Presentatie Beleidskader Energietransitie 2026-2029 - inforonde 8 januari 2026
Tekst van het document
Beleidskader Energietransitie 2026-2029
Datum: 8 januari 2026 Presentatie Infoavond
Waarom een nieuw beleidskader? • Huidig Beleidskader Energietransitie loopt tot 2026. • Opgenomen als onderdeel van programma KEC --> toewerken naar synchroon updaten. • Energietransitie gaat langzamer dan gedacht, urgentie neemt toe. • Veel ontwikkelingen in wetgeving, politieke keuzes en geopolitieke omstandigheden maken het speelveld dynamisch. • Energieplanologie belangrijk geworden toevoeging aandachtsgebied “robuust energiesysteem” • Pijler 2 (elektriciteitsneutraal 2030) vereist minder aandacht want doel in zicht.
Wat speelt er in de energietransitie? • Energieprijzen zijn lager dan enkele jaren geleden, dat verlaagt de urgentie bij veel inwoners. • Energiearmoede is op de kaart gezet: vanuit het Rijk veel middelen beschikbaar voor isolatie en toelage op energierekening. • Betaalbaarheid voor de inwoners wordt steeds belangrijker, ook in het kader van inclusiviteit. • Wetgeving rondom warmtetransitie laat lang op zich wachten: dit vertraagt en maakt het handelingsperspectief onzeker. • Afschaffing salderingsregeling in 2027 voedt ongenoegen over duurzaamheidsbeleid. • Huidig provinciebestuur zet liefst stop op zon- of windenergie op land: onzekerheid voor ontwikkelaars ten aanzien van wat wèl mag. • Netcongestie houdt ontwikkelingen tegen en is niet snel opgelost.
Goed op weg naar doelstellingen 2030 • Doelen uit huidig beleidskader vastgesteld voor 2030 en status: Doel
Status
Energiebesparing Gebouwde Omgeving jaarlijks 2,5%
In 2024 behaald ten opzichte van 2020
Duurzame elektriciteit: elektriciteitsneutraal in 2030
Met 5 windmolens erbij naar verwachting haalbaar
Percentage aardgasloze verwarming woningen: 20%
In 2024 10% aardgasloos. Doel haalbaar met warmtenet
Aardgasverbruik MKB 20% minder dan in 2030
Niet goed te meten. Dip in 2021, maar nu vrij constant
Toekomstvast tuinbouwgebied in 2030 (energieneutraal)
Energieneutraal 2030 zonder extra lokale opwek moeilijker
Maar er zijn nog uitdagingen….. Bereikbaarheid inwoners soms lastig, bijvoorbeeld bij “operatie isolatie”. Vertrouwen in overheid is laag: hoe krijgen we de inwoners mee? Warmtetransitie vergt een lange adem door complexiteit. Hoe werken we samen met buurgemeenten bij grensoverschrijdende warmteprojecten? Zon-PV en windenergie op land in Lingewaard is door belemmeringen en provinciaal beleid nauwelijks meer mogelijk hoe verder na 2030 ? • Provincie zet in op SMR’s: wat willen we in Lingewaard? • Hoe gaan we de nieuwe woonwijken aansluiten op het elektriciteitsnet?
• • • • •
Doorgaan om doelen te bereiken: wat doen we anders (1)? • Algemeen: minimaal twee-jaarlijks monitoren voortgang • Pijler 1: energiebesparing Ø Pilot met maatwerk energiescans die inzetten op handelingsperspectief Ø Gerichter aan de gang met VvE’s Ø Extra stappen bij energiebesparing MKB Ø Intensivering samenwerking SD voor effectievere energiesteun Ø Soortenmanagementplan opstellen ten behoeve van natuurvriendelijk isoleren Ø Campagne “Het stroomt” continueren t.b.v. betrekken inwoners • Pijler 2: duurzame elektriciteitsopwek Ø Geen nieuwe zoekgebieden voor zon- of wind Ø Volgen ontwikkelingen SMR’s Ø Begeleiden initiatieven zon-PV bij industrie (zoals Caprice) Ø Monitoren of doel Elektriciteitsneutraal 2030 in zicht blijft.
Doorgaan om doelen te bereiken: wat doen we anders (2)? • Pijler 3: warmtetransitie Ø Warmteprogramma: welke buurt wanneer en hoe aardgasloos? Ø Aan de gang met de benoemde buurten in het warmteprogramma Ø Wijkuitvoeringsplan opstellen daar waar aan de orde Ø WNL uitbreiding naar publiek integraal warmtebedrijf als startmotor voor Zilverkamp Ø Besluiten go/no-go ontwikkelfase warmtenet Zilverkamp op basis van verdiepende studie Ø In LOAN-verband uitwerken proefboring geothermie tbv NEXTgarden • Pijler 4: robuust energiesysteem Ø Uitrol buurtaanpak Liander Ø Netbewust bouwen als standaard bij nieuwbouw Ø Inzetten op lokale energiehubfuncties daar waar helpend aan ruimtelijke ontwikkelingen (local for local) Ø Lokale Energie Strategie: impact ambities op type en ruimtebeslag van energieinfrastructuur
Beschikbare middelen: geen extra budget
Vervolgstappen • Beleidskader gereed voor besluitvorming: o Politieke avond: 22 januari 2026 o Raadsvergadering: 29 januari 2026 • Na vaststelling: publicatie in gemeentenieuws, overheid.nl en op eigen website. • In 2027 evalueren (o.a. op basis monitoringuitkomst) en tussendoelen inbouwen, in 2029 vernieuwen.
Facit: het nieuwe Beleidskader Energietransitie 2026 - 2029 is meer evolutie dan revolutie, wel met extra aandacht daar waar nodig.