Beantwoording Openstaande vragen tafel 1 Begroting 2026

Openstaande vragen Agendapunt:

Begroting 2026

Indiener:

Diverse

1. Vanaf 2028 wordt budget met 11.000 euro naar beneden bijgesteld (nr. 9 dekkingsplan). Er worden daarom minder ondernemersavonden georganiseerd. Waarom is dit? Antwoord: Omdat er bezuinigd moet worden en er integraal is afgewogen waar er mogelijkheden zijn. De belangstelling voor de ondernemersavond is de afgelopen jaren afgenomen. Er blijven echter ondernemersavonden bestaan, maar mogelijk wordt de frequentie minder of wordt de vorm / financiering anders georganiseerd.

2. Er worden locatiekosten rondom inburgering (nr. 18, 19 en 20) bespaard in het nieuwe contract. Welke invloed heeft dat op de lessen die mensen krijgen. En waarom is dit dan goedkoper? Antwoord: In het contract met de huidige inburgeringsaanbieder is afgesproken dat de gemeente voor de huur van de leslokalen betaalt. In het contract met de nieuwe inburgeringsaanbieder betaalt de gemeente niet voor de huur van de leslokalen. Daardoor is er een besparing die de komende jaren oploopt omdat er minder, tot uiteindelijk geen, lesruimte nodig is bij de huidige inburgeringsaanbieder. Dit heeft geen invloed op de inhoud of kwaliteit van de aangeboden lessen.

3. Hoeveel huurrolstoelen zijn er inmiddels en zijn deze ook bevallen? En konden deze altijd aangepast worden aan de wensen van de gebruikers? Antwoord: Er zijn 64 rolstoelen toegewezen op basis van de nieuwe huurconstructie. Er zijn hierover geen klachten geweest. Deze gewijzigde manier van inkoop heeft geen effect voor de gebruiker. Gewenste aanpassingen worden op dezelfde manier als voorheen door de leveranciers uitgevoerd bij de gebruiker. Dit gaat zoals is afgesproken rechtstreeks met de gebruiker, de gemeente is hier niet bij betrokken.

4. Areaaluitbreiding openbare ruimte (nr. 18), op p. 173 gaat het over de grondexploitaties, hoe doet u dit bij particuliere grondexploitaties? En is dit voor de eerste 2 jaar en gebeurde dit tot op heden niet? Antwoord: Bij particuliere ontwikkelingen gebeurt dit ook en kan dat worden afgesproken via een anterieure overeenkomst. Deze post werd echter ook ingezet voor areaaluitbreidingen als gevolg van herinrichtingsprojecten van de openbare ruimte waarbij de gemeente zelf initiatiefnemer is (o.a. diverse projecten rondom centrum Lochem). Het voorstel is dat in de toekomst bij dergelijke projecten de structurele middelen voor beheer worden opgenomen in de kredietaanvraag. Areaaluitbreidingen worden uiteindelijk onderdeel van de DVO met Circulus.

5. Voorziet het college de komende jaren nog investeringen of uitbreidingen ten aanzien van de schouwburg in Lochem? Wat komt er op ons af en wat betekent dit financieel?

Antwoord: In de Kadernota 2026 hebben we de ontwikkeling rondom de schouwburg Lochem (culturele multifunctionele accommodatie) beschreven. Deze ontwikkeling heeft mogelijke financiële impact in de komende periode. Op het moment dat dit concreter is informeren we u hierover.

6. Is er voldoende ruimte voor de starterslening of zouden we meer moeten kijken naar de bouwprojecten die er nog aankomen? Antwoord: Er is een lichte stijging in de aanvragen en in de komende jaren neemt de betaalbare nieuwbouw toe. Situatie per oktober 2025: Aantal verstrekte leningen 2025: 13 Gemiddeld leenbedrag: € 33.635 Bestedingsruimte (incl. rente en aflossing van het oude startersfonds): € 455.000, goed voor 12 tot 13 leningen. We houden de ruimte van de startersleningen doorlopend in de gaten en waar nodige schakelen we bij. We verwachten dat in 2026 een voorstel naar de raad gaat om bij te storten in de het Svnstartersfonds.

7. Is het duidelijk wanneer het pgb-loket in de gemeente Lochem van start gaat? Antwoord: Er zijn geen plannen om een PGB-loket te starten in de gemeente Lochem. Als de vraag gaat over de aansluiting van gemeenten op PGB 2.0: er is nog geen zicht op een implementatiedatum.

8. Er wordt geïnvesteerd in landbouw, want dit is belangrijk voor het landschap (p. 30). Wordt er dan ook op die manier geïnvesteerd? Dus niet in schaalvergroting maar in natuur inclusief? Antwoord: We sturen als gemeente niet op het agrarische bedrijfsmodel, dat is een keuze van de ondernemer.

9. We willen bedrijven optimaal faciliteren, hebben we ook een beeld bij welk soort bedrijvigheid we willen? Antwoord: We sturen niet op type bedrijvigheid.

10. Er is onderzoek geweest naar circulaire economie, wat kwam eruit (p. 32)? Antwoord: Het volledige onderzoek is in 2025 nog niet uitgevoerd.

11. Is er behalve wettelijke verplichtingen ook een eigen visie op bibliotheekwerk (p. 37)? Antwoord: Naast wettelijke verplichtingen hebben we een eigen visie 'Kijk op cultuur' en een uitvoeringsplan 'Kijk op cultuur'. Ook zijn er aanvullende lokale afspraken gemaakt en vastgelegd in de subsidieafspraken 2022–2025.

12. Geeft de gemeente nu geld uit aan twee energieloketten (p. 48)?

2

Antwoord: Nee, als gemeente hebben we één energieloket, zie ook de website met uitleg over het Energieloket. Daarnaast is er LochemEnergie waar mensen terecht kunnen bij coaches die hen verder helpen met adviezen over o.a. isolatie en vormen van energieopwekking.

13. Wordt er ook ingezet op meer passende woningen en doorstroming (p. 51)? Antwoord: Ja.

14. Zijn bomen onderdeel van klimaatadaptatieplan? Antwoord: Ja, bomen zijn onderdeel van het klimaatadaptatieplan, zo is dat ook beleidsmatig beschreven.

15. Collectieve ziektekostenverzekering (p. 14, nr. 22) a) Kost het periodiek controleren of mensen nog recht hebben op de collectieve zorgverzekering niet net zoveel geld (inzet fte) als dat een aantal mensen hier wellicht nog onrechtmatig gebruik van maken? Antwoord: Nee, de rechtmatigheidscontrole wordt grotendeels via een systeem afgehandeld en vraagt beperkte personele inzet. b) Waarom kiest het college voor controle in plaats van vertrouwen en ruimhartigheid om ook mensen die net boven de minima grens zitten te helpen? Antwoord: De bijzondere bijstand en de minimaregelingen kennen verschillende inkomensgrenzen, zo ook de Gemeentepolis van Aevitae. Voor de Gemeentepolis geldt in Lochem een vastgestelde inkomensgrens van 130%. Er wordt daarin niet naar vermogen gekeken. Andere gemeenten hanteren inkomensgrenzen tussen de 110% en 130%. Voor alle regelingen geldt dat jaarlijks wordt getoetst of inwoners recht hebben op de regeling. Daarbij wordt niet alleen naar inkomen gekeken, maar ook of een betrokkene nog wel in de gemeente Lochem woont. c) Hoe legt het college deze maatregel uit in het werken volgens de bedoeling? Antwoord: Werken vanuit de bedoeling betekent niet dat er geen kaders zijn, maar dat we in individuele situaties af kunnen wijken als die specifieke situatie daarom vraagt. Dat kan en doen we binnen de huidige situatie wanneer dit noodzakelijk is. 16.

Wmo wonen/rolstoelen en vervoer (p. 14, nr. 23) U geeft aan dat in 2026 € 150.000 kunt bezuinigen op wmo door inzet van huur ipv koop. a) gaat dit alleen om de besparing op hulpmiddelen? Antwoord: Ja, dit gaat alleen om de besparing op de hulpmiddelen. b) Kunt u uitleggen hoe het kan dat huren net zoveel kost als de onderhoudskosten voor de eerdere koop voorzieningen? Antwoord: De gemiddelde inzet van een hulpmiddel bij een inwoner is vier jaar. De kosten voor vier jaar huur zijn gemiddeld lager dan bij de oude koopconstructie voor de aanschaf plús vier jaar 3

onderhoudskosten. In verband met de vergrijzing verwachten we een toename in het aantal hulpmiddelen, waardoor er in de toekomst geen structurele besparing verwacht wordt. c) Wat betekent deze kostenverlaging voor mensen die een hulpmiddel via PGB aanvragen? Antwoord: Niets, de inwoner kan nog steeds via PGB een hulpmiddel aanschaffen bestaande uit een bedrag voor aanschaf en onderhoud. Hierin is niets veranderd.

17. Er is minder begroot in 2026 voor duurzaamheid omdat er gelden komen vanuit CDOK regeling vanuit Rijk (p. 14, nr. 25-27). a) krijgt gemeente Lochem €103.000 dus totaal uit deze regeling? Antwoord: Nee. We zien mogelijkheden om een deel van de CDOKE middelen in te zetten voor deze begrote activiteiten en daarmee € 103.000 ruimte in de begroting vrij te maken. We blijven dus inzetten op duurzaamheidsactiviteiten, maar vinden de dekking bij de CDOKE middelen. We ontvangen daarnaast per jaarschijf meer middelen vanuit de CDOKE regeling van het Rijk. Dit zal straks bij de Jaarrekening weer geactualiseerd worden b) Waar zijn de gelden van deze regeling terug te vinden begroting? Antwoord: Wij hebben in de periode 2023 tot en met 2025 CDOKE middelen ontvangen en de besteding van die middelen hebben wij budgetneutraal opgenomen in onze begroting, op taakveld 7.4. Tegenover de binnen het kader van de CDOKE gedane uitgaven realiseren wij per jaareinde van het respectievelijke boekjaar een CDOKE opbrengst van gelijke grootte. De over 2023 ontvangen CDOKE middelen moeten uiterlijk eind 2026 zijn besteed, die over 2024 einde 2027 en die over 2025 eind 2028. c) hoe zeker is deze uitkering voor 2026? En de jaren erna. Antwoord: De CDOKE middelen hebben een structureel karakter.

De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 t/m 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald. In de septembercirculaire 2025 van het Gemeentefonds is gecommuniceerd dat met ingang van 2026 de CDOKE geen specifieke uitkering (SPUK) meer betreft, maar een decentralisatie-uitkering. Waarschijnlijk wordt het vanaf 2027 een bijzondere fondsuitkering (BFU). Dit betekent dat deze middelen direct aan het gemeentefonds worden uitgekeerd. Onder de BFU is er wel een vorm van labeling en verantwoording, maar het is nog onbekend hoe dat eruit komt te zien.

18. Het Gala stopt in 2026 als landelijke subsidie regeling (p. 50). Vanaf 2027 is geen budget opgenomen. U schrijft in de begroting bij wat willen wij bereiken (pagina 47/ 7.1) dat wij de taak hebben om de gezondheid van inwoners te beschermen, bewaken en bevorderen. a) Waarom zet u de middelen die eenmalig van het Rijk kwamen voor GALA dan niet om in structurele eigen middelen? Antwoord: Een aantal onderdelen van het GALA wordt voortgezet in het AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord). Gemeenten krijgen dan via het AZWA middelen van het Rijk om deze onderdelen voort te zetten. De VNG heeft het AZWA ondertekend onder voorbehoud van instemming van gemeenten. De VNG moet in november 2025 nog een formeel besluit nemen over de AZWA en het Hoofdlijnenakkoord Ouderen (HLO). De hoogte van het budget en of het budget structureel beschikbaar komt, is nog onderwerp van gesprek tussen VNG en het ministerie. De VNG verwacht dat in januari 2026 duidelijkheid komt over de financiën. b) Waarom kiest u hier voor een bezuiniging waardoor het door uzelf gestelde doel verder uit zicht komt? 4

Antwoord: Er is geen sprake van een bezuiniging. We blijven werken aan de gestelde doelen. Dit doen we met de reeds beschikbare budgetten en de inzet van middelen via het AZWA zoals beschreven in antwoord a. c) Waar gaat u concreet mee stoppen. De begrote middelen vanaf 2027 zijn immers maar een fractie van de middelen in 2024/ 2025/ 2026 bij Volksgezondheid. Antwoord: We hebben de verwachting dat de AZWA-middelen beschikbaar komen. Vanuit dat perspectief stoppen we niet met onze plannen op gezondheid. Indien de middelen niet beschikbaar komen, komen we hier bij u op terug via de reguliere P&C-cyclus.

5