Document · PDF

Bestuursrapportage 2025 - herzien 9 september 2025

Raadsvergadering 13 oktober 2025, gemeente LochemBij agendapunt: Bestuursrapportage 20258.907 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Bestuursrapportage 2025

INHOUDSOPGAVE Bestuursrapportage 2025 ........................................................................................................................ 1 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Inleiding en beslispunten ......................................................................................................................... 4 Financiële uitkomsten .............................................................................................................................. 6 Afwijkingen per thema en programma ..................................................................................................... 8 Thema Klimaat en Energie .................................................................................................................. 9 Thema Gezond en vitaal leven .......................................................................................................... 10 Thema Leefbare kernen .................................................................................................................... 11 Programma 0. Bestuur en ondersteuning ......................................................................................... 12 Programma 1.

Veiligheid ................................................................................................................... 13 Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ................................................................................. 14 Programma 3. Economie ................................................................................................................... 16 Programma 4. Onderwijs ................................................................................................................... 17 Programma 5. Sport, cultuur en recreatie ......................................................................................... 18 Programma 6. Sociaal Domein.......................................................................................................... 20 Programma 7. Volksgezondheid en milieu ........................................................................................ 23 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .............................. 25 Algemene baten en lasten ..................................................................................................................... 27 Voortgang kredieten .............................................................................................................................. 30

INLEIDING EN BESLISPUNTEN Wat leest u in de Bestuursrapportage? In de bestuursrapportage leest u de afwijkingen van het lopende jaar per peildatum 1 juni 2025, met een doorkijk naar het einde van het jaar. Voor de financiële mutaties kijken wij of de gevolgen zijn op te vangen binnen de begroting. De mutaties waarvoor geen financiële ruimte is en die voldoen aan de 3 O’s (onvoorzien, onvermijdbaar en onuitstelbaar) brengen we ten laste van het begrotingssaldo. Voor 2025 ontstaat een totaal begrotingsoverschot van € 2,6 miljoen. Dit komt met name door de extra gelden ter grootte van 3 miljoen die we via het gemeentefonds vanuit het Rijk ontvingen (zie algemene baten en lasten, taakveld 0.7 Algemene uitkering). De inkomsten van het Rijk blijven helaas slecht voorspelbaar. Daarnaast kennen we onverwachte uitgaven. Deze extra inkomsten en uitgaven zijn verwerkt in voorliggende rapportage. Per activiteit presenteren we alleen de financiële afwijking voor 2025 in het kopje bij de activiteit. De mogelijke incidentele of structurele financiële gevolgen in daaropvolgende jaren volgen in de toelichting bij de activiteit. We lichten de financiële afwijkingen toe van € 25.000 en hoger. Kleinere afwijkingen staan in de financiële bijstelling per programma, zonder toelichting.

In het kredietoverzicht staan de kredieten die afwijken ten opzichte van de stand Jaarrekening 2024 en de nieuwe kredieten. Aandachtspunten hierbij zijn de afwijkingen op inhoud en financiën. Wat zijn bijzonderheden? Het jaar 2025 kenmerkt zich, net als vorig jaar, door maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie en energiebesparing, de opvang van ontheemde Oekraïners, asielzoekers en statushouders, een krappe arbeids- en woningmarkt en prijsstijgingen. Op 29 oktober zijn Tweede Kamerverkiezingen vanwege de val van het kabinet Schoof-1. Dit vraagt van onze organisatie extra inspanningen om dit op een goede manier te organiseren en de stemlocaties te bemensen met veel vrijwilligers. Dit in de wetenschap dat op 11 maart 2026 de gemeenteraadsverkiezingen zijn en wij weer een beroep doen op veel van dezelfde collega's en vrijwilligers. Daarnaast zijn we in 2025 druk met de gemeentelijke financiën en de onvoorspelbaarheid vanuit Den Haag op dit dossier. Het doel is om een sluitende begroting 2026 te presenteren. Richting het opstellen van de Begroting 2026 zijn de financiële uitkomsten van de Bestuursrapportage 2025 van belang. Een belangrijk financieel aandachtspunt dit jaar is de meicirculaire 2025, waarin het Rijk extra middelen heeft toegekend aan gemeenten. Dit betreft met name extra inkomsten voor het ravijnjaar 2026 vanuit het cluster jeugd als demping voor onze tekorten.

De onzekerheid over de toekomstige bijdragen vanuit het Rijk blijft. Hierover is de raad al geïnformeerd bij de behandeling van de Kadernota 2026. Met deze rapportage leggen wij verantwoording af aan de gemeenteraad en bieden wij een transparant overzicht van de stand van zaken. Samen blijven we werken aan een duurzame, leefbare en toekomstbestendige gemeente Lochem. De grootste financiële afwijkingen zijn: Programma 0, voordeel ad € 125.000 door hogere aanvraag reisdocumenten; Programma 0, nadeel ad € 404.000 door storting in de wachtgeldvoorziening; Programma 1, voordeel ad € 403.000 door de verkoop van de brandweerkazerne te Almen; Programma 6, voordeel ad € 1.500.000 Oekraïense ontheemden; Programma 6, nadeel ad € 320.000 BUIG-uitkeringen Participatiewet ; Programma 6, nadeel ad € 760.000 hogere lasten Jeugdhulp; Programma 6, voordeel ad € 100.000 vervoerskosten Plus-OV; Programma 7, nadeel ad € 172.000 ODA milieuvergunning en -verlening; Algemene baten en lasten, nadeel ad € 140.000 onderhoud gemeentehuis; Algemene baten en lasten, voordeel ad € 3.030.000 op de algemene uitkering (gemeentefonds); Algemene baten en lasten, voordeel ad € 596.000 kapitaallasten; Alle programma's, bijstelling programmabudgetten, voordeel ad € 626.000.

Beslispunten: Instemmen met: 1. De Bestuursrapportage 2025 financieel te verwerken in de begroting 2025 en meerjarig, waarbij het begrotingssaldo 2025 met € 3.031.000 toeneemt. 2. In te stemmen met de reservemutaties zoals opgenomen in het onderdeel algemene baten en lasten. 3. Onderstaande nieuwe investeringskredieten beschikbaar te stellen: a. een krediet van € 200.000 voor de steiger van het Dommerholtsveer, met structurele kapitaallasten vanaf 2026 van € 5.000; b. een krediet van € 7,6 miljoen voor de flexwoningen Zonnekampstraat - Gorssel. De structurele kapitaallasten bedragen € 580.000 vanaf 2026 en komen laste van de 'Reserve Ontheemden opvang en huisvesting'; 4. Voor het project 'Een thuis in de gemeente Lochem voor nieuwkomers' (uitvoering visie) een budget beschikbaar stellen van € 244.000 en deze ten laste te brengen van de 'Reserve Ontheemden opvang en huisvesting'. 5. De Bestuursrapportage 2025 voor het overige ter kennisgeving aan te nemen.

FINANCIËLE UITKOMSTEN Algemeen financieel beeld bedragen x €

- = nadeel 2025

2026

2027

2028

2029

Onttrekking aan AR voor dekking begrotingstekort: Begroting 2025 (raad 25-11-2024) - incidenteel tekort

2.003.000

- structureel tekort

647.000

Saldo Begroting 2025

0 -5.639.000 -5.198.000

-5.888.000 -5.888.000

Raadsbesluiten met financiële gevolgen: Herinrichting gemeentehuis publiek gebied (raad 10-3-2025) Verhogen budget rekenkamer gemeente Lochem (raad 10-3-2025)

-9.000

Aanbesteding raads- en bestuurlijk informatiesysteem (RIS / BIS) (raad 7-4-2025)

-230.000

Startnotitie Programma Vitaal Buitengebied (raad 7-4-2025)

-200.000

Vervangen van de brug in de Binnenweg over het afleidingskanaal nabij Almen (raad 7-4-2025)

11.000

-9.000

-37.000

Fietsplan Lochem 2024 - 2035 (raad 12-05-2025)

-60.000

-11.000

Fietsstaat A. Hahnweg - De Gloep (raad 12-05-2025)

99.000

10.000

Kadernota 2026 (raad 7-7-2025) - Financiële bijstellingen going-concern

168.000

44.000

217.000

785.000

- Nieuwe activiteiten Kadernota 2026

-1.154.000

-669.000

-249.000

3.869.000

3.512.000

2.036.000

2.162.000

Bestuursrapportage 2025 (totaal exclusief bijstelling programmabudgetten) Bestuursrapportage 2025 (bijstelling programmabudgetten)

Saldo Bestuursrapportage 2025

2.405.000 626.000

2.631.000 -2.792.000 -2.347.000

Saldo van incidentele baten en lasten

-764.000

Structureel begrotingssaldo

1.867.000 -1.124.000 -2.134.000

1.668.000

213.000

-3.920.000 -3.226.000 111.000

-39.000

-3.809.000 -3.265.000

Toelichting financieel beeld Met de Bestuursrapportage 2025 wijzigt ons financieel vooruitzicht ten opzichte van de Kadernota 2026. Dit jaar verwachten wij af te sluiten met een totaal positief saldo van € 2,6 miljoen. Met de vaststelling van de kadernota met bijbehorend amendement door de raad op 7 juli jongstleden, is door de raad besloten om alle ombuigingsvoorstellen uit de kadernota te halen en is het college gevraagd om met een nieuw dekkingsplan te komen. Door actualisatie bij de bestuursrapportage van € 3,9 miljoen in 2026 (voordeel) komt het structureel geprognosticeerde begrotingstekort 2026 uit op € 1,1 miljoen. In dit bedrag is de vastgestelde onderuitputting (‘lucht’) van € 900.000 voor 2026 nog niet verwerkt. Voor het opstellen van de Begroting 2026 gaan we als college aan de slag met de opdracht die de raad ons heeft gegeven voor een nieuw dekkingsplan. Daarnaast verschijnt medio september de septembercirculaire 2025. Ook de financiële uitkomsten van de septembercirculaire zijn van invloed op het toekomstig perspectief, maar komen te laat om te verwerken in de Begroting 2026. Wij informeren u zo spoedig mogelijk met een raadsmemo over de uitkomsten van de septembercirculaire.

De bijstelling van de programmabudgetten (op basis van onderuitputting) bepaalden we voor 2025 op € 626.000. Dit betreft een bijstelling op diverse programma's en komt verder niet terug in deze bestuursrapportage, op programmaniveau. In bovenstaand financieel totaaloverzicht laten we de mutatie wel afzonderlijk zien . De genoemde € 626.000 maakt onderdeel uit van de totale mutatie van deze bestuursrapportage 2025 zoals verwoord bij beslispunt 1.

AFWIJKINGEN PER THEMA EN PROGRAMMA

Thema Klimaat en Energie Klimaat & Energie Het thema Klimaat en energie leeft in de maatschappij. Wisselende energieprijzen, overlast door droogte en het gebrek aan ruimte op het stroomnet raken iedereen. Binnen dit thema staat de transitie naar een duurzaam Lochem centraal. Hieronder vallen duurzame opwek en energiebesparing, maar ook het klimaatbestendig inrichten van onze openbare ruimte. Wat doen we in 2025 We werken aan een Regionaal Programma Energievoorziening (RPE). Dit is de herijking van de Regionale EnergieStrategie 1.0 (RES). In het RPE staat omschreven hoe we verwachten dat onze energievraag en -aanbod er in de toekomst uit gaat zien. Hierbij kijken we niet alleen naar opwek met zon en wind. Maar ook naar de mogelijkheden van bijvoorbeeld opslag en biogas. Daarnaast zijn we begonnen met het warmteprogramma. We starten met een evaluatie van de Transitievisie Warmte en na de zomer schrijven we een uitgangspunten notitie. Voor het Energieloket Lochem ontwikkelen we een communicatiestrategie waar we na de zomer mee starten. Doel is dat nog meer inwoners op de hoogte zijn van de subsidiemogelijkheden voor verduurzaming. Ook hebben we in het voorjaar weer de Tuin Inspiratiedagen georganiseerd. Tijdens deze dagen informeren we inwoners over het klimaatadaptief inrichten van de tuin.

In het najaar gaan we aan de slag met een vergroeningsactie in twee buurten, in samenwerking met o.a. Stichting Steenbreek. Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Subsidieregeling sterk maken voor zon op dak € 60.000 V Er worden weinig subsidies aangevraagd voor het versterken van grote daken zodat hier zonnepanelen op geplaatst kunnen worden. Oorzaken voor de verminderde interesse in zon op dak zijn netcongestie, de terugleverkosten maar ook de verwarring die landelijk gecreëerd wordt over kosten en opbrengsten. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel in 2025 van € 60.000. SISA CDOKE 2023-2025 € 174.500 (budgetneutraal) Wij verwachten in de jaren 2025-2027 minder lasten dan begroot ten laste van de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) te kunnen brengen. Aan de batenkant is er een nadeel van € 174.500 en aan de lastenkant een voordeel van € 174.500.

Thema Gezond en vitaal leven Gezond en vitaal leven We willen het makkelijker maken om gezond en vitaal te leven. Gezondheid is belangrijk voor mensen én voor de samenleving. Met leefstijlinterventies werken we aan een veerkrachtige Lochemse gemeenschap en houden we de zorg toegankelijk. De opgave is om samenhang te brengen in: • het versterken van de sociale basis; • het stimuleren van sport en bewegen; • het bevorderen van gezondheid, vooral preventief. Wat doen we in 2025 Mantelzorgers krijgen extra ondersteuning, omdat er steeds meer van hen gevraagd wordt. De Talentexpress is gestart en laat jonge kinderen kennismaken met muziek en cultuur, wat goed is voor hun mentale welzijn. De Stek is een ontmoetingsplek voor mensen met mentale klachten of een verslavingsgevoeligheid en wordt goed bezocht door de doelgroep. Regionaal zoeken we met partners naar nieuwe manieren van werken om de zorg toegankelijk te houden. Als gemeente sluiten we hier soms actief bij aan, zoals bij Welzijn op Recept, en soms volgen we op afstand, zoals bij de versterking van de eerstelijnszorg. Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Welzijnscoördinator € 70.000 V In Laren is nog geen welzijnscoördinator gestart. Een enkele kern groeit nog toe naar de maximaal beschikbare uren. Daardoor geven we in 2025 minder uit.

Coördinator Sport en Preventie € 44.000 (budgetneutraal) De beoogde extra inzet op het gebied van sport en preventie schuift een jaar op naar 2026 tot en met 2028. De activiteiten worden wel uitgevoerd maar starten een jaar later.

Thema Leefbare kernen Leefbare kernen Leefbare kernen zijn belangrijk voor het welzijn van de mensen die er wonen en werken . De identiteit van onze gemeente kenmerkt zich door naoberschap. Dit houdt in dat men naar elkaar omkijkt, voor elkaar klaarstaat en elkaar bijstaat met raad en daad. Ook is het belangrijk dat er voldoende passende woonruimte is voor zowel jongeren als ouderen. We streven naar leefbare kernen met voldoende groen, ruimte om te bewegen en te ontmoeten en bereikbare voorzieningen. Wat doen we in 2025 Afgelopen periode maakten we een flinke stap met startnotities voor de ontwikkeling van woningbouwlocaties in verschillende kernen. We bereiden de bouw voor van verschillende woningtypen die klimaatbestendig zijn, duurzaam met aandacht voor groen en inspelen op de lokale behoefte. Doel daarbij is dat we zorgen voor voldoende woningen en de leefbaarheid in de kernen versterken . Daarnaast werken we aan behoud van detailhandel en voorzieningen. Lochem, Laren en Gorssel zijn in de omgevingsvisie genoemd als kernen met levendige centra. Om voorzieningen en detailhandel te behouden startten we met een centrumaanpak voor Laren. Na de zomer starten we een vergelijkbaar traject voor het centrum van Lochem, daarna volgt Gorssel. In Gorssel werken we aan het realiseren van een multifunctionele accommodatie.

Deze maatschappelijke voorziening vormt een belangrijk onderdeel voor de leefbaarheid van de kern. Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Mobilteitshubs € 25.000 N Voor het project Mobiliteitshubs gaan we uit van een totaal bedrag van € 150.000. We ontvangen € 75.000 van het Rijk. Dit betreft cofinanciering. Voor de provinciale subsidie zijn we uitgegaan van € 50.000, maar er is slechts € 25.000 beschikbaar. Om in aanmerking te komen voor de subsidie van het Rijk hebben we € 25.000 extra nodig. Zonder de extra middelen is het niet mogelijk om uitvoering te geven aan het project.

Programma 0. Bestuur en ondersteuning Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

2027

2028

2029

0.1

Bestuur

-466.000 -62.000 -62.000 -62.000 -62.000

0.2

Burgerzaken

-135.000

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-30.000

Mutaties Bestuur en ondersteuning < € 25.000

-15.000

Lasten

-646.000 -62.000 -62.000 -62.000 -62.000

0.2

Burgerzaken

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

240.000

-30.000

Baten

210.000

Saldo baten en lasten programma 0

-436.000 -62.000 -62.000 -62.000 -62.000

0.1 Bestuur - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Overheveling budget Board naar Regio Stedendriehoek € 62.000 N Vanaf 2024 loopt de financiering van de Strategische Board via de Regio Stedendriehoek in plaats van via de afzonderlijke gemeenten. Het budget van de Strategische Board (taakveld 3.1), ad € 62.000, hevelen we over naar het budget van de Regio Stedendriehoek (taakveld 0.1). Tegenover dit nadeel staat een voordeel op taakveld 3.1. Wachtgeld voorziening € 404.000 N Door verloop binnen het college is een verplichting ontstaan tot het betalen van wachtgeld. Hierdoor nemen de personeelslasten incidenteel toe met € 404.000. Dit bedrag is toegevoegd aan de voorziening.

0.2 Burgerzaken - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Landelijke verkiezingen € 35.000 N Vanwege de val van het kabinet in juni 2025 worden op 29 oktober 2025 landelijke verkiezingen gehouden. Tot op heden is het nog niet duidelijk of voor deze extra verkiezingen een vergoeding komt vanuit het Rijk. Reisdocumenten € 125.000 V Er worden meer reisdocumenten aangevraagd dan verwacht. Hierdoor vallen de leges inkomsten hoger (€ 240.000 voordeel) uit dan geraamd, maar ook de afdracht richting het rijk valt hoger uit dan geraamd (€ 115.000 nadeel). Gezamenlijk leidt dit tot een voordeel van € 125.000

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Taakstelling ondersteuning accommodaties en duurzame gebouwen € 60.000 N Deze taakstelling heeft een relatie met het proces 'actualisatie accommodatiebeleid'. Dit proces loopt op dit moment. Afhankelijk van de uitkomsten van dit proces ontstaat inzicht of de taakstelling gerealiseerd wordt. Dit jaar realiseren we de taakstelling niet.

Programma 1. Veiligheid Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

2027

2028

2029

Mutaties Veiligheid < € 25.000

-27.000

2.000

-27.000

2.000

-403.000

Lasten 1.1

Crisisbeheersing en brandweer

Baten Saldo van baten en lasten programma 1

-403.000

0,00

-430.000

2.000

1.1 Crisisbeheersing en brandweer - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Verkoop Kazerne Almen € 403.000 V De oude brandweerkazerne in Almen is verkocht, dit levert een incidenteel voordeel op.

Programma 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld 2.1

Verkeer en vervoer Mutaties Verkeer, vervoer en waterstaat < € 25.000

Lasten 2.1

2025 -93.000

2026

2027

2028

2029 0

-8.000 4.000 4.000 -16.000 -16.000 -101.000 4.000 4.000 -16.000 -16.000 160.000

Baten

Verkeer en vervoer

160.000

Saldo van baten en lasten programma 2

59.000 4.000 4.000 -16.000 -16.000

2.1 Verkeer en vervoer - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Uitvoering 'Versterken looproutes centrum Lochem' in 2026 In 2025 werken we aan een centrumvisie voor stad Lochem. Hierin nemen we op welke maatregelen nodig zijn voor herkenbare looproutes. De uitvoering kan starten als de centrumvisie in 2026 klaar is. Uitvoering Oosterwal Lochem in 2026/2027 De herinrichting van de Oosterwal tot fietsstraat wordt meegenomen als onderdeel van de gehele herinrichting van het gebied Graaf Ottoweg/ Nieuwstad en omgeving. Om die reden zal de herinrichting van de Oosterwal tot fietsstraat (inclusief uitvoering motie) niet in 2025 maar in 2026/ 2027 plaatsvinden. Uitvoering Deventerweg Laren in 2026 We verwachten in het voorjaar 2026 te starten met de uitvoering. Dit is later dan gepland, omdat de participatie met de omgeving meer tijd vroeg. Dit jaar besteden we het werk aan, zodat het werk begin 2026 kan starten. Krediet steiger Dommerholtsveer Gorssel € 200.000 N De gemeente Voorst en de gemeente Lochem besloten in 2024 de veerdienst tussen beide gemeenten in stand in te houden. De staat van de houten steiger van het Dommerholtsveer in Gorssel is heel slecht. Dit bleek uit een inspectie in november 2024. Advies was om de steiger binnen 2 jaar te vervangen. Om onnodig veiligheidsrisico te voorkomen, willen we de steiger dit jaar na het vaarseizoen vervangen.

De steiger was niet opgenomen in de beheersadministratie bij de gemeente Lochem. Bij overdracht van de voormalige Regio Achterhoek Liemers naar de gemeente werd alleen rekening gehouden met klein onderhoud. De nieuwe steiger kost € 200.000: wij vragen hier om een krediet. De structurele kapitaallasten bedragen vanaf 2026 € 5.000 per jaar. Hiermee realiseren we een duurzame, circulaire steiger die voldoet aan de vergunningsvoorwaarden. Dit is een apart beslispunt in deze bestuursrapportage. Inhuur begeleiding project Rondweg € 68.000 N Door het brugdrama in 2024 heeft het project Rondweg/Schakel Achterhoek A1 vertraging opgelopen waardoor er ook in 2025 externe projectbegeleiding nodig is, incidenteel nadeel van € 68.000. Single-use plastic (SUP) bijdrage € 160.000 V (budgetneutraal toevoegen aan reserve afvalstoffenheffing) In de Staatscourant van 13 juni jongstleden zijn inkomsten gepubliceerd die wij ontvangen voor het bestrijden van zwerfafval op basis van de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik (SUPregeling). Het betreft vergoedingen over de jaren 2023 en 2024. Deze middelen voegen we toe aan de reserve afvalstoffenheffing. In de Kadernota 2027 doen we een voorstel om deze middelen in te zetten

voor het beheer, onderhoud en vervanging van prullenbakken in de openbare ruimte in toekomstige jaren.

Overige ontwikkelingen Voortgang civiele kunstwerken Onderhoud en vervanging Civiele Kunstwerken Er is in gemeenteland veel te doen om het onderhoud van bruggen en duikers. Zo ook in de gemeente Lochem. Onderhoud van deze civiele kunstwerken is belangrijk voor de bereikbaarheid en veiligheid. Dit jaar startten we met het beter in kaart brengen van de staat van onze civiele kunstwerken. Dit spraken we af in het beheerplan, waarvoor budget beschikbaar kwam in de Begroting 2025. Het onderhoud en de maatregelen die nodig zijn, nemen we op in ons meer-jaren-onderhoudsplan. Dit gebeurt binnen het beschikbare budget voor beheer en onderhoud. Ook zijn er projectkredieten beschikbaar gesteld voor 3 bruggen en 1 duiker: - Brug Binnenweg - Landbouwbrug Almen - Brug Kapperallee - Duiker Dochterenseweg Aankondiging kredietaanvraag voor de brug Almenseweg De brug Almenseweg over het Afleidingskanaal is in slechte staat. De brug is onderdeel van de provinciale weg N826. Extra studie van de gemeentelijke wegenlegger en de waterschapslegger maakte duidelijk dat de gemeente verantwoordelijk is voor het onderhoud van het wegdek op de brug. Het waterschap is verantwoordelijk voor het onderhoud aan de constructie. De provincie is ‘gebruiker’. De bedoeling van het college en het waterschapbestuur is om de brug over te dragen aan de provincie. We voeren hierover gesprekken.

Uitgangspunt in de gesprekken met partijen is het vervangen van de waarbij we rekening moeten houden met de kosten voor vervanging en het afkopen van onderhoud in de toekomst. Een kredietaanvraag volgt in de vorm van een raadsvoorstel.

Programma 3. Economie Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

2027

2028

2029

3.1

Economische ontwikkeling

62.000

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-25.000

3.4

Economische promotie

-30.000

7.000

32.000

Mutaties Economie < € 25.000

-35.000

-22.000

-35.000

-22.000

-28.000

10.000

Lasten Baten Saldo van baten en lasten programma 3

3.1 Economische ontwikkeling - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Overheveling budget Board naar Regio Stedendriehoek € 62.000 V Vanaf 2024 loopt de financiering van de Strategische Board via de Regio Stedendriehoek in plaats van via de afzonderlijke gemeenten. Het budget van de Strategische Board (taakveld 3.1), ad € 62.000, hevelen we over naar het budget van de Regio Stedendriehoek (taakveld 0.1). Tegenover dit voordeel staat een nadeel op taakveld 0.1.

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Uitvoeringsplan gebouw Markt 3 - Stadshuus € 25.000 N We stellen een plan op voor het onderhoud en de uitvoering van brandveiligheidsmaatregelen voor het gebouw Markt 3 - Stadshuus. We zijn als eigenaar verantwoordelijk voor de brandveiligheid. We onderzoeken ook wat nodig is om te voldoen aan de verplichting voor energielabel C. De kosten voor de uitvoering van dit plan zijn € 25.000.

3.4 Economische promotie - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Tariefstijging regio-coördinator € 30.000 N De regio-coördinator voor de gemeente Lochem is in dienst bij stichting Achterhoek Toerisme (AT). De vergoeding voor deze werkzaamheden is de laatste 10 jaar niet geïndexeerd. AT biedt de diensten vanuit regio-coördinatoren aan zonder daarop winst te maken. Met de achtergebleven tarieven maakte ze verlies. Er is daarom toegewerkt naar een tarief dat weer kostendekkend is. Daarna zal jaarlijks de loonindex aangehouden worden zodat met oog op de toekomst altijd gelijke pas wordt gehouden met de loonontwikkeling.

Programma 4. Onderwijs Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

2027

2028

2029

4.2

Onderwijshuisvesting

-41.000

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-295.000

-127.000

Mutaties Onderwijs < € 25.000

-28.000

-15.000

-364.000

-183.000

304.000

136.000

Lasten 4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken Mutaties Onderwijs < € 25.000

Baten Saldo van baten en lasten programma 4

17.000

321.000

136.000

-43.000

-47.000

4.2 Onderwijshuisvesting - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Rentray Suringarschool € 41.000 N Na besluitvorming over uitbreiding van de Suringarschool is de hoogte van de erfpachtcanon vastgesteld op € 41.000 per jaar. Deze kosten waren nog niet begroot.

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken- Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) € 59.000 V Geld voor onderwijsachterstandenbeleid (OAB) en voor- en vroegschoolse educatie (VVE) krijgen wij via een speciale uitkering van het Rijk. We ontvangen in 2025 € 136.000 meer van het Rijk voor OAB en VVE. Tegelijk zijn de uitgaven gestegen. Door meer nieuwkomers is een extra regionale taalschakelklas gestart. Ook zijn de kosten van lokale taalklassen en het Ouder- en kindcafé gestegen (€ 66.000). Voor VVE is een HBO-coach verplicht, wat € 11.000 extra kost. Per saldo is er een voordeel van € 59.000. NPO € 168.000 (budgetneutraal) We geven uitvoering aan het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Binnen de meerjarige beschikbare NPO-middelen van het rijk voeren we verschillende extra activiteiten uit, zoals extra Pleinverhalen-trainingen voor kinderen tussen 8 en 12 jaar. In totaal besteden we naar verwachting € 432.000. Leerlingenvervoer € 50.000 N We stimuleren zelfstandigheid en zelfredzaamheid van leerlingen door alternatieven aan te bieden voor het reguliere leerlingenvervoer. Denk hierbij aan het gebruik van de fiets of het openbaar vervoer. Er wordt al gebruik gemaakt van deze alternatieven, maar dit leidt nog niet direct tot besparingen in het bestaande leerlingenvervoer. Daarnaast bieden we steeds vaker maatwerkoplossingen aan.

Hiermee sluiten we beter aan op de persoonlijke situatie van leerlingen en hun ouders. Dit draagt bij aan een passende en toekomstgerichte aanpak van het leerlingenvervoer.

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

2027

2028

2029

5.1

Sportbeleid en activering

44.000

0 -44.000

5.2

Sportaccommodaties

-74.000

5.6

Media

33.000

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

139.000 24.000 49.000 49.000 49.000

Mutaties Sport, cultuur en recreatie < € 25.000

-51.000 -36.000 -36.000 -36.000 -36.000

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-49.000 -49.000 -49.000 -49.000 -49.000

Mutaties Sport, cultuur en recreatie < € 25.000

-18.000

Lasten 5.7

91.000 -12.000 13.000 -31.000 13.000

Baten

-67.000 -49.000 -49.000 -49.000 -49.000

Saldo van baten en lasten programma 5

24.000 -61.000 -36.000 -80.000 -36.000

5.2 Sportaccommodaties - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Sportvoorzieningen € 154.000 (ten laste van de reserve Sportvoorzieningen) Op 8 april 2025 keurde het college de subsidies voor sportvoorzieningen goed. De kosten (€ 154.000) worden betaald uit de bestemmingsreserve. Vijf verenigingen maakten in 2025 gebruik van de regeling. Volgens afspraak leggen we hierover jaarlijks verantwoording af. Zwembaden € 80.000 V In 2025 is er een voordeel van € 80.000 op de zwembaden. De besluitvorming over de vernieuwing van de baden in Almen en Gorssel is nog niet afgerond. Daardoor is hogere afschrijving nog niet nodig (voordeel € 200.000). Tegelijk zijn er extra onderhoudskosten voor de verouderde buitenbaden De Berkel en De Boskoele (€ 60.000 nadeel) en kan de geplande taakstelling voor de zwembaden van € 60.000 nog niet worden gerealiseerd (ook € 60.000 nadeel). Sportaccommodaties € 26.000 (ten laste van de voorziening Groot onderhoud gemeentelijke accommodaties) De cv-ketels in sportzaal Curieplein en de Braninkhal zijn eerder aan vervanging toe dan gepland. Dit gebeurt in 2025 in plaats van 2029.

5.6. Media - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Versterken bibliotheekwerk € 66.000 N Vanaf 2027 zijn gemeenten wettelijk verplicht om inwoners laagdrempelig toegang te geven tot bibliotheekvoorzieningen. De landelijke uitkering voor 2025 en 2026 wordt gebruikt om de huidige aanpak voort te zetten. De raad is hierover op 22 april 2025 geïnformeerd via een memo. Bibliotheek € 56.000 (ten laste van de voorziening Groot onderhoud gemeentelijke accommodaties) In 2025 hebben we de sanitaire ruimten vervangen de kosten hiervoor zijn € 56.000. Dit dekken we uit de voorziening groot onderhoud gemeentelijke accommodaties. Project Digivaardige Achterhoekers € 99.000 V Het regionale project stopte in 2024, voordat Lochem kon aansluiten. De bibliotheek ontwikkelde daarna een lokale aanpak, betaald uit rijksmiddelen voor versterking van het bibliotheekwerk. De eerder gereserveerde middelen vervallen, wat een voordeel oplevert. 18

5.7 Openbaar groen en openlucht recreatie - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Herijking IBOR plan € 25.000 (budgetneutraal) Met de vaststelling van het Integraal Beheerplan voor de Openbare Ruimte (IBOR) 2020-2030 spraken we om af om in 2025 het plan te evalueren. Vanaf de tweede helft van 2025 herijken we de aanpak die het huidige IBOR-plan voorstaat. We verwachten in de zomer van 2026 de herijking aan de gemeenteraad voor te leggen. We namen voor de herijking € 55.000 op in de begroting 2025. Hiervan verwachten we € 30.000 in 2025 en € 25.000 in 2026 te besteden. Duurzaam beheer laanbomen buitengebied € 65.000 V In de winter 2024-2025 was er vertraging in de voorbereiding van de trajectenkap. Er waren te weinig mensen beschikbaar om het werk voor te bereiden (Circulus) en om natuuronderzoek te doen. Hierdoor voeren we in 2025 minder trajectenkap uit. Deze trajectenkap staat in 2026 gepland. We verwachten hierdoor in 2025 eenmalig € 65.000 over te houden. Op het moment van schrijven van de Bestuursrapportage hebben we (nog) geen grote afwijkingen in het water geven van jonge aanplant. Langere periodes van droogte of regenval kunnen invloed hebben op de kosten. Saldering houtopbrengsten € 49.000 (budgetneutraal) De opbrengsten van de houtopbrengsten zitten in de kostprijzen van de aannemers verrekend.

Tot nu hadden we opbrengsten en kosten met betrekking tot houtopbrengst apart begroot, maar de houtopbrengst is apart niet goed te specificeren. Daarom stellen we voor de begroting hierop aan te passen, dit leidt tot een nadeel aan de batenkant en een voordeel aan de lastenkant.

Overige ontwikkelingen Boomfeestdag, landelijke opening in Lochem Stichting Nationale Boomfeestdag heeft de gemeente Lochem samen met een Lochems (agrarisch) bedrijf en andere lokale organisaties gekozen voor de start van de landelijke boomfeestdag op 19 november 2025. De kosten voor dit landelijke evenement worden grotendeels gedekt door fondsenwerving. De bijdrage van de gemeente Lochem is gedekt vanuit het budget voor openbaar groen. De jaarlijkse inzet van Circulus voor de lokale boomfeestdag benutten we dit jaar voor het landelijke evenement.

Programma 6. Sociaal Domein Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

2.535.000

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

6.3

Inkomensregelingen

6.4

WSW en beschut werk

90.000

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

100.000

203.000

280.000

158.000

61.000

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

-115.000

-225.000

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

-760.000

-440.000

Mutaties Sociaal Domein < € 25.000

-59.000

1.209.000

-3.613.000 -1.546.000

-1.466.000

-1.241.000

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

-1.181.000

4.019.000

352.000

251.000

6.3

Inkomensregelingen

235.000

6.4

WSW en beschut werk

35.000

-71.000

Lasten

Mutaties Sociaal Domein < € 25.000

2026

2027

-2.995.000 -1.005.000

2028

2029

-803.000

-481.000

70.000

-652.000

-97.000

21.000

Baten

-890.000

4.054.000

387.000

286.000

-71.000

Saldo baten en lasten programma 6

319.000

441.000 -1.159.000

-1.180.000

-1.312.000

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Programma Nieuwkomers € 1,3 miljoen V (ten gunste van de reserve ontheemden) Oekraïense ontheemden € 1.500.000 V Het Rijk heeft de regeling verlengd tot maart 2027. We ontvangen € 1.240.000 minder aan baten door lagere of wegvallende vergoedingen van het Rijk. Bij de kadernota 2025 waren de historische uitgaven nog te beperkt waardoor we nog niet goed konden inschatten wat de kosten voor opvang zouden worden. De hoge inschatting van toen zorgt nu voor een bijstelling van € 2.740.000 lagere lasten. Per saldo leidt dit tot een voordeel van € 1.500.000. Buddy to Buddy € 29.000 N In 2025 koppelen we nieuwkomers aan inwoners van Lochem via het project Buddy to Buddy. Dit helpt bij integratie en het opbouwen van sociale contacten. Er zijn twee pilots gestart met elk 25 nieuwkomers. De kosten bedragen € 29.000. Asielzoekers € 90.000 N Het college heeft de wettelijke taak om opvangplekken voor asielzoekers te realiseren. Een projectleider en projectteam bereiden de komst van een asielzoekerscentrum voor. Visie 'Een thuis in de gemeente Lochem voor nieuwkomers' € 125.000 N De visie is vastgesteld, maar het bijbehorende uitvoeringsbudget niet. Het college bereidt een voorstel voor om vanaf 2026 middelen beschikbaar te stellen.

We kiezen ervoor tot die tijd de noodzakelijke personele lasten en kosten voor de voorbereiding van de uitvoering door het programmateam te betalen uit de reserve ontheemden. Voor 2025 is € 125.000 nodig voor de voorbereiding. Kapitaallasten Flexwoningen € 481.000 N (vanaf 2026) Bij de jaarstukken 2024 is het krediet voor de realisatie van de flexwoningen aan de Zutphenseweg afgesloten. De uiteindelijke investering valt lager uit dan begroot. Door de lagere investering dalen de kapitaallasten vanaf 2026 met € 99.000 per jaar (voordeel).

Op 14 juli 2025 is een omgevingsvergunning verleend voor de realisatie van flexwoningen aan de Zonnekampstraat, met een looptijd van 10 jaar. Het bijbehorende krediet van € 7,6 miljoen is als beslispunt opgenomen in dit voorstel. Voor deze woningen worden vanaf 2026 jaarlijkse kapitaallasten geraamd van € 580.000 (nadeel). Deze raming is gebaseerd op de huidige toegekende transitiekosten vanuit het Rijk en op de terugkoopgarantie na 10 jaar. De bovenstaande financiële mutaties verrekenen we met de reserve ontheemden. Inburgeringstrajecten € 36.000 N Er zijn drie inburgeringsroutes: taal en werk (B1), participatie (Z), en onderwijs. De SPUK-regeling vergoedt vooral de B1- en Z-routes. Elk jaar verschilt het aantal statushouders dat in Lochem komt wonen. In 2025 ontstaat een nadeel, omdat we de rijksmiddelen over drie jaar ontvangen, maar de uitgaven meestal binnen twee jaar doen. Onderwijsroute € 45.000 (budgetneutraal) Gemeenten krijgen tijdelijk geld van het Rijk om kansen voor jonge statushouders te vergroten via onderwijs en participatie. In 2025 zijn meer jongeren gestart in de Onderwijsroute dan verwacht. Dit leidt tot € 45.000 extra kosten. Ook de jaren 2026 en 2027 worden meegenomen. De hogere uitgaven worden gedekt door hogere inkomsten.

6.3 Inkomensregelingen - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Regeling studietoeslag € 60.000 N In 2024 steeg het aantal aanvragen sterk. Dit komt vooral door meer bekendheid van de regeling door een landelijke lobby. Het structurele tekort is € 60.000. Bijzondere bijstand € 37.000 N De kosten stijgen door meer aanvragen voor bijzondere bijstand. Dit komt deels door meer hulpvragen van specifieke groepen en deels door hogere kosten van levensonderhoud. Hierdoor kunnen meer inwoners noodzakelijke uitgaven niet zelf betalen. Het structurele tekort is € 37.000 BUIG-uitkeringen Participatiewet € 320.000 N De uitgaven voor uitkeringen stijgen. Het aantal inwoners met een uitkering nam toe van 405 naar 422 door de huisvesting van meer statushouders, die niet direct kunnen werken, en een landelijke verhoging van de uitkeringen. Dit leidt tot een nadeel van € 555.000 in 2025. De Rijksbijdrage wordt twee keer per jaar aangepast. In mei 2025 kregen we € 235.000 extra. Het resultaat verwerken we incidenteel.

6.4 Begeleide participatie - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Wet sociale werkvoorziening (WSW) € 35.000 V De financiële afspraken met de gemeente Zutphen over werkplekken voor de doelgroep zijn geïndexeerd.

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) PlusOV € 100.000 V De landelijke indexatie van vervoerskosten valt lager uit dan verwacht. Daarnaast is de meerjarenbegroting 2026 van PlusOV verwerkt.

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) € 115.000 N

De kosten voor Wmo-begeleiding zijn met € 280.000 gestegen door meer inzet van individuele begeleiding. Dit komt door lange wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en minder instroom in de Wet langdurige zorg (Wlz). Tegelijk vallen andere kosten lager uit dan begroot: • Huishoudelijke hulp: € 110.000 incidenteel voordeel • Minder maatwerkcontracten: € 20.000 structureel voordeel • Lager gebruik van pgb voor hulp: € 35.000 structureel voordeel

6.72 Maatwerkdienstverlening 18- - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Jeugdhulp € 790.000 N Jeugd maatwerk € 470.000 N Sinds najaar 2024 zien we zwaardere en complexere jeugdproblematiek. Het aantal jongeren stijgt niet, maar de zorg wordt intensiever en duurder. Dit is zorg die niet regionaal is gecontracteerd. We zijn verplicht om deze zorg te geven. Dit leidt tot € 470.000 extra kosten voor maatwerk in 2025. Deze trend zet door en verwerken we daarom structureel met € 200.000 in de daarop volgende jaren. We ontwikkelen (hervormings)plannen om te bekijken hoe we de trend meerjarig kunnen doorbreken. Jeugdhulp Zorg in Natura € 290.000 N Daarnaast stijgen de kosten voor verblijf en specialistische jeugdhulp (Zorg in Natura) met € 290.000 in 2025. Deze trend zet door en verwerken we daarom structureel met € 240.000 in de daarop volgende jaren. We ontwikkelen (hervormings)plannen om te bekijken hoe we de trend meerjarig kunnen doorbreken.

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

2027

2028

2029

7.3

Afval

7.4

Milieubeheer

63.000

2.000

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

-50.000

Mutaties Volksgezondheid en milieu < € 25.000

-30.000

Lasten

-340.000 -340.000 -340.000 -340.000 -340.000 2.000 -172.000 -172.000

-357.000 -338.000 -338.000 -512.000 -512.000

7.3

Afval

340.000

7.4

Milieubeheer

-175.000 -175.000 -175.000

340.000

165.000

340.000

Baten

165.000

Saldo baten en lasten programma 7

-192.000 -173.000 -173.000 -172.000 -172.000

7.2 Riolering - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Vertraging actualisatie Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) In de Begroting 2025 hebben we aangegeven dat we in 2025 een nieuw Gemeentelijk RioleringsPlan 2026-2030 gaan opstellen. Het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) gaat in de toekomst het WaterTakenPlan (WTP) heten; Door deze naamswijziging sluit de naam beter aan op de ontwikkelingen op het gebied van water en riool. We zijn hier anno 2025 mee bezig en voorzien dat we het nieuwe WTP in 2026 kunnen laten vaststellen. De doorvertaling daarvan krijgt dan een plek in de begroting van 2027.

7.3 Afval - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Nieuwe verrekenwijze opbrengsten grondstoffen € 340.000 (budgetneutraal) Vanaf 2024 is er een nieuwe BTW-gerelateerde verrekenwijze van kracht voor de door Circulus gerealiseerde opbrengsten van papier, glas, etc. Dit leidt tot een structureel voordeel van € 340.000 aan de batenkant en een structureel nadeel van € 340.000 aan de lastenkant. Hierbij verwerken wij deze wijziging in de begroting .

7.4 Milieubeheer - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) ODA milieuvergunning en -verlening € 172.000 N De verwachting is dat de komende jaren de kosten voor de ODA toenemen. Bij de jaarstukken 2024 is gemeld dat het aantal specialistische adviezen is toegenomen. Hiervoor is in maart 2025 een narekening over 2024 ontvangen. De kosten voor specialismen zijn € 158.000. De andere kosten betroffen Vergunningen € 12.000 en Toezicht en Handhaving € 2.000. De narekening 2024 verwerken we nu via de Bestuursrapportage.

7.5 Begraafplaatsen en crematoria - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Taakstelling onderhoud begraafplaatsen € 50.000 N Met vaststelling van de Toekomstvisie gemeentelijke begraafplaatsen stelde de raad in 2023 investeringskrediet beschikbaar, voor het uitvoeren van verbetermaatregelen aan de 5 gemeentelijke begraafplaatsen (Lochem, Almen/Harfsen, Gorssel, Laren en Barchem). We beogen daarmee dat de begraafplaatsen aantrekkelijker en onderhoudsvriendelijker worden. De investeringen moeten tot 23

minder onderhoudskosten leiden. Op basis van de toekomstvisie namen we in de begroting vanaf 2025 structureel €50.000 minder op voor onderhoud van de begraafplaatsen. Omdat de uitvoering van de verbetermaatregelen is vertraagd van 2023/2024 naar medio 2025, verwachten we pas vanaf 2026 te kunnen bezuinigingen op de onderhoudskosten.

Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

46.000

-3.000

-5.000

-6.000

-2.000

-82.000

Lasten

-36.000

43.000

-5.000

-6.000

-2.000

Baten

-36.000

43.000

-5.000

-6.000

-2.000

8.1

Ruimte en leefomgeving

8.2

Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen)

8.3

Wonen en bouwen

Saldo baten en lasten programma 8

2027

2028

2029

8.1 Ruimtelijke ordening - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Vrijval kapitaallasten restant krediet realisatie projecten Binnenstad Lochem € 46.000 V Het restant krediet realisatie projecten Binnenstad Lochem van € 1.027.000 zetten we in voor de herontwikkeling van het gebied Nieuwstad-Graaf Ottoweg e.o. De raad ontvangt een raadsvoorstel. Uitvoering van de herontwikkeling vindt niet eerder plaats dan in 2027, met als gevolg dat de begrote kapitaallasten van € 46.000 kunnen vrijvallen in 2025 en 2026.

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) Prognose winstnemingen grondexploitaties- woningbouw (POC-methode) Jaarlijks actualiseren we bij begroting en jaarrekening de prognoses van de grondexploitaties. Voor zover we gronden verkopen en opbrengsten realiseren, nemen we, tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie, winst. Bij deze bestuursrapportage verwerken wij de uitkomsten van de actualisatie grondexploitaties uit de Jaarrekening 2024. Hieronder het overzicht per jaar: 2025 € 0 2026 € 3.000 nadeel 2027 € 5.000 nadeel 2028 € 6.000 nadeel 2029 € 2.000 nadeel De mutaties komen ten laste van de reserve grondexploitaties.

8.3 Wonen en bouwen - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Volkshuisvestingsprogramma € 40.000 N De Woonvisie 2018-2025 met het addendum op de woonvisie (Strategische keuzes woningbouw Gemeente Lochem, december 2022) loopt eind 2025 af. De raad nam in juni 2024 een motie aan, waarin hij het college opdraagt om in 2025 te komen met een actuele visie op wonen. Dit krijgt de vorm van een volkshuisvestingsprogramma. We lopen hiermee vooruit op de ‘Wet Versterking regie volkshuisvesting’. Dit volkshuisvestingsprogramma vervangt de verlichte woonvisie en krijgt een plek in de beleidscyclus van de Omgevingswet. Waar de woonvisie sterk beleidsmatig was, gaat het in het volkshuisvestingsprogramma vooral om de uitvoering. Het is een instrument van het college. Het college kan het programma frequent aanpassen en zo blijven inspelen op de actualiteit. De kosten zijn € 50.000 inclusief het uitvoeren van onderzoeken. Deels is er dekking binnen het budget voor de Dynamische Woonvisie in 2025. Aanvullend is er € 40.000 nodig voor het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma 25

De kosten vallen deels in 2025, als we de opdracht geven en deels in 2026, als we het project afronden. Wet versterking regie volkshuisvesting € 42.000 N Het Rijk neemt meer regie op de volkshuisvesting en de woningbouwopgave in het bijzonder. In februari 2025 heeft de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VRO) een nieuw wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. Dit voorstel heet de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv). Er komen meer taken bij. We gaan een deel van deze taken samen met andere gemeenten in de regio Stedendriehoek doen. Voor 2025 verwachten we € 42.000 aan kosten voor implementatie van de wet. Vanaf 2026 is er structureel geld nodig voor uitvoering van de nieuwe wettelijke taken. Dekking is dan misschien mogelijk vanuit de nieuwe Realisatiestimulans. De gemeente krijgt dan € 7.000 voor elke betaalbare woning die wordt gebouwd. Dit geld mag de gemeente vrij gebruiken, wel gerelateerd aan woningbouw.

ALGEMENE BATEN EN LASTEN Financiële bijstelling - = nadeel, bedragen in € Bedragen x € Taakveld

2025

2026

2027

2028

2029

0.4

Overhead

-98.000

0.5

Treasury

596.000

< € 25.000

-4.000

7.000

Lasten 0.4

Overhead

0.5

Treasury

0.7

Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

494.000

7.000

-30.000

72.000

3.030.000 4.675.000 4.416.000 2.980.000 3.238.000

Baten

3.072.000 4.645.000 4.386.000 2.950.000 3.208.000

Saldo programma Algemene baten en lasten

3.566.000 4.652.000 4.393.000 2.957.000 3.215.000

0.4 Overhead - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Ondersteuning Vervoerscentrale € 30.000 N De gemeente Lochem ondersteunt PlusOV op het gebied van Financiën, Personeel, ICT en communicatie. De afgelopen jaren is er steeds wat minder ondersteuning nodig, doordat de organisatie PlusOV stabieler wordt. Dit leidt tot structureel lagere baten van € 30.000. ICT Software € 98.000 N Eind 2024 zijn enkele aanbestedingen uitgevoerd. In de praktijk blijkt dat structurele lasten die uit deze aanbestedingen voort komen hoger zijn dan voorheen. Daarnaast blijkt dat het voldoen aan de wettelijke verplichtingen rondom digitale toegankelijkheid onvoorziene lasten met zich meebrengt. De totale ICT lasten vallen daarmee nu € 98.000 hoger uit dan voorzien. Gemeentehuis € 140.000 N In de meerjarenonderhoudsplanning is een aantal noodzakelijke werkzaamheden niet opgenomen die wel uitgevoerd moeten worden zodat het veilig blijft om in het gemeentehuis te werken. De belangrijkste werkzaamheden hebben betrekking op de vervanging en verplaatsing van laadpalen in de parkeergarage vanwege de brandveiligheid, lichtarmaturen, het verhelpen van lekkages en diverse brandveiligheidsmaatregelen.

0.5 Treasury - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Kapitaallasten € 596.000 V Afschrijvingen van kredieten starten in het jaar na afsluiting. Kredieten die in 2024 worden afgesloten, worden vanaf 2025 afgeschreven. In de begroting 2025 is rekening gehouden met de afschrijvingen van deze kredieten. Een aantal kredieten die gepland waren om in 2024 afgerond te worden, lopen echter door in 2025 of later. Hierdoor vallen de kapitaallasten in 2025 vrij. Dit leidt tot een financieel voordeel in 2025. Dividenduitkering Alliander € 41.000 V Alliander keerde over het boekjaar 2024 een totaal van € 95,8 miljoen dividend uit. Dit is voor ons aandeel een dividenduitkering van € 363.000. Verwacht was € 322.000, een incidenteel voordeel van € 41.000 Dividenduitkering BNG € 31.000 V

BNG keerde over het boekjaar 2024 een totaal van € 140 miljoen dividend uit. Dit is voor ons aandeel een dividenduitkering van € 150.000. Verwacht was € 118.000. een incidenteel voordeel van € 31.000.

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds - Afwijkingen (beleidsmatig en financieel) Algemene uitkering € 3.030.000 V Septembercirculaire 2024 De raad informeerden wij op 5 november 2024 over de uitkomsten van de septembercirculaire 2024. In de Kadernota 2026 hebben wij de mutaties voor de jaren 2026 tot en met 2029 meegenomen. In deze bestuursrapportage nemen we het bedrag op van € 181.000 voordelig (2025). Decembercirculaire 2024 De raad informeerden wij op 27 februari 2025 over de uitkomsten van de decembercirculaire 2024. In de Kadernota 2026 hebben wij de mutaties voor de jaren 2026 tot en met 2029 meegenomen. In deze bestuursrapportage nemen we een bedrag op van € 195.000 voordelig (2025). Overige mutaties circulaires We ontvingen nog bedragen over oude jaren. Een voordelig bedrag van € 816.000 (2025). Meicirculaire 2025 De raad informeerden wij op 27 juni 2025 over de uitkomsten van de meicirculaire 2025. De meicirculaire leidt onverwacht tot een groot positief financieel structureel voordeel. Dit komt met name door het extra geld dat we ontvangen voor het cluster jeugd in de jaren 2026 en 2027.

De bedragen per saldo van de meicirculaire 2025 voor de komende jaren zijn als volgt: 2025 € 1.838.000 voordeel 2026 € 4.675.000 voordeel 2027 € 4.416.000 voordeel 2028 € 2.980.000 voordeel 2029 € 3.238.000 voordeel Totaal voor 2025: € 181.000 + € 195.000 + € 816.000 + € 1.838.000 = € 3.030.000 voordelig

Reserve mutaties Bedragen in €

2025

2026

2027

2028

2029

Algemene reserve Overheveling naar reserve ontheemden

532.000

Coördinator Sport en Preventie - overheveling

-44.000

Evaluatie IBOR - overheveling

-25.000

44.000 25.000

Bestemmingsreserves Bestemmingsreserve Ontheemden Aanpassing Oekraïne bestuursrapportage Overheveling van Algemene reserve

-1.129.000 -1.548.000 -532.000

Kapitaallasten Flexwoningen Zutphenseweg te Lochem

-163.000

-163.000 -163.000 -163.000 -163.000

Overheveling naar reserve kapitaallasten

1.631.000

5.800.000

Bestemmingsreserve afvalstoffenheffing Single-use plastic (SUP)

-160.000

Bestemmingsreserve Sportvoorzieningen Sportvoorzieningen conform collegevoorstel 2025-2177400

154.000

Bestemmingsreserve grondexploitaties Prognose winstnemingen grondexploitaties- woningbouw (POC-methode)

3.000

5.000

6.000

2.000

163.000

580.000

585.000

630.000

582.000

Bestemmingsreserve kapitaallasten Onttrekking kapitaallasten Flexwoningen Zutphenseweg 106 Kapitaallasten Flexwoningen Zonnekampstraat te Gorssel Toevoeging vanuit reserve Ontheemden

-1.631.000 -5.800.000

Totaal reserve mutaties

-1.204.000

-940.000

- = betreft een toevoeging aan de reserve

VOORTGANG KREDIETEN

2025 - KREDIETEN Omschrijving

UITGAVEN Begroot

INKOMSTEN

Werkelijk Restant

SALDO

Begroot Werkelijk Restant Restant

verwachte Toelichting

einddatum

704502 - 2025 Akoestiek werketages

85.000

85.000 De uitvoering wordt voltooid in 2026.

31-122026

704503 - 2025 Elektrisch bedienbare deuren

60.000

60.000 De uitvoering wordt voltooid in 2026.

31-122026

704504 - 2025 Herinr gem huis puco inrichting

9.500

9.500 De uitvoering wordt voltooid in 2026.

31-122026

704505 - 2025 Herinr gem huis puco bouwkundig

84.000

84.000 De uitvoering wordt voltooid in 2026.

31-122026

721005 - 2019 Brug regio Almen

49.576

721013 - 2022 Herinr. Walderpoort, Tramstr, Larenseweg

2.140.164

721016 - 2024 Reconstructie Holterweg

37.370

721018 - 2025 Fietsstraat A. Hahnweg- De Gloep

2.442.000

64.050

-14.474 272.389

917.272 1.222.892

147.176

57.880

-109.806

272.389 -286.863 Tijdens het werk kregen we te maken met extra kosten. We maakten extra kosten voor de aanvoer van zand en grond, omdat de gronddepots niet gebruikt konden worden. Ook waren er extra kosten aan hellingbanen en bij de aanleg van de zuidelijke tijdelijke bouwweg. Daarnaast verwachten we extra maatregelen voor een goede doorstroming van de Berkel bij hoog water. De opbrengst zullen we nog realiseren. We maken de balans op bij de jaarrekening.

31-122025

57.880 1.165.012 Project loopt volgens planning. Onderhoud loopt door tot eind 2026.

31-122026

0 -109.806 Overschrijding doordat nutspartijen (met name Vitens) de weg beschadigden, wat heeft geleid tot meer kosten. Hier staat wel een degeneratievergoeding tegenover van €85.000. Deze wordt verantwoord binnen het desbetreffende exploitatiebudget. Verder waren er overschrijdingen door het aanvullen van grond en de hoeveelheden asfalt.

2.442.000 280.000

280.000 2.162.000 Uitvoering start najaar 2025

31-122025

31-122026

721060 - 2025 Brug Kapperallee

135.000

135.000 We verwachten het werk uit te voeren in Q4 2025 tot en met Q2 2026.

31-122026

721061 - 2025 Duikers Dochterense Markeloseweg

165.000

165.000 We verwachten het werk uit te voeren in Q4 2025 tot en met Q2 2026.

31-122026

721237 - 2024 Realisatie herinrichting Deventerweg laren

767.399

13.099

754.300

754.300 Uitvoering is voorzien voor het voorjaar van 2026

31-122026

721241 - 2025 fietsstraat Oosterwal

793.088

676.088 Uitvoering wordt opgepakt in combinatie met project herinrichting Graaf Ottoweg/ Nieuwstad. Daarom zal de uitvoering pas plaatsvinden in 2026/ 2027.

31-122027

721242 - 2025 verkeersveiligh rondom scholen Laren

42.853

3.983

38.870

38.870 Uitvoering in 2025/2026.

31-122026

752012 - 2023 Zwembaden

84.351

21.171

63.180

65.413 Er wordt een overschrijding van het onderzoeksbudget voor de verduurzaming van de

31-12-

793.088 117.000

117.000 0

-2.233

2025 - KREDIETEN

UITGAVEN

INKOMSTEN

SALDO

verwachte

Gorssel en Almen

zwembaden verwacht. In de tweede helft van 2025 wordt hierover een raadsvoorstel voorgelegd.

757001 - 2023 Vleermuisvoorziening Stijgoord

60.000

761004 - LCH 2023 Verbouwing Zutphenseweg 106, 7241SE

71.322

761006 - 2025 Flex woonunits Smitskamp Gorssel

773004 - 2025 Uitv vervang ondergrondse verzamelcontainers

60.000

0 De zoektocht naar een nieuwe locatie heeft door omstandigheden langer geduurd dan verwacht. Begin Q3 weten we definitief of de locatie beschikbaar is. Dan kan de realisatie van start.

2027 31-122026

273.458

-202.136

0 -202.136 De verbouwing van Zutphenseweg 106a wordt naar verwachting afgerond in 2025. Deze werkzaamheden maken deel uit van de complete opvanglocatie aan de Zutphenseweg. De extra uitgaven die hiermee gemoeid zijn, worden gecompenseerd door de onderbesteding van het project met de flexwoningen aan dezelfde weg. Dat project is inmiddels afgerond en verwerkt in de jaarstukken van 2024. Het totale project wordt gedekt uit de reserve ontheemden.

31-122025

208.974

-208.974

0 -208.974 Met dit voorstel komen wij terug op beslispunt 5.1 van het raadsbesluit 2023-276951. In overeenstemming met de memo die eerder met u is gedeeld, stellen wij nu voor om het krediet voor de realisatie en het beheer van de flexwoningen aan de Smitskamp/Zonnekampstraat formeel op te nemen in de begroting. Wij stellen voor dit krediet vast te stellen op € 7,6 miljoen.

31-122025

31-122026

24.000

782112 - 2022 Aankoop gronden woningbouwlocaties

5.261.925

360.243 4.901.682

Geheel - Totaal

12.312.548 2.009.425 10.303.123 785.036

24.000 We zetten dit krediet in 2026 in ten behoeve van vervangingen.

0 4.901.682 Dit krediet zetten we in voor de aankoop van gronden waarop een voorkeursrecht rust. Dit recht en deze mogelijkheid geldt nog tot september 2027. Einddatum aangepast op verlenging voorkeursrechten.

31-122027

0 785.036 9.518.087

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15952416/1