Bijlage 2 Participatienota Hessenweg Lochem

Participatienota nieuwbouwplan Hessenweg in Lochem 1 INLEIDING Met dit document willen wij uitleggen op welke wijze belanghebbenden bij het proces voor dit stedenbouwkundige plan zijn betrokken. De vele constructieve gesprekken met de ambtelijke organisatie van de gemeente Lochem hebben wij in dit document niet meegenomen. We zijn begonnen met het informeren van omwonenden over de politieke avonden waarop de startnotitie voor woningbouwontwikkeling aan de Hessenweg op de raadsagenda stond. Dit deden we om te zorgen dat omwonenden de mogelijkheid hadden om inspraak te leveren en voldoende tijd kregen om zich voor te bereiden. Nadat de gemeenteraad instemde met de startnotitie voor de Hessenweg, hebben we in de ontwerpfase van het woningbouwproject een participatietraject doorlopen. Hierbij zijn belanghebbenden actief gevraagd om hun mening te geven en te reageren op de plannen voor de woningbouw aan de Hessenweg in Lochem.

1.1 ALGEMEEN Initiatiefnemer beoogt woningbouw te realiseren op de Hessenweg, in overeenstemming met de vastgestelde Kernvisie Wonen Lochem Zwiep. Voordat de bopaprocedure wordt doorlopen zijn in het participatietraject meerdere contactmomenten georganiseerd met de aanwonenden en woningzoekenden. Dit rapport geeft inzicht in het verloop van het participatietraject en de inbreng vanuit de aanwonenden en woningzoekenden. Onderwerp van het participatieproces vormt de mogelijke inrichting van de toekomstige woningbouw. De resultaten van het participatieproces worden waar mogelijk en verantwoord vertaald naar het stedenbouwkundig ontwerp en het Omgevingsplan.

1

1.2 OPBOUW VAN DE PARTICIPATIENOTA In navolgende is op hoofdlijnen een korte samenvatting opgenomen van het proces. In hoofdstuk 2 is de tijdlijn van de verschillende bijeenkomsten en overlegmomenten weergegeven. Hoofdstuk 3 doet verslag van de inhoudelijke aspecten, per bijeenkomst. Hoofdstuk 4 bevat de belangrijkste conclusies van het gehele participatietraject. 1.3 SAMENVATTING EN CONCLUSIES PARTICIPATIEPROCES Wij hebben als Initiatiefnemer: o invulling gegeven aan de participatie met een aantal bijeenkomsten en presentaties, o individuele gesprekken met enkele direct aanwonenden èn woningzoekenden gevoerd. o de mogelijkheid geboden tot indienen van schriftelijke opmerkingen. De belangrijkste participatieresultaten laten zich op hoofdlijnen als volgt omschrijven. Er zijn aanpassingen wenselijk voor de omwonenden. Het is moeilijk te formuleren wat de buurt wenst omdat er onder omwonenden sprake lijkt te zijn van tegengestelde belangen. Maar het komt er grofweg op neer dat men: o met name de wens tot een lager appartementengebouw heeft omdat dat door omwonenden aan de rand van de stad niet passend geacht wordt; o maatregelen wenst langs de Hessenweg die verhinderen dat de verkeersintensiteit toeneemt en het gemotoriseerd verkeer veilig laat aansluiten op de Zutphenseweg i.p.v. op Tusseler.

Op hoofdlijnen geeft de participatie wel een richting over een aantal hoofdpunten die aandacht verdienen bij de verdere planuitwerking. o Geen hoogbouw van 5 bouwlagen o Voornamelijk grondgebonden woningen (maar één appartementengebouw) o De boskamer dient op elke plek te ervaren zijn o Doorzichten aan de Hessenweg o Centraal hart dat uitnodigt tot ontmoeten o Parkeren voor een groot deel uit het zicht o Betaalbare senioren/patiowoningen o Betaalbare/starterswoningen o Voorkomen van toename verkeersdrukte Hessenweg o Aandacht voor de impact op de natuur o Minder nieuw te bouwen woningen 1.4 VERVOLGPROCES Eerstvolgende stap is het opstellen van een stedenbouwkundig plan die we nodig hebben voor een wijziging van het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan), waarin op basis van de (nieuwe) Omgevingswet de planologische basis wordt gelegd voor de beoogde woningbouw. In dit vervolgproces en in het omgevingsplan zal verslag worden gedaan van het participatieproces. Dit document zal daarbij als bijlage onderdeel zal uitmaken van de motivering van het omgevingsplan. Tevens zal in de formele procedure van het omgevingsplan de mogelijkheid bestaan om een zienswijzen in te dienen of beroep in te stellen op het omgevingsplan. Initiatiefnemer zal uiteraard waar mogelijk en verantwoord rekening houden met de belangrijkste resultaten uit dit participatieproces.

Daartoe zal initiatiefnemer ook in overleg treden met de gemeente Lochem. Delen van het gebied zullen immers in de toekomst ook in beheer komen bij gemeente, die ook eisen stelt aan inrichting, verkeersaansluitingen enzovoort. De hiervoor genoemde hoofdthema’s, belangrijkste conclusies, zullen in het vervolgtraject door initiatiefnemer worden uitgewerkt.

2

2 TIJDSLIJN VAN HET PARTICIPATIETRAJECT Oktober 2022 In oktober 2022 is door de Raad een kernvisie vastgesteld waarin de Hessenweg als mogelijke voorkeurslocatie wordt genoemd mits sprake is van: Versneld sociale woningbouw Woningbouw voor spoedzoekers Alternatieve woonvormen. Maart 2025 Een eerste participatie-avond is georganiseerd op 19 maart 2025 waarin de ruimtelijke analyse werd toegelicht en een plenaire discussie is gevoerd met de buurt en de aanwezige woningzoekenden. De bewoners hebben een uitnodiging in de brievenbus ontvangen. Een aantal omwonenden heeft tevoren aangegeven dat woningbouw op deze locatie niet plaats zou moeten vinden. Daartegenover staan andere meningen die woningbouw wel zien zitten en omwonenden die woningbouw onder voorwaarden acceptabel zouden vinden. Voorwaarden zijn onder meer geen hoogbouw, behoud van groen, voldoende afstand tot de bestaande woningen en een verkeersveilige ontsluiting c.q. aansluiting op de bestaande infra structuur. Omdat er in het gebied meerdere mogelijkheden zijn voor woningbouw, hebben wij er voor gekozen om niet meteen een voorkeursmodel uit te werken maar eerst een aantal uiteenlopende varianten voor het nieuwe woongebied te schetsen. Doel hiervan was om inzichtelijk te maken wat er mogelijk zou kunnen zijn op deze locatie en de aanwezigen te bevragen waar het uiteindelijke ontwerp in hun ogen aan zou moeten voldoen.

Tevens is een Top of Flopformulier enquêteformulier uitgereikt, waarop belanghebbenden hun mening konden geven over de voorgestelde varianten en hun voorkeur konden aangeven. In paragraaf 3.1 zijn de belangrijkste resultaten weergeven. Juni 2025 Op 10 juni 2025 heeft wederom een participatieavond met de direct aanwonenden en woningzoekenden plaatsgevonden. In deze bijeenkomst is een voorkeursvariant van het toekomstige woningbouwgebied gepresenteerd. Vanzelfsprekend spitsen de reacties zich ook toe op dit eerste schetsontwerp. In paragraaf 3.3 zijn de reacties opgenomen. Tot het moment dat de Raad heeft ingestemd met de startnotitie hebben wij op relevante momenten in brieven onder de omwonenden verspreid aangekondigd wanneer de startnotitie Hessenweg op politieke avonden besproken zou worden. Via de website bvom.nl hebben wij teruggekoppeld hoe de bijeenkomst van maart 2025 is verlopen. Eind mei 2025 is aan de omwonenden een voortgangsbrief gestuurd met een toelichting op het participatieproces en de activiteiten waar de ontwikkelaar in de tussentijd aan gewerkt heeft. De ontwikkelaar zal op de website bvom.nl de stedenbouwkundige visie beschikbaar stellen aan omwonenden en andere geïnteresseerden. Vervolg In het algemeen zullen de opbrengsten van de participatie en de reacties van de ontwikkelaar zullen worden teruggekoppeld aan de deelnemers.

In het op te stellen omgevingsplan wordt verslag van het proces opgenomen. Als eerste stap hier naartoe zal het participatiedocument bij de behandeling van de stedenbouwkundige visie door de gemeente worden toegevoegd. Daarna kan de formele procedure starten waarin de aanpassing op het gemeentelijk omgevingsplan wordt opgesteld. In dit proces is het mogelijk om zienswijzen en beroep op de planontwikkeling in te dienen.

3

Presentatie stedenbouwkundig plan 11 maart 2026 Op woensdagavond 11 maart kwamen omwonenden en belangstellenden samen in Zaal Bousema voor de presentatie van het stedenbouwkundige plan voor de Hessenweg. De door woningstichting Viverion en projectontwikkelaar Berkeloevers VOF georganiseerde avond verliep in een rustige en open sfeer, waarbij de maquette van landschapsarchitect Urban Jazz letterlijk en figuurlijk het middelpunt van de dialoog vormde. De aanwezigen kregen deze avond de kans om het beoogde plan voor het eerst in detail te bekijken. Vooral de maquette van Urban Jazz diende als katalysator voor gesprekken tussen ontwikkelaar en buurtbewoners. Terwijl veel bezoekers de ruimtelijke opzet prezen, werden er ook kritische vragen gesteld over de praktische invulling. Grote belangstelling voor woningen Naast omwonenden waren er vooral veel woningzoekenden aanwezig. Zij toonden grote interesse in het project en lieten weten zichzelf graag een plek toe te bedelen in het nieuwbouwplan. De behoefte aan nieuwe woningen in Lochem bleek hiermee eens te meer duidelijk aanwezig. Verkeer en ontsluiting De grootste zorgen van omwonenden richten zich op de verkeersafwikkeling en de gekozen toegangsweg naar het nieuwe woongebied. Ze vragen zich af of de huidige infrastructuur de extra verkeersdruk op veilige wijze kan opvangen.

Daarnaast was er discussie over de realisatie van 28 sociale huurwoningen in de vorm van een appartementengebouw; enkele bezoekers zetten vraagtekens bij de noodzaak van het appartementengebouw op deze specifieke locatie. Vervolgstappen Viverion en Berkeloevers vonden het opnieuw een waardevolle participatieavond. De opgehaalde input en de gestelde vragen worden toegevoegd aan de presentatie van het stedenbouwkundig plan aan de Gemeenteraad van Lochem. 3 REACTIES PARTICIPATIETRAJECT In voorgaand hoofdstuk zijn de participatiemomenten benoemd. De participatiemomenten gingen veelal gepaard met vooroverleg met gemeente, belanghebbenden enzovoort. In het participatietraject is de toekomstige inrichting meer geconcretiseerd en was het ook mogelijk schriftelijk te reageren op de verschillende (inrichtings)voorstellen. 3.1 PARTICIPATIE BIJEENKOMST (19 maart 2025) Op 19 maart 2025 zijn vijf varianten gepresenteerd (zie figuur 1). Op structuurniveau is de toekomstige inrichtingsmogelijkheid weergegeven, Figuur 1 – Varianten Hessenweg (bron: Urban Jazz) Op de bijeenkomst is een formulier verspreid, waarmee gereageerd kon worden gegeven op de varianten. In bijlage 1 is in tabelvorm en per hoofdonderdeel de reacties op de enquête weergegeven.

In het algemeen geldt dat een deel van de reacties erg specifiek is, met als voorbeeld het gebruik van bestaande in-uitrit, specifieke ontwerpeisen voor bijvoorbeeld het appartementengebouw enzovoort. De participatiefase leent zich niet voor detailopmerkingen op het toekomstige ontwerp c.q. de inrichting van het gebied. Bij de verdere uitwerking van de planvorming in de definitieve ontwerpfase kunnen deze wel aan de orde komen. Samenvattend laten de reacties zich als volgt omschrijven. Mensen vinden het lastig een goed beeld te vormen wat de Boskamer in de praktijk, ruimtelijk gezien, daadwerkelijk in zal houden. Er komen zowel positieve als negatieve reacties naar voren. De negatieve reacties hebben met name betrekking op het appartementengebouw en het aantal bouwlagen aan de westzijde van het plangebied. Ondanks dat het geen optie was het invullen van het formulier wordt er toch enkele malen aangegeven dat woningbouw überhaupt niet wenselijk is. Hoofdwegen In basis zijn er zowel reacties gegeven dat de structuur goed is én reacties waarin een opmerking gegeven wordt op de structuur van de hoofdwegen. Hierbij wordt aandacht 4

gevraagd voor de aansluitingen op de Hessenweg, het voorkomen van sluipverkeer op het Tusseler en het verkeersluw houden van de wijk in het algemeen. Aansluiting op Hessenweg. Op dit onderdeel wordt door participanten verschillend gereageerd en tegenstrijdigheden naar voren gebracht. Vaak wordt gepleit om de aansluiting op de zo dicht mogelijk tegen de Zutphenseweg te realiseren. Eventueel zou er een 2e aansluiting op de Hessenweg kunnen komen maar uitsluitend voor fietsers, wandelaars en calamiteiten. Positie woongebouwen Met name de positie van de appartementen wordt benoemd als kritiek punt. Men kan zich nog weinig voorstellen bij hoogbouw op deze plek in de stad. Algemene opmerkingen In de algemene opmerkingen komt naar voren dat de betaalbare woningen met voorrang dienen te worden verkocht aan kopers afkomstig uit de gemeente, die het op de woningmarkt het lastigst hebben. Ouderen en jongeren. Een enkeling vraagt om een persoonlijk gesprek om e.e.a. te verduidelijken. Aansluitende acties Er is een apart gesprek geweest bij de eigenaar van De Luchte omdat die dat aangevraagd heeft. Tabel 1 – gebundelde reacties top of flop formulieren 3.2 PARTICIPATIEAVOND EN AANVULLENDE INDIVIDUELE REACTIES 3.2.1 Boskamer juist een prima idee en uitgangspunt. Er wordt gepleit voor twee aansluitingen op de Hessenweg, maar ook voor maximaal één aansluiting voor gemotoriseerd verkeer.

Enkelen pleiten voor een verbinding en ontsluiting zo kort mogelijk bij de Zutphenseweg aan de westzijde. Hiermee zou dan volgens een enkeling ook kunnen worden voorkomen dat het Tusseler toename verkeersintensiteit krijgt. Enkelen pleiten voor één aansluiting voor hulpdiensten. Positie woongebouwen Daarin richt de aandacht zich vooral op de zogenaamde ‘bijzondere bebouwing’ aan de zuidzijde van het plangebied. Veel participanten vinden 5 bouwlagen hoogbouw/appartementen geen goed idee. Daarnaast wordt door aanwonenden van de Hessenweg gepleit voor een andere verkavelingsvorm; meer vrije kavels en geen sociale huurwoningen. De aansluiting van het toekomstige woongebied op de aangrenzende privé tuinen van aanwonenden is ook een aandachtspunt. Ten dele is dit onderwerp ook tot uiting gekomen in het thema wandelroutes. Bewoners aan de Hessenweg wensen verbetering van de onderbegroeiing in de overigens forse groene strook van circa 15 m1. In enkele reacties wordt aandacht gevraagd voor het op te lossen hoogteverschil tussen de bestaande woningen en de beoogde nieuwbouw van appartementen. Naast de hiervoor aangegeven hoofdthema’s hebben verschillende participanten ook overige opmerkingen geplaatst. Bijvoorbeeld aandacht voor de fauna en goede onderzoeken naar de bomenrijen langs de Hessenweg, voor iedereen beter bereikbaar groen, lagere bouwdichtheden enzovoort.

5

Presentatie van het stedenbouwkundig plan op 11 maart 2026

De laatste versie van het stedenbouwkundig ontwerp aan de Hessenweg in Lochem is voorgelegd aan de aanwezigen. Het ontwerp werd tentoongesteld op panelen die verspreid door de ruimte waren opgesteld. Daarnaast was er een maquette, en was het boekwerk van het stedenbouwkundig ontwerp en beeldkwaliteit beschikbaar ter inzage. De aanwezigen hadden de mogelijkheid om vragen te stellen aan de initiatiefnemers. Hierbij kregen de aanwezigen ook een formulier om een reactie op de varianten te geven. In totaal hebben 10 van de aanwezigen een formulier ingevuld. Als eerste is er gevraagd of men enthousiast is over het plan, en de reden waarom. Ook is er gevraagd of men nog aandachtspunten heeft voor de gemeenteraad. Bent u enthousiast over het plan? Ja, want: • Goed ingepast in de omgeving. • Mix van diverse behoeftes, starterswoningen, levensloopbestendige woningen, tweeonder-een-kap en vrijstaande woningen. • Het ziet er goed uit, het concept spreekt mij erg aan. • Goede locatiekeuze. • Genoeg woongelegenheid in diverse soorten. Goed om te horen dat er huurwoningen voor senioren komen, zo komt er een afwisseling tussen jong en oud. • Eindelijk extra woningen in Lochem. Mooie mix van starters, doorgroeiers, senioren en sociale huurwoningen. Mooi plan, goed uitgedacht en de nodige groenvoorzieningen, ik zie mezelf hier wel wonen.

• Het geeft zowel starters als doorgroeiers mogelijkheden. Ik woon nu in Ruurlo omdat ik door de krappe woningmarkt geen woning in Lochem kon vinden. Ik zou heel graag terug willen naar Lochem omdat mijn hele leven zich hier afspeelt. Het lijkt me een goede toegankelijke buurt voor de bestaande omwonende. Nee, want: • De verkeersontsluiting is anders dan vermeld bij de start. Deze zou op de locatie van de huidige toegang naar de paardenweide komen, nu andere kant van het plan. • Te veel woningen op klein stukje grond, hoogbouw, te veel verkeersdrukte. • Snap de noodzaak van woningbouw. Het uitzicht van de Hessenweg 5 naar de hoogbouw is ongewenst. De bomen in het bos zijn beuken en van onder te kaal en doorzichtig, doe er wat aan. • De verkeerssituatie aan de Hessenweg is blijkbaar geen probleem meer? Viverion noemt het een bos (boomtappen versus stam) dit is geen groenzone. Dus verzoek voor

6

aanplant of aardewal met aanplant. Bomenkap voor inrit met uitleg/toelichting daar (toevallig) de slechtste bomen. • Het plan zelf lijkt mooi, ik ben niet tegen bouwen maar wel tegen een appartementencomplex met vier lagen. Ik zou de hoofdingang (inrit/uitrit) graag bij de Zutphenseweg zien i.v.m. drukte scholieren, tennis, hockey etc (veiligheid). Welke aandachtspunten wilt u nog meegeven aan de gemeenteraad? • Snel starten met de vergunningen afgeven, als dat mogelijk is. • Ruime parkeergelegenheden, qua verkeer verder geen punten. • Locatie moet een uitrit zijn, geen voorrangsweg. • Als echte Lochemnaar is een wijk als deze een droom om te wonen. Ruimte en groen afgewisseld, ruime opzet van het project. • De verkeersafhandeling. Er is al meerdere keren duidelijk gemaakt dat de Hessenweg verkeersluw is, en uitritten aan de zuidkant alleen op de kruisingen mogen, waarom is het hier geen probleem? Dit is rechtsongelijkheid. • Hessenweg wordt genoemd als speerpunt verkeersluw, dit rijmt niet met de uitritsituatie, terwijl snellere ontsluiting op Zutphenseweg mogelijk is. Hoogbouw dat concurreert met bos/groen en buitengebied, en zorgt voor lichtvervuiling. Als het bos als echt bos wordt gezien moet het ook zo behandeld en ingericht worden. • Omarm het plan en zorg dat het zo snel mogelijk van de grond komt, toekomstbestendig.

• Denk aan de toekomst van Lochem, er zijn nieuwe woningen nodig. Dit is een uitgebreid onderzocht plan waar al veel overleg over is geweest met omwonende. Hier is naar geluisterd en er zijn al veel concessies gedaan, mijn advies: starten! Bouwen, bouwen, bouwen! Conclusie Veel aanwezigen zijn blij dat er extra woningen bij komen in Lochem. Ook bij de directe omwonenden is er begrip voor het bouwen van woningen, maar zijn er wel zorgen voor de extra verkeersdruk op de Hessenweg en de zichtbaarheid van het appartementengebouw. Daarnaast wordt initiatiefnemer verzocht om de mogelijkheid tot optimalisaties open te houden om overlast verder te beperken.

7