Beschikbaar stellen budget Cultuur en Erfgoedpact 2025-2027

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Maatschappelijke Ontwikkeling & Vastgoed

Informatie bij: Evelien Legtenberg Onderwerp:

Kenmerk:

2169070

Portefeuillehouder: W. Goodin

Cultuur en Erfgoedpact 2025-2027

Voorstel: Het in de gemeentebegroting 2025 beschikbare budget Cultuur en Erfgoedpact van €15.000 voor de jaren 2025 tot en met 2027 beschikbaar te stellen

Inleiding Eén van de speerpunten uit het ‘Kijk op cultuur uitvoeringsplan 2023 en verder’ (bij de Lochemse cultuurvisie ‘Kijk op Cultuur’) is deelnemen in een regionaal Cultuur en Erfgoedpact. Van 2018 tot 2021 is een eerste Cultuur en Erfgoedpact (Lochem - Zutphen) uitgevoerd. In 2023 en 2024 is een tweede Cultuur en Erfgoedpact uitgevoerd, samen met de gemeenten Apeldoorn, Zutphen, Brummen en Voorst. Voor de periode 2025-2027 is een regionaal Cultuur en Erfgoedpact onderdeel van de ‘Provinciale subsidieregeling Culturele infrastructuur en Cultuur- en Erfgoedparticipatie (2025-2027)’. Om als regio gebruik te maken van de matchingsregeling (Cultuur- en Erfgoedparticipatie) moeten minimaal vier regiogemeentes participeren, in de regio Stedendriehoek participeren alle vijf de regiogemeentes. De inleg per gemeente wordt door de provincie Gelderland verdubbeld. Het doel van het Cultuur en Erfgoedpact is om jongeren op een kunstzinnige, door henzelf bepaalde wijze in aanraking te laten komen met cultuur en erfgoed. Door cultuur krijgen jongeren de kans zich uiten, problemen bespreekbaar te maken en zich creatief uit te leven. Dit kan bijdragen aan hun welbevinden en verbondenheid aan de samenleving. Om op deze manier langdurig in te kunnen zetten op (jongeren)participatie, is het van belang dat het budget voor het Cultuur en Erfgoedpact de komende jaren beschikbaar blijft.

Provinciale subsidieregeling cultuur 2023-2024 en (koppeling met) Cultuur en Erfgoedpact De provincie Gelderland investeert in een toekomstbestendige infrastructuur voor cultuur en erfgoed in Gelderland. De regiogemeenten in de culturele regio Gelderse Stedendriehoek (Apeldoorn, Brummen, Lochem, Voorst en Zutphen) maakten in 2023 en 2024 gebruik van de provinciale subsidieregeling cultuur en kregen als regio €200.000 per jaar. Daarnaast stelde de provincie Gelderland maximaal €15.000 per gemeente per jaar beschikbaar als matching voor de gemeentelijke bijdrage aan het Cultuur en Erfgoedpact. Er zijn zes regionale cultuur projecten uitgevoerd: 1. Versterking cultuureducatie 2. Amateurkunst makelaar 3. Talentmakelaar popmuziek, verbonden aan Poppunt Stedendriehoek 4. Cultuur en Erfgoedpact 5. Podia van de toekomst, samenwerkende regionale schouwburgen 6. Rondje Erfgoed

2169237-1/3

Op de landingssite https://regiostedendriehoek.nl/samenwerken-is-doen/ is informatie te vinden over een aantal van deze projecten. Cultuur en Erfgoedpact 2023-2024, uitvoering in Lochem Het budget Cultuur en Erfgoedpact 2023-2024 is in Lochem ingezet voor een jongeren participatietraject, gekoppeld aan een motie die de Lochemse gemeenteraad in 7 maart 2022 aannam. In die motie roept de raad het college op om een vorm van kunst in de openbare ruimte mogelijk te maken bij één of meer aanrijroutes. Dit samen met de kernen, kunstenaars, kunstorganisaties en de provincie. Dankzij de bijdrage van het Cultuur- en Erfgoedpact Stedendriehoek konden de jongeren van het Staringcollege bij dit project betrokken worden. Muzehof Centrum voor de Kunsten coördineerde het jongeren participatietraject. Provinciale subsidieregeling Culturele infrastructuur en Cultuur- en Erfgoedparticipatie (2025-2027) Deze regeling is op 12 september 2024 vastgesteld door de provincie, zie bijlage 1. De reacties uit de samenleving en van betrokken organisaties op de projecten en opbrengsten van de periode 20232024 waren zó enthousiast, en de opbrengst was zo zinvol, dat de vijf regiogemeentes de samenwerking door willen zetten. De wethouders van de vijf regiogemeenten hebben met elkaar en met gedeputeerde Peter Drenth afgestemd over de regionale aanvraag.

Aanvraag door regio Stedendriehoek bij provincie Gelderland voor regeling ‘Culturele infrastructuur en Cultuur- en Erfgoedparticipatie 2025-2027’ Het regioplan ‘Culturele infrastructuur en Cultuur- en Erfgoedparticipatie 2025-2027’ is in maart 2025 door de regiogemeenten ingediend bij de provincie Gelderland. De samenwerking uit de vorige periode wordt voortgezet, met daarbij vernieuwende aspecten. Er is aandacht voor ‘de makers van de toekomst’, door: investeren in podium- en presentatieplekken, popmuziek en amateurkunst (1), het vergroten van deelname van jongeren aan kunst en cultuur en inzicht krijgen in hun behoeftes (2) en het versterken van de verbinding tussen de samenleving en de Stedendriehoek door een netwerk van aantrekkelijke erfgoedlocaties en beeldende kunst (3). Het deel ‘Cultuur -en Erfgoedparticipatie’ wordt regionaal uitgevoerd in samenwerking met de regionale cultuurpunten (Muzehof Centrum voor de Kunsten, CODA, ACEC en Gigant). De ingezette koers van het Cultuur en Erfgoedpact 2023-2024 wordt verankerd en er wordt lokaal ingezet op (nog te bepalen) culturele erfgoedprojecten, in het kader van participatie, jeugd en kansengelijkheid. Hierbij wordt samengewerkt tussen Muzehof Centrum voor de Kunsten, lokale kunstenaars en Staringcollege (docenten en jongeren).

Beoogd maatschappelijk effect De projecten uit het regioplan en het Cultuur en Erfgoedpact zijn gericht op toename van de cultuuren erfgoedparticipatie. De verbinding tussen cultuur en erfgoed versterkt de culturele identiteit en de leefbaarheid van onze gemeente. Door het participatietraject kunnen jongeren zich uiten, problemen bespreekbaar maken en zich creatief uitleven. Dit draagt bij aan hun welbevinden en verbondenheid aan de samenleving. Hoewel het om een tijdelijk pact gaat, wordt gestreefd naar een duurzame opbrengst. Financiële consequenties 2025 € 15.000 2026 € 15.000 2027 € 15.000 Dit is de Lochemse gemeentelijke bijdrage aan het Cultuur en Erfgoedpact (2025-2027). De provincie Gelderland stelt € 15.000 per jaar beschikbaar aan Lochem, als matching voor de gemeentelijke bijdrage. Het gemeentelijk budget is opgevoerd als nieuw beleid bij de begroting 2025. We stellen voor het budget van €15.000 per jaar voor 2025, 2026 en 2027 ten laste te brengen van de stelpost in de gemeentebegroting. Argumenten 1. Voor het Cultuur en Erfgoedpact vindt 100% cofinanciering plaats door provincie Gelderland De inleg door de gemeentes wordt door de provincie Gelderland verdubbeld. Het beschikbare budget komt volledig ten goede van de eigen gemeente. 2169237-2/3

2. De matching door de provincie Gelderland vindt plaats wanneer minimaal vier gemeentes deelnemen aan het Cultuur en Erfgoedpact De regiogemeentes van de culturele regio Gelderse Stedendriehoek zijn daardoor van elkaar afhankelijk en hebben met elkaar afgesproken dat zij allemaal en in gezamenlijkheid deelnemen aan het pact. Dit is ook zo gecommuniceerd met gedeputeerde Peter Drenth. 3. Het budget Cultuur en Erfgoedpact wordt in Lochem ingezet voor jongerenparticipatie Het Cultuur en Erfgoedpact van de Gelderse regio Stedendriehoek heeft als doel dat jongeren op een kunstzinnige, door henzelf bepaalde wijze in aanraking komen met cultuur en erfgoed. Bij de experimentele samenwerking tussen jongeren, kunstenaars en erfgoed, ligt het resultaat niet vooraf vast. Door de jongeren leidend te laten zijn in de projecten, vergroot hun deelname aan en betrokkenheid bij cultuur- en erfgoed. Zo wordt gewerkt in de geest van het Verdrag van Faro (erfgoedparticipatie, Raad van Europa, 2005). 4. Door te investeren in cultuur laat Lochem zien het eigen cultuurbeleid serieus te nemen Gemeenten zijn in het Nederlands cultuurbestel de belangrijkste financierder. Het CBS heeft onderzoek gedaan naar de cultuuruitgaven van gemeenten en provincies in 2023. Gekeken is naar het bedrag voor cultuur in de gemeentelijke jaarrekening, per inwoner. Lochem staat in de benchmark op plek 179.

Investeren in het Cultuur en Erfgoedpact is investeren in cultuur. https://chrisvankoppen.nl/gemeentelijk-cultuurbeleid-benchmark-2023/ Risico’s en kanttekeningen Niet van toepassing. Participatie en/of communicatie Bij het Cultuur -en Erfgoedpact vindt samenwerking plaats tussen gemeente, Muzehof Centrum voor de Kunsten, lokale kunstenaars en docenten en jongeren van het Staringcollege. Uitvoering Na besluitvorming komt een cultureel erfgoedproject tot stand. Hierbij wordt samengewerkt tussen de gemeente, Muzehof Centrum voor de Kunsten, lokale kunstenaars en docenten en jongeren van het Staringcollege. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: 2024 Brief provincie over subsidieregelingen cultuur en erfgoed

De volgende stukken liggen voor u ter inzage:

2024 Toelichting provincie op subsidieregelingen cultuur en erfgoed Lochem 8 april 2025, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D.C. Kerkdijk secretaris

2169237-3/3

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester