Raadsvoorstel Herinrichting buitenruimte gemeentehuis

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Klimaat, Groen, Energie & Mileu

Kenmerk:

2025-

Informatie bij:

Francien van Gils

Portefeuillehouder: L. de Goede

Onderwerp:

Herinrichting buitenruimte gemeentehuis fase 1

Voorstel 1. Uitvoering te geven aan fase 1 (herinrichting voorplein) van het ontwerp “Herinrichting buitenruimte gemeentehuis”. 2. Voor fase 1 in jaarschijf 2026 €305.000 krediet beschikbaar te stellen, namelijk €25.000 voor planuitwerking en €280.000 voor uitvoering.

Inleiding Bij het beschikbaar stellen van budget voor de herinrichting van de binnenruimte van het gemeentehuis in 2022 vroeg u ook aandacht voor herinrichting van de buitenruimte. Nu de verbouwing van de binnenruimte van het gemeentehuis haar afronding nadert, komen we naar u toe voor de herinrichting van de buitenruimte. Dit raadsvoorstel betreft de eerste fase. U streeft met de motie “Toegankelijkheid gemeentehuis” naar een toegankelijke binnen- en buitenruimte voor inwoners met een beperking. Tegelijkertijd kwamen er signalen van inwoners over de grote hoeveelheid stenen voor het gemeentehuis. Deze ontwikkelingen waren aanleiding om vanuit verschillende invalshoeken te kijken naar het herinrichten van de buitenruimte van het gemeentehuis. Denk hierbij aan klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid, toegankelijkheid, bewegen en ontmoeten. Betrokken partijen kregen in de beginfase van het ontwerpproces de kans om ideeën en uitgangspunten in te brengen. Deze betrokken partijen waren de gebruikers van het gemeentehuis, u als raad en stakeholders op het gebied van onderwijs, lokale natuurverenigingen en een ervaringsgroep op gebied van toegankelijkheid. Ook intern hebben collega’s van de verschillende domeinen hun inbreng gehad.

Tijdens een interactieve bijeenkomst (adviserende tafel 24 april 2023) gaf u ons uw wensen mee voor het ontwerp van de gehele buitenruimte rond het gemeentehuis en kwam de wens naar voren om te kunnen faseren. In 2024 stelden we een ontwerp met kostenraming op voor de gehele buitenruimte rond het gemeentehuis. De presentatie van het definitieve ontwerp (inclusief plankaart) is als bijlage aan dit raadsvoorstel toegevoegd. In dit ontwerp gaan we uit van een gefaseerde uitvoering in 3 fases: • Fase 1: Vergroening voorplein en terras achter receptie • Fase 2: Een toekomstbestendig parkeerterrein en daktuin • Fase 3: Impuls verdere buitenruimte We stellen voor om eerst het voorplein en het terras achter de receptie aan te pakken (fase 1). Verschillende opgaven komen hier samen en de kansen tot verduurzaming zijn hier het grootst. Het parkeerterrein is volledig nodig voor parkeren, de huidige parkeervakken zijn goed waterdoorlatend en extra laadpalen recent geplaatst. Ook de kwaliteit en het gebruik van de wat verborgen daktuin op de parkeerkelder willen we in fase 2 verbeteren. Dit doen we nadat we ervaringen hebben opgedaan met het gebruik van het voorplein. Vergroening van de gevels en de luifel van het gemeentehuis zijn als laatste fase voorgesteld. De haalbaarheid en het beheer van deze vergroening zal nog nader moeten worden onderzocht.

Vooruitlopend op dit raadsvoorstel namen wij de verdere planuitwerking en uitvoering van fase 1 op in de Begroting 2025. Hierbij hielden wij rekening met een krediet van € 305.000 voor voorbereiding en

2224154-1/4

uitvoering in 2025. Omdat deze activiteit nog niet was voorzien van het welbekende ‘zwarte blokje’, vragen wij u hierbij om dit krediet beschikbaar te stellen. Uiterlijk bij de Begroting 2028 komen wij bij u terug voor middelen voor de planuitwerking en uitvoering van fase 2 en 3. Beoogd maatschappelijk effect Het plan voorziet in een aantrekkelijke en representatieve buitenruimte voor ontmoeten, werken, spelen en bewegen. Niet alleen voor de bezoekers van het gemeentehuis, maar ook voor de mensen die er werken én voor de nieuwe bewoners van woonwijk Kop van Oost. Bovendien draagt de vernieuwde omgeving van het gemeentehuis bij aan de voorbeeldfunctie die de gemeente heeft op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit en duurzaamheid. Vooral op het voorplein liggen grote kansen tot verbetering. Verschillende opgaven komen hier samen, zoals: • betere verbinding en toegankelijkheid van buiten naar binnen; • minder steen, meer infiltratie, meer groen; • betere verlichting op het plein en naar het parkeerterrein; • beter gebruik van het plein. Financiële consequenties In de Begroting 2025 namen wij voor fase 1 een voorbereidingskrediet van € 25.000 en een investeringskrediet van € 280.000 op in jaarschijf 2025, samen €305.000. In onderstaande tabel zijn de investeringen en jaarlijkse kapitaallasten voor fase 1 uiteengezet.

Omdat we niet in 2025, maar in 2026 tot planvorming en uitvoering komen, vallen in de jaarschijf 2025 de kapitaallasten vrij ten gunste van het begrotingssaldo. Bedragen in €, - = nadeel

Omschrijving Benodigd krediet Inrichting buitenruimte gemeentehuis - voorbereidingskrediet - uitvoering fase 1

Investering Afschr. 2026 termijn

2027

2028

2029

-

-31.000 -31.000

-31.000 -31.000

-31.000 -31.000

-31.000 -31.000

2030 I/S

25.000 280.000 305.000

Totaal k osten Dekking

2026

10

31.000

31.000

31.000

31.000

31.000

Gereserveerd budget Begroting 2025 Totaal dek k ing

31.000

31.000

31.000

31.000

31.000

Saldo te dekken

31.000

-

-

-

-

r+a

r+a

Argumenten 1.1 Met relatief eenvoudige ingrepen is er grote meerwaarde te creëren op het voorplein Op het voorplein kan op een relatief eenvoudige manier het beoogd maatschappelijk effect worden bereikt. Er is gekeken naar de bestaande functionaliteit en kwaliteit. Behouden wat goed is en verbeteren waar dit kan of moet, maar dan wel sober en doelmatig. Dat is het vertrekpunt van het ontwerp. En werk met werk combineren, want de huidige cortenstalen lijngoten op het plein roesten door en zijn toe aan vervanging. Dit kunnen we nu gelijk met de herinrichting meenemen. We vervangen ze door infiltratiestroken. 1.2 Een aantrekkelijk en groen voorplein vormt een representatiever visitekaartje We vergroenen het voorplein door binnen de bestaande structuur van trappen en plateaus vlakken met stenen te verwijderen en plantvakken met rijkbloeiende beplanting en bomen aan te leggen. Zo bereiken we relatief simpel een buitenruimte die groener, klimaatbestendiger, en van meerwaarde is voor de biodiversiteit. We streven naar zoveel mogelijk hergebruik van de vrijkomende stenen elders in (gemeentelijke) projecten. 1.3 Kansen tot verbetering toegankelijkheid en aansluiting binnen-buiten verzilveren Een groener voorplein sluit beter aan op het concept van de nieuwe publieke binnenruimte en centrale hal, dat het gemeentehuis toegankelijker, aantrekkelijker en groener wil maken.

In het ontwerp voor de

2224154-2/4

buitenruimte zijn bij de ingang van het gemeentehuis twee invalideparkeerplaatsen en een bankje opgenomen. De geleidelijnen voor bezoekers met een visuele beperking sluiten we aan op die van binnen. En op het buitenterras achter de receptie stellen we een eyecatcher voor in de vorm van groen in hufterproof potten. Hierdoor wordt ook het uitzicht vanuit de nieuwe zithoek achter de receptie aangekleed. 1.4 Een functioneler en levendiger voorplein We stimuleren ontmoeting door op het plein verschillende zitelementen en verlichting te plaatsen. Ook de verlichting richting parkeerterrein wordt verbeterd. De huidige weinig zichtbare watergoot aan de oostzijde van het plein passen we aan tot levendig en beter herkenbaar speelelement met (hufterproof) waterschalen. De waterschalen vormen een aanvulling op de speelplekken van de nieuwe woonwijk Kop van Oost. De beplanting op het voorplein en in de plantvakken aan de westzijde van Kop van Oost sluiten we op elkaar aan, waardoor de twee gebieden ook ruimtelijk beter met elkaar verbonden zijn. 1.5 Kleine uitbreiding parkeercapaciteit Met de aanleg van twee invalideparkeerplaatsen op het plein kunnen we enkele invalideparkeerplaatsen op het parkeerterrein herinrichten tot regulier parkeren. Het oplossen van het structurele tekort aan parkeerplaatsen kunnen we binnen het huidige parkeerterrein niet oplossen.

Dit was ook geen meegekregen vertrekpunt voor het ontwerp. 2.1 Aansluitend op vernieuwing van de binnenruimte pakken we in 2026 de buitenruimte aan. Nadat de werkzaamheden aan de centrale hal zijn afgerond, kunnen we de buitenruimte gaan aanpakken. Risico’s en kanttekeningen 1. Nader informeren direct aanwonenden Direct aanwonenden, zoals de (nieuwe) bewoners van de woonwijken Kop van Oost en Noorderbleek, zijn nog niet geïnformeerd. Wel hebben ze, voor zover ze er al woonden, hun ideeën en uitgangspunten eerder tijdens de planfase kunnen inbrengen. Zodra het ontwerp is vastgesteld informeren we de direct aanwonenden over het plan, de uitwerking en de uitvoering. We verwachten vanuit de direct omwonenden weinig weerstand voor fase 1. Uitvoering Na besluitvorming begin 2026 werken we in de eerste helft van 2026 het ontwerp voor fase 1 uit qua materialisatie en in een bestek. Vervolgens besteden we het project meervoudig onderhands aan. Vanaf najaar 2026 kan dan naar verwachting de uitvoering starten. We informeren in de eerste helft van 2026 ook de direct aanwonenden en de overige inwoners van Lochem. Hiervoor stellen we een communicatieplan op. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Presentatie van het definitief ontwerp buitenruimte gemeentehuis Lochem 16 december 2026, Burgemeester en wethouders van Lochem,

2224154-3/4

D.C. Kerkdijk secretaris

2224154-4/4

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester