CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

OUD 902668 Jaarstukken 2023

Raadsvergadering 4 juli 2024, gemeente LingewaardBij agendapunt: Jaarstukken Gemeente Lingewaard 2023 (bespreekstuk of hamerstuk)30.462 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

We schoven de accommodatieplannen in Doornenburg en Angeren door. • We voerden voor de binnensportaccommodaties en maatschappelijke accommodaties de geharmoniseerde huur- en exploitatietarieven in. De laatste harmonisatie van tarieven, voor de buitensport, nemen we mee bij de uniformering van huurovereenkomsten voor de buitensport (sportvoorziening en clubgebouw). • Het beleidsplan buitensportvelden maakt onderdeel uit van de hiervoor genoemde harmonisatie huuren exploitatietarieven. Voor de buitensportaccommodaties stelden we de nota standaardvoorzieningen en het Meerjarenonderhoudsprogramma op. • Bij de uitbreiding van SKC De Leemhof verbeterden we de fysieke toegankelijkheid.

31

Natuur, biodiversiteit en landbouw verbinden door samenwerking met agrariërs, inwoners en natuurorganisaties (doel 3). • We stimuleerden en ondersteunden inwoners in het buitengebied bij het vergroenen van hun erven. Samen met vrijwilligers hielpen we bewoners van het buitengebied met het uitvoeren van achterstallig onderhoud aan hun karakteristieke hoogstam- en knotbomen. Onder meer vanuit het project Levend Landschap boden we ondersteuning aan bij de totstandkoming van Ecopark De Kapel. Op basis van het project Levend Landschap plantten inwoners in het voor- en najaar op tientallen locaties in Doornenburg bijenwilgen. • Ter versterking van biodiversiteit, landschap en cultuurhistorie begonnen we met de opzet van het omgevingsprogramma natuur en landschap. Het biodiversiteitsplan maakte hier integraal onderdeel van uit. • Lingewaard startte in samenwerking met gemeente Overbetuwe, agrarische natuurvereniging Lingestreek en De Vlinderstichting het project 'Vlinderrijke akkerranden'. Een opgerichte vrijwilligersgroep volgde een cursus voor het herkennen en monitoren van vlinders. Vanwege het later in het seizoen beschikbaar komen van de provinciale subsidie, konden akkerranden niet meer worden ingezaaid. Dit gebeurt vanaf 2024.

• Naast een ontvangen subsidie van de provincie stelde u in uw vergadering van september middelen uit het Landschapsfonds ter beschikking voor uitvoering van nieuwe participatieprojecten voor landschap en natuur. We gaven Stichting Landschapsbeheer Gelderland opdracht om het ervenbeplantingsproject, een cursusprogramma en een biodiversiteitsproject voor inwoners in het buitengebied vanaf begin 2024 uit te voeren. • We verbeterden de biodiversiteit in de openbare ruimte door onder andere op vijftien locaties de gazons om te vormen naar bloemrijke graslanden. • Op 15 november plantten we de eerste 390 bomen van het geboortebos in de buurt van Huissen. In Huissen plantten we ook de eerste geboorteboom. De gemeente beheert zowel het geboortebos als de geboorteboom.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 5

Sport, cultuurproductie en -participatie

Rekening 2023

Begroot 2023 na wijz.

Begroot 2023 primitief

5.1

Sportbeleid en activering

-619

-659

-530

60501 Sportbeleid en activering

-353

-388

-530

60507 Brede SPUK sport, bewegen en cultuur

-266

-271

0

Sportaccommodaties

-4.971

-4.701

-4.023

60502 Binnensportaccommodaties

-1.263

-1.246

-694

60503 Buitensportaccommodaties

-358

-438

-423

60504 Zwembaden

-598

-525

-525

60505 Binnensportacc. - Beheer & Onderh.

-1.026

-912

-895

60506 Buitensportacc. - Beheer & Onderh.

-1.726

-1.580

-1.486

-412

-461

-445

60508 Vormings- en ontwikkelingswerk

-203

-221

-221

60509 Cultuur

-186

-213

-167

5.2

5.3

Cultuurpresentatie en cultuurproductie

32

60510 Kunst in de openbare ruimte

-23

-27

-57

Cultureel erfgoed

-73

-110

-82

60511 Monumenten & Archeologie

-54

-92

-64

60512 Oudheidkunde

-19

-18

-18

Media

-933

-933

-886

60513 Bibliotheken

-933

-933

-886

-4.363

-4.324

-4.216

60514 Natuur en landschap

-184

-237

-215

60515 Recreatieve voorzieningen

-100

-123

-123

60516 Speelvoorzieningen

-403

-417

-411

60517 Dierenparken

-57

-47

-40

60518 Groen- en reststroken

-205

-189

-184

60519 Hondenuitlaatstroken

-177

-169

-167

-2.511

-2.463

-2.430

60521 Evenementen

-209

-200

-168

60522 Park Lingezegen

-303

-291

-291

60523 Watergangen / onderhoud

-214

-188

-187

-11.371

-11.188

-10.182

339

347

2

60501 Sportbeleid en activering

73

76

2

60507 Brede SPUK sport, bewegen en cultuur

266

271

0

Sportaccommodaties

2.840

1.300

1.260

60502 Binnensportaccommodaties

628

560

535

60503 Buitensportaccommodaties

204

252

237

60504 Zwembaden

276

202

202

60505 Binnensportacc. - Beheer & Onderh.

197

162

162

60506 Buitensportacc. - Beheer & Onderh.

1.535

124

124

3

2

2

60508 Vormings- en ontwikkelingswerk

3

2

2

Cultureel erfgoed

8

19

60511 Monumenten & Archeologie

8

19

0

Media

52

52

6

60513 Bibliotheken

52

52

6

259

197

178

60514 Natuur en landschap

60

64

45

60515 Recreatieve voorzieningen

30

27

27

60516 Speelvoorzieningen

32

0

0

60517 Dierenparken

2

0

0

133

93

93

2

0

0

5.5

5.6

5.7

Openbaar groen en (openlucht)recreatie

60520 Onderhoud openbaar groen

Totaal lasten 5.1

5.2

5.3

5.5

5.6

5.7

Sportbeleid en activering

Cultuurpresentatie en cultuurproductie

Openbaar groen en (openlucht)recreatie

60518 Groen- en reststroken 60520 Onderhoud openbaar groen

33

60521 Evenementen

0

13

13

Totaal baten

3.501

1.917

1.448

Saldo baten en lasten

-7.870

-9.270

-8.733

69805 Onttrekkingen reserves

144

145

170

69805 Toevoegingen reserves

-1.461

-8

-8

-9.187

-9.133

-8.571

Saldo inclusief mutaties reserves

5.1 Sportbeleid en activering bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 5.2 Sportaccommodaties

60502 Binnensportaccommodaties Het aantal aanvragen van de gemeentelijke subsidieregeling tegemoetkoming energiekosten cultuur- en sportaccommodaties ligt lager dan vooraf verwacht. Toch hebben 80 maatschappelijke organisaties een aanvraag voor tegemoetkoming ingediend voor een totaalbedrag van € 209.000. Dit betekent dat er € 291.000 van het budget niet is besteed.

291

EDe raad heeft besloten om een Design & Build opdracht te verstrekken ten behoeve van de te realiseren sporthal bij het OBC, zodat binnen het financiële kader kan worden gebleven. Als gevolg hiervan zijn een aantal voorbereidingskosten niet toerekenbaar aan de te realiseren sporthal. Deze kosten komen daardoor ten laste van de exploitatie. In de begroting hebben we rekening gehouden met een indexering van de exploitatiebijdrage en de te ontvangen huren voor de accommodaties. Deze indexering is hoger waardoor zowel de exploitatiebijdrage (nadeel op de lasten) als huurbaten (voordeel op de baten) hoger zijn. 60503 Buitensportaccommodaties Sportverenigingen ontvangen van de gemeente een onderhoudsvergoeding voor het dagelijks onderhoud van de velden. Dit tarief is verschillend voor kunstgras en natuurgras. Bij sportpark de Poel in Angeren zijn minder velden teruggeplaatst. Deze nieuwe velden zijn van kunstgras in plaats van natuurgras zoals voorheen. Kunstgrasvelden vragen minder onderhoud, waardoor er een lagere onderhoudsvergoeding nodig is. De gebruikers van de sportvelden betalen hiervoor huur aan de gemeente. De hoogte van de huur hangt af van het aantal velden en 34

69

I

264

I

68

S

80

S

58

S

het type veld (kunstgras of natuurgras). Bij de sportvereniging Jonge Kracht en SV Angeren zijn er mutaties geweest in het soort veld. Dit heeft een nadelig effect op de huurinkomsten. 60504 Zwembaden Vanuit het Rijk is een subsidie meerkosten energie openbare zwembaden ontvangen over 2022. De subsidie is (budgettaire neutraal) uitgekeerd aan het gemeentelijke openbare zwembad. In 2024 wordt door het Rijk vastgesteld wat de bijdrage aan de openbare zwembaden is voor hun energiekosten uit 2023. Zodra de uitkering vanuit het Rijk bekend is nemen wij dit op in de Turap.

76

I

32

I

43

I

We hebben in 2023 meer klein onderhoud uitgevoerd. Dit komt voort uit de thermische desinfecties van de waterinstallaties bij constatering van legionella. Daarnaast is er in 2023 een uitzonderlijk hoog aantal storingen van verwarmingsinstallaties bij sportclubs geconstateerd en verholpen.

19

I

Dit betreft het BTW gedeelte van de lasten voor het schadeherstel van het kunstgras bij Jonge Kracht. Deze lasten hebben we opgenomen in de verantwoording van de specifieke uitkering buitensport 2023 (SPUK Sport) naar het Rijk. In 2024 komt de definitieve vaststelling van deze specifieke uitkering en de eventuele teruggave van deze BTW-lasten.

17

I

60505 Binnensportaccommodaties - beheer & onderhoud In 2023 hebben we te maken gehad met een grote stijging van de kosten voor gas en elektra. Deze kosten belasten we grotendeels door aan de gebruikers van de accommodaties waardoor dit nadeel gecompenseerd wordt. We hebben meer kosten voor onderhoud gehad dan vooraf ingeschat. Dit wordt met name veroorzaakt door: • Een algehele stijging van de kosten voor onderhoud. • Vandalisme bij sporthal De Brink. Waardoor er herstelwerk nodig was aan de gevelbeplating en er graffiti verwijderd moest worden. • Vervanging van het plafond in de kleedkamer van 't Koelhuis Huissen en het plaatsen van ondersteuning onder het plafond van de bergzolder.

76

60506 Buitensportaccommodaties - beheer & onderhoud Bij de buitensport en beheer betreft de financiële voornamelijk de volgende afwijkingen:

35

Het sportcomplex De Poel in Angeren bestond uit drie natuurvelden en een oefenhoek. Door een herschikking van de voetbalvelden en door het vervangen van twee natuurgrasvelden door twee kunstgrasvelden, konden één veld en de oefenhoek vervallen. De resterende boekwaarde van de vervallen velden wordt ineens afgeschreven en leidt tot een incidenteel nadeel van € 19.000. Op de oude locatie is ruimte beschikbaar gekomen voor de bouw van een nieuwe woonwijk van 43 woningen.

19

I

We hadden in 2023 voor € 663.000 begroot aan activiteiten waarvoor wij een bijdragen van 17,5% ontvangen van de specifieke uitkering (SPUK) buitensportactiviteiten. Deze activiteiten maken deel uit van het onderhoudsjaarplan voor planmatig onderhoud. In werkelijkheid hebben we € 184.000 uitgegeven aan deze activiteiten. Dit betekent dat de uitkering van uit de SPUK € 83.000 lager is.

83

I

In de Begroting 2024 hebben we de onderhoudsvoorziening buitensportaccommodaties opgewaardeerd. Dit hebben we gedaan om de voldoende middelen te reserveren voor de vervanging van sportvelden. Nader onderzoek heeft echter aangetoond dat deze voorziening niet is toegestaan volgens het Besluit Begroting en Verantwooring (BBV). De vervanging van sportvelden is namelijk een investering en geen onderhoud. Deze voorziening valt daarom vrij, wat een voordeel betekent van € 1,4 miljoen. In deze Jaarstukken zetten we deze voorziening om naar een reserve, waardoor tegenover dit voordeel een nadeel staat bij de mutaties in de reserves. Deze omzetting is tijdelijk. In de 2e Tussentijdse rapportage 2024 verwerken wij de vrijval alsnog waarbij we ook de benodigde vervangingsinvesteringen voor 2024 meenemen. Hiermee ligt in de 2e Tussentijdse rapportage een compleet beeld van de vrijval en de benodigde investeringen voor. Vanaf de Begroting 2025 nemen wij de benodigde vervangingsinvesteringen op in het investeringsplan.

1.445

I

5.3 Cult.-presentatie,-productie en -participatie bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 5.5 Cultureel erfgoed

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 5.6 Media

Geen significante afwijkingen op deze budgetten.

36

5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie bedragen x € 1.000 60514 Natuur en landschap De opdrachtverstrekkingen aan Stichting Landschapsbeheer Gelderland voor nieuwe participatieprojecten voor landschap en natuur (2023-2026) vonden iets later plaats dan verwacht (winter in plaats van najaar). Daarnaast is het Uitvoeringsprogramma Landschap en biodiversiteit 2019-2023 wel volledig gerealiseerd. Dit heeft minder gekost dan verwacht.

Voordeel

Nadeel

53

I/S I

Mutaties in de reserves bedragen x € 1.000 De vrijval van de voorziening buitensportaccommodaties zoals toegelicht bij 5.2 Sportaccommodaties wordt tijdelijk gestort in een reserve.

Beleidsnota's Visie Beeldende Uitingen in de Openbare Ruimte Lingewaard (2012) Groenfonds 2015 en addendum (2021) Evaluatie sociaal-cultureel en maatschappelijk accommodatiebeleid (2016) Bomenlijst 2018 Uitvoeringsprogramma Landschap en Biodiversiteit 2019-2023 (2018) Contourennota accommodatie- en vastgoedbeleid (2019) Beleidsplan spelen (2019) Cultuurnota 'Beleef kunst en cultuur in Lingewaard' (2022) Sportbeleid gemeente Lingewaard 'Goed in beweging' (2021) Beleidsplan sociaal domein 'Iedereen hoort erbij!' (2021) Nota Toerisme & Recreatie Lingewaard & Overbetuwe 2023-2028 (2023)

37

Voordeel

Nadeel 1.445

I/S I

6. Sociaal domein Dit programma richt zich op alle inspanningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet, de Wet inburgering en de Jeugdwet. Welzijn, preventie, armoedebeleid en schuldhulpverlening maken ook deel uit van dit programma. Daarnaast richt het zich op het faciliteren van inwonersinitiatieven.

Wat hebben we bereikt? Doel 1. Inwoners worden gezond en gelukkig ouder. Door zelfstandig te blijven wonen, veilig over straat te kunnen gaan, in de buurt hulp te hebben en anderen kunnen te ontmoeten. We bereidden het aantal preventieve voorzieningen uit waardoor inwoners langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. In het Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord 2023-2026 besteedden we specifiek aandacht aan de ondersteuning van inwoners bij het vitaal ouder worden. Doel 2. Inwoners met soms onbegrepen gedrag bieden we mogelijkheden om ook mee te doen. We vormen een kring om hen heen, als dat (even) nodig is. Zo helpen we inwoners 'uit de verwarring te komen. Samen met onze netwerkpartners breidden we de voorzieningen voor mensen met onbegrepen gedrag uit. Doel 3. Inwoners met een uitkering helpen wij aan het werk en inwoners die hun baan verliezen helpen we werk te vinden als hen dat zelf niet lukt. Via het Werkgeversservicepunt Midden-Gelderland (WSP) hielpen we mensen vanuit een uitkering aan werk. In september maakten de aangesloten gemeenten, het UWV en SW-bedrijven afspraken om de uitstroom naar werk verder te verbeteren door onder andere kortere lijnen en intensievere samenwerking. Doel 4. Ieder kind krijgt de kans om zich te ontwikkelen en zijn talenten te benutten.

Dit doen we samen: ouders, kinderen en jongeren zelf, onderwijs en kinderopvang, vrijwilligers en professionals. Met vallen en opstaan. Het netwerk van ketenpartners vond elkaar steeds beter. De duidelijker wordende rol van de gezinscoaches van Rijnstad droeg hieraan bij. De integrale ondersteuningsstructuur voor kinderen van 0 tot 12 verbeterde daardoor. Doel 5. Alle mensen die nieuw in Lingewaard komen wonen zijn welkom. Wij willen dat zij zich snel thuis voelen en mee kunnen doen in onze samenleving. Vluchtelingwerk Nederland zorgde voor een zachte landing van de nieuwkomers door hen wegwijs te maken in Lingewaard en omstreken. Tijdens een training maakten de nieuwkomers kennis met belangrijke kernwaarden van de Nederlandse samenleving zoals vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en participatie. Samen met de woningcorporaties regelden we huisvesting voor Oekraïners en statushouders. Doel 6. Beheersbare kosten in het sociaal domein. In de taskforce Strategische Agenda Sociaal Domein 2023-2026 is de opgave kostenbeheersing maatwerkvoorzieningen opgenomen. Daarbij startten we met de versterking van de sociale basis. Doel 7. Leefbare wijken, buurten en dorpen. We kwamen inwoners tegemoet bij initiatieven om buurten en dorpen leefbaarder te maken. Dit deden we door ruimte te geven aan inwonersinitiatieven en via het platform Lingewaard Doet.

38

Indicator Lingewaard Doet Inwonersinitiatieven

Meetbaar resultaat 2023 Aantal gerealiseerde ideeën Aantal maatschappelijke initiatieven

Verwacht resultaat

Behaald resultaat

34 14

30 22

Wat hebben we gedaan? Inwoners worden gezond en gelukkig ouder. Door zelfstandig te blijven wonen, veilig over straat te kunnen gaan, in de buurt hulp te hebben en anderen kunnen te ontmoeten (doel 1). • De zelfstandigheid van inwoners hebben we bevorderd door:  De inzet van een wooncoach gericht op ouderen.  Het voorbereiden van een pilot voor de inzet van sociaal raadslieden bij Rijnstad voor hulp bij sociale wetten en regels. De pilot van een jaar start in 2024.  De ontwikkeling van een strippenkaart voor respijtzorg.  De ontwikkeling van een ketenaanpak voor valpreventie.  Deelname aan de nationale coalitie tegen eenzaamheid. • Een algemene voorziening dagbesteding in het Convent in Huissen bleek niet te passen bij het concept van een inwonersinitiatief. We nemen deze vorm van ontmoeten mee in de sociale basis. • We sloten ons aan bij de regionale inkoop van logeerzorg als vorm van respijtzorg. Regionale gesprekken over de invulling van logeerzorg vonden plaats en lopen nog steeds. We verwachten dat de aanbesteding van logeerzorg in 2024 wordt afgerond. Inwoners met soms onbegrepen gedrag bieden we mogelijkheden om ook mee te doen. We vormen een kring om hen heen, als dat (even) nodig is. Zo helpen we inwoners 'uit de verwarring te komen (doel 2). • Met beide woningcorporaties en vier zorgaanbieders maakten we afspraken over de uitstroom vanuit beschermd wonen.

Deze instanties stelden drie woningen, inclusief twee jaar ondersteuning, beschikbaar voor mensen met onbegrepen gedrag. • We voegden Iriszorg toe aan het Lokaal Zorg- en Veiligheid Netwerk (LZVN) voor informatie en advies rondom verslavingszorg. In maart ondertekenden we met de woningcorporaties de Opstapregeling voor inwoners die (weer) zelfstandig gaan wonen. Inwoners met een uitkering helpen wij aan het werk en inwoners die hun baan verliezen helpen we werk te vinden als hen dat zelf niet lukt (doel 3). • In totaal stroomden 84 inwoners volledig uit de bestandsuitkering, waarvan 46 inwoners naar werk. De overige 38 inwoners verhuisden, volgden een studie, gingen een relatie aan of bereikten de AOWgerechtigde leeftijd. Van het totale uitkeringsbestand ontving negen procent inkomsten uit arbeid of een zelfstandig beroep. We vulden hun inkomen deels aan vanuit de bijstandsuitkering. • Via de Meedoenregeling vergoedden we de kosten voor inwoners met een laag inkomen die werden gemaakt voor bijvoorbeeld het lidmaatschap van een sportvereniging, een bioscoopvoorstelling of voor gebruik van internet. • We startten met een pilot training van re-integratiebureau AanZ gericht op het begeleiden naar werk en/of maatschappelijke participatie van nieuwkomers en statushouders. Ieder kind krijgt de kans om zich te ontwikkelen en zijn talenten te benutten.

Dit doen we samen: ouders, kinderen en jongeren zelf, onderwijs en kinderopvang, vrijwilligers en professionals. Met vallen en opstaan (doel 4). • Samen met de gemeente Overbetuwe en het samenwerkingsverband Passendwijs hebben we de integrale ondersteuningsstructuur in het basisonderwijs geëvalueerd en bijgesteld.

39

• •

Samen met MEE en SWL organiseerden we twee netwerkbijeenkomsten ‘Opgroeien en opvoeden’ voor een groot deel van onze partners in het preventieve jeugdveld. Onze nieuwe straatcoaches werkten aan de veiligheid en leefbaarheid door in gesprek te gaan met jongeren. We ontvingen van onze partners, zoals de politie en de sportverenigingen, positieve berichten over de inzet van deze coaches. Het Maatschappelijke DienstTijd-traject (MDT-traject) hebben we succesvol afgerond. In drie trajecten bereikten we in totaal 69 jongeren die hun talenten op diverse vlakken konden ontdekken en inzetten. De aanbesteding voor regionaal verblijf van kinderen bereidden we voor. We verwachten de nieuwe aanbieders te contracteren op 1 juli 2024.

Alle mensen die nieuw in Lingewaard komen wonen zijn welkom. Wij willen dat zij zich snel thuis voelen en mee kunnen doen in onze samenleving (doel 5). • In samenwerking met Vluchtelingenwerk Nederland boden we nieuwkomers en statushouders maatschappelijke begeleiding aan op een breed gebied. Denk hierbij aan juridische dienstverlening, vertaling via tolken, praktische dagelijkse ondersteuning, bevordering van zelfredzaamheid, praktische trainingen en cursussen, financiële hulp en voorbereiding op de arbeidsmarkt.Daarnaast hebben we vrijwilligers en taalmaatjes ingezet via het Taalnetwerk Overbetuwe en Lingewaard ter ondersteuning van het leren van de Nederlandse taal. • Elke twee weken namen we deel aan een overleg met woningcorporaties en vluchtelingenwerk Nederland over de taakstelling huisvesting statushouders. We liepen achter op de taakstelling door het beperkte aantal vrijgekomen woningen. De taakstelling kwam ook aan de orde bij de stuurgroep met bestuurders van de woningcorporaties en onze gemeente. We sloten 2023 af met een achterstand van 33. Met de woningcorporaties maakten we afspraken om de achterstanden in te lopen. Beheersbare kosten in het sociaal domein (doel 6). • In uw vergadering van 15 juni stemde uw raad in met de evaluatie van de taskforce Sociaal Domein.

• In vervolg op deze evaluatie heeft u op 14 december de taskforce Strategische Agenda 2023-2026 vastgesteld. Leefbare wijken, buurten en dorpen (doel 7). • We stelden een concept participatiebeleid en -verordening op. Inwoners, inwonersgroepen, wijkplatforms, ondernemers en uw raad leverden hiervoor inbreng. Zie ook programma 9. • Lingewaard Doet vond in mei en juni plaats in Angeren, Bemmel, Gendt, Haalderen en Ressen. Initiatiefnemers konden geld ophalen voor hun initiatief en/of vrijwilligers werven. In deze kernen werden dertig nieuwe ideeën ingediend waarvan er inmiddels 22 zijn uitgevoerd. De wijkplatforms in de wijken haakten aan bij deze initiatieven. • We informeerden uw raad op 16 februari over de stand van zaken van de DOP’s Gendt, Doornenburg en Haalderen en WOP Zilverkamp en Huissen Zand. Het WOP Zilverkamp is eind 2023 afgerond.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen.

40

6

Sociaal domein

Rekening 2023

Begroot 2023 na wijz.

Begroot 2023 primitief

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

-13.766

-16.740

-6.876

60601 Sociaal en cultureel werk

-128

-140

-137

60602 Algemeen maatschappelijk werk

-341

-356

-340

-2.168

-2.295

-2.323

60604 Algemene voorzieningen jeugd

-293

-295

-253

60605 Jeugd- en jongerenwerk

-427

-428

-398

-7

-6

-6

60607 Dorpshuizen

-502

-444

-406

60608 Dorpshuizen - Beheer & Onderhoud

-728

-743

-724

60609 Wijkplatforms

-419

-350

-339

60610 Inwonerparticipatie

-327

-340

-335

60611 Kinderdagverblijven

-111

-112

-112

60612 Kinderdagverblijven-Beheer/Onderh.

-208

-206

-206

60613 Ouderenwerk

-374

-374

-369

60614 Opvang vluchtelingen

-6.512

-9.415

0

60669 Algemene voorzieningen Wmo

-1.097

-1.109

-928

-124

-127

0

-580

-870

60623 Gem. hulp toeslagen problematiek

-36

0

0

60624 Brede SPUK Gezondheid en sociale basis

-158

-491

0

60671 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-386

-379

0

-13.789

-13.911

-10.347

60615 Bijstandsverlening algemeen

-757

-768

-749

60616 BBZ 2004

-239

-299

-449

60617 BUIG

-9.393

-9.336

-7.564

60618 Gem. armoede en schuldenbeleid

-3.145

-3.246

-1.299

-255

-262

-286

-4.512

-4.488

-4.382

60620 Sociale werkvoorziening

-4.512

-4.488

-4.382

Arbeidsparticipatie

-1.548

-1.506

-956

60621 Inburgering nieuwkomers

-497

-506

-224

60622 Re-integratie en participatie

-1.051

-1.000

-732

-4.004

-4.217

-3.873

60660 Wmo Uitvoeringskosten

-1.733

-1.848

-1.682

60662 Hulpmiddelen Wmo

-2.271

-2.369

-2.191

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

-104

-316

-8.200

60661 Begeleiding Wmo

-104

-316

-3.669

0

0

-4.405

60603 Jeugd uitvoeringskosten

60606 Jeugd- en jongerenwerk - B&O

60670 Europees project dRural 6.2

6.3

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Inkomensregelingen

60619 Kwijtscheldingen 6.4

6.5

6.6

WSW en beschut werk

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

60663 Hulp bij huishouden

41

60667 PGB Wmo

0

0

6.71A Hulp bij het huishouden (Wmo)

-4.728

-4.768

60675 Hulp bij huishouden (Wmo)

-4.728

-4.768

6.71B Begeleiding (Wmo)

-1.832

-1.818

60676 Begeleiding (Wmo)

-1.832

-1.818

6.71C Dagbesteding (Wmo)

-715

-729

60677 Dagbesteding (Wmo)

-715

-729

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

-126

0

0

0

-11.068

60664 Jeugdhulp (zin)

0

0

-10.845

60666 PGB jeugd

0

0

-223

6.72A Jeugdhulp begeleiding

-2.846

-2.739

60679 Jeugdhulp begeleiding

-2.846

-2.739

6.72B Jeugdhulp behandeling

-3.024

-3.068

60680 Jeugdhulp behandeling

-3.024

-3.068

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

-415

-455

60681 Jeugdhulp dagbesteding

-415

-455

6.73A Pleegzorg

-337

-349

60683 Pleegzorg

-337

-349

6.73B Gezinsgericht

-709

-612

60684 Gezinsgericht

-709

-612

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

-2.041

-1.790

60685 Jeugdhulp met verblijf overig

-2.041

-1.790

6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

-4.237

-4.551

60686 Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

-4.237

-4.551

6.74B Jeugdhulp Crisis/LTA/GGZ-verblijf

-962

-1.090

60687 Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

-962

-1.090

6.74C Gesloten plaatsing

-493

-446

60688 Gesloten plaatsing

-493

-446

0

0

6.82B Jeugdreclassering

-29

-29

60692 Jeugdreclassering

-29

-29

6.82C Jeugdbescherming

-355

-389

60691 Jeugdbescherming

-355

-389

0

-61.026

-64.881

-47.369

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-1.667

60665 Gespecialiseerde jeugdhulp

Totaal lasten

42

-1.667

0

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

9.182

10.951

557

60603 Jeugd uitvoeringskosten

130

0

0

60605 Jeugd- en jongerenwerk

0

0

6

60607 Dorpshuizen

0

0

69

60608 Dorpshuizen - Beheer & Onderhoud

57

69

0

60609 Wijkplatforms

103

49

0

60610 Inwonerparticipatie

74

74

74

60611 Kinderdagverblijven

253

217

217

60614 Opvang vluchtelingen

8.167

10.143

0

60669 Algemene voorzieningen Wmo

274

272

191

60670 Europees project dRural

124

127

0

179

491

60623 Gem. hulp toeslagen problematiek

21

0

0

60624 Brede SPUK Gezondheid en sociale basis

158

491

0

8.793

8.711

7.675

60615 Bijstandsverlening algemeen

10

0

0

60616 BBZ 2004

55

131

241

8.690

8.557

7.384

60618 Gem. armoede en schuldenbeleid

38

23

50

Arbeidsparticipatie

236

181

60621 Inburgering nieuwkomers

242

187

0

60622 Re-integratie en participatie

-6

-6

0

89

70

105

60660 Wmo Uitvoeringskosten

12

0

0

60662 Hulpmiddelen Wmo

77

70

105

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

979

955

60661 Begeleiding Wmo

979

955

0

6.2

6.3

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Inkomensregelingen

60617 BUIG

6.5

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.71C Dagbesteding (Wmo)

4

60677 Dagbesteding (Wmo)

4

0

0

Totaal baten

19.462

21.359

8.337

Saldo baten en lasten

-41.564

-43.523

-39.032

69806 Onttrekkingen reserves

1.444

1.653

202

69806 Toevoegingen reserves

-3.359

-2.409

0

-43.479

-44.278

-38.830

Saldo inclusief mutaties reserves

43

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie bedragen x € 1.000 60603 Jeugd uitvoeringskosten Net als in 2022 hebben we ook dit jaar niet alle middelen besteed. Dit leidt tot een voordeel van € 190.000. In de tweede Turap is al gemeld dat de uitvoering van de Praktijkondersteuner Huisartsenzorg (POH) Jeugd in 2023 enige vertraging heeft opgelopen. Op deze activiteit is uiteindelijk € 60.000 minder uitgegeven dan begroot. Daarnaast hebben we -in afstemming met de regio - de werkelijke POH-lasten/zorgmakelaar € 130.000 af kunnen wentelen op de regionale SPUK Integraal Zorgakkoord (IZA). De kosten voor de inhuur van de projectleider Jeugd zijn lager uitgevallen dan verwacht. Daarnaast hebben we een voordeel op de middelen voor de hervormingsagenda, complexe scheidingen en algemene uitvoeringskosten.

Voordeel

60609 Wijkplatforms In 2023 ontvingen wij van Waardwonen een bijdrage van € 50.000 voor de leefbaarheid van het dorpsplein in Doornenburg. Tegenover deze bijdrage staan uitgaven voor het aanpassen van het dorpsplein in Doornenburg. 60614 Opvang vluchtelingen Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne ontvangen wij van het ministerie Justitie en Veiligheid een uitkering. Uit deze uitkering betalen wij de gemaakte kosten zoals beschreven bij “Wat hebben we gedaan?”. In 2023 hadden wij de uitkering niet volledig nodig voor de opvang van Oekraïners. Wij storten dit voordeel volledig in de bestemmingsreserve om toekomstige verplichtingen voortvloeiend uit de opvang te kunnen bekostigen. Dit sluit aan bij het storten van het voordeel over 2022 in deze reserve en het besluit van de raad bij de

44

I/S

190

I

21

I

43

I

60607 Dorpshuizen Het incidentele nadeel betreft de voorbereidingskosten van de projecten MFA Huissen, Haalderen en Blauwenburcht. We hebben ervoor gekozen deze lasten niet te activeren maar ineens te nemen. Door deze werkwijze ontvangen wij de BTW over deze voorbereidingskosten terug. Bij het activeren van deze kosten hebben wij deze mogelijk niet. Bij het project SKC Leemhof wordt een batterijpakket aangeschaft om de Leemhof na renovatie te voorzien van een stabiele energievoorziening. De plaatsing van het batterijpakket is doorgeschoven naar 2024. In de 1e turap nemen wij de budget op voor 2024 inclusief de dekking voor deze lasten vanuit het transitiefonds duurzaamheid.

Nadeel

116

75

50

879

I

I

50

I

I

tweede tussentijdse rapportage 2023 om het op dat moment bekende voordeel van € 750.000 in deze reserve te storten. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen bedragen x € 1.000 60624 Brede SPUK Gezondheid en sociale basis (GALA) We hebben in 2023 minder uitgegeven aan GALA dan vooraf door het Rijk ingeschat. Dit wordt met name veroorzaakt door de opstartfase, waarbij gestart is met het schrijven van een plan van aanpak. De uitvoering van het GALA wordt bekostigd uit een Brede SPUK. Afrekening vindt plaats in 2027 en vindt plaats op werkelijk gemaakte kosten per jaar. In 2023 mogen we maximaal 20% van de niet bestede middelen in 2023 overhevelen naar 2024. Van deze mogelijkheid hebben we maximaal gebruik gemaakt.

Voordeel

Nadeel

I/S

333

333

I

Voordeel

Nadeel

I/S

6.3 Inkomensregelingen bedragen x € 1.000 60616 BBZ 2004 In 2023 waren en minder aanvragen voor kredietverlening in het kader van de Besluit Bijstand Zelfstandigen (BBZ). Dit betekent een voordeel in 2023 van € 50.000.

50

Op de baten van de uitvoering van de BBZ (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) en TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers) hebben we beide een nadeel van € 38.000. Deze regelingen zijn sterk vraag afhankelijk, waardoor dit lastig te begroten is. De omvang van de aflossingen zijn afhankelijk van de betalingscapaciteit van de betreffende zelfstandigen. Ook zijn er een aantal afrekeningen van het Rijk van voorgaande jaren ontvangen die niet waren voorzien. 60617 BUIG De definitieve BUIG-uitkering 2023 is hoger vastgesteld dan verwacht. Dit leidt tot een voordeel van € 70.000. Tegenover dit voordeel staat een nadeel van € 106.000 op de uitgaven voor algemene bijstand. Het aantal cliënten Participatiewet op 31 december 2023 bedroeg 435 (instroom: 109 en uitstroom: 84).

70

I

76

I

106

I

We hebben vanuit het Rijk een extra bijdrage ontvangen voor 2021 van € 39.000 in het kader van de kinderopvangtoeslagaffaire.

39

I

De uitgaven loonkostensubsidies nieuwe doelgroep zijn € 55.000 lager dan verwacht. Wel zien we een stijging van de loonkostensubsidies ten opzichte van 2022 met € 73.000.

55

I

45

60618 Gemeentelijk armoede en schuldbeleid De lasten bijzondere bijstand in combinatie met de uitbetaling van de energietoeslag zijn in 2023 € 84.000 lager uitgevallen. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten op de uitvoering schuldhulpverlening € 52.000 lager uitgevallen dan begroot. Dit betekent dat er € 52.000 minder onttrokken wordt uit de reserve sociaal domein dan begroot.

136

I

6.4 Begeleide participatie bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

55

55

I

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 6.5 Arbeidsparticipatie

60621 Inburgering nieuwkomers In 2023 ontvingen wij een specifieke uitkering (SPUK) voor onderwijsroutes voor nieuwe statushouders. Deze gelden hebben wij ook besteed in 2023. Net als in 2022 hebben we in 2023 voor de begeleiding van de ondertussengroep minder uitgegeven dan begroot. De ondertussengroep bestaat uit inburgeraars die, als gevolg van het uitstel van de nieuwe Wet inburgering 2021, feitelijke nog onder de oude Wet Inburgering 2013 vallen. Deze ondertussengroep neemt af, waardoor met name de lasten van Vluchtelingenwerk afnemen. 60622 Re-integratie en participatie De groep inwoners die zich bevinden op de afslagen 2 (voorbereiding op werk) en 3 (bemiddeling naar werk) van de participatierotonde is groeiende. De re-integratiekosten nemen daardoor ook verder toe.

63

I

51

I

Nadeel

I/S

6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) bedragen x € 1.000 60660 Wmo uitvoeringskosten Het beroep op het lokale maatwerkfonds is in 2023 (€ 21.000) lager dan in 2022 (€ 39.000), hetgeen ten opzichte van het begrote budget 2023 van € 50.000, een voordeel laat zien van € 29.000.

Voordeel 29

S

De verwachte groei van 5% het dagbestedingsvervoer (WMO) in 2023 is niet geheel tot uitdrukking gekomen. Samen met een afrekeningsverschil 2022, leidt dit tot een voordelig resultaat van € 20.000.

20

S

In 2023 zijn minder aanvragen mantelzorgcompliment ingediend dan in 2022, hetgeen een onderbesteding oplevert van € 31.000 De aan SWL verleende subsidie strippenkaart respijtzorg van € 6.000 is toegerekend aan de Brede specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

37

I

46

60662 Hulpmiddelen Wmo Net als in 2022 zijn de lasten van het vraagafhankelijk vervoer achter gebleven bij de prognose 2023. Waarbij nog rekening was gehouden met een volumegroei van 5% in verband met vergrijzing. Het aantal indicaties vraagafhankelijk vervoer is in 2023 met 2% gestegen. De groei is daarmee aanmerkelijk lager dan begroot.

97

S

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ bedragen x € 1.000 60661 Begeleiding Wmo In de uitwerking Taskforce Strategische agenda 2023-2026 was voor 2023 rekening gehouden met een kostenpost van € 157.000 voor het inrichten van de toegang Beschermd Thuis, opzetten lokale steunstructuur en een onderzoeken naar aanpassing woonvormen. De uitvoering heeft vertraging opgelopen en wordt in 2024 verder uitgewerkt. De kosten van de Wijk-GGZ zijn overgeheveld naar de regionale SPUK IZA. Dit levert voor de exploitatie een voordeel op van € 24.000. Ook de geplande formatieuitbreiding van € 55.000 is nog niet gerealiseerd. Het totale voordeel wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve Ambulantisering beschermd thuis.

Voordeel

Nadeel

I/S

157

I

24

I

55

I

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Binnen dit onderdeel worden alle afwijkingen gezamenlijk toegelicht van de taakvelden 6.72 t/m 6.74c. Deze taakvelden hebben allemaal betrekking op de maatwerkvoorzieningen Jeugd (18-). Dit was voorheen (voor 2023) ook één taakveld, zijnde 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-. bedragen x € 1.000 Voordeel Nadeel I/S In de tweede Turap 2023 zijn de kosten van de Jeugdzorg met afgerond € 2.900.000 verhoogd. Ten opzichte van deze bijgestelde begroting 2023 is er op realisatiebasis sprake van een licht positief resultaat van € 34.000. Dit positieve resultaat bestaat uit meerdere grotere afwijkingen die hieronder worden toegelicht Naast een lichte groei (3,7% van het aantal kinderen in zorg, zien we een toename aan complexiteit van problematiek, in ieder geval bij een aantal cliënten. Hierdoor zien we een toename van kosten voor verblijf en voor de zwaardere GGZ-behandelingen. Dit is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan een klein aantal jeugdigen uit onze gemeente die op dit moment een grote zorgvraag heeft. De kosten voor de tien jeugdigen met de grootste zorgvraag bedroegen in 2023 € 2.400.000. Dit betekent ook dat de uit- of instroom van individuele kinderen een groot effect kan hebben op de kosten, zowel bij verblijf als op de post behandeling.

Bij behandeling zijn in het tweede half jaar een aantal cliënten met een complexe behandelvraag uitgestroomd en bij verblijf een aantal ingestroomd.

47

Dit leidt tot een overschrijding van € 349.000 op 60685 Jeugdhulp met Verblijf (€ 252.000) en 60684 Gezinsgericht (€ 97.000). Hiertegenover staat een voordeel op de post behandeling zonder verblijf GGZ van € 314.000. Ook zien we een voordeel op de 60687 crisisplaatsing/LTA (Landelijk Transitie Arrangement) van € 128.000. Op 60688 Gesloten plaatsing zien we daarentegen een overschrijding van € 48.000.

349 314

S S

128

48

S

bedragen x € 1.000

Voordeel

Nadeel

I/S

bedragen x € 1.000 Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne ontvangen wij van het ministerie Justitie en Veiligheid een uitkering. Uit deze uitkering betalen wij de gemaakte kosten zoals beschreven bij “Wat hebben we gedaan?”. In 2023 hadden wij de uitkering niet volledig nodig voor de opvang van Oekraïners. Wij storten dit voordeel volledig in de bestemmingsreserve om toekomstige verplichtingen voortvloeiend uit de opvang te kunnen bekostigen. Dit sluit aan bij het storten van het voordeel over 2022 in deze reserve en het besluit van de raad bij de tweede Tussentijdse rapportage 2023 om het op dat moment bekende voordeel van € 750.000 in deze reserve te storten.

Voordeel

Nadeel 879

I/S I

In de begroting is rekening gehouden met een toevoeging aan de reserve van beschermd wonen naar beschermd thuis van € 1.203.000. In werkelijkheid wordt € 79.000 meer toegevoegd, wat nadelig uitwerkt op de exploitatie. Tegenover dit nadeel staat een gelijksoortig voordeel op taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+.

79

I

In 2023 was rekening gehouden met een onttrekking aan de reserve van beschermd wonen naar beschermd thuis van € 157.000 voor het dekken van de kosten voor inrichten van de toegang Beschermd Thuis, opzetten lokale steunstructuur en een onderzoek naar aanpassing woonvormen. De uitvoering heeft vertraging opgelopen waardoor er niets wordt onttrokken. Dit werkt nadelig uit op de exploitatie. Tegenover dit nadeel van € 157.000 staat een gelijksoortig voordeel op taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+.

157

I

De uitvoeringskosten op de uitvoering schuldhulpverlening vallen € 52.000 lager uit dan begroot. Daardoor wordt € 52.000 minder onttrokken aan de reserve Sociaal domein wat nadelig uitwerkt op de exploitatie. Tegenover dit nadeel staat een gelijksoortig voordeel op taakveld 6.3 Inkomensregelingen.

52

I

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. Mutaties in de reserves

48

Beleidsnota's Beleidsplan ruimte voor inwonersinitiatieven (2017) Notitie mantelzorg, vrijwilligers en ouderen (MVO) (2018) Contourennota accommodatie- en vastgoedbeleid (2019) Beleidsplan sociaal domein 'Iedereen hoort erbij' (2020) Contourennota 'Sociale basis' (2023) Taskforce Strategische agenda Sociaal Domein 2023-2026 (2023)

49

7. Volksgezondheid en milieu Dit programma bevat taken met betrekking tot de volksgezondheid, afvalwater, waterhuishouding, huishoudelijk afval, bescherming van het milieu, begraafplaatsen, klimaat en duurzaamheid.

Wat hebben we bereikt? Doel 1. We bevorderen een gezonde leefstijl van onze inwoners. Vooral op het gebied van overgewicht, alcohol, drugs en roken. We rondden de acties uit het preventieakkoord af en borgden de thema’s in ons lokale plan van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). We werkten samen met acht sportverenigingen aan samenwerkingsafspraken rondom alcohol- en drugsgebruik. We sloten aan bij de Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) aanpak, waardoor we startten met een totaalaanpak voor gezond gewicht. Doel 2. De gemeente is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. Op 2 februari stelde uw raad het Gemeentelijk Watertakenplan vast. Hierin is ruimte voor klimaatadaptatie. De eerste klimaatadaptieve maatregelen pakten we al op of verwerkten we in nieuwe plannen. Doel 3. De hoeveelheid restafval per inwoner daalt en er is maximaal hergebruik van de ingezamelde grondstoffen. De hoeveelheid restafval daalde van 73 kg naar 71 kg per inwoner. Dat is een daling van 2,7% ten opzichte van 2022. De verwerkende bedrijven ontvingen 3,2% meer gescheiden ingezamelde grondstoffen. Daarmee boden we hen de mogelijkheid tot een zo hoogwaardig mogelijk hergebruik van onder meer GFT, plastic, metaal, drankenkartons, luiers, glas, matrassen en oud papier. Doel 4. Energiebesparing, duurzame opwekking en warmte-transitie. We willen een energieneutrale gemeente zijn in 2050.

De raad stelde het beleidskader energietransitie vast. Hierin herijkten we de doelen om tot een energieneutrale gemeente te komen.

Wat hebben we gedaan? We bevorderen een gezonde leefstijl van onze inwoners. Vooral op het gebied van overgewicht, alcohol, drugs en roken (doel 1). • Enkele resultaten uit het preventieakkoord en het GALA plan:  Overgewicht: er vond een kookworkshop plaats met een chef-kok en drie lokale horecaondernemers om kindermenu’s gezonder te maken. Bij het project GO! (Gezond Onderweg) waren in totaal 14 kinderen in behandeling. Voor deze doelgroep zijn sportactiviteiten en kookworkshops aangeboden.  Alcohol & Drugs: we sloten aan bij landelijke communicatiecampagnes over alcohol en drugs.  Roken: we standaardiseerden de aandacht voor de campagne Stoptober. • Zowel jongeren als hun ouders lichtten we voor over alcohol- en drugsgebruik. Hierbij betrokken we onder andere jongerencoaches, straatcoaches, gezinsondersteuners, ervaringsdeskundige jongeren en verslavingsprofessionals. Ook informeerden we de bestuurders van een aantal sportverenigingen in verschillende sessies. • De Coalitie Kansrijke Start, bestaande uit partners in de geboortezorg en rondom het jonge kind en gezinnen, breidden we uit met woningstichtingen, vluchtelingenwerk en de kinderopvang. Voor zorgverleners in de geboortezorg lanceerden we de digitale zorgpaden. Door de unieke samenwerking van Kraamzorgorganisatie het Kraamnest met SWL konden we Babythuiszorg structureel invoeren.

50

•

•

Om in 2025 een toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg te hebben, wordt de basis van de GGD op orde gebracht. Dit gebeurt onder andere door de optimalisatie van de inzet van het personeel en de versterking van de bedrijfsvoering. De GGD voerde de reguliere taken uit. Daaronder vallen het Rijksvaccinatieprogramma, huisbezoeken, spreekuren op scholen, en het uitvoeren van de interventies 'Nu Niet Zwanger', 'Stevig Ouderschap en Voorzorg' en het geven van voorlichting. Zie voor de ondersteuning op het gebied van sport en cultuur: programma 5.

De gemeente is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht (doel 2). • Naast samenwerking met het Platform Funderingsschade Lingewaard leverden we een financiële bijdrage voor gratis gevelscans van gedupeerden. Het project Steenbreek Lingewaard was zeer succesvol: ongeveer 140 inwoners maakten gebruik van de Tegeltaxi of een gratis tuinadviseur. • We werkten samen met de provincie aan nieuwe klimaatadaptieve normen opgenomen in het 'Kader voor leefbare verstedelijking in Gelderland'. Ook verbeterden we de website en verspreidden we content voor lokaal gebruik op social media. Allebei maatregelen uit de Regionale Adaptatiestrategie. Ook startten we met het opstellen van een nieuwe regionale samenwerkingsagenda 2024-2030. • Het Gemeentelijke Watertakenplan stelde u vast in de raadsvergadering van 2 februari 2023. Naast het vervangen/verbeteren van de riolering in de Woerdsestraat in Gendt is op een aantal plaatsen in de gemeente door het van binnenuit renoveren de riolering verbeterd/gerepareerd. • In het Sandershof in Bemmel werd tegelijk met de rioolvervanging de straat heringericht. De hoeveelheid restafval per inwoner daalt en er is maximaal hergebruik van de ingezamelde grondstoffen (doel 3). • We startten met de actualisatie van ons grondstoffenbeleid.

We stelden geen startnotitie op, omdat we hebben gekozen voor een meer interactieve manier van communiceren:  We voerden samen met (afval)deskundigen, de gemeenteraad en de markt een krachtveldanalyse uit. De resultaten deelden we met uw raad.  We hielden straatinterviews in alle kernen (weekmarkten) en met een enquête haalden we reacties op bij onze inwoners (ruim 3.300).  We onderzochten de milieustraat van de toekomst (circulair ambachtscentrum). Hiervoor zochten we ook de samenwerking met de gemeente Overbetuwe (intentieverklaring) en bezochten we de huidige milieustraten.  We deden onderzoek naar de huis-aan-huis inzameling van de toekomst en welke organisatievorm daarbij hoort. Hiervoor hebben we ook gesprekken gevoerd met overheidsgedomineerde inzameldiensten.  De resultaten van de diverse onderzoeken zijn tijdens een inspiratieavond gedeeld met uw raad. • De gedragsverandering om beter te scheiden probeerden we te bereiken door:  Tegelijk met de straatinterviews hebben we inwoners gewezen op het inzamelgedrag in Lingewaard, op de gevolgen van dit gedrag en we boden hen meer circulaire alternatieven.  De inzet van diverse vormen van communicatie (sociale media, huis-aan-huis, pers, interviews, tv-uitzendingen).  Samen met een drietal gedragsdeskundigen hebben we gezocht naar mogelijkheden om het gedrag van onze inwoners positief te beïnvloeden.

• Het reinigingsrecht voor scholen en een aantal bedrijven in Huissen voerden we in. • We startten met de vervanging van de prullenbakken in de vorm van een tweetal pilots die doorlopen tot april 2024. • We plaatsten 11 nieuwe GFT-verzamelcontainers, vervingen er 18 en stemden het volume beter af op de behoefte. Ook plaatsten we twee restafvalverzamelcontainers. Alle containers beschikken over een digitaal toegangssysteem.

51

•

•

•

We voerden het zwerfafvalprogramma uit met onder meer:  Verenigingen die jutten in de uiterwaarden van Rijn, Waal en Linge.  Zwerfafvalbrigades die een steeds grotere rol spelen bij de aanpak van zwerfafval.  Basis-, en middelbare scholen die ons adviseerden over de beste aanpak van zwerfafval en zelf opruimacties organiseerden. De evaluatie van de proef voor een extra inzamellocatie in De Zilverkamp voor plastic, blik en drankenkartons en oud papier en karton verschoven we naar 2024. Dan maakt het onderdeel uit van het te actualiseren grondstoffenbeleid. Op basis van de eerste resultaten van de pilot besloten we geen brenglocaties toe te voegen. Het al dan niet plaatsen van extra inzamelvoorzieningen nemen we mee bij de evaluatie van omgekeerd inzamelen in 2024.

Energiebesparing, duurzame opwekking en warmte-transitie. We willen een energieneutrale gemeente zijn in 2050 (doel 4). • In uw vergadering van 26 oktober stemde u in met het beleidskader energietransitie, inclusief de routekaart, evaluatie en projectdefinitie voor de energievisie A15/Betuweroute. • We startten samen met onze GMR-regiopartners met het opstellen van de RES 2.0. Deze RES wordt in 2024 door de colleges vastgesteld. • Ter stimulering van en ondersteuning bij energiebesparing bij bedrijven startte het regionaal expertisecentrum. Voor huishoudens was het Energieloket Lingewaard actief. • Om energiearmoede aan te pakken voorzag de Operatie Isolatie bijna 100 huishoudens van gratis isolatiemaatregelen. We startten het Energiesteunproject voor advies en kleine ingrepen voor inwoners met een inkomen tot 140% van het sociaal minimum. • We startten met het opstellen van een Energievisie om te verkennen hoe we duurzame energie kunnen realiseren parallel aan de Betuweroute en A15. • Voor de warmtetransitie was er veel aandacht voor de wijkaanpak in de Zilverkamp en Doornenburg. Voor Doornenburg haalden we een provinciale subsidie binnen. Daarmee kunnen we expertise inhuren om de technische oplossing te onderzoeken en in te bedden in de Gemeenschap van de Toekomst. • En we zetten ons in voor een energieneutraal NEXTgarden in 2030.

Voor een principeverzoek voor een off-grid zonnepark dat direct energie gaat leveren aan de tuinders verleende het college medewerking. Voor meer acties zie paragraaf Duurzaamheid.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 7

Volksgezondheid en milieu

Rekening 2023

Begroot 2023 na wijz.

Begroot 2023 primitief

7.1

Volksgezondheid

-1.993

-2.094

-1.881

60701 Openbare gezondheidszorg

-948

-1.044

-953

-1.036

-1.020

-928

-9

-30

0

-3.706

-3.096

-3.517

60720 Algemeen rioolbeheer

-1.927

-1.537

-2.351

60721 Riolering en waterzuiv. / Onderhoud

-1.779

-1.559

-1.166

60702 Jeugdgezondheidszorg 60703 Brede SPUK Ondersteunende onderdelen 7.2

Riolering

52

Afval

-4.523

-4.380

-4.238

60723 Afval algemeen

-126

-110

-107

60724 Huishoudafval

-3.763

-3.625

-3.628

60725 Overige afvalstoffen

-599

-602

-460

60733 Reinigingsheffing

-35

-43

-43

Milieubeheer

-3.064

-3.708

-2.941

60727 Milieubeheer

-1.236

-1.325

-1.275

60728 Duurzaamheid

-924

-1.390

-1.459

60729 Plaagdierbestrijding

-81

-84

-82

60732 Proeftuinen Aardgasvrije wijken

-86

-125

-125

60734 Klimaat- en energiebeleid

-737

-784

0

-279

-292

-287

60730 Algemene begraafplaatsen

-251

-277

-272

60731 Begraven

-28

-15

-15

-13.565

-13.570

-12.864

Volksgezondheid

54

64

60701 Openbare gezondheidszorg

45

34

0

60703 Brede SPUK Ondersteunende onderdelen

9

30

0

5.064

4.546

4.991

60720 Algemeen rioolbeheer

557

0

0

60721 Riolering en waterzuiv. / Onderhoud

23

19

19

60722 Rioolheffing

4.484

4.527

4.972

7.3

7.4

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

Totaal lasten 7.1

7.2

Riolering

Afval

5.640

5.714

5.714

60724 Huishoudafval

614

582

582

60725 Overige afvalstoffen

36

66

66

60726 Afvalstoffenheffing

4.987

5.030

5.030

60733 Reinigingsheffing

3

36

36

Milieubeheer

1.445

1.659

805

60727 Milieubeheer

73

130

80

60728 Duurzaamheid

549

620

600

60732 Proeftuinen Aardgasvrije wijken

86

125

125

60734 Klimaat- en energiebeleid

737

784

0

148

165

165

148

165

165

Totaal baten

12.351

12.148

11.675

Saldo baten en lasten

-1.217

-1.422

-1.189

69807 Onttrekkingen reserves

882

843

350

69807 Toevoegingen reserves

-394

-394

-68

-729

-974

-907

7.3

7.4

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

60730 Algemene begraafplaatsen

Saldo inclusief mutaties reserves

53

7.1 Volksgezondheid bedragen x € 1.000 60701 Openbare volksgezondheid We hadden binnen dit budget de subsidies voor In Balans (valpreventie) en GO! (Gezond onderweg) opgenomen. In 2023 zijn gelden beschikbaar gekomen vanuit het Rijk voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) waaruit deze subsidies gedekt kunnen worden. In 2023 hebben wij de afrekening ontvangen van de VGGM over de bijdrage over 2022. Op basis van deze afrekening hebben wij € 38.000 terugontvangen.

Voordeel

Nadeel

I/S

50

I

38

I

7.2 Riolering bedragen x € 1.000 Riolering Het verschil tussen de lasten en baten voor riolering wordt jaarlijks via de voorziening geleid. We hebben op basis van de realisatie minder overhead toegerekend aan riolering dan in de begroting opgenomen. Hierdoor wordt er minder overhead gedekt door riolering, wat in de exploitatie van de gemeente leidt tot een nadeel.

Voordeel

Nadeel

I/S

91

I

Nadeel

I/S

52 49 29

S S I

43

S

7.3 Afval bedragen x € 1.000 60724 Huishoudafval De indexering bij de afvalsector is flink gestegen. Dit is voornamelijk te verklaren door de toegenomen loonkosten, energieprijzen en voertuigkosten bij externe partners. Dit is vooral gerelateerd aan: • Verpakkingsmateriaal. • GFT. • Oud papier en karton (OPK).

Voordeel

Bij OPK is de vergoeding aan de verenigingen hoger in 2023. Het uit te keren bedrag aan verenigingen is afhankelijk van de marktprijzen voor OPK. De marktprijs voor OPK is al een aantal jaren hoog, en de verwachting is dat deze niet sterk daalt in de komende jaren. Tegenover dit nadeel staan de opbrengsten voor het OPK. Ook is de overschrijding toe te wijzen aan een proef van de OPK-inzameling bij de Arnhemse Poort in Huissen. Bij het restafval zijn er minder aanbiedingen geweest van de afvalcontainer. Dit is ook terug te zien in het aantal kilo's restafval per inwoner. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing zijn lager dan verwacht.

54

48

S

43

I

Een specificatie van de afvalstoffenheffing is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen.

7.4 Milieubeheer bedragen x € 1.000 60727 Milieubeheer De bijdrage aan de ODRA valt lager uit. Dit komt doordat het werk van de ODRA grotendeels vraag gestuurd is. Dit betekent dat we in het werkprogramma een zo reëel mogelijke inschatting maken van de benodigde inzet en dat dit op basis van de werkelijke vraag af kan wijken. In dit geval is op het onderdeel milieu en de collectieve diensten minder gerealiseerd dan in het werkprogramma was opgenomen. 60728 Duurzaamheid We hebben een specifieke uitkering ontvangen van het Rijk voor energiearmoede. We hebben hier minder voor uitgegeven dan verwacht, doordat het energiesteunproject pas in 2024 van start is gegaan. Dit geld blijft beschikbaar in 2024 en 2025 om te besteden aan energiearmoede.

Voordeel

Nadeel

We hebben een totaal voordeel op de lasten ten behoeve van het transitiefonds van € 176.000. Dit bestaat uit een voordeel van € 246.000 en een nadeel van € 70.000. Het voordeel is te verklaren doordat er in 2023 de uitkering Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) is ontvangen. Uit de CDOKE-regeling zijn de begrote kosten voor inhuur betaald. Daarnaast is er een nadeel van € 70.000 aangezien we op verschillende activiteiten met betrekking tot duurzaamheid meer uitgegeven hebben dan begroot. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de routekaart energietransitie, de bijdrage aan het project energiescans Pannenhuis, onderzoek naar warmteoplossingen in de Zilverkamp en extra subsidie voor de deelauto.

176

I

De begrote lasten voor de inzet van vast personeel zijn ook ondergebracht in de CDOKE-regeling. Dit verklaart een voordeel van € 211.000.

211

I

76

88

I/S I

88

I

7.5 Begraafplaatsen en crematoria bedragen x € 1.000 Geen significante afwijkingen op de budgetten.

55

Voordeel

Nadeel

I/S

Mutaties in de reserves bedragen x € 1.000 De activiteiten met betrekking tot het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval worden gedekt door de opbrengst uit de afvalstoffenheffing. Het gerealiseerde saldo is € 423.000 negatief, terwijl € 142.000 was begroot. Dit betekent een aanvullend nadeel van € 81.000 ten opzichte van de begroting. Het nadelige resultaat wordt gedekt uit de reserve Afvalstoffenheffing. Het saldo van de reserve bedraagt € 381.000 en is daarmee niet toereikend om het volledige tekort te dekken. Dit betekent dat van het aanvullende nadeel € 239.000 gedekt wordt uit de reserve afvalstoffenheffing en € 42.000 ten laste komt van de exploitatie. Een specificatie is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen. Voor dekking van de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen is een bedrag van € 350.000 beschikbaar gesteld uit de reserve Transitiefonds Energie. In werkelijkheid is € 99.000 onttrokken voor dit doel. Daarnaast is er € 52.000 onttrokken ter dekking van het nadeel in 2023 op de zonnepanelen. Per saldo ontstaat een nadeel voor de exploitatie van € 199.000. Dit is verder uitgewerkt in paragraaf 8 Duurzaamheid.

Beleidsnota's

• • • • •

Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord 2023-2026 Beleidsplan Sociaal Domein "Iedereen hoort erbij!"(2021) Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023 – 2027 Grondstoffenbeleid Lingewaard Circulair en Duurzaam (2019) Beleidskader Energietransitie (2023)

56

Voordeel 239

Nadeel

I/S I

199

I

8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Onder dit programma vallen de taken met betrekking tot ruimte en leefomgeving, wonen en bouwen en de exploitatie van woningbouwprojecten. De milieutaken van de Omgevingsdienst vallen onder programma 7, de bouwtaken onder programma 8.

Wat hebben we bereikt? Doel 1. We voldoen aan de eisen die horen bij het werken met en volgens de Omgevingswet. We zijn voorbereid om te werken met het instrumentarium van de Omgevingswet. Met het inrichten van de intake-rafel (eenvoudige aanvragen) en omgevingstafel (complexe aanvragen) zijn we voorbereid op de integrale beoordeling van initiatieven zoals de wet het bedoeld. Doel 2. Realisatie van ongeveer 265 nieuwe woningen, verspreid over meerdere woonkernen. Er zijn 130 nieuwe woningen opgeleverd. Dit aantal is lager dan gepland. In de tweede Turap 2023 is al gemeld dat een deel van de geplande woningen in 2024 wordt opgeleverd. Belangrijkste reden hiervoor is dat de verkoop minder snel verliep dan verwacht. Dit was bijvoorbeeld het geval bij het Wapen van Bemmel, de Aloysiuslocatie en het Slingerbos. In andere projecten was sprake van aanpassingen in de planologische procedure. Plannen op grond waarvan woningen worden opgeleverd na 2023 namen we in voorbereiding of brachten we in procedure. Daarnaast zijn verschillende instrumenten vastgesteld om betaalbare woningen te realiseren en voor de juiste doelgroep woningen beschikbaar te maken en te behouden voor de toekomst. Doel 3. Verduurzaming en vergroening van de woonomgeving. Huiseigenaren met een laag inkomen hebben we geholpen bij het isoleren van de woning, zie hiervoor programma 7.

Met de vaststelling van het Watertakenplan legden we de basis voor een meer klimaatadaptieve inrichting van bebouwd gebied, zie ook programma 7. In het kader van de regionale verstedelijkingsstrategie legden we de uitgangspunten vast voor meer publiek toegankelijk groen als tegenhanger van de (regionale) bouwopgave. Doel 4. Participatie en betrokkenheid bij de woonomgeving, verbinding met gemeentelijke opgaven. Met de agenda voor Doornenbrug zijn we in staat om in nieuwe plannen beter rekening te houden met initiatieven van inwonersgroepen.

Wat hebben we gedaan? We voldoen aan de eisen die horen bij het werken met en volgens de Omgevingswet (doel 1). • Het Digitaal Stelsel Omgevingswet is operationeel. Met de omgevingsdienst maakten we afspraken over procedures en de afhandeling van aanvragen. De werkwijze van de intaketafel voor eenvoudige aanvragen en van de omgevingstafel voor complexe aanvragen waar externe partijen bij betrokken zijn, is voorbereid. Aanvragers worden via een webpagina verwezen naar de omgevingsdienst voor een eenvoudige aanvraag en naar vooroverleg over een complexe aanvraag. • Uw gemeenteraad stelde in mei de omgevingsvisie en een plan van aanpak voor het werken met programma’s vast. Voor het werken met programma’s startten we met: o Het regelen van een wettelijke grondslag voor financiële bijdragen van ontwikkelaars en initiatiefnemers. o Een programma natuur en landschap. o Het opstellen van een dashboard als hulpmiddel bij het actualiseren van beleid en het gebruik maken van de instrumenten van de Omgevingswet. • Ook andere noodzakelijke besluiten zijn genomen. Zo stelde uw gemeenteraad de Verordening Nadeelcompensatie, de Erfgoedverordening en de verordening adviescommissie Omgevingskwaliteit vast, de lijst van activiteiten waarvoor bindend adviesrecht van uw raad geldt en waarvoor participatie 57

•

verplicht is. En het besluit delegatie van bevoegdheden aan het college. Dit laatste dient het doel van de wet met betrekking tot snellere besluitvorming. In samenwerking met een adviesbureau startten we met het omzetten van het tijdelijke omgevingsplan naar een definitief omgevingsplan. Daarbij startten we met een omgevingsplan voor Haalderen.

Realisatie van ongeveer 265 nieuwe woningen, verspreid over meerdere woonkernen (doel 2). Woonbeleid • Particuliere initiatieven: aan initiatieven van inwoners die passen in ons beleid hebben we medewerking verleend. Bij woonruimte gaat dit om toevoeging, splitsing en pré-mantelzorg. • Regionale samenwerking: we stelden de Woondeal 2.0 vast. De Woondeal bevat afspraken over aantallen en prijsdifferentiatie en differentiatie over doelgroepen. In het licht van die afspraken legden we een koers vast in een gewijzigd bouwprogramma. Dat stemden we af met corporaties en ontwikkelaars. • Inzet ruimtelijke instrumenten: uw gemeenteraad stelde de Doelgroepenverordening vast. Die vormt de juridische basis voor betaalbare woningaantallen in plannen vast te leggen en voor lange tijd te behouden, zodat ze kunnen worden toegewezen aan mensen met lagere en middeninkomens. Ook heeft uw raad een antispeculatie-beding en zelfbewoningsplicht bij nieuwbouw vastgesteld. • De huisvestingsverordening is geactualiseerd. Hierin is onder andere opgenomen dat 50% van de nieuwbouw in de sociale huur toegewezen kan worden aan inwoners uit de gemeente. • Op basis van de Woondeal 2.0 krijgen de corporaties een grotere opgave tot 2030. Dit hebben we ook vastgelegd in de prestatieafspraken.

De corporaties zijn betrokken bij nieuwe plannen, waaronder Driegaarden, Vleumingen II , Hof van Klein Baal en Zandsestraat Bemmel. We werken gezamenlijk aan het huisvesten van verschillende doelgroepen. De herstructurering van Staatsliedenbuurt (Gendt) en Klappenburg (Bemmel) zitten nu in de uitvoeringsfase. Uitvoering van plannen • Er zijn 130 woningen opgeleverd waarvan bijna de helft in Huissen. De andere helft is grotendeels opgeleverd in Bemmel en Gendt. • Het bestemmingsplan Ancari Doornenburg (16 woningen) is vastgesteld. Hiertegen is beroep ingesteld. De plannen voor Staatsliedenbuurt en Markt Gendt zijn in werking getreden. Het plan bibliotheek Gendt is nog niet vastgesteld. • In januari 2024 hebben we een bijgesteld woningbouwprogramma (Hoe Lingewaard invulling geeft aan de nieuwbouwdoelstellingen uit de Woondeal 2.0) vastgesteld. Hierin zit ook een overzicht van de voortgang in alle plannen en projecten: Woningbouwprogramma Lingewaard | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) Voorbereiding van plannen De volgende plannen hebben we in voorbereiding: • Villa Ganita, Gendt (40). • Boardbusters, Huissen (125). • Lodderhoeksestraat 13-15/Maolderij, Angeren (17). • Zandsestraat/ De pas, Bemmel (141). • Vleumingen west – fase 2, Gendt (127). • ’t Hof van klein Baal, Haalderen (61). • Driegaarden II en III, Huissen (450).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=36ec7ed8-1eea-414e-b16d-0feba3e4d0f1