Bijlage Presentatie van het definitief ontwerp buitenruimte gemeentehuis
Tekst van het document
Gemeentehuis Lochem Kwaliteitsimpuls buitenruimte Definitief ontwerp 28-11-2025
Gemeentehuis Lochem Kwaliteitsimpuls buitenruimte Inleiding
Inhoudsopgave
Een kwaliteitsimpuls voor de buitenruimte rond het gemeentehuis. Waar bestaat dat uit en hoe is het tot stand gekomen? In eerst instantie is er gekeken naar de bestaande functionaliteit en kwaliteit. Behouden wat goed is en verbeteren waar dit kan of moet, maar dan wel sober en doelmatig. Dat is het vertrekpunt. Klimaat, vergroenen en multifunctioneel gebruik voor verschillende doelgroepen staan hierin centraal. Door verschillende partijen is er meegedacht en meegewerkt. Voor de ambtelijke organisatie en de Raad zijn er haalbijeenkomsten georganiseerd. Deze zijn vertaald in een eerste schetsontwerp. Vervolgens hebben we met het projectteam een verdiepingsslag gemaakt. Externe stakeholders hebben ons input gegeven over toegankelijkheid, vergroenen, duurzaamheid en biodiversiteit. Uiteindelijk is dit verwerkt in een Voorlopig- en Definitief Ontwerp. Het bestaat uit een plankaart en een boekje waarin de uitgangspunten per onderdeel zijn verwerkt. Dit ontwerp kan vervolgens uitgewerkt worden tot een tekening waarmee een aannemer de deelprojecten kan realiseren.
Onderwerp
Pagina
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
3 7 11 13 22 24 26
De eenvoudige ingrepen in de bestaande omgeving zijn duidelijk zichtbaar en verklaarbaar. De omgeving van het gemeentehuis wordt door dit plan natuurinclusief, klimaatrobuust en aantrekkelijk voor de vele verschillende bewoners en bezoekers. Reinier Gerritsen, TOPIA stads- en landschapsontwerp Kasper Kolman, Proviel
Uitgangspunten + Programma van Eisen Visie + ontwerp Ontwerp deelgebieden Fase 1 Voorplein Fase 1 Terras achter receptie Plankaart Bijlagen
Colofon Project:
Gemeentehuis Lochem
Opdrachtgever: Gemeente Lochem Opdracht:
Definitief ontwerp
Status:
Definitief
Datum:
28 november 2025
Buro’s: Proviel B.V. Adviseurs & ingenieurs openbare ruimte Topia B.V. Stads- en Landschapsinrichting & Gebiedsontwikkeling
Uitgangspunten + Programma van Eisen
Plangebied
Aanleiding van de kwaliteitsimpuls ▪
Project ‘Toekomst van werken’
▪
Ontwikkeling Kop van Oost
▪
Gemeente als voorbeeld voor vergroenen en klimaatmaatregelen
Eerste belangrijkste uitgangspunten en/ of vragen
Opgave
▪
Ontharden en vergroenen => meerwaarde biodiversiteit en klimaatadaptie
▪
Verblijfsfuncties bewoners & ambtenaren => zitten, sporten en bewegen
▪
Ruimte voor kleinschalige evenementen
▪
Energieopwekking? ….is een solar carport mogelijk…..?
▪
Behoud aantal parkeerplaatsen; …….niet minder, maar ook niet meer…..!
▪
Plaatsing van een boulderblok
Input ambtenaren
Input
Input gemeenteraad
Een overzicht van de inbreng van de gebruikers van het gemeentehuis tijdens een eerste haalbijeenkomst
Visie + ontwerp
Visie ▪
Behouden wat goed is….. met beperkte middelen en eenvoudige ingrepen een kwaliteitsimpuls realiseren die tegemoet komt aan de ideeën, wensen en actuele onderwerpen.
▪
Gemeentehuis Lochem: Een voorbeeld van een natuurinclusieve en gezonde verblijfsruimte. Meer gevarieerd groen, minder plein.
▪
Aansluiting op de omgeving en rekening houden met de veranderende omgeving.
▪
Een multifunctionele groene buitenruimte, kleinschalig en aantrekkelijk in plaats van statig en kolossaal.
▪
Een groene inpassing van het gebouw.
▪
Een aantrekkelijk plek om te verblijven, te recreëren en te werken.
▪
De buitenruimte past echt in de context van Lochem.
▪
Een plek met voorbeelden van duurzame en klimaatadaptieve maatregelen.
▪
Respecteren van zichtlijnen vanuit de omgeving op het gebouw.
▪
Parkeren behouden. Niet meer en niet minder!
Definitief ontwerp
Legenda
Ontwerp Deelgebieden
Fasering deelgebieden
Fase 1 Voorplein
Plein omvormen tot een groene, sfeervolle en uitnodigende verblijfsplek voor bewoners, ambtenaren en bezoekers met ruimte voor recreatie, educatie en klimaatmaatregelen. Uitgangspunten ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Behouden wat goed is en verbeteren daar waar het kan; minder verharding, meer groen. Meer ruimte voor verblijven en recreëren voor verschillende doelgroepen. Goede toegankelijkheid en MIVA parkeren. Groen kwaliteitsimpuls; biodiversiteit, beleving (educatie), winterbeeld en schaduw/wind. Meer groen, maar het gebouw wel zichtbaar houden. Aandachtspunten: behoud toegankelijkheid; logistiek, mindervaliden en calamiteiten.
Plein
Huidige situatie plein
De input van de verschillende bijeenkomsten komen op de volgende manier terug in het ontwerp: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Overtollige verharding omvormen tot speelse groenvakken met lage bloeiende beplanting en af en toe een boom of een struik. Behouden van de openheid voor het gemeentehuis en respecteren van zichtlijnen. Logistieke route (helling) behouden. Wandelroute door de beplanting richting de ‘voordeur’ van het gemeentehuis Verschillende vormen van zitten en verblijven langs de nieuwe wandelroute. Twee MIVA parkeren met een bank zo dicht mogelijk bij de entree. Groen is een kwaliteitsimpuls voor biodiversiteit, beleving (educatie), winterbeeld en schaduw/wind. Het nieuwe groene plein sluit aan op het nieuwe kopgebouw van Kop van Oost. Meer groen, maar het gebouw en de entree wel zichtbaar houden. Waterspel vernieuwen; meer waterberging en verhogen speelwaarden. Respecteren en faciliteren van de calamiteitroute van de parkeerplaats.
Ontwerp
Lage bloeiende beplanting en af en toe een boom
Verschillende vormen van zitten en verblijven
Aantrekkelijke, gevarieerde en rijkbloeiende beplanting voor het gemeentehuis goed voor mens en dier. Uitgangspunten ▪ ▪ ▪
Behoud van bestaande beplanting (hagen, bomen) en vernieuwen onderbeplanting. Biodivers, sfeervol en aantrekkelijk. Aantrekkelijk winterbeeld, bloei verspreid over de seizoenen.
Plantvakken ▪ ▪ ▪
▪ ▪
Prairieconcept met een rijk sortiment aan siergrassen, bodembedekkers, weefplanten en accentplanten. Los karakter, contrast met de strakke hagen. Gebruik makend van grotendeel inheemse vaste planten. Bv. Salvia pratensis, Achillea millefolium, Lunaria annua, Cirsium vulgare, Geranium pheum, Reseda en meer. Afstrooien met lavakorrels Beplantingsplan nader op te stellen.
Plein gemeentehuis - beplanting
Bomen Inheems gecombineerd met uitheems. ▪ 2e en 3e grootte. ▪ Bloei van voorjaar tot najaar. ▪ Sortiment: bv. Heptacodium miconioides, Acer campestre, Tilia x henryana, Ulmus x Frontier.
Hagen Behoud en hergebruik van bestaande hagen.
Alleen functionele verharding behouden, resterende onderdelen van het plein vergroenen. Het watersysteem zichtbaar maken en verbeteren van de wateropvang en berging. Uitgangspunten ▪ ▪ ▪ ▪
Behoud en hergebruik van bestaande bestrating. Trap omvormen tot hellingbaan (indien mogelijk). Hergebruik vrijgekomen materialen in Kop van Oost. Gootstenen: Flood Bold; vergroening, waterinfiltratie, waterberging en afwatering richting de groenvakken. Gootstenen vullen met fijne steenslag om toegankelijkheid te waarborgen.
Resultaat: Verbetering van de biodiversiteit, verminderen hittestress en duurzaam waterbeheer.
Plein gemeentehuis - verharding
Verschillende zit- en recreatiemogelijkheden op het plein afgestemd op de verschillende doelgroepen en gebruiksvormen. Uitgangspunten ▪ ▪
▪
Verschillende vormen van zitten op het plein; ‘voor elk wat wils’. In de zon of schaduw, in de openheid of geborgen, een actieve of passieve zit. Verschillende zitelementen zijn familie van elkaar.
Plein gemeentehuis - zitelementen
Met eenvoudige middelen het bestaande waterspel meer zichtbaar, voelbaar en bruikbaar maken. Uitgangspunten ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Bestaande watergoot aantrekkelijker maken voor kinderen door de speelwaarde te verhogen. Drukknop voor activeren van het waterspel op de muur bij de uitstroomopening plaatsen. Onder de uitstroomopening enkele waterschalen toevoegen. Zitplekken en beplanting toevoegen rondom waterelement. Vergroten van de wateropslagcapaciteit.
Waterelement
Verbeteren van de verlichting op het plein door het behoud en eventueel verplaatsen van bestaande masten en het aanbrengen van nieuwe verlichting. Uitgangspunten ▪ ▪ ▪
Voldoende licht maar zo weinig mogelijk armaturen Afgestemd op flora en fauna. Led, energiezuinig en eventueel dynamische verlichting.
Het lichtplan wordt door derden uitgewerkt.
Verlichting
Stimuleren van recreatie door het plaatsen van een klimrots (burgerinitiatief) in de omgeving van het gemeentehuis. Uitgangspunten ▪
▪
▪
▪
Ontwerp
Situatie na aanleg boulderblok
Boulderblok – reeds aangelegd
Locatie is bepaald door een verzameling van ruimtelijke, functionele en technische uitgangspunten. Stimuleren van het gebruik van de omgeving door het aanbrengen van recreatieve voorzieningen. Locatie op het plein maar langs de recreatieve routes. Locatie bepaald door o.a. ondergrondse voorzieningen. Valondergrond van split/grind.
Fase 1 Terras achter receptie
Van verhard terras naar een groene doorkijk. Uitgangspunten ▪ ▪ ▪
Dakterras omvormen tot een buitenwerkplek met verschillende zitvormen. Groene rand langs de balustrade Een of enkele grote ronde plantenbak met meerstammige kleine bomen en/of heesters.
Resultaat Zit- en werkplek in aansluiting op de functies in het gebouw.
Dakterras Hanzeweg
Definitief ontwerp
Mosweg 1 7556 PG Hengelo (074) 278 06 74 Info@proviel.nl
Westerkade 9 3511 HA Utrecht +31 (0)30 280 3500 Info@burotopia.nl
Bijlagen
Indien de MIVA bezet is moet een kleine vrachtwagen (10m) steken om de draai te kunnen maken.
Volledige draaicirkel voor kleine vrachtauto (10m) bij onbezette MIVA parkeerplaatsen
Voorlopig ontwerp met draaicirkels
Kwaliteitsimpuls Gemeentehuis Lochem Bijeenkomst stakeholders. Op 21 augustus 2023 is er een bijeenkomst geweest met stakeholders. Gesprekonderwerp was de kwaliteitsimpuls van de omgeving van het gemeentehuis.
Aanwezigen Dhr. Busger op Vollenbroek STICHTING NATUUR GRAAFSCHAP Dhr. Posthuma VLEERMUISWERKGROEP Mevr. I. Wonink WELZIJN LOCHEM (onderwijs) Mevr. M. van Baalen WELZIJN LOCHEM Gemeente: A. Hoks, F. van Gils, R. Rosenbrand Tijdens de bijeenkomst met stakeholders is de presentatie van het ontwerp gepresenteerd en besproken met de deelnemers. Zij hebben onderstaande punten aangehaald. Door Topia is hierop een reactie gegeven.
Verslag bijeenkomst stakeholders