Raadsvoorstel Concept Kadernota VNOG 2027

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Inkoop & Juridische Zaken

Kenmerk:

2160591

Informatie bij:

Veronique Vroege

Portefeuillehouder: F. Backhuijs

Onderwerp:

Concept Kadernota VNOG 2027

Voorstel 1. Een zienswijze in te dienen op de Concept Kadernota VNOG 2027 Inleiding Het bestuur van de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland (VNOG) heeft u op 27 november 2025 in een brief (bijlage 1) haar Concept Kadernota 2027 (bijlage 4) toegestuurd. De VNOG heeft uiteenlopende taken en om snel inzichtelijk te maken waar zij zich de komende jaren op focust heeft zij een “Concept kadernota in één oogopslag” (bijlage 2) gemaakt als ook een “Visuals” (bijlage 3). Op grond van artikel 10 lid 1 onder c van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) VNOG stelt het bestuur van de VNOG de raden in de gelegenheid een zienswijze in te dienen op de Kadernota. Deze extra mogelijkheid is ingebouwd om gemeenteraden tijdig in positie te brengen, te informeren over de voornemens van de GR en daar wat van te vinden. Een kadernota (en soms een kaderbrief) geeft de uitgangspunten voor de wettelijk verplicht op te stellen begroting weer. In dit voorstel gaan wij kort in op de concept Kadernota VNOG 2027 en stellen u voor een zienswijze in te dienen. De bijgevoegde stukken van de VNOG spreken voor zich. In de voorgestelde zienswijze (bijlage 5) wordt onderkend dat de VNOG een belangrijke rol speelt en is er begrip voor het appel dat de VNOG doet op haar deelnemers.

Wel wordt ook benadrukt dat de gemeente Lochem, gelijk de overige deelnemers, de komende jaren scherp aan de wind moet zeilen en zij dit ook van de VNOG verwacht. Korte samenvatting van de belangrijkste aspecten die spelen bij de VNOG De VNOG ziet zich, gelijk de gehele samenleving, geconfronteerd met meer onzekerheden. Waaronder geopolitieke instabiliteit, klimaatverandering, fluctuerende energiekosten en grondstofprijzen, cybercriminaliteit. Dit vraagt van de VNOG extra inzet en ontwikkeling, vooral ook op het gebied van informatievoorziening. Reden om op dat terrein structureel meer capaciteit te willen inzetten. Een ander aandachtspunt is de bedrijfsvoering. De afgelopen jaren is daarop bezuinigd en is de organisatie teruggebracht naar een “sober” niveau. Dit is niet alleen de mening van het Dagelijks Bestuur (DB), maar ook van de accountant. Er zijn structurele inspanningen nodig om van een “sobere” bedrijfsvoering te komen tot een “robuuste” bedrijfsvoering. Een robuuste bedrijfsvoering is nodig om tegemoet te kunnen komen aan de nieuwe taken die op de VNOG afkomen, zoals een spilfunctie op het gebied van Weerbaarheid. Maar ook om een flexibele en wendbare organisatie te kunnen zijn die kan inspelen op snel veranderende omstandigheden.

Dit alles maakt dat de VNOG aangeeft niet te kunnen besparen/bezuinigen maar aan haar deelnemers vraagt om te investeren in de organisatie VNOG. Beoogd maatschappelijk effect Een Veiligheidsregio die efficiënt en effectief invulling geeft aan haar wettelijke taken. En één die dusdanig is georganiseerd dat zij is voorbereid op een eventuele crisis en/of calamiteit en onze samenleving de daarvoor nodige ondersteuning kan bieden. Financiële consequenties De VNOG vraagt meer middelen van de gemeenten. De voorgestelde bijdrage voor de gemeente Lochem in 2027 bedraagt € 2.875.950 waar deze in 2026 was geprognotiseerd op € 2.754.644. In april 2026 ontvangt u de Conceptbegroting 2027 van de VNOG. Wanneer het Algemeen Bestuur (AB) van de VNOG op 19 maart 2026 de Kadernota 2027 definitief vaststelt, is die richtinggevend voor

2241675-1/3

de Conceptbegroting 2027 van de VNOG. Zienswijzen op de Concept Kadernota kunnen daarom nog van invloed zijn op de Kadernota én de Begroting. Argumenten 1.1 De zienswijze geeft een waardering voor de inzet van de VNOG Een zienswijze biedt de gelegenheid om, naast kritische kanttekeningen cq opmerkingen, ook waardering uit te spreken. In de bijgevoegde concept zienswijze laat u zich positief uit u over de wijze waarop de organisatie VNOG haar taken uitvoert en ook probeert haar deelnemers (de raden) zo goed mogelijk van informatie te voorzien. Naast de zorgvuldige opgestelde stukken organiseert zij regelmatig informatiebijeenkomsten en is altijd bereid om toelichting te geven. In de zienswijze uit u uw waardering. 1.2 De zienswijze onderkent het belang van een "robuuste” organisatie VNOG De accountant heeft geconstateerd dat op sommige bedrijfsonderdelen de organisatie van de VNOG te sober is en dat brengt risico's met zich mee. Daarbij komt dat de Veiligheidsregio's, zo ook de VNOG, een steeds belangrijker positie krijgen. Bij gemeentegrens, provinciegrens overstijgende problemen (crisis en/of calamiteiten) zijn het de Veiligheidsregio's waarvan verwacht wordt dat die de verbindende, ondersteunende spil zijn. Het is dan ook begrijpelijk dat het DB van de VNOG streeft naar een "robuuste” organisatie die is opgewassen voor haar taken.

1.3 In de zienswijze vraagt u het bestuur realistisch te zijn Alle deelnemers (gemeenten) van de VNOG worden geconfronteerd met gelijke onzekerheden als de VNOG. En net als de VNOG worden ook gemeenten door het Rijk gekort. Het was dan ook niet onredelijk om in 2024 aan alle Gemeenschappelijke Regelingen, waarin wij als gemeente Lochem deelnemen, te vragen om in 2026 een bezuinigingsbijdrage te leveren. De VNOG heeft in een eerdere reactie laten weten daaraan een aanzienlijke bijdrage te hebben geleverd en niet meer te kunnen bezuinigen. In tegendeel, er wordt meer van de VNOG gevraagd, onder ander op het gebied van weerbaarheid, terwijl de financiering nog onzeker is. Reden om er niet op tegen te zijn dat de VNOG wil investeren in haar informatiepositie. Een onderwerp dat ontzettend belangrijk is om effectief te kunnen inspelen op crisissituaties. De resultaten van 2024 en 2025 laten echter zien dat de VNOG niet is toegekomen aan alle voornemens en investeringen later plaatsvonden waardoor er telkens een positief jaarresultaat te zien is. Resultaten die dan terugvloeien naar reserves, met soms andere doeleinden. Reden om het bestuur te vragen realistisch te begroten. Kritisch te zijn op haar uitgaven in relatie tot de ambities dan wel noodzakelijk geachte investeringen.

En als in 2026 blijkt dat wederom een positief jaarresultaat wordt geboekt, als gevolg van het niet toekomen aan het uitvoeren van taken, mag van de VNOG worden verwacht dat zij de gemeentelijke bijdragen van gemeenten naar beneden bijstellen. Risico’s en kanttekeningen 1. 1. Mogelijke precedentwerking naar andere GR’en Door in te stemmen met deze Concept Kadernota VNOG 2027 en de daarin opgenomen extra uitgaven voor gemeenten kan de indruk bij andere GR’en ontstaan dat de gemeente Lochem bereid is om meer bij te dragen aan haar gemeenschappelijke regelingen. Daar waar in 2024 is gevraagd om bij te dragen aan de bezuinigingsopgave. Echter voor alle GR’en waarin wij deelnemen geldt dat deze per samenwerking, doel en opgave worden beoordeeld. 1.2. Zienswijzen van andere deelnemers kunnen van invloed zijn op de begroting van de VNOG Met 22 deelnemers en mogelijk evenzoveel zienswijzen op de Concept Kadernota is op voorhand niet te zeggen welke gevolgen de VNOG daaraan gaat verbinden. Wanneer veel gemeenten het niet eens zijn met de in deze Concept Kadernota 2027 opgenomen voorstellen kan dat gevolgen hebben voor de begroting 2027 van de VNOG. Uiterlijke besluitneming Omdat de VNOG voor 15 april 2026 haar Concept Begroting aan u moet voorleggen vraagt zij u uiterlijk voor 5 februari 2026 uw zienswijze in te dienen.

Zij is dan in de gelegenheid om een reactie op de ontvangen zienswijze voor te bereiden zodat het Algemeen Bestuur bij het vaststellen van de Kadernota 2027 de ontvangen zienswijzen en reacties kan betrekken.

2241675-2/3

Uitvoering Na besluitvorming van de raad kan de zienswijze (wel of niet aangepast aan de besluitvorming) worden verstuurd. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

De volgende stukken liggen voor u ter inzage: nvt

bijlage 1, Raad_brief concept Kadernota 2027 bijlage 2, Raad_Concept Kadernota 2027 in één oogopslag bijlage 3, Raad_ Visuals Kadernota 2027 bijlage 4, Raad_ Concept Kadernota 2027 Bijlage 5, Raad_Zienswijze gemeente Lochem op Concept Kadernota 2027 Lochem 16 december 2025, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D.C. Kerkdijk secretaris

2241675-3/3

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester