Raadsvoorstel Beleidsplan Gezondheid Gemeente Lochem 2026

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Maatschappelijke Ontwikkeling & Vastgoed

Kenmerk:

2242786

Informatie bij:

Hinke van den Hoeven

Portefeuillehouder: W. Goodin

Onderwerp:

Beleidsplan Gezondheid Gemeente Lochem 2026

Voorstel 1. Beleidsplan Gezondheid gemeente Lochem 2026 vast te stellen. 2. Lokaal Gezondheidsbeleid 2020 in te trekken. Inleiding Gezondheid is een groot goed. De zorgen over de gezondheid van onze inwoners groeit. Het besef groeit dat gezondheid niet alleen afhangt van de mate waarin mensen voor zichzelf en anderen kunnen zorgen, maar ook van de mate waarin (professionele) ondersteuning en zorg beschikbaar zijn. Om de zorgen aan te pakken en de zorg en ondersteuning gestructureerd en effectief te bieden, is een brede, integrale aanpak nodig om gezondheid en welzijn te versterken. Deze aanpak is uitgewerkt in het beleidsplan Gezondheid gemeente Lochem 2026. Zie hiervoor bijlage 1. Op basis van de Wet publieke gezondheid (afgekort Wpg) heeft de gemeente de wettelijk plicht om eens in de vier jaar een beleidsplan Gezondheid op te stellen. Beoogd maatschappelijk effect Onze inwoners zijn in 2040 gezonder dan nu. Met dit plan geven we op een gestructureerde en effectieve wijze uitvoering aan de (wettelijke) gemeentelijke gezondheidstaken en gestelde speerpunten voor de komende vier jaar. Financiële consequenties Het vaststellen van het beleidsplan heeft geen financiële consequenties. In onze programmabegroting zijn structureel middelen opgenomen voor gezondheidstaken.

Daarnaast ontvangt de gemeente (tijdelijk) verschillende landelijke middelen voor de uitvoering van taken voor bijvoorbeeld het Integraal Zorgakkoord, Aanvullende Zorg en Welzijnsakkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord. Hoeveel dat de komende jaren is, is nog onderwerp van gesprek tussen de VNG en het ministerie van VWS. Als eventueel extra middelen nodig zijn voor de uitvoering op basis van de op te stellen uitvoeringsagenda, dan vragen we budget aan in de P&C cyclus. Argumenten 1.1 Het beleidsplan geeft de gemeente richting in de uitvoering van gezondheidstaken en de samenwerking met partners in sociaal domein, medisch domein en zorgdomein. Het beleidsplan beschrijft de trends, doelen en effecten voor de komende vier jaar. De belangrijkste trends hebben betrekking op: dubbele vergrijzing; mentale klachten; spanning; stress; minder gezonde leefstijl de afgelopen jaren bij jong en oud; toenemende zorg over middelengebruik; groeiende verschillen in gezondheid tussen groepen en personeelstekorten in de zorg. Op basis van deze trends en de landelijke en regionale (beleids)ontwikkeling is de ambitie voor 2040 opgesteld. Deze ambitie is uitgewerkt in drie speerpunten met concrete doelen en indicatoren. De speerpunten zijn: 1. We willen dat inwoners van de gemeente Lochem gezond blijven en kwaliteit van leven ervaren door te werken aan veerkracht en vitaliteit.

Door in te zetten op preventie helpen we inwoners om gezond te blijven en beter om te gaan met uitdagingen. De gemeente ondersteunt waar nodig bij leren van gezondere leefstijl en mentaal weerbaarder worden. 2252332-1/3

2. We willen dat inwoners van de gemeente in een gezonde leefomgeving wonen. Een gezonde leefomgeving draagt bij aan een gezondere leefstijl. Een omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten, draagt bij aan een betere gezondheid. Dit doen we door realiseren van beweegvriendelijke leefomgeving en faciliteren rookvrije plekken. Ook kijken we in de (toekomstige) uitvoering naar leefomgevingskwaliteit en gezonde voedselomgeving. 3. We willen goed samenwerken met onze partners om zo bij te dragen aan het beschikbaar en toegankelijk houden van de zorg. Door in te zetten op het stimuleren van goede samenwerking en goede informatievoorzieningen dragen we bij aan de beschikbaarheid en toegankelijkheid van zorg. 1.2 De inhoud van dit plan is in overleg met samenwerkingspartners tot stand gekomen. In Nederland is de gezondheidzorg georganiseerd in vijf zorgwetten: Zorgverzekeringswet, Wet Langdurige zorg (Wlz), Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo), Jeugdwet en de Wet Publieke Gezondheid (Wpg). Op basis van de Wpg heeft de gemeente de plicht om eens in de vier jaar gezondheidsbeleid op te stellen. Het opstellen van het beleid is ons inziens geen doel op zich. De gemeente heeft op basis van de Wet Publieke Gezondheid de wettelijke taak om de gezondheid van haar inwoners te beschermen, te bewaken en te bevorderen.

Daarvoor is er een samenhangend en toegankelijk netwerk van (gezondheids)voorzieningen nodig voor alle inwoners, professionals en andere betrokkenen. Het beleid is ondersteunend aan het verder bouwen van dit netwerk. Met het beleid geven we richting aan de invulling van onze taak in het netwerk. Om die reden is het plan in overleg met samenwerkingspartners tot stand gekomen. 1.3 In dit plan zijn de beleidspunten uit de Landelijke nota Gezondheidsbeleid 2025-2028 (dd december 2025) doorvertaald naar het gemeentelijk beleid. Lokaal beleid moet aansluiten op het landelijk beleid. De strategische en tactische punten in de Landelijke nota Gezondheidsbeleid 2025-2028 zijn verwerkt in het Beleidsplan Gezondheid gemeente Lochem 2026. De operationele punten uit de Landelijke nota Gezondheidsbeleid worden meegenomen in de op te stellen uitvoeringsagenda voor ons beleidsplan. 2.1 Met de vaststelling van dit beleidsplan voldoet de gemeente aan haar wettelijk plicht om eens in de vier jaar een nieuw beleidsplan vast te stellen. Daarmee vervalt het vigerende beleidsplan. Met het vaststellen van het nieuwe plan vervalt het Lokaal Gezondheidsbeleid 2020. Daarom wordt deze ingetrokken met de vaststelling van het nieuwe beleidsplan.

Risico’s en kanttekeningen 1.1 Voor het realiseren van de ambitie en gestelde doelen zijn we mede afhankelijk van inzet van inwoners en samenwerkingspartners Het plan is opgesteld in overleg met partners en met input van de Adviesraad van het Sociaal Domein Lochem. Voor de uitvoering en het behalen van ambitie en de verschillende doelen zijn we afhankelijk van de handelingsmogelijkheden van inwoners en onze partners. Dat betekent dat we het niet geheel in eigen hand hebben of we onze doelen ook daadwerkelijk halen. We blijven met partners in gesprek over de (on)mogelijkheden in het bijdragen aan onze doelstellingen voor onze inwoner. En we blijven samen per doel / activiteit bepalen wat het best passende schaalniveau is voor de uitvoering voor een zo effectief mogelijk bereik van onze acties. Uiterlijke besluitneming Niet van toepassing. Uitvoering Bij de totstandkoming van dit beleidsplan zijn partners betrokken uit het sociaal domein, medisch domein en zorgdomein. Hun input is verwerkt waar dit kon. Dit geldt ook voor het gevraagde advies van de Adviesraad voor Sociaal Domein Lochem (ASDL). Zie hiervoor bijlagen 2 en 3. Punten van partners en ASDL die een meer uitvoerend karakter hebben, worden meegenomen in de uitvoeringsagenda. Na vaststelling van het beleidsplan wordt namelijk eens in de twee jaar een uitvoeringsagenda opgesteld.

Ook dit wordt samen met onze lokale en regionale partners gedaan. In de uitvoering sluiten

2252332-2/3

we aan op landelijk1 en regionaal beleid en lopende trajecten. “Positieve Gezondheid” en “Gezondheid in alle beleidsvelden” zijn belangrijke uitgangspunten. In de agenda worden generieke acties en, wanneer van toegevoegde waarde, ook meer gerichte acties opgenomen. Deze laatste acties worden bepaald op basis van bijvoorbeeld: gesignaleerde vraagstukken in kernen of wijken (geografische duiding), op gezondheidsthema’s en gelieerd aan sociaal economische status. In ieder geval worden de acties geborgd uit het “Preventie- en Handhavingsplan alcohol, drugs en tabak”. In beide plannen wordt aandacht besteed aan middelengebruik en door deze borging komt de uitvoering samen. Bij het opstellen van de uitvoeringsagenda is het belangrijk om steeds voor ogen te houden wat financieel en formatief haalbaar is voor de gemeente én haar samenwerkingspartners. De uitvoeringsagenda wordt vastgesteld door het college van B&W. Uw raad wordt middels een memo daarover geïnformeerd. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: 1. 2. 3.

RAAD_ Beleidsplan Gezondheid gemeenten Lochem 2026 RAAD_Gevraagd advies van ASDL op concept beleidsplan Gezondheid dd 08-12-25 Brf_reactie aan ASDL op hun gevraagd advies op concept beleidsplan Gezondheid

De volgende stukken liggen voor u ter inzage: n.v.t.

Lochem 27 januari 2026, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D.C. Kerkdijk secretaris

1

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester

Voorbeelden hiervan zijn: Landelijke nota Gezondheidsbeleid 2025 – 2028 (Ministerie van VWS, december 2025) en Nationale Integrale Preventiestrategie (Ministerie van VWS, zomer 2025)

2252332-3/3