegroting VNOG 2027-2030 Opgenomen in de begroting

2.876.000 2.725.000

2.945.000 2.800.000

2.946.000 2.800.000

2.969.000 2.800.000

Op te nemen in de Bestuursrapportage 2026

-151.000

-145.000

-146.000

-169.000

De gemeentelijke bijdrage stijgt in 2027 als gevolg van de gebruikelijke toegepaste loon- en prijsindexering, door autonome ontwikkelingen, ontwikkelrichtingen en gestegen kapitaalslasten. Indien het AB besluit dat het positieve resultaat over 2025, of en deel daarvan, moet terugvloeien naar de deelnemers komt dit terug in de jaarrekening 2026 van de gemeente Lochem. Risico’s en kanttekeningen 1. Lochem is één van de 22 deelnemers Een zienswijze op de conceptbegroting heeft effect als het DB besluit daar wat mee te doen en dit voorlegt aan het AB. De zienswijze van Lochem heeft naar verwachting pas effect wanneer meerdere gemeenten een soortgelijke zienswijze indienen en het DB en het AB daarop positief besluiten.

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: 1. Het begeleidend schrijven van de VNOG bij de toegestuurde jaarstukken en begroting 2. De voorlopige jaarstukken 2025 VNOG 3. De conceptbegroting VNOG 2027 in één oogopslag 4. De concept programmabegroting VNOG 2027 – 2030 5. De concept zienswijze

2288297-3/3