Motie VADO Vernatting van de Hagenbeek stopzetten – het water staat aan de lippen

MOTIE Raadsvergadering: Titel van de motie:

15 september 2025 Vernatting van de Hagenbeek stopzetten – het water staat aan de lippen

Motie vreemd aan de orde De motie wordt ingediend door: Mede-indieners: De gemeenteraad van Lochem, in vergadering bijeen, gehoord de overwegingen, constaterende dat: 1. Het Waterschap Rijn en IJssel (WRIJ), in opdracht van de provincie Gelderland, plannen heeft voor vernatting van Hagenbeek, waaronder een voorgenomen peilverhoging van 50-70 cm. Deze verhoging kan ernstige gevolgen hebben voor woningen1, landbouwgrond en bedrijven2. 2. Uit onder andere de GGOR-studie uit 20183, de LESA/Larenstein -analyse4 en bevindingen van Staatsbosbeheer blijkt dat de huidige natuurwaarden in Hagenbeek op een hoogtepunt liggen. 3. Uit beschikbare rapporten5 blijkt dat verdere vernatting niet noodzakelijk is, omdat er geen sprake is van verdroging of verzuring. De bijdrage aan verdere habitatoptimalisatie door extra vernatting lijkt hierbij beperkt. 4. De beschikbare modelberekeningen van WRIJ niet zijn toegespitst op perceelniveau; volgens deskundigen zou een verhoging van het grondwaterpeil met 5–20 cm negatieve gevolgen en consequenties hebben voor aanwonenden. 5. Door aanwonenden wordt aangegeven dat participatie en communicatie tot nu toe niet voldoende hebben geleid tot oplossingen. 6. Er in bouwkundige rapportages voornamelijk is gekeken naar de staat van het object en muurdiktes zijn ingeschat i.p.v. proefboringen te maken.

Zo ook naar aanwezige verwering zonder te bepalen waar de oorzaak ligt, en daarmee aannames bevatten met een beperkt aantal concrete aanbevelingen. 7. De afhandeling van WOO-verzoeken door WRIJ6 traag verloopt en inzage in relevante dossiers beperkt is. 8. Vernatting kan leiden tot gebieden die geschikt zijn als broedplaats voor insecten als knutten7, dazen en tijgermuggen, wat gezondheidsrisico’s met zich 1

Waterschap Rijn en IJssel, `Hagenbeek 2023/06/15 Memo hydrologie inrichting Hagenbeek Landbouw.pdf`, interne memo, 15 juni 2023 2 Zie het verslag van het overleg met IB Vreeswijk over de mestkelders bij Hagenbeek d.d. 8 mei 2023. Hagenbeek mestkelders 2023-05-08 – mestkelder gesprek IB Vreeswijk.pdf. 3 Projectgroep bijeenkomst Hagenbeek 9 okt 2018 in de Groene Jager, Ruurloseweg 2 Barchem 4 Eindpresentatie Hagenbeek van Hall Larenstein in opdracht van Staatsbosbeheer 5 GGOR-rapport 1 nov 2013, pagina 54: Hagenbeek voldoet al in de huidige situatie. 6 Uitspraak Rechtbank Gelderland ARN 25/2710 WOO 392, WRIJ dwangsom opgelegd bij overschrijding. 7 a) Piet F.M. Verdonschot (2009), Verkenning van de steekmuggen- en knuttenproblematiek bij klimaatverandering en vernatting, Alterra-rapport 1856, Alterra, Wageningen. 7b) Verdonschot P.F.M. (2018) 34 Vragen en antwoorden over steekmuggen en knutten in relatie tot vernatting. Notitie Zoetwaterecosystemen, Wageningen Environmental Research, Wageningen UR, Wageningen. 27 pp. 7c) Christian Ammitzbøll Juul (18 jan 2025). Tropische ziekten komen naar Europa, Wetenschap in Beeld - Editie 3 – 2025 7d) George, Angella M. et al. (2024) Climate change and the rising incidence of vector-borne diseases globally. International Journal of Infectious Diseases, Volume 139, 143 – 145. 7e ) Wim A.

Fleischmann, Le Chi Cao, Dennis Nurjadi, Thirumalaisamy P. Velavan, Addressing the rise of autochthonous vector-borne diseases in a warming Europe, International Journal of Infectious Diseases, Volume 149, 2024, 107275, ISSN 1201-9712, https://doi.org/10.1016/j.ijid.2024.107275. 7f) Bill&Melinda Gates foundation (28 oktober 2024). The growing threat of vector-borne disease in humans and animals Recommendations for optimising solutions and innovations across all species and all regions.

mee kan brengen. Overwegende dat: 1. Schade aan eigendom of productie behoort te worden afgewogen tegen het algemene belang (EHRM art.1 EP). Artikel 1 van het Eerste Protocol (EP) bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), vaak afgekort als EHRM art. 1 EP, gaat over de bescherming van eigendom. Het artikel is bedoeld om individuen en rechtspersonen te beschermen tegen willekeurige ontneming of beperking van hun eigendomsrechten door de staat. 2. De voorgestelde vernatting gevolgen kan hebben voor woningen, bedrijfsgebouwen, landbouwgrond, gewassen en woongenot, evenals potentiële gezondheidsrisico’s kan veroorzaken. 3. Europese wetgeving een daadwerkelijke veldbeoordeling vereist van natuurkwaliteit, in plaats van uitsluitend op basis van modelmatige analyses. 4. Transparantie en participatie belangrijke voorwaarden zijn. 5. Ook de gemeente een verantwoordelijkheid heeft voor een gezond ondernemersklimaat en bescherming van inwoners. Verzoekt het college: 1. Zich in te zetten voor overleg door provincie en Waterschap Rijn en IJssel (WRIJ) met deskundigen met als doel een onafhankelijke toetsing van het plan ‘klimaatrobuust Hagenbeek’ aan de Waterwet en alle relevante rapporten, metingen en onderzoeken te bevorderen. 2.

Waar mogelijk te stimuleren dat de plannen worden herzien, zodat schade aan eigendommen wordt voorkomen en elke beoogde maatregel aantoonbaar een maatschappelijk doel dient, voordat tot uitvoering wordt overgegaan. 3. Structureel overleg te stimuleren met betrokken omwonenden, waarbij participatie en hoor/wederhoor worden gegarandeerd. 4. Aan te dringen op onafhankelijke toetsing van metingen, modellen en beleid, en volledige compensatie van gedupeerden bij schade als gevolg van een zwaarwegend maatschappelijk belang. 5. Transparantie te bevorderen in besluitvorming en uitvoering van het project door de provincie en WRIJ. Verzoekt de griffie deze motie te zenden aan de Achterhoekse gemeenteraden en Provinciale en Gedeputeerde Staten van Gelderland. En gaat over tot de orde van de dag. Besluit: Datum besluit:

Ingetrokken 15 september 2025