Raadsvoorstel Afwegingskader Brede Welvaart

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Ruimtelijke & Economische Ontwikkeling

Kenmerk:

2220781

Informatie bij:

Brigit Huijsmans

Portefeuillehouder: M. Eggink

Onderwerp:

Afwegingskader Regionale Brede Welvaart

Voorstel 1. De in het Afwegingskader Regionale Brede Welvaart benoemde dimensies en hoofdaspecten te onderschrijven en geen zienswijze in te dienen. Inleiding Voor u ligt het Afwegingskader Regionale Brede Welvaart (hierna: Afwegingskader). De belangrijkste vraag die bij dit raadsvoorstel voor ligt is: kunt u de elementen van dit Afwegingskader en de voorgestelde methode onderschrijven? Wat houdt het Afwegingskader in? Het Afwegingskader helpt om richting en betekenis te geven aan ruimtelijke keuzes. Het Afwegingskader biedt een methodiek om de varianten voor het ontwikkelperspectief te vergelijken. Het maakt inzichtelijk bij welke ruimtelijke keuzes maatschappelijke effecten botsen of elkaar versterken. Context voor het Afwegingskader Samen met Rijk, 2 provincies, 3 waterschappen en 8 gemeenten werken we aan een ontwikkelperspectief voor de Regio Stedendriehoek. In dit ontwikkelperspectief onderzoeken we op welke wijze de Regio Stedendriehoek kan bijdragen aan de landelijke verstedelijkingsopgave. We doen dit door verschillende varianten te ontwikkelen en naast elkaar te leggen. Belangrijke randvoorwaarde hierbij is dat deze ontwikkeling bijdraagt aan het verbeteren van de brede welvaart1 in de regio. Het gaat niet alleen om het bouwen van nieuwe huizen.

Het gaat ook om meer banen, goede bereikbaarheid, genoeg voorzieningen zoals winkels en scholen, en een groene omgeving die klaar is voor het veranderende klimaat. De stad en het platteland hebben elkaar hierbij nodig en kunnen elkaar helpen sterker te worden. De elementen van het Afwegingskader Het Afwegingskader is opgebouwd uit drie dimensies van brede welvaart, waarbij elke dimensie bestaat uit vier hoofdaspecten uitgewerkt in onderwerpen. In onderstaande tabel is dit weergegeven: Dimensie

Hoofdaspect

Onderwerpen*

Bevorderen sociaalmaatschappelijk welzijn

• •

Functiemenging, maatschappelijke en culturele voorzieningen, leefstijl en gezondheid, intergenerationele en culturele cohesie Groene leefomgeving, kwaliteit van lucht, bodem en water, bereikbaarheid, energie

Versterken Duurzame leefomgeving

Stimuleren veerkrachtige inclusieve economie

• • • • • • • • • •

Sociale veiligheid Gemeenschapsgevoel en culturele identiteit Welbevinden Demografische samenhang Groen en natuur Milieu en klimaat Ruimte en bereikbaarheid Duurzame energievoorzieningen Economie & innovatie Onderscheidend vermogen van de regio Woon- en werkklimaat Onderwijs en arbeidsmarkt

werkgelegenheid, concurrentiekracht, bestaanszekerheid, onderwijsaanbod

* zie voor een totaal overzicht figuur 5 op pagina 10 van het Afwegingskader

1

Brede welvaart is een maatstaf voor alles dat mensen van waarde vinden. Naast materiële welvaart gaat het om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Zie ook link.

2220782-1/3

Voor de gemeenteraadsleden werkt de Regio aan digitale informatie waarin het Afwegingskader uitgebreid wordt toegelicht. Zodra deze informatie beschikbaar is, ontvangt u deze. Beoogd maatschappelijk effect Het Afwegingskader is een middel om te komen tot het Ontwikkelperspectief. Met het onderschrijven van de elementen uit het Afwegingskader zet u een volgende stap om te komen tot een regionaal ontwikkelperspectief. Dit in het belang van onze samenleving, lokaal en regionaal. Financiële consequenties Niet van toepassing. Argumenten 1.1 Het Afwegingskader is toegespitst op onze regio Het Afwegingskader is de opbrengst van een breed proces met Rijk, regio, provincies, gemeenten, en waterschappen en is gebaseerd op beschikbaar inwonersonderzoek. Tijdens de raadsconferentie van 13 mei bent u geïnformeerd en meegenomen in het thema brede welvaart en het Afwegingskader (zie link voor een terugblik).

Aan de hand van alle inbreng is het algemene brede welvaartskader aangevuld met onderwerpen die voor de Stedendriehoek relevant zijn: • meer nadruk op de balans tussen inwoners en arbeidsplaatsen, • het behouden van talent en stimuleren van terugkeer, • het vergroten van het aandeel inwoners met een startkwalificatie, • het vergroten van duurzame mobiliteit, • het verkleinen van de afstand tot voorzieningen, • het versterken van natuur, biodiversiteit en bodem, • het versterken van werken in de eigen regio. 1.2 Deze processtap sluit aan bij de afspraken die we hierover maakten De eerste stap richting het Ontwikkelperspectief zetten we met de contourenschets. U ontving hierover de memo op 8 oktober 2024. Daarna bent u doorlopend geïnformeerd, onder andere via de langetermijnplanning (Q3 2025, zie link) via de Regio. Het vaststellen van het Afwegingskader is een belangrijke vervolgstap in het hele proces van de totstandkoming van het Ontwikkelperspectief. 1.3 Brede welvaart sluit aan bij onze omgevingsvisie en de werelddoelen In onze Omgevingsvisie Lochem 2040 “Krachtig en in balans” onderschrijven we de werelddoelen (Sustainable Development Goals). De aspecten werkgelegenheid, duurzaamheid, sociale cohesie en een veilige, gezonde en inclusieve leefomgeving vinden een plek in de ambities en doelen van de omgevingsvisie. Het ontwikkelperspectief sluit hierop aan.

Dit is van belang om ook naar de toekomst toe oog te hebben voor een duurzame, toekomstbestendige en leefbare regio. 1.4 Wij zien geen reden om een zienswijze naar voren te brengen De voorgestelde methodiek kan ons verder helpen in een omvangrijk proces met veel partners. De elementen in het Afwegingskader bieden voldoende houvast en ruimte om met elkaar het gesprek te voeren over de varianten die ontwikkeld worden. Het Afwegingskader is daarmee een bruikbaar middel om tot een ontwikkelperspectief te komen voor onze regio. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Zonder de varianten blijft het afwegingskader theoretisch Op dit moment beschikt u wel over het afwegingskader, maar zijn de varianten nog niet gereed. Moventem heeft, in samenwerking met alle betrokken partijen, het afwegingskader dat nu voorligt opgesteld, op een navolgbare manier. In hoofdstuk 5 van het afwegingskader staat de methode beschreven, om zo beter gevoel te krijgen bij de toepassing ervan op de varianten. 1.2 Bij de beoordeling van de varianten moet rekening gehouden worden met de verschillen tussen stad en platteland In het stedelijk gebied liggen de accenten net anders dan in het landelijk gebied met kleine dorpen en buurtschappen. Daar moet aandacht voor zijn.

Door het inzetten van een brede vertegenwoordiging vanuit de regio, aangevuld met externe expertise uit verschillende disciplines wordt lokale kennis aangevuld met een kritische blik van buiten. Hiermee wordt beoogd een integrale inschatting te kunnen maken van toekomstige effecten voor zowel stad als landelijk gebied.

2220782-2/3

1.3 De varianten die getoetst moeten worden moeten voldoende en in dezelfde mate zijn uitgewerkt Om de varianten straks goed te kunnen beoordelen, is het essentieel dat de verschillende ruimtelijke varianten op een vergelijkbare manier inzicht bieden in de beleidsvoornemens. Het gaat daarbij niet alleen om een ruimtelijk verhaal of kaartbeeld, maar juist ook om de beleidsmatige en maatschappelijke richting die elk scenario vertegenwoordigt. Hoewel er voor de verschillende onderdelen verschillende bureaus in de arm zijn genomen, is er onderlinge afstemming en wordt hierop vanuit de regio ook op gestuurd. 1.4 Het Afwegingskader leidt niet tot een kwantitatief oordeel Een opmerking bij het Afwegingskader is dat het kwalitatieve scores oplevert. Op die manier geeft het Afwegingskader inzicht in de sterke kanten van een variant, en welke 'waarden’ daaronder leiden. Moventem gebruikt hier de term ‘afruilen’ voor. Uiterlijke besluitneming Tot 1 december zijn alle acht gemeenteraden, de beide provincies en de drie waterschappen in de gelegenheid om te reageren op het afwegingskader. De besluitvorming moet daarom vóór 1 december plaatsvinden. Uitvoering Eventuele zienswijzen of reacties worden verwerkt, waarna het bestuurlijk overleg Rijk-regio het afwegingskader definitief vaststelt. Wanneer reacties niet worden overgenomen wordt dit nader toegelicht.

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

De volgende stukken liggen voor u ter inzage:

Bijlage 1: Afwegingskader Regionale Brede Welvaart Bijlage 2: Raadsbrief Regio Stedendriehoek Afwegingskader Lochem 30 september 2025, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D.C. Kerkdijk secretaris

2220782-3/3

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester