Herzien Participatiebeleid en participatieverordening

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Programma's & Projecten

Kenmerk:

2203261

Informatie bij:

Guido de Vries

Portefeuillehouder: M. Rijsberman

Onderwerp:

Herzien Participatiebeleid en participatieverordening

Voorstel 1. Het participatiebeleid ‘Samenwerken aan Lochem’ vast te stellen 2. Het huidige beleid ‘Participatie in Lochem’ in te trekken 3. De participatieverordening vast te stellen Inleiding De gemeente Lochem hecht grote waarde aan participatie. Met dit voorstel geven wij uitvoering aan de Wet versterking participatie op decentraal niveau door het vaststellen van de participatieverordening. Het participatiebeleid beschrijft hoe de gemeente samen met inwoners, ondernemers en organisaties, zo vroeg mogelijk en op een passende manier werktn aan de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van plannen, projecten of beleid van de gemeente. De participatieverordening is opgesteld op basis van het herziene beleid en vormt de juridische verankering daarvan. Voor de implementatie en borging van het beleid en de verordening wordt, samen met betrokkenen, een uitvoeringsagenda opgesteld. Met het vaststellen van het participatiebeleid en participatieverordening stelt de gemeenteraad de kaders voor participatie in Lochem vast. Vanuit zijn controlerende rol ziet de raad toe op een zorgvuldige uitvoering van de participatie en naleving van de vastgestelde regels. Het participatiebeleid is niet van toepassing op bouwinitiatieven van derden (Omgevingswet). Bij dergelijke initiatieven is participatie een aanvraagvereiste waarvoor de initiatiefnemer zelf verantwoordelijk is.

Deze vorm van participatie is vormvrij en wordt door de gemeente beoordeeld aan de hand van de nog op te stellen beleidsregels. Ter ondersteuning wordt de handreiking ‘Samen buurt maken’ geactualiseerd. De beleidsregels en handreiking vormen gezamenlijk het kader voor participatie bij bouwinitiatieven van derden en maken geen onderdeel uit van dit participatiebeleid. In het Pluspuntenakkoord is afgesproken dat het college een voorstel aan de raad voorlegt voor participatiebeleid en een participatieverordening. Dit voorstel geeft hieraan uitvoering en biedt duidelijkheid over de toepassing van de participatieladder en de mogelijke vormen van participatie in verschillende situaties. Beoogd maatschappelijk effect Met dit nieuwe participatiebeleid en de participatieverordening maken we duidelijk hoe inwoners kunnen meedenken en meedoen. Zo werken gemeente en inwoners beter samen. Dit zorgt voor meer vertrouwen en een sterke lokale democratie. We gebruiken de kennis van inwoners en betrokkenen, zodat plannen beter passen bij de omgeving en we hebben een beter beeld bij hun belangen, waardoor we zorgvuldigere besluitvorming krijgen. Financiële consequenties De uitvoeringsagenda wordt later aan het college voorgelegd met financiële onderbouwing.

2238352-1/3

Argumenten 1.1 Met het vaststellen hebben we een werkbaar en actueel participatiebeleid Het nieuwe beleid geeft een actuele visie en werkwijze die aansluit bij veranderende verwachtingen van inwoners en wettelijke verplichtingen (Omgevingswet en Wet versterking participatie). Het beleid geeft een duidelijke definitie van participatie, waarom het belangrijk is en hoe het zorgvuldig wordt toegepast. Het beleid bevat heldere uitgangspunten en stappen voor zowel inwonerparticipatie als overheidsparticipatie, waardoor processen duidelijker kunnen worden uitgevoerd. Hiermee wordt transparantie en vertrouwen versterkt. Tot slot is er aandacht voor het borgen van participatie in de organisatie, zodat participatie niet incidenteel maar duurzaam onderdeel wordt van beleid en uitvoering. 2.1 Het nieuwe beleid vervangt het huidige beleid: ‘Participatie in Lochem’ Het nieuwe beleid sluit beter aan bij de behoeften vanuit de samenleving en maatschappelijke verwachtingen. We geven duidelijkheid over rollen, verantwoordelijkheden en onze werkwijze bij participatie. Door het oude beleid in te trekken en te vervangen door het nieuwe, onderstaat een eenduidige basis voor participatie in Lochem. Een basis waarmee maatwerk mogelijk is, en waarbij ook met duidelijke kaders de verwachtingen kunnen worden gemanaged. 3.1 Inwoners weten hoe ze kunnen meedoen en wat ze kunnen verwachten.

Met het vaststellen van de participatieverordening geven we uitvoering aan de Wet versterking participatie op decentraal niveau. De verordening vertaalt de uitgangspunten uit het beleid naar juridisch bindende regels, waardoor inwoners weten hoe zij kunnen meedoen en wat ze mogen verwachten. Het vaststellen van de verordening zorgt voor rechtszekerheid en transparantie richting inwoners, initiatiefnemers en belanghebbenden. Risico’s en kanttekeningen 1.1 en 3.1 Implementatie vraagt tijd en ruimte om te leren In het participatiebeleid is de ideale situatie voor de (nabije) toekomst verwoord. Met de vaststelling van de participatieverordening worden de procedures voor het toepassen van participatie juridisch geborgd. Dit schept verwachtingen naar inwoners en betrokkenen. In de uitvoeringsagenda omschrijven we de stappen en interventies die we nemen om daar te komen. Hiervoor hebben we tijd nodig om het beleid te implementeren. Daarom hebben ‘we samen leren en blijven verbeteren’ als aandachtspunt opgenomen in het participatiebeleid. Communicatie en participatie Voor het opstellen van het participatiebeleid hebben we verschillende gespreksrondes georganiseerd met inwoners, jongeren, managementteam, college-, raads- en fractieleden en het burgerpanel Lochem Spreekt. Hierover is een participatieverslag gemaakt, zie bijlage 3.

De opgehaalde input is verwerkt in het participatiebeleid. De resultaten van het burgerpanel Lochem Spreekt zijn als bijlage 4 toegevoegd. Na vaststelling publiceren we het beleid en de verordening en informeren we inwoners via onze website. Uiterlijke besluitneming Om te voldoen aan de wens van de raad om het participatiebeleid en participatieverordening in deze coalitieperiode vast te stellen, is het nodig om uiterlijk maandag 2 maart 2026 een besluit te nemen. De Wet versterking participatie op decentraal niveau verplicht ons om voor 1 januari 2027 een participatieverordening vast te stellen. Uitvoering We stellen een uitvoeringsagenda op waarin maatregelen en acties worden opgenomen die ervoor zorgen dat het beleid goed wordt geborgd in de organisatie. Denk hierbij aan interne trainingen, aanpassingen werkprocessen, ontwikkelen toolbox en evaluaties. De beleidsregels voor de aanvraagvereiste participatie en een verduidelijking van de handreiking ‘Samen buurt maken’ worden in de komende periode opgesteld, om invulling te geven aan de motie ‘heldere eisen en toetsingskader participatie’. Deze wordt het tweede kwartaal 2026 voorgelegd aan het college en ter informatie naar de gemeenteraad gestuurd.

2238352-2/3

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

De volgende stukken liggen voor u ter inzage:

RAAD_bijlage1-Participatiebeleid-Samenwerkenaan-Lochem; RAAD_bijlage2-Particpatieverordening; RAAD_bijlage3-Participatieverslag; RAAD_bijlage4-Rapport-Lochem-Spreekt Participatie

Lochem, 6 januari 2026, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D.C. Kerkdijk secretaris

2238352-3/3

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester