Raad Advies op de vergunningaanvraag van Vitens voor nieuw drinkwaterproductiebedrijf

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Van: Portefeuillehouder: Datum:

Advies op de vergunningaanvraag van Vitens voor nieuw drinkwaterproductiebedrijf Burgemeester en Zaaknummer: wethouders M. Eggink Opstellen: <de griffie vult de datum van Uiterlijke besluitneming: de raadsvergadering in>

2293572 Fiona Sinoo 7 juli 2026

Voorstel Het college te adviseren de aangevraagde omgevingsvergunning voor het nieuwe drinkwaterproductiebedrijf aan de Hessenweg/Onder Langs te verlenen. Kernboodschap Er is nieuwbouw nodig om voldoende drinkwater te kunnen winnen. Met het bestaande drinkwaterproductiebedrijf aan de Paasberg 4 lukt dat niet. Vitens heeft wel een vergunning voor voldoende grondwateronttrekking. Maar het bestaande gebouw is zo verouderd, dat het niet lukt om die hoeveelheid ook te winnen. Met een nieuw gebouw kan dat wel. We hebben in Nederland steeds meer drinkwater nodig. Dat komt doordat het aantal inwoners toeneemt en daarmee het aantal woningen en bedrijven. Ook komt het doordat er langere periodes van droogte en hitte zijn door klimaatverandering. Het nieuwe drinkwaterbedrijf is beoogd aan de overkant van de weg waar nu het huidige bedrijf is gevestigd. Zo kan tijdens de bouw het huidige bedrijf drinkwater blijven maken. Voor de bouw van het nieuwe productiebedrijf is een vergunning (BOPA) aangevraagd. Inleiding De vraag naar drinkwater groeit en het klimaat verandert. Daarom moet Vitens meer drinkwater kunnen produceren. Op 24 december 2025 ontvingen wij een vergunningaanvraag voor een nieuw drinkwaterproductiebedrijf van Vitens. Zij willen het bestaande bedrijf aan de Paasberg 4 in Lochem vervangen.

In een drinkwaterproductiebedrijf wordt grondwater gewonnen en gezuiverd tot veilig drinkwater. Vitens heeft voor het winnen van het (extra) grondwater al een watervergunning voor het onttrekken van grondwater. Die verandert niet. Het gaat hier enkel om het productiebedrijf, dat het winnen van extra grondwater mogelijk maakt. Op de plek van het nieuwe bedrijf geldt volgens het Omgevingsplan de bestemming ‘Groen’. Een drinkwaterproductiebedrijf past daar niet. Met een ruimtelijke procedure (BOPA) kan hiervan worden afgeweken. Het college heeft het voornemen om dat te doen. Wij hebben u hier op 11 december 2024 over geïnformeerd met een raadsmemo. Wij verzoeken u ons uw (bindend) advies te geven over het verlenen of weigeren van de vergunning. Beoogd maatschappelijk effect Met deze vergunning kan Vitens in de toekomst meer drinkwater produceren: 3 miljoen m3 per jaar in plaats van 1,7 miljoen m3. Het nieuwe drinkwaterproductiebedrijf voorziet in de toenemende behoefte aan drinkwater. Argumenten 1.1 De aanvraag is in lijn met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties Dit blijkt uit het door Vitens meegestuurde rapport (zie bijlage 1). 1.2 Met een positief advies kan worden voorzien in het algemeen belang van de drinkwatervoorziening in de toekomst.

Na vergunningverlening heeft Vitens het recht om af te wijken van het Omgevingsplan voor een nieuw drinkwaterproductiebedrijf, waarmee een hogere productiecapaciteit wordt gehaald dan bij het bestaande bedrijf. 1.3 Op de bestaande plek kan niet voldoende drinkwater worden geproduceerd. Het gebouw is verouderd en er is te weinig ruimte. Nieuwbouw op die plek kan ook niet omdat het waterbedrijf tijdens de bouw open moet blijven.

2293575-1/3

1.4 Vitens betrok omwonenden en organisaties en paste op basis daarvan zijn plannen aan. Vitens heeft op verschillende momenten omwonenden en organisaties betrokken bij het plan. Ook was er een bewonersavond op 20 februari 2025. Tot slot heeft Vitens een projectwebsite, een nieuwsbrief en een mailbox specifiek voor deze ontwikkeling. De inbreng van de buurt heeft ertoe geleid dat de hoogte van het gebouw is aangepast en dat het hoogste deel van het gebouw zo ver mogelijk van de Tusselerhof komt te staan. Risico’s en kanttekeningen 1.1 Een deel van het plangebied ligt binnen het Gelders NatuurNetwerk (verder: GNN). Er gaat maximaal 100m2 verloren. Dit compenseert Vitens door 167 m2 bos aan te planten op een agrarisch perceel, circa 380 meter ten zuiden van het plangebied. Dit is afgestemd met de provincie. 1.2 Het bestaande speelveldje gaat verloren Het perceel wordt momenteel gebruikt als trapveldje/speelveldje/hondenuitlaatveld. Ter compensatie stelt Vitens een bedrag beschikbaar. Afgesproken is dat Welzijn Lochem een opdracht krijgt om te zoeken naar een nieuwe plek ter compensatie. Vitens wil graag meekijken en meedenken met het plan. 1.3 Er wordt niet voldaan aan de wettelijke beslistermijn De wettelijke beslistermijn is acht weken, met een verlenging tot maximaal 14 weken.

Omdat dit een complexe aanvraag is, waarbij diverse instanties moesten worden geraadpleegd, en extra informatie nodig bleek, wordt helaas niet voldaan aan deze termijn. Hierover hebben wij afgestemd met Vitens. Voor Vitens is het werkbaar wanneer er uiterlijk in de laatste raadsvergadering voor het zomerreces een besluit wordt genomen, zodat daarop een besluit op de vergunningaanvraag genomen kan worden. 1.4 De vergunning kan pas worden verleend als de anterieure overeenkomst is getekend. De gemeente is op dit moment eigenaar van de gronden van de locatie. De gronden worden door Vitens van de gemeente aangekocht. Dit wordt in een anterieure overeenkomst vastgelegd. Om de eigendomssituatie en het kostenverhaal goed te regelen, verlenen wij pas na het definitief worden van de overeenkomst de vergunning. Financiële consequenties Het plan heeft twee financiële effecten voor de gemeente. Ten eerste betreft dit de verkoop van grond aan Vitens. De exacte opbrengst staat nog niet vast, omdat de prijs nog wordt bepaald. Ten tweede worden met Vitens afspraken gemaakt in een anterieure overeenkomst. Daarbij is het uitgangspunt dat Vitens de kosten vergoedt die de gemeente maakt, zoals plankosten en eventuele nadeelcompensatie. Op dit moment zijn er nog enkele onzekerheden in de financiële uitwerking.

Deze hebben met name betrekking op:  de exacte hoogte van de opbrengst van de grond;  de mate van zekerheid waarmee kosten volledig kunnen worden verhaald;  de mogelijke omvang van nadeelcompensatie, die vooraf lastig is te bepalen. Deze onzekerheden hebben alleen betrekking op de exacte hoogte van de bedragen, niet op het uitgangspunt dat kosten worden verhaald. Bij de verdere uitwerking van de afspraken met Vitens worden deze punten nader geconcretiseerd. Zodra de financiële gevolgen voldoende inzichtelijk zijn, worden deze verwerkt in de bestuursrapportage, die ter besluitvorming aan u wordt voorgelegd. Communicatie en participatie Vitens betrekt na de vergunningverlening omwonenden en belanghebbende organisaties bij de verdere planuitwerking. Het gaat dan om de verdere detaillering en om het minimaliseren van hinder in de bouwfase. Een compleet overzicht van de participatie, de inbreng en het resultaat is in het participatieverslag te vinden.

2293575-2/3

Het besluit tot vergunningverlening wordt gepubliceerd. Hier kunnen belanghebbenden binnen zes weken bezwaar tegen maken. Planning en evaluatie De uiterlijke besluitdatum is 7 juli 2026. Deze vergunningaanvraag volgt de zogenaamde ‘reguliere procedure’. Dat betekent dat binnen acht weken een besluit moet worden genomen (met mogelijke verlenging tot 14 weken). Omdat dit een complexe aanvraag is, waarbij diverse instanties moesten worden geraadpleegd, en extra informatie nodig bleek, wordt helaas niet voldaan aan deze termijn. Met Vitens is afgestemd dat de bindende adviesvraag vóór het zomerreces in de raadsvergadering kan worden behandeld. Dit betekent dat de uiterlijke besluitdatum voor u de raadsvergadering van 7 juli 2026 is. Na het besluit van de raad kan de vergunning worden verleend. Dat gebeurt pas nadat de overeenkomst met Vitens definitief is. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Ruimtelijke motivering BOPA Compensatieplan GNN Participatieverslag Kaartbijlage bouwvoorschriften Kaartbijlage voorschriften terreininrichting Toelichting aanvraag BOPA

2293575-3/3

De volgende stukken liggen voor u ter inzage: