Coalitieakkoord 2022 - 2026

Lokaal Ondernemend Creatief Hulpvaardig Energiek Maatwerk Coalitieakkoord 2022-2026 Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem Mei 2022

Foto: Asja Rouwenhorst

2

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Voorwoord

4

Wonen

Inhoudsopgave

Coalitieakkoord 2022 - 2026

Woningbouw Groen & Duurzame inrichting Duurzame samenleving Omgevingswet

6 8 10 14

Samenleven Kwaliteit van zorg en leven 16 Basismobiliteit/ bereikbaarheid, openbaar vervoer 20 Sport, Cultuur, Verenigingsleven en Evenementen 22

Werken Economie en Recreatie & Toerisme Landelijk gebied

24 26

Financiën

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

Gemeente Lochem

28

Tot slot

30

3

Voorwoord Lochem is een mooie gemeente waar we trots op zijn. De verscheidenheid aan landschappen en kernen en de manier waarop we met elkaar omgaan, maakt onze gemeente een fantastische plek om te wonen, te werken, te recreëren en te ondernemen. Dat willen we graag zo houden en daarnaast willen we aansluiten op de snel veranderende samenleving met daarin al haar kansen en uitdagingen. In dit akkoord presenteren wij op hoofdlijnen hoe we daar de komende periode invulling aan willen geven. Onze bestuursstijl is er op gericht om de dialoog, de verbinding en de samenwerking aan te gaan. Daar past geen dichtgetimmerd akkoord bij. We willen graag in gezamenlijkheid verder werken aan de opgaven die er zijn. We danken de gemeenteraad voor de inbreng op ons conceptakkoord tijdens de raadsvergadering van 9 mei. We hebben goed geluisterd en een aantal onderwerpen verwerkt in het akkoord dat nu voorligt. Andere zaken neemt het college zo mogelijk mee in uitvoering en beleid. Wanneer een onderwerp in dit akkoord niet wordt genoemd, betekent dat niet dat we het niet belangrijk vinden.

Veel komt terug in beleid dat al in gang is gezet en dat gaat gewoon door. Daarnaast is er een aantal grote uitdagingen waarmee we aan de slag gaan. De drie belangrijkste thema’s voor de komende periode zijn Wonen, Samenleven en Werken. Onze speerpunten daarbinnen zijn: • De totale woningbouwopgave inclusief de huisvesting van statushouders, vluchtelingen en arbeidsmigranten. Ons doel is snel en betaalbaar bouwen. Daarbij betrekken we onze inwoners zo goed mogelijk. We maken duidelijke keuzes. • Groen, bodem en water als leidende principes invoeren voor onze ruimtelijke ordening. • Energie- en warmtetransitie. Dit is belangrijk voor het klimaat maar door de ontwikkelingen in de wereld ook voor het betaalbaar en beschikbaar houden van energie. • Zorg leveren waarbij de behoefte van onze inwoners op de eerste plaats komt in plaats van de regels en procedures. • Werk en inkomen in een gezonde economie. • Dienstverlening en de kwaliteit van het openbaar bestuur.

De drie belangrijkste thema’s voor de komende periode zijn Wonen, Samenleven en Werken 4

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Foto: Henk-Jan Winkeldermaat

Vier wethouders Dit zijn grote en belangrijke opgaven die volop bestuurlijke aandacht nodig hebben. We hebben er daarom voor gekozen om met vier wethouders deze klus, samen met inwoners, gemeenteraad, maatschappelijke partners en ambtelijke organisatie, te klaren. Ook in de uitvoering zijn mogelijk meer ‘handen aan de ploeg’ nodig om onze resultaten te behalen. We vragen het nieuwe college zo snel mogelijk in beeld te brengen wat hiervoor nodig is, en met voorstellen te komen. Hoe werken we samen? Dwars door deze thema’s heen loopt de vraag hoe we bij alles wat we doen onze inwoners zo goed mogelijk betrekken. Het vertrouwen in de politiek en lokale overheid is niet vanzelfsprekend. Ondertussen besluiten wij over zaken die vaak direct van invloed zijn op (de leefomgeving) van onze inwoners en ondernemers. Veel inwoners zijn actief, maar er is ook een groep die we moeilijk kunnen bereiken.

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

Inspraak en meebeslissen vinden we belangrijk, maar hoe pak je dat precies aan en wanneer geef je welke ruimte? Deze vragen zijn met het oog op alles waarvoor we aan de lat staan belangrijker dan ooit. Het zijn randvoorwaarden om succesvol invulling te geven aan wat we willen bereiken. We gaan het samenspel tussen inwoners, politiek, bestuur en ambtenaren verbeteren. De raadsconferentie die binnenkort plaatsvindt, zien we hierin als een mooie eerste stap. Het is immers een gezamenlijke opgave. Onze uitgangspunten zijn in elk geval dat we betrouwbaar, zichtbaar & bereikbaar zijn en ten dienste staan van onze inwoners. We streven naar een goede samenwerking alle fracties. Ongeacht de keuzes die we maken, zorgen we ervoor dat we die altijd kunnen uitleggen. We richten processen zo in, dat deze bijdragen aan het vertrouwen tussen inwoner en overheid.

5

Wonen

Woningbouw “We willen zo snel mogelijk aan de slag. Wat ons betreft gaat morgen de eerste schop de grond in. Onze focus ligt op snel en betaalbaar” 6

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Foto: nieuwbouw-schoneveld.nl

Versnellen waar dat kan We willen zo snel mogelijk met woningbouw aan de slag. Wat ons betreft gaat morgen de eerste schop de grond in. We weten dat procedures en inspraak veel tijd kosten: daar moeten we ook eerlijk over zijn. We gaan die processen goed doorlopen, maar tempo maken waar dat kan. We dragen het nieuwe college op om op zo kort mogelijke termijn de kernvisies vast te stellen en te onderzoeken waar we zo snel mogelijk met bouwen kunnen starten. Daarbij kijken we ook naar de mogelijkheden van alternatieve woonvormen en de transformatie van bestaande woningen. We hebben de ambitie om voor wat betreft wonen de ‘Ja, mits’ in plaats van de ‘Nee, tenzij’ houding te hanteren. Een positieve grondhouding ten opzichte van initiatieven dus. De uitdagingen op dit terrein vragen om flexibiliteit en daadkracht, ook vanuit onze politiek. We richten ons op bouwlocaties binnen en buiten de kernen. Daarbij kijken we als eerste naar locaties waarvoor de gemeente het eerste recht van aankoop heeft of de gronden al in bezit. Bouwen met kwaliteit en naar behoefte De woningmarkt staat onder grote druk. Er is te weinig doorstroom door een gebrek aan betaalbare woningen voor starters en senioren. We zetten in op de bouw van meer woningen en focussen ons op de eerste plaats op betaalbare woningen, voor de lagere en middeninkomens.

Daarbij houden we ook rekening met de behoefte aan huurwoningen. Uitdaging is om, met de sterk oplopende prijzen, betaalbaar

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

en met voldoende kwaliteit (duurzaam, energiezuinig, passend in de omgeving en met oog voor het natuurlijke systeem) te bouwen. Het gaat daarbij niet om bouwen alleen. We betrekken daarbij ook zaken als sociale veiligheid, de aanwezigheid van voldoende voorzieningen, speelruimte en groen. Huisvesting statushouder, vluchtelingen en arbeidsmigranten Een thuis voor iedereen. Dat geldt niet alleen voor onze eigen inwoners, maar ook voor onze statushouders, vluchtelingen uit onder andere Oekraïne en arbeidsmigranten. We willen ruimte creëren voor deze groepen naast onze reguliere woningbouwopgave, met behoud van draagvlak binnen onze samenleving. Dat is een grote en ingewikkelde uitdaging die we met elkaar moeten aangaan. We zijn duidelijk en transparant in de te volgen koers en de keuzes die we maken. We werken vanuit de menselijke maat, zowel voor de mensen die hier al generaties wonen als voor de mensen die hier tijdelijk verblijven. Wonen en zorg We stellen een woonzorgvisie op. Het aantal ouderen en mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking en cliënten die beschermd wonen neemt toe. Samen met onze partners werken we in die visie uit hoe we huisvesting met voldoende voorzieningen voor deze doelgroep organiseren. De woonzorgvisie heeft hiermee ook een relatie met de ontwikkelingen in het sociaal domein en het leveren van passende zorg.

7

Wonen

Groen & Duurzame inrichting “Landschap; groen, water en bodem zijn leidend voor onze inrichting”

8

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Samen zorgen voor ons groene kapitaal Lochem is een prachtige gemeente. We zijn trots op het groene kapitaal dat we hebben. In onze buitengebieden maar ook in de kernen. Dat kapitaal moeten we koesteren en vergroten waar dat kan. Onder andere door het stimuleren en faciliteren van innovatie. We sluiten aan bij bestaande programma’s van provincie en waterschap en zoeken zoveel mogelijk naar verbindingen met onze eigen opgaven en initiatieven van onze inwoners. We maken met duidelijke informatie de

Gemeentebelangen, VVD VVD, , Meedenken met Lochem

verschillende subsidies vanuit het Rijk, provincie en regio zo toegankelijk mogelijk. Adoptie van gemeentelijk groen gaan we stimuleren. We moedigen particulieren, buurten maar vooral ook onze bedrijven aan. Waar nodig bieden we (beperkte) financiële ondersteuning. Biodiversiteit Het in de vorige periode door de raad vastgestelde biodiversiteitsplan voeren we uit. We nemen natuur en groen in onze leefruimte mee in ons beleid, zodat we bijdragen aan verkoeling, vasthouden van water en het beperken van klimaatproblemen. Daarnaast draagt het bij aan het welzijn van onze inwoners. Naast zichtbaar groen, investeren we ook in ons ‘ onzichtbare groen’. Denk aan innovaties in de landbouw, bodembeheer en het watersysteem. We bieden daarbij graag ondersteuning met behulp van bijvoorbeeld de inzet van de Innovatie Coöperatie, de Cleantech Regio, de regio Achterhoek en het waterschap. Beheer openbare ruimte We zijn trots op onze groene uitstraling. Desondanks kan het beheer van onze openbare ruimte beter. Uit onderzoek blijkt, dat onze inwoners veel waarde hechten aan een openbare ruimte die schoon, heel (alles doet het, dingen zijn niet stuk) en veilig is. Dat hebben we goed gehoord en daarom gaan we daarmee aan de slag. We vragen het college goed te kijken of in de uitvoering kosten en baten met elkaar in evenwicht zijn.

Wanneer het verhogen van het niveau van het beheer & onderhoud van onze openbare ruimte meer geld gaat kosten, gaan we bekijken hoe we dit financieren. Inwoners zijn daarnaast zelf ook verantwoordelijk voor hoe hun buurt, dorp of stad eruit ziet. Om de betrokkenheid en de eigen inbreng van inwoners te vergroten gaan we met hernieuwde energie aan de slag met ons ‘kerngericht werken’.

Foto: Henk-Jan Winkeldermaat

Groen, bodem & water als leidende principes Groen, natuur en landbouw hangen nauw met elkaar samen. Het behoud van groen, het vergroten van de biodiversiteit, het stikstofdossier in relatie tot natuur & landbouw en klimaatverandering proberen we steeds in onderlinge samenhang te zien. Zo komen we tot de beste oplossingen. Bodem en water nemen we als basis bij maatregelen tegen de gevolgen van klimaatverandering zoals wateroverlast, hittestress en droogte. Deze natuurlijke systemen zijn leidend waar dat kan. Als je bodem en water in een gebied als basis neemt, is het veel makkelijker om dat gebied klimaatbestendig te maken. Denk daarbij aan het niet bouwen in uiterwaarden of aan het niet droogmaken van het laagste natte gebied voor landbouw maar het te gebruiken voor natuur en waterberging. Ook hoef je dan minder snel opnieuw maatregelen te nemen. Bij alles wat we doen, ook wanneer we handelen in andere domeinen zoals de inrichting van de openbare ruimte en op bijvoorbeeld het gebied van wonen, kijken we naar de koppeling tussen groen en bodem & water en wat de gevolgen zijn voor onze duurzame inrichting, klimaat en biodiversiteit. Het zijn daarmee waar mogelijk leidende principes bij nieuwe ontwikkelingen. Ze dragen bij aan het realiseren van onze klimaatopdracht en, waar nodig, herstel van ons landschap.

9

Wonen

Duurzame samenleving “Klimaatneutraal in 2050: we zetten ons volledig in en gaan uit van draagvlak en samenwerking. In onze regionale samenwerking en richting provincie en Rijk zullen we altijd ons eigen Lochemse geluid laten horen”

Draagvlak en samenwerking De landelijke doelstelling is klimaatneutraal in 2050. Daar sluiten we ons bij aan. We zetten ons actief in om doelen eerder te halen, maar gaan wel uit van hetgeen haalbaar is. We zien de zorg voor milieu, klimaat en groen niet als losse opgaven, maar zoeken juist de verbinding om tot robuuste en toekomstbestendige oplossingen te komen. Draagvlak en samenwerking zijn de basis. Waar nodig werken we samen met de regio, provincie en Rijk. Maar het belang van Lochem staat altijd voorop. Ook in situaties waarin Rijk of provincie besluiten nemen en wij er niet meer volledig over gaan, laten we altijd ons eigen Lochemse geluid horen. Initiatiefnemers zijn in eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het organiseren van draagvlak voor plannen. We zien veel kansen in de samenwerking tussen inwoners binnen de verschillende kernen zoals bij de BuurtEnergieStrategie. We bieden hierbij ondersteuning en stimuleren kennisoverdracht.

10

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Uitvoeringsplan Klimaat en Energie Zoals vastgesteld in het uitvoeringsplan Klimaat en Energie richten we ons op onderstaande thema’s. Daarbij kijken we vooral ook waar de energie in kernen en bij particulieren zit. We zoeken naar kleine initiatieven die enthousiasme genereren en als vliegwiel kunnen dienen voor grotere maatregelen.

•

Warmte transitie in de gebouwde omgeving Op weg naar een aardgasvrije toekomst. De oorlog in Oekraïne en stijgende gasprijzen vormen een extra stimulans. De gemeente heeft een belangrijke rol bij het stimuleren van energiebesparing en isolatie. Denk daarbij aan het geven van advies en het wegwijs maken in subsidies. Foto: Ovii - Britt Haarman

Foto: Gemeente Lochem

•

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

Duurzame opwek elektriciteit We gaan uit van duurzame opwek binnen onze eigen gemeentegrenzen. We sluiten daarnaast gebruik van voorzieningen van buiten onze gemeente (wind- en zonneparken op zee) niet op voorhand uit. We zetten vooral in op zonne-energie met een grote voorkeur voor panelen op daken, een en ander in lijn met de nationale zonneladder. Voor windmolens sluiten we aan op het beleidskader kleinschalig wind. Hogere windturbines worden alleen toegestaan met het in achtnemen van de gezondheids- en veiligheidsvoorwaarden die op dit moment vanuit het Rijk onderwerp van studie zijn en als daar aantoonbaar en zeer breed draagvlak voor is vanuit de ruime omgeving. Het gebruik van biogas en de ontwikkelingen daarin binnen onze gemeente zetten we voort. De pilot met het gebruik van waterstof in Berkeloord mondt wat ons betreft uit in de bouw van een waterstofstation.

11

•

Bedrijfsleven en industrie Energiebesparing en de aardgastransitie zijn gezamenlijke opgaven waarbij gemeente, bedrijfsleven en landelijke overheid ieder een eigen verantwoordelijkheid hebben. De gemeente heeft hierin een stimulerende rol. Grote uitdaging is dat het bedrijfsleven sneller elektrificeert dan het elektriciteitsnetwerk kan worden aangepast. Samen met de netwerkbedrijven kijken we hoe we hierbij kunnen helpen. Energiebesparing bij het midden- en kleinbedrijf gaan we stimuleren. Om ook daadwerkelijk hierbij te ondersteunen, sluiten we aan bij het regionaal energieloket zodat onze bedrijven daar toegang tot krijgen. De komende jaren wordt het combineren van opwek en verbruik van energie (smart grid) door bedrijven een belangrijke uitdaging. We gaan met het bedrijfsleven in gesprek over hoe wij daarbij als gemeente kunnen ondersteunen.

Foto: Victor Bos

•

12

Mobiliteit en transport Op de mobiliteit en transportsector hebben we weinig invloed. Maar zoals met alles kijken we vooral naar waarop we wel invloed hebben. We stimuleren elektrisch rijden door het uitbreiden van openbare laadpalen, helpen met de slimme bandpomp het rijden met de juiste bandenspanning en belonen duurzaam varen bij de inning van havengelden. Eventuele plannen voor het gebruik van elektrische deelscooters of -fietsen staan we alleen toe onder voorwaarden: we willen geen verrommeling van de openbare ruimte. We stimuleren het fietsgebruik. We zetten ons in om uiterlijk 2026 dé fietsgemeente van Nederland te zijn. Graag nodigen we de gemeenteraad uit om tijdens een gezamenlijke fietstocht de kwaliteiten op dat vlak te beoordelen.

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Foto: Henk-Jan Winkeldermaat

Circulaire economie In onze gemeente scheiden we afval in GFT, papier, plastic en restafval. In een circulaire economie, kijken we hoe we het beste met afval- en grondstoffen om kunnen gaan. We onderzoeken de komende jaren hoe we toe kunnen groeien naar een circulaire economie waarin afvalstoffen tot het minimum worden beperkt en zoveel mogelijk materialen hergebruikt en herverdeeld kunnen worden. Uitgangspunt is dat het systeem zo kosten efficiënt mogelijk voor onze inwoners en ondernemers moet zijn.

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

Drinkwater beschikbaar voor iedereen De beschikbare hoeveelheid drinkwater staat onder druk door bevolkingsgroei, toename van gebruik en klimaatverandering. Drinkwaterbedrijven (in onze gemeente Vitens) staan hierdoor voor grote uitdagingen en roepen gemeenten op om lopende trajecten voortvarend te steunen. We faciliteren Vitens bij vergunningverlening rond wingebieden zoals rond de Lochemse berg en langs de IJssel ter hoogte van Gorssel. We stimuleren bovenal zuinig watergebruik.

13

Foto: Henk-Jan Winkeldermaat

Wonen

Omgevingswet 14

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

“Speerpunt is het vaststellen van een gedragen Omgevingsvisie. Herkenbaar voor onze kernen en in samenhang met de woon- en kernvisies”

Ontwikkeling volop in beweging De nieuwe ingangsdatum van de Omgevingswet is 1 januari 2023. Deze wet is belangrijk, maar belangrijker is hoe we er in Lochem invulling aan geven. Na invoering maken we deze steeds meer Lochems beleid. Speerpunt is voor ons het vaststellen van een gedragen omgevingsvisie, herkenbaar voor onze kernen en in samenhang met de woon- en kernvisies. Deze omgevingsvisie is leidend en geeft aan hoe we willen wonen, werken en leven in onze gemeente. Zo werken we aan plannen waarin gezondheid, mobiliteit, veiligheid, groen, klimaat, recreatie en toerisme, etc. in samenhang worden afgewogen. We vinden eigen inbreng en keuzevrijheid voor onze inwoners belangrijk. Dat betekent dat we niet komen met een dichtgetimmerd plan waarin alles tot op detail gereguleerd is. We laten meer aan onze inwoners zelf over. Dit vraagt een andere manier van werken en zal invloed hebben op onze dienstverleningen en communicatie. In pilots onderzoeken we wat mogelijk is. De komende periode gaan raad, inwoners, college en organisatie met elkaar in gesprek hoe we daar met elkaar invulling aan gaan geven.

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

15

Samenleven

Kwaliteit van zorg en leven in Lochem “We zijn erop gericht passende ondersteuning te bieden, in plaats van procedures na te leven” Doen wat nodig is We streven naar een gemeente waarin inwoners zo plezierig mogelijk samen wonen en leven. Het gaat daarbij om de kwaliteit van leven en zorg voor iedere inwoner: elke inwoner voelt zich gewaardeerd en kan volwaardig meedoen in de samenleving . We zetten gespecialiseerde hulp in waar dat nodig is. Eén contactpersoon voert daarbij de regie in overleg met de inwoner. Onze dienstverlening is dichtbij en past bij wat de inwoner nodig heeft. Dit verandert niet. We gaan dit waar nodig wel verstevigen. Dit doen we onder andere door het vergroten van het ‘naoberschap’ door informele netwerken en mantelzorgers te ondersteunen. Maar ook door de eigen kracht van onze inwoners voorop te stellen (wat kun je zelf organiseren?) en ook hierbij op maat te ondersteunen. De menselijke maat centraal Niet de procedures staan centraal maar de vraag van onze inwoners: wat is er nodig? Hoe leveren we maatwerk? We zijn erop gericht passende ondersteuning te bieden, in plaats van procedures na te leven.

16

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Preventie blijft als speerpunt ‘Dichtbij zijn en voorkomen’ heet de visie op preventie gemeente Lochem. De ambtelijke organisatie is al bezig met de uitvoering daarvan. We blijven op basis van ontwikkelingen, ervaringen en kennis bekijken of deze focus nog past of moet worden bijgesteld.

Foto: Henk-Jan Winkeldermaat

Binnen ons beleid richten we ons altijd op: • Samenwerking De gemeente stimuleert en ondersteunt samenwerking. Samenwerken door ook echt samen plannen te maken die effect hebben. ‘t Baken heeft de rol van aanjager van integraal werken en laagdrempelige toegang.

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

•

Basis versterken We richten ons eerst op het versterken van de basis voor we verder bouwen. ’t Baken heeft hierin een grote rol. Het gaat hierbij om de persoonlijke basis van inwoners en die van hun directe omgeving. Hiermee versterken we de veerkracht van mensen waarmee mensen beter in staat zijn om te gaan met problemen . We zorgen voor de beschikbaarheid en toegankelijkheid van passende hulpmiddelen om dit ook te kunnen doen. Het gebruik van het persoonsgebonden budget (pgb) hoort hierbij als inwoners dat zelf wensen.

•

Preventieve inzet versterken Wanneer mensen de noodzakelijke ondersteuning en hulp niet zelfstandig kunnen organiseren, moeten ze in eerste instantie terug kunnen vallen op algemene voorzieningen, zo dichtbij als mogelijk georganiseerd. Preventie, ook in de vorm van nazorg, zorgt op deze manier dat ondersteuning op tijd wordt gegeven, voordat problemen verergeren. Opvolgende problemen worden tevens voorkomen.

17

Foto: Henk-Jan Winkeldermaat

In de visie op preventie is (generatie-)armoede een van de speerpunten. Daarvoor is een aanpak voor de korte en lange termijn uitgewerkt die de komende jaren handen en voeten krijgt. De ambitie voor de langere termijn is daling van het aantal inwoners dat langdurig in armoede leeft. We zetten in op een uitvoeringsprogramma voor de langere termijn en gaan daarvoor het gesprek aan met raad en samenwerkingspartners. Jeugd De ondersteuning en zorg aan kinderen en jongeren vindt in toenemende mate plaats in en vanuit de school. De gemeente houdt zicht op het (psychische) welzijn van de jeugd die als gevolg van corona bijzondere jaren achter zich heeft. We willen op een integrale wijze, met steun van onderwijs, SWL, ’t Baken maar ook door naoberschap proactief in te zetten, jeugd(igen) ondersteunen naar een betekenisvolle toekomst. Met daarin gelijkheid en kansen voor iedereen. We willen samen met het onderwijs het pedagogisch klimaat op de scholen verbeteren. Daarnaast streven we ernaar om de ambitie te verwezenlijken zoals verwoord in de raadsbreed aangenomen motie over het met 100% terugdringen van kinderarmoede. Scherp op kosten en kwaliteit We realiseren ons, dat de kosten voor het sociaal domein hoog zijn. Meer dan 1/3 van onze begroting. We blijven kritisch kijken naar de kwaliteit van de zorg.

Dat doen we ook binnen de regionale samenwerkingsverbanden waar we aan verbonden zijn. We zijn ons ervan bewust dat regionale samenwerkingsverbanden niet dé oplossing zijn en dat we moeten kijken naar hoe de zorg anders kan om de kwaliteit te behouden of te verbeteren en de kosten te beheersen.

18

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Uitdagingen van de komende jaren De komende tijd komen grote vraagstukken op ons af. Zoals toename van armoede door schulden door inflatie en hoge gasprijzen, de veranderingen in de jeugdzorg en maatschappelijke vraagstukken als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Maar ook hoe we medische voorzieningen in stand kunnen houden zoals de huisarts en de apotheek. We hebben nu het antwoord niet op al deze vraagstukken. We spannen ons tot het uiterste in om in samenwerking met onze partners een best passende oplossing te bieden.

Gemeentebelangen, VVD VVD, , Meedenken met Lochem

19

Samenleven

Basismobiliteit/ bereikbaarheid openbaar vervoer 20

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Lochem bereikbaar Hoe houden we Lochem bereikbaar en blijven we binnen onze gemeente zelf bereikbaar? De mobiliteit in onze plattelandsgemeente staat onder druk, terwijl de behoefte groot is.

Foto: Gemeente Lochem

Wanneer fietsafstanden te groot worden en de beschikbaarheid van een auto niet of beperkt aanwezig is, ontstaan er problemen. We zien helaas dat er vooral buslijnen verdwijnen. Hoewel onze gemeentelijke invloed beperkt is, doen we er alles aan om met regio en provincie onze gemeente toegankelijk te houden met het openbaar vervoer. We verkennen mogelijkheden tot samenwerking met de regio Achterhoek.

Mobiliteit binnen de gemeente Goed vervoer binnen de gemeente zelf is ook belangrijk. De inzet van buurtbussen en andere initiatieven dragen hier aan bij. Om de mobiliteit binnen Lochem te vergroten sluiten we aan bij bestaande initiatieven en verkennen we nieuwe vormen, lokaal en in de regio. Goederenvervoer Oost-Nederland De komende periode zijn de ontwikkelingen rond het goederenvervoer via Oost-Nederland een belangrijk aandachtspunt. Een deel van mogelijke varianten van deze spoorlijn loopt door onze gemeente. We volgen deze op de voet en komen proactief op voor de belangen van onze inwoners. Daarnaast kijken we welke rol onze gemeente kan spelen bij het goederenvervoer over weg, water en spoor als het gaat om waterstof als brandstof.

“Vervoer is een basisvoorwaarde om mee te kunnen doen binnen de Lochemse samenleving”

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

21

Samenleven

Sport, Cultuur, Verenigingsleven en Evenementen Wij hechten veel waarde aan de leefbaarheid binnen de gemeente en binnen onze kernen. Hier dragen met name sport, cultuur, evenementen en een bloeiend verenigingsleven aan bij. Onze sportverenigingen zijn belangrijk voor kinderen, jongeren en volwassenen. We waarderen de karakteristieken van de kernen met hun eigen verengingsleven, cultuur en evenementen en de inzet van de vele vrijwilligers die dit mogelijk maken. Daarbij horen culturele en sportevenementen zoals de IJsselJazz, de Keidagen, Winterwonderland, kermissen, Sinterklaasintochten, Oranjefeesten en de fietsen wandelvierdaagse. Maar ook de kleinschalige evenementen zoals de buurtbarbecues. Cultuur draagt bij aan de leefbaarheid van onze gemeente. Bedrijfsleven en de toeristische sector profiteren van de aanwezigheid van diverse podia en culturele ondernemers. Qua evenementen gaan we de komende periode onderzoeken hoe we nog beter ondersteuning kunnen bieden aan organisatoren, besturen en initiatieven. We willen grote en kleine evenementen ondersteunen en waar het kan de regels verminderen en procedures eenvoudiger maken. De ervaringen met de meldingsplicht voor kleine evenementen nemen we daarin mee.

22

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

“Het is belangrijk dat mensen samen kunnen genieten en elkaar ontmoeten. Op die manier bouwen we samen aan onze gemeenschap”

Foto: Casa Nostra Fotografie

Foto: Larense Kermis

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

23

Werken

Economie en Recreatie & Toerisme “We blijven onverminderd investeren in onze vrijetijdseconomie. Dat heeft al mooie resultaten opgeleverd. Zo werden we onlangs dé wandelgemeente van Nederland” Lochem blijft onveranderd een gemeente waar je graag werkt en onderneemt. We denken en doen mee met onze ondernemers in de opgaven van deze tijd: verduurzaming, energietransitie en arbeidsmarkt. Voor het mkb, de zzp-er en onze grote werkgevers willen we bekend staan als een actieve en meedenkende gemeente: een gemeente die snel reageert, ruimte biedt waar het kan maar ook duidelijk is over wat niet kan. Vestigingsklimaat voor ondernemers We willen dichtbij de kernen ruimte waar bedrijven zich kunnen vestigen. Bijvoorbeeld door de mogelijkheden van revitalisering van onze bestaande bedrijventerreinen te onderzoeken. We kijken hoe we in al onze kernen de behoefte aan ruimte voor bedrijvigheid en werkgelegenheid kunnen invullen.

24

Verduurzaming en energietransitie We vragen het college naar de mogelijkheden van een één-loketfunctie voor ondernemers met daarbij de inzet van een accountmanager waar ondernemers ook terecht kunnen voor hulp bij vergunningen of aanvragen subsidies. De opgaven rond duurzaamheid, klimaat, groen en energie geven we hierbij vanzelfsprekend een plek. Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt zal voor alle sectoren, van maak-industrie tot zorg en van horeca tot landbouw, aandacht blijven vragen. De balans op de arbeidsmarkt is afhankelijk van verschillende factoren: toenemende schaarste van grondstoffen en gas, het post corona tijdperk en de oorlog in Oekraïne. Hier willen we lokaal maar ook regionaal in zowel Cleantech

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Foto: Henk-Jan Winkeldermaat

Regio, Achterhoek en Twente verbindingen leggen die onze ondernemers een voorsprong geven en onze inwoners werk en inkomen. De aansluiting met de beroepsopleidingen is daarin belangrijk en initiatieven tot een betere aansluiting ondersteunen we graag. Waar nodig nemen we zelf initiatieven tot het creëren van onderwijstrajecten. Regelmatig horen we van bedrijven dat arbeidskrachten uit andere landen door taalproblemen niet aan het werk kunnen, terwijl ze in principe geschikt zijn voor een functie. We ondersteunen actief scholing om te zorgen dat deze groep toch aan de slag kan.

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

Recreatie en toerisme We blijven onverminderd investeren in onze vrijetijdseconomie. Dat heeft al mooie resultaten opgeleverd. Zo werden we onlangs dé wandelgemeente van Nederland. Onze inzet is om Lochem als onderdeel van de Achterhoek volop op de Nederlandse én buitenlandse kaart te zetten als de plek om te genieten van rust, natuur, cultuur en sportieve uitdagingen. We investeren daarbij vooral ook in de kwaliteit van bestaande voorzieningen zoals onze fiets- en wandelpaden. Qua promotie zoeken we nauwe samenwerking met het bedrijfsleven in de sector. Daarbij zoeken we samen naar een onderscheidende identiteit die in ieder geval al wordt gevonden in onze gastvrijheid. De vestiging van een aansprekende binnen activiteit (‘all weather’ voorziening) zou een welkome aanvulling op ons toeristisch aanbod zijn. Initiatieven zullen wij van harte en zo goed mogelijk ondersteunen. Onze partners als de StAT, VVV en andere sectorvertegenwoordigers zien we als een belangrijke verbinder, schakel en wegwijzer. Onze gebiedscoördinator vervult daarin een belangrijke rol. We vragen het college te bekijken hoe we hen beter kunnen faciliteren.

25

Werken

Landelijk gebied “We willen het belang van onze agrarische sector meer onder de aandacht brengen en met name bij onze jeugd door onder meer educatieve programma’s” 26

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Een economisch gezonde agrarische sector is voorwaarde voor een aantrekkelijk en leefbaar buitengebied.

Foto: Gemeente Lochem

Ons landelijk gebied is nauw verbonden met de agrarische sectoren en draagt in belangrijke mate bij aan Lochem als toeristische trekpleister. De agrarische sector is van groot belang voor ons landschap, lokale economie en voedselproductie. In het landelijk gebied zijn economische, landschappelijke, recreatieve en woonfuncties nauw met elkaar verweven. De combinatie met onze landgoederen, coulisselandschap en biodiversiteit vormt hét karakter van Lochem. In beleid en uitvoering bezien we die verschillende functies altijd in samenhang om dit unieke karakter te behouden. Agrarische bedrijven moeten zich daarnaast kunnen blijven ontwikkelen. Ook bedrijven die zich willen omvormen om zo mee te kunnen in de transitie naar een meer duurzame vorm van landbouw, zoals biologische landbouw, natuur inclusieve landbouw of kringlooplandbouw. Bewustwording over hoe voedsel geproduceerd wordt en waar het vandaan komt kan daarbij helpen. We willen het belang van onze agrarische sector en met name de voedselzekerheid en de korte keten meer onder de aandacht brengen. Met name bij onze jeugd door onder meer hier aandacht aan te geven binnen educatieve programma’s. We ondersteunen agrarische bedrijven bij de aanpassingen van de bedrijfsvoering vanwege de landelijke groeiende discussie over stikstofuitstoot. Dat wordt de komende periode ook voor Lochem een belangrijk vraagstuk.

We gaan daarover met de boeren en andere vertegenwoordigers uit de sector in gesprek.

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

27

Financiën De financiële positie van Lochem is een gezonde en die stabiliteit is uitgangspunt. Bij mee- en tegenvallers blijven we sturen op begrotingsevenwicht. Zowel per begrotingsjaar maar ook meerjarig is dit een belangrijke ambitie. We kijken daarbij ook naar onze reserves en gaan die inzetten waar deze voor bedoeld zijn: deels om achter de hand te houden om tegenvallers op te vangen, maar vooral ook om investeringen te doen. Daarmee kunnen we financieel rendement, maar bovenal structureel maatschappelijk rendement voor onze inwoners, ondernemers en hun woon- en werkomgeving bewerkstelligen. Dit coalitieakkoord wordt vrijwel gelijktijdig opgeleverd met de kadernota 2023. Naast onze ambities in dit akkoord zijn er andere ontwikkelingen met financiële gevolgen waar we rekening mee moeten houden. Bijvoorbeeld de Gorsselse accommodaties, zwembaden De Beemd, Gorssel en Almen en de situatie rond onze bruggen. We vragen het college om tot een goede afweging van ambities en financiële mogelijkheden te komen. De vertaalslag van onze ambities vindt plaats in het collegeprogramma. De uit het collegeprogramma voortvloeiende activiteiten worden opgenomen in de begrotingen van de komende collegeperiode. Daarbij is de additionele financiële ruimte die het Rijk beschikbaar stelt via het Gemeentefonds een belangrijk kader om invulling te geven aan onze ambities.

Het eerste beeld van het geld dat we ontvangen wordt inzichtelijk in de meicirculaire 2022.

28

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

29

Foto:Jorpics.com

Gemeentebelangen, VVD VVD, , Meedenken met Lochem

De fracties van Gemeentebelangen,VVD en Meedenken met Lochem Lochem, mei 2022

Anja Rouwenhorst Ria Leliveld Renske Dragt fractievoorzitter fractievoorzitter fractievoorzitter Gemeentebelangen VVD Meedenken met Lochem

30

Coalitieakkoord • Mei 2022 • Gemeente Lochem

Colofon Dit is een uitgave van de Gemeente Lochem. Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend.

Informatie Gemeente Lochem Hanzeweg 8, 7241 CR Lochem Postbus 17, 7240 AA Lochem T (0573) 28 92 22 www.lochem.nl Mei 2022

Gemeentebelangen, VVD, Meedenken met Lochem

Foto: Mark Regelink

Fotografie voorzijde Henk-Jan Winkeldermaat, Jorpics.com, Ovii - Britt Haarman, Anke Kolkman, Christiaan van den Noort, Joop van Meer , Henk Pasman en Wandelingen W&H

31