CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

NIEUW 797303 Bijlage 1 Beleidskader energietransitie

Raadsvergadering 26 oktober 2023, gemeente LingewaardBij agendapunt: Actualiseren beleidskader energietransitie en uitgangspuntennotitie energievisie zone A15 (bespreekstuk)31.520 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

1

28 Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

Dit beleidskader bestaat uit de drie pijlers: besparing, opwek en warmte. Per pijler hebben we ambities en activiteiten geformuleerd, die bijdragen aan het behalen van de overkoepelende opgave. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat er een grote mate van afhankelijkheid is tussen de verschillende pijlers. Zie ook bijlage een.

de Boer, S. (2020). De energietransitie uitgelegd, p.90.

gemeente Lingewaard 29

NETCONGESTIE

Wat is de opgave?

Hoe komen we daar?

In Nederland hebben wij een sterk energienet. Het is betrouwbaar en als we energie willen hebben, was dat tot voor kort altijd mogelijk. De afgelopen jaren is de vanzelfsprekendheid van energieafname veranderd en neemt de druk op het elektriciteitsnet toe. Er is steeds meer vraag en aanbod van elektriciteit. Op sommige plaatsen is er niet genoeg capaciteit om op bepaalde momenten de energie efficiënt te transporteren, dat noemen we netcongestie. Netcongestie komt voort uit twee ontwikkelingen. Ten eerste omdat we meer elektriciteit nodig hebben de komende jaren. Dit komt door elektrificatie, dit is het vervangen van nietelektrische systemen met elektrische systemen. Voorbeelden hiervan zijn meer elektrische apparatuur, elektrische auto’s, nieuwe manieren van verwarmen en verduurzaming in de industrie en landbouw. De tweede reden voor het ontstaan van netcongestie is dat er meer (en vaak veel tegelijkertijd) energie wordt teruggekeerd aan het net door bijvoorbeeld zonnepanelen. Hinder die ervan ondervonden kan worden, is dat nieuwe woonwijken of bedrijven niet aangesloten kunnen worden op het elektriciteitsnet. Of dat zonnepanelen geen elektriciteit meer mogen terugleveren. En het kan zelfs dat lampen in huis gaan knipperen.

Om dit te verhelpen moet het net verzwaard worden. Netbeheerders staan aan de lat om hier uitvoering aan te geven. In onderlinge afstemming wordt de volgorde van de netverzwaring bepaald. Er wordt bepaald waar de grootste urgentie is en de grootste behoefte aan meer elektriciteit ontstaat. Voor het verkrijgen van een nieuwe aansluiting op het net is op dit moment de volgorde van aanmelding nog bepalend. Waarschijnlijk komt er een nieuw wetsvoorstel vanuit het rijk dat bepaalt dat gemeenten in samenspraak met regio/provincie/netbeheerder voorrang op aansluiten mogen verlenen. Dit kan bijvoorbeeld zijn bij het aansluiten van een gebouw met een maatschappelijke functie of een nieuwe woonwijk of energiesysteem. Verzwaring van het net heeft ook impact op de ruimtelijke ordening en leefomgeving, zoals door de komst van meer transformatorhuisjes in de wijk. Naast de ruimtelijke inpassing heeft de gemeente een communicatieve rol om inwoners te informeren over deze aanpassingen in de wijk. Een derde belangrijke rol voor de gemeente is oog hebben voor de effectieve werking van het energienetwerk. Windturbines, zonneparken en slimme technieken moeten strategisch geplaatst worden zodat zij het beste aangesloten kunnen worden op het net. Dit gebeurt in overleg met andere partners.

Provincie Gelderland geeft met de aanpak Gelderse Energie Infrastructuur (GEIS) invulling aan de inzet op de energie infrastructuur. In GEIS legt de provincie haar rol en houding vast ten aanzien van ontwikkeling en realisatie, integraal programmeren en slimme regionale oplossingen. Wij werken samen met de provincie en andere gemeenten om samen de best mogelijk aanpak van netcongestie te bepalen en deze af te stemmen op lokale initiatieven en vragen. Ook is deze samenwerking belangrijk om tot de beste energie infrastructuur te komen in relatie tot de andere ontwikkelingen in de (RES)regio. Voor de energietransitie en de realisatie van een duurzaam energiesysteem is het Landelijk Actieprogramma Netcongestie opgesteld. Dit richt zich op het sneller bouwen en realiseren van netuitbreidingen, sterker sturen op betere benutting van het net, en op het vergroten van de flexibele capaciteit. 2 Ook werkt het Rijk aan een Nationaal Plan Energiesysteem 2050.

2

30 Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

Rijksoverheid: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/12/21/landelijk-actieprogramma-netcongestie

gemeente Lingewaard

31

INNOVATIES

Wat is de opgave? Samen op zoek naar lokale kansen voor innovaties binnen de energietransitie, dát is onze ambitie. Het jaar 2050 mag dan ver weg lijken; voor een ingrijpende verandering in het energiesysteem is dit jaar al dichtbij. De beslissingen van nu over nieuwe installaties of infrastructuur bepalen nu al het systeem over 35 jaar. In onze gemeente gaan we de uitdaging aan om actief bij te dragen aan een duurzame toekomst. Met vastberadenheid en een proactieve aanpak richten we ons op het onderzoeken en implementeren van innovatieve alternatieve energieoplossingen.

Hoe komen we daar? Dit beleidskader benoemt de routekaart tot 2030. Daarbij zijn reële doelen gesteld voor een elektriciteitsneutraal Lingewaard. Als we dit doel halen, zijn we nog niet energieneutraal. Hier is energiebesparing en meer duurzame opwek voor nodig maar ook meer technologische oplossingen. Bij het realiseren van een nieuwe energie infrastructuur moet er balans zijn tussen vraag en aanbod van warmte, brandstoffen en elektriciteit. Zo kan bijvoorbeeld een juiste verdeling tussen wind en zon veel helpen om de behoefte aan nieuwe capaciteit te verminderen. De verdeling vraagt om een slimme sturing en samenwerking, vooral bij elektriciteit, voor afstemming op fluctuerend aanbod. Dit beperkt de maatschappelijke kosten voor aanpassing van het net. Om toe te werken naar een duurzaam en robuust energiesysteem zet de gemeente Lingewaard in op bewezen technieken zoals dit beleidskader beschrijft, maar staan we uiteraard open voor innovaties. Innovatie en nieuwe ontwikkelingen zijn nodig om de klimaatdoelstellingen te halen en een veerkrachtig en duurzaam energiesysteem te creëren. Omdat het energiesysteem nu nog grotendeels op fossiele brandstoffen draait, zijn er grote veranderingen nodig. Wat die veranderingen zijn, weten we nu nog niet precies en hoe goed deze gaan werken ook niet, de techniek gaat snel.

Toch zetten we hier graag op in en daar hoort soms een beetje experimenteren bij. We creëren een voedingsbodem voor nieuwe ideeën en oplossingen waarbij we lokale ondernemers en initiatieven ondersteunen. Door actief in te zetten op kennisdeling en samenwerking met relevante partijen binnen en buiten onze gemeente, vergroten we de kans op succesvolle innovaties die kunnen worden opgeschaald naar bredere toepassingen. Ook hebben wij als gemeente een rol in de energieopwekking en -afname bij elkaar brengen en rechtstreeks aan elkaar laten verbinden buiten het net om.

3

32 Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

Als gemeente zijn we niet alleen geïnteresseerd in innovatietechnieken voor opwek, opslag of warmte. Maar het liefst passen we dit zoveel mogelijk toe op een wijze zodat we natuur en landschap zo weinig mogelijk beschadigen. Ook andere manieren van bouwen, zoals biobased of circulair onderzoeken wij graag. Net zoals we inzetten op natuur inclusief isoleren.

Wat gaan we doen? Door slimme combinaties te maken van nieuwe technieken kunnen we de complexiteit van de transitie het hoofd bieden. Die complexiteit biedt ook kansen voor slimme oplossingen zoals: • Het combineren van de energie infrastructuur om het elektriciteitsnet te ontlasten en het combineren van functies zoals een zonnecarport. • Inzet van warmtenetten in de gebouwde omgeving met warmte uit diverse bronnen zoals de bodem (geothermie), het riool (riothermie), grote wateren (aquathermie) en restwarmte van bedrijven. • Accu’s van elektrische voertuigen benutten voor energieopslag of slimladen van de accu’s. • Het opslaan van energie in grote accu’s. • Conversie naar andere energiedragers, zoals waterstof. • Enzovoort. Een succesvolle energietransitie vraagt om een gezamenlijke inspanning. Daarom zetten we in op het versterken van de samenwerking met ketenpartners, zoals netbeheerders, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en andere overheden. Vooral de Groene Metropoolregio is een belangrijke partner en de komende tijd gaan we nog meer inzetten op het aanpakken van gezamenlijke projecten en het delen van informatie. Door met meerdere partijen actief samen te werken, bundelen we expertise en middelen waardoor we sneller vooruitgang kunnen boeken in de realisatie van innovatieve oplossingen.

We kunnen hierbij ook denken aan innovatieve manieren van samenwerking. Bijvoorbeeld in energiehubs. Dit is een lokale samenwerking tussen verschillende partijen rondom energie3. We nodigen alle belanghebbenden uit om mee te denken en bij te dragen. En ook om geleerde lessen te delen en openbaar te maken. Tenslotte geven we pilotprojecten een kans. We erkennen dat innovatie vaak gepaard gaat met risico’s en onzekerheden. Door pilots mogelijk te maken, kunnen nieuwe technologieën en concepten worden getest in realistische omstandigheden. Dat stelt ons in staat om waardevolle inzichten en kennis te verkrijgen en mogelijke barrières te identificeren. We komen graag in een vroeg stadium in contact met initiatiefnemers.

Samenwerken in energiehubs (rvo.nl)

gemeente Lingewaard 33

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE 34 Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

Dit beleidskader beschrijft de weg naar een elektriciteitsneutraal 2030. Het geeft de routekaart weer om daar te komen. Deze routekaart gaat vooral in op de technische kant van de energietransitie. Dit hoofdstuk beschrijft de, net zo belangrijke, ‘zachte’ kant van deze transitie: de randvoorwaarden die gelden om de transitie te laten slagen. Een van de belangrijkste voorwaarden is dat we de uitdaging samen aangaan en duidelijk is wie welke rol heeft. Communicatie en participatie spelen een sleutelrol. Het is belangrijk wat de verschillende belanghebbenden van ons als gemeente mogen verwachten en wat wij van anderen verwachten.

Definities

Onder communicatie verstaan wij het informeren (en hierdoor stimuleren) van alle betrokkenen (hierna vaak aangeduid met inwoners) met de juiste informatie. Participatie is een manier van beleid of plannen maken en uitvoeren waarbij inwoners, individueel of georganiseerd, direct of indirect, de kans krijgen om invloed uit te oefenen op de ontwikkeling, uitvoering en/of evaluatie van beleid of een project. Bij sommige onderwerpen beperken wij ons tot het informeren van inwoners of bedrijven. Bij andere onderwerpen vinden wij het belangrijk dat belanghebbenden adviseren, meedenken of meebeslissen. Of en op welk niveau participatie passend is, bepalen wij per onderwerp of project. Ook inwonersinitiatieven scharen we onder participatie, echter is dit een andere vorm. Het initiatief en/of de drijvende kracht voor een project ligt hierbij buiten de gemeentelijke organisatie. De gemeente kan dit echter wel ondersteunen. In 2024 wordt er gemeentebreed Participatiebeleid opgesteld, dit wordt leidend.

Wat is de opgave? De opgave voor communicatie is om zoveel mogelijk mensen te informeren over de noodzaak om deze transitie in te zetten. We kunnen er niet meer omheen dat de energietransitie nodig is en deze boodschap moet iedereen bereiken. Het is aan ons om iedereen dat te laten beseffen. Daarnaast is onze uitdaging om het besef van de noodzaak ook te vertalen in daadwerkelijke verandering. Omdat we te maken hebben met diverse belanghebbenden moet de boodschap op meerdere manieren verteld worden. Als wij als gemeente verandering inzetten, zoals bij de komst van een windmolen, dan is daar ook heldere en constante communicatie voor nodig. Het in acht nemen van de doelgroep is hierbij belangrijk. Zodat de communicatie niet alleen wordt gericht op mensen die hierom vragen, zoals bijvoorbeeld tegenstanders van windmolens, maar het is onze opgave om iedere belanghebbende te blijven informeren.

De opgave bij participatie is nog complexer. Een geslaagde energietransitie is alleen mogelijk met inzet van onze bedrijven, organisaties en inwoners. Enerzijds gebruiken wij participatie om inwoners mee te laten beslissen over het beleid van de gemeente. Anderzijds hebben wij als opgave om deze belanghebbenden te stimuleren om actie/initiatief te ondernemen. Participatie is dan nodig om te achterhalen hoe wij deze inwoners het beste kunnen stimuleren en hen ook activeren om mee te doen. Elk onderwerp vraagt om een andere vorm, middelen en intensiteit van participatie. De opgave is om het proces zo te ontwerpen dat alle partijen zich gehoord voelen zodat er een keuze gemaakt kan worden waar uiteindelijk zo veel mogelijke belangen worden behartigd. Daarbij is er enige tijdsdruk om voor 2030 elektriciteitsneutraal te zijn, eindeloos discussiëren met elkaar zit er niet in.

Hoe komen we daar? De energietransitie kenmerkt zich door verandering en verandering brengt uitdagingen met zich mee. De een vindt de verandering chaotisch en weet niet meer wat hij of zij moet doen. De ander vindt de verandering eng en gaat in de weerstand. En weer een ander vindt deze uitdaging leuk en wil sneller en meer. Hoe zorgen we dan toch dat iedereen mee kan doen? Want dat is wel ons uitgangspunt. Dat doen we door zorgvuldig te kijken wanneer welke vorm (communicatie of participatie) nodig is en wanneer we dit inzetten. De opgave bij communicatie is om zoveel mogelijk mensen zo goed mogelijk te informeren en in actie te brengen. Hiervoor zetten wij diverse communicatiemiddelen in. Daarnaast zien wij onszelf ook als verbinder en vertaler, zodat er een duidelijk beeld naar voren komt. De gemeente geeft objectieve informatie. Daarnaast zijn er goede afspraken nodig over in hoeverre inwoners en bedrijven per onderwerp of per project van de gemeente kunnen participeren. Om te bepalen in welke mate er geparticipeerd kan worden, is het beleidskader participatie van de gemeente Lingewaard leidend. Participatie toepassen in een project of thema is in dit geval een proces waarbij de belangen van diverse stakeholders in beeld worden gebracht en mee worden genomen in een zorgvuldige afweging.

Het onderwerp, doel en project bepalen welk niveau van participatie zich het beste leent voor de betreffende situatie.

gemeente Lingewaard 35

Gelukkig hoeven we de energietransitie niet alleen vorm te geven en helpen er mensen mee die dit als uitdaging zien. Deze participatie door bewonersinitiatieven is belangrijk voor ons. We bieden deze initiatieven ondersteuning om samen tot het beste resultaat te kunnen komen. Ten opzichte van voorheen pakken wij de ondersteuning aan de initiatieven meer gestructureerd op zodat er focus ontstaat en we samenwerken aan concrete doelen. Hierbij onderscheiden we verschillende ontwikkelingsfasen van initiatieven en bieden we passende vormen van ondersteuning. Onderstaand staan onze uitgangspunten bij het ondersteunen van initiatieven en mogelijke ontwikkelingsstadia van een initiatief. Met de huidige inwonersinitiatieven stellen we binnenkort gezamenlijk een lijst op met verschillende ondersteuningsopties en wat de eisen hierbij zijn.

Uitgangspunten: • Het bewonersinitiatief moet in lijn zijn met het gemeentelijk beleid met betrekking tot de energietransitie om in aanmerking te komen voor een vorm van ondersteuning. • Via het Energieloket Lingewaard bieden we initiatieven de mogelijkheid om verbonden te worden aan andere lokale initiatieven en van elkaar te leren. • Een initiatief moet altijd opgezet worden door minimaal drie personen. • Om medewerking te krijgen, vragen wij om een plan van aanpak met hierin het doel, de scope, de teamsamenstelling en inhoud van de eerste activiteiten. Wij kunnen ondersteuning bieden om dit verder uit te denken. • Een eventueel budget dat nodig is bij de uitvoering van het initiatief is gekoppeld aan de grootte van het initiatief. Wij stimuleren met name acties die vaker kunnen worden ingezet/ gebruikt zoals de aanschaf van warmtecamera’s. • Een verantwoording is onderdeel van de uitvoering. • We moedigen initiatieven aan. Om meer bekendheid te geven aan de initiatieven werkt een langdurige inzet het beste. Bij deze langdurige inzet hoort ook groei. Dit noemen wij een groeipad en een indicatie daarvan is hieronder beschreven. Het groeipad geeft een indicatie van de diverse stadia die we bij de bestaande initiatieven terugzien. Het is voor een initiatief niet verplicht om dit groeipad te volgen.

Deze keuze om te groeien en eventueel onderstaand pad te volgen, ligt altijd bij het initiatief zelf.

Groeipad initiatieven

1. Initiatiefnemer of startend initiatief: Dit initiatief is nog in een beginfase waarbij onder meer het doel, de scope en activiteiten nog moeten worden vastgesteld. Afstemming met de gemeente is hierbij nodig om afspraken te kunnen maken over het vervolg van het initiatief. Vervolgens kan er passende ondersteuning geboden worden om samen tot het gewenst resultaat te komen. 2. Eenmalig of actief bewonersinitiatief: Dit is een initiatief waarbij het doel, de scope en de samenwerkingsvorm helder zijn. Het initiatief kan nu tot uitvoer komen. 3. Vorming juridische entiteit: Bij deze stap krijgt het bewonersinitiatief een eigen juridische entiteit. 4. Professionele zelfstandige coöperatie of stichting: Bij deze fase is het bewonersinitiatief zelfstandig en niet langer afhankelijk van ons.

Wat gaan we doen? De behoefte aan communicatie en participatie verschilt per persoon, bedrijf en ook per pijler. Vandaar dat wij hierin een onderscheid maken. 1. Besparing Informeren Hier ligt een grote verantwoordelijkheid bij inwoners en bedrijven om gedrag te veranderen en maatregelen aan hun gebouw te nemen. Om inwoners te attenderen op, aan te zetten tot en te adviseren over besparing biedt de gemeente het Energieloket Lingewaard. Dit loket is toegankelijk en onpartijdig en is daarmee het eerste aanspreekpunt voor inwoners. Voor bedrijven is er een zakelijk Energieloket, het REE. Dit is opgezet door de regio en heeft ook als doel om bedrijven van advies te voorzien zodat ze minder energie verbruiken. De gemeente zorgt ervoor dat de energieloketten bekend zijn. De gemeente zorgt er ook voor dat onze eigen projecten voor besparing, bijvoorbeeld de aanpak om te isoleren, bij zoveel mogelijk mensen in de doelgroep bekend is. Participeren Van inwoners en ondernemers wordt eigen inzet om te besparen verwacht. Daarnaast sporen we aan mee te doen met de projecten die de gemeente opzet rondom besparing. Waar nodig worden inwoners geconsulteerd door middel van het evalueren van deze projecten, zoals Operatie Isolatie. Dit doen we om onze vervolgacties goed af stemmen op de behoeftes van de inwoner.

Als een inwoner, een ondernemer of een groep inwoners/ondernemers zelf initiatief toont dan kan dit op basis van eerdergenoemde uitgangspunten ondersteund worden.

36 Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

2. Opwek Informeren Bij (grootschalige) opwek is informeren heel belangrijk en hebben we dus ook een belangrijke rol. We informeren inwoners, en met name omwonenden, samen met de initiatiefnemers wanneer er sprake is van nieuwe opwekmogelijkheden. Hierbij zijn we transparant. Ook de regio en andere belanghebbenden informeren we over de lopende projecten en dit vragen wij ook van onze regionale partners. Participeren Waarover en in welke mate er geparticipeerd kan worden, is afhankelijk per project en per doelgroep. De gemeenteraad of provincie is verantwoordelijk voor het opwekbeleid en beslist dus welke technieken of oplossingen er komen. Over de komst van de soort maatregel, zoals een zonnepark, is weinig tot geen ruimte voor participatie. De intentie is dat de inwoner mee kan denken over de inpassing en verdere gebiedsinvulling bij een gekozen opwekmethode, zoals de wens voor meer biodiversiteit bij een zonnepark. Hierbij moet wel binnen de wettelijke kaders en beleidskaders gebleven worden.

3. Warmte Informeren Wanneer er voor inwoners mogelijkheden zijn om stappen te zetten in de warmtetransitie, dan informeren wij de inwoners zo volledig mogelijk hierover. Het is onze rol om duidelijk te maken welke mogelijkheden en onmogelijkheden er hierbij zijn op gebiedsniveau, om zo het handelingsperspectief voor de pand- of woningeigenaar te verhelderen. Dit doen we door het opstellen en uitbrengen van de Transitieatlas Warmte. Hierin wordt duidelijkheid gegeven over de mogelijkheden er per gebied zijn op het gebied van de warmtetransitie. Denk hierbij aan het aanschaffen van een (hybride) warmtepomp of de mogelijkheid tot het aansluiten op een warmtenet. Een belangrijke rol hierbij is het goed en helder uitleggen van de mogelijk ingewikkelde technische warmteoplossingen, zodat inwoners een weloverwogen keuze kunnen maken en dit omzetten in actie. Participeren Wanneer er voldoende onderzoek is gedaan om een keuze te maken voor een warmteoplossing voor een wijk of kern is het belangrijk dat inwoners zich aansluiten op de gekozen oplossing. Voor een collectieve warmte-oplossing is gezamenlijkheid en een bepaalde schaalgrootte namelijk een voorwaarde om het te doen slagen. Het initiatief hiertoe kan zowel vanuit de gemeente Lingewaard als vanuit bewoners worden genomen. In de Zilverkamp wordt de keuze voor een warmteoplossing samen met inwoners gemaakt.

Dit om te verzekeren dat er bij een collectieve oplossing genoeg draagvlak is. Wij willen een burgerforum inzetten om antwoord te vinden op de vraag wat inwoners van de overheid nodig hebben om (collectief) van het gas af te gaan. Ook bij de werkgroep Doornenburg worden participatieafspraken gemaakt zodat iedereen zijn rol goed pakt.

Wat mogen belanghebbenden van ons verwachten bij participatie:

• We zijn ons bewust van het feit dat de energietransitie ook veel van inwoners vraagt. Dit betekent voor de gemeente ook het oog hebben voor en meewegen van de belangen van inwoners; • We zijn helder in wat wij als gemeente willen bereiken en op welke manier we dit doen; • Het is een te complex onderwerp om als geheel op te participeren. De gemeente wijst onderwerpen aan waar op dat moment participatie gewenst is. Hiermee wordt geprobeerd om de inhoud minder complex te maken; • We maken, het liefst aan het begin, een afweging per onderwerp of project welke ruimte voor participatie er is en communiceren deze naar de inwoners; • We hebben oog voor representativiteit en inclusie en stemmen onze middelen hierop af; • We koppelen de resultaten van een participatieproces / bijeenkomst terug; • We werken open en transparant; • We verwelkomen bewonersinitiatieven door concreet te maken op welke manier ze aanspraak kunnen maken op ondersteuning; • We werken omgevingsgericht en brengen de verschillende belangen in kaart; • De aanpak voor participatie is onderdeel van een projectplan en van een college- of raadsvoorstel.

gemeente Lingewaard 37

NAWOORD

In de pagina’s hiervoor beschreven wij de urgentie van de energietransitie; wat Lingewaard doet de komende jaren om de energietransitie verder vorm te geven en dat we dit alleen kunnen met uw inzet. Door de routekaart te volgen zoals deze is beschreven, werken wij er aan om in 2030 elektriciteitsneutraal te zijn en in 2050 energieneutreaal. Dit zijn belangrijke stappen om klimaatverandering af te remmen. De energietransitie richt zich enkel op energie. Voor het afremmen van klimaatverandering is een integrale blik nodig. Deze blik is wat wij het programma Klimaat en Energie noemen.

Wilt u met ons meedenken? Dat is voor ons heel waardevol. Daarom starten wij binnenkort met een burgerforum en komt er een digitale enquête. Wij gaan onder andere in gesprek over de rol van de inwoners (initiatieven). Wilt u nu al meedenken? Geef uw e-mailadres door via gemeente@lingewaard.nl en wij benaderen u.

In 2024 wordt het programma Klimaat en Energie verder ingevuld. Dit houdt in dat we verschillende thema’s die hier onder vallen gaan bundelen. Er gebeurt al veel en dit laten we nu samen komen. Te denken valt aan thema’s zoals klimaatadaptatie en biodiversiteit, duurzame mobiliteit, circulariteit, duurzaam bouwen en de energietransitie natuurlijk. Met het programma beogen we dat de ambities op deze thema’s meer integraal worden opgepakt. Dit past ook binnen de denkwijze van de Omgevingswet. Uiteindelijk moet duurzaam denken en doen voor de gehele organisatie de norm zijn. En dit stopt natuurlijk niet bij de gemeentelijke organisatie. Om dit te bewerkstelligen, breiden wij het team Klimaat en Energie uit en worden daarvoor extra mensen aangetrokken. Hierdoor ziet u het hele Lingewaards grondgebied nog duurzamer worden. Dit beleidskader is zorgvuldig opgesteld. Wij gaan ervan uit dat de doelen realistisch zijn. Al zijn wij afhankelijk van onder andere menskracht, netcongestie en de inzet van onze inwoners. Het blijft maatwerk. Vandaar dat wij in 2025 dit beleidskader weer herijken. Op dat moment wordt er ook opnieuw naar de voortgang en de stand van zaken gekeken waarna de routekaart wordt bijgesteld. Hier kiezen we bewust een kort tijdspad voor zodat we tussendoor zo min mogelijk tijd hoeven te besteden aan monitoring en evaluatie.

Tijd die wij goed kunnen gebruiken om projecten vooruit te helpen. Er is niet één weg om de transitie te bewerkstelligen. Dit kan lijken op chaos. Maar dit mag, want alleen hierdoor ontstaan er nieuwe oplossingen en dat brengt de transitie weer dichterbij. Nogmaals verzoeken wij u om duurzaamheid ook onderdeel van uw systeem te maken want alleen samen maken wij het verschil. Samen maken we de opgave haalbaar. Samen zetten we de woorden in dit beleidskader graag om in daden. De gemeente zorgt ervoor dat de transitie voor iedereen betaalbaar blijft. Er gaat veel veranderen in de toekomst en hiervoor vragen wij uw begrip en open blik want dit is noodzakelijk om een leefbare aarde te behouden.

38 Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

gemeente Lingewaard 39

Bijlage 1: Evaluatie OverMorgen

Evaluatie, herijking en Evaluatie, en routekaart herijking energietransitie routekaart energietransitie Gemeente Lingewaard Gemeente Lingewaard Marsroute richting 2030 Marsroute richting 2030  

Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

    

Inhoudsopgave 1.

Inleiding



3

2.

Pijler 1: Energiebesparing

3.

Pijler 2: Duurzame opwek

13

4.

Pijler 3: Warmtetransitie

22

5.

Algemene aanbevelingen

23

6.

Reflectie over de pijlers heen

Bijlage 1: Monitoring van gestelde doelen Beleidskader Bijlage 2: Projecten opwek Bijlage 3: Routekaart – formatie Bijlage 4: Strategie Warmte en routekaart – warmte Bijlage 5: Routekaart – herijking elektriciteit

2 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

5

26 27 28 29 32 44

1. Inleiding ‹‰‡™ƒƒ”†™‹Ž‡‘‡–œ‹Œ˜‡”ƒ–™‘‘”†‡Ž‹ŒŠ‡‹†‡‡‘„‹Œ–‡†”ƒ‰‡ƒƒЇ–˜‡”‹†‡”‡˜ƒ†‡ Ž‹ƒƒ–˜‡”ƒ†‡”‹‰Ǥ‡‰‡‡‡–‡™‹Ž‹†‡œ‡‘‘†œƒ‡Ž‹Œ‡‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡‡‡”‡‰‹••‡”‡†‡”‘Ž’ƒ‡Ǥ ˆ‰‡•’”‘‡‹•‘‘’‘†‹ƒƒŽǡƒ–‹‘ƒƒŽ‡Ž‘ƒƒŽ‹˜‡ƒ—ƒƒ–”‡‰‡Ž‡–‡‡‡Ǥƒ†‡‰‡‡‡–‡en regio’s in ‡†‡”Žƒ†‹•†‡–ƒƒ‰‡•–‡Ž†‘„‹Œ†”ƒ‰‡–‡އ˜‡”‡ƒƒЇ–‘’™‡‡˜ƒ†——”œƒ‡‡‡”‰‹‡‡ƒƒЇ– ˜‡”‹†‡”‡˜ƒЇ–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹ǡœ‘†ƒ–‹ʹͲ͵Ͳ‡†‡”Žƒ†ƒŽ•‰‡Š‡‡Ž–‡‹•–‡Ͷͻ؏‹†‡”ʹ—‹–•–‘‘––‡ ‘’œ‹ Š–‡˜ƒͳͻͻͷͳǤ‹‰‡™ƒƒ”†Ї‡ˆ–†‡—‹–†ƒ‰‹‰‰‡ˆ‘”—އ‡”†‘‹ʹͲ͵Ͳ‡˜‡˜‡‡Ž‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–†——”œƒƒ‘’–‡ ™‡‡ƒŽ•†ƒ–‡”Ž‘ƒƒŽƒƒ‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–™‘”†–˜‡”„”—‹–Ǥ‹–‘‡‡™‡“elektriciteitsneutraal”.ƒƒ”ƒƒ•–‹•Ї– †‘‡Ž‰‡•–‡Ž†ǡœ‘™‡ŽŽ‘ƒƒŽƒŽ•ƒ–‹‘ƒƒŽ‘‹ʹͲͷͲ‡‡”‰‹‡‡—–”ƒƒŽ–‡œ‹ŒǤ‹–„‡–‡‡–†ƒ–‹‡–ƒŽŽ‡‡ƒŽŽ‡ ‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–ǡƒƒ”ƒŽŽ‡˜‘”‡˜ƒ‡‡”‰‹‡ȋœ‘ƒŽ•™ƒ”–‡Ȍ†——”œƒƒ™‘”†‡‘’‰‡™‡–Ǥ

Š‹‡”—‹–˜‘‡”‹‰ƒƒ–‡‰‡˜‡Ї‡ˆ–†‡‰‡‡‡–‡”ƒƒ†‹ʹͲʹͲЇ–‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡˜ƒ•–‰‡•–‡Ž†Ǥ ‡– ‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡„‡•–ƒƒ–—‹–†”‹‡’‹ŒŽ‡”•ǣ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰ǡ†——”œƒ‡‘’™‡‡™ƒ”–‡–”ƒ•‹–‹‡Ǥ‘‘” œ—‹‹‰‡”‘–‡‰ƒƒ‡–‡‡”‰‹‡ǡ—‡™‡‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‡†‹‡˜‡”˜‘މ‡•‹‡–Š‘‡ˆ––‡™‘”†‡‘’‰‡™‡–ȋ’‹ŒŽ‡” ͳȌǤ‹Œ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‰ƒƒ–Ї–‘‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–ǡ‰ƒ•‡„”ƒ†•–‘ˆˆ‡–‡œƒ‡Ǥƒƒ”‘†ƒ•†‹‡„‡•’ƒ”‹‰•–‹Œ‰– †‡˜”ƒƒ‰ƒƒ”‡Ž‡–”‹• Ї‡‡”‰‹‡Ǥƒƒ”‘„Ž‹Œˆ–‡”ƒƒ•–†‡‘’‰ƒ˜‡‘–‡„‡•’ƒ”‡‘‘‡‡‘’‰ƒ˜‡‘†——”œƒ‡ ‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–‘’–‡™‡‡ȋ’‹ŒŽ‡”ʹȌǤ‡•Ž‘––‡‰ƒƒ–‡†‡”Žƒ†ǡ‡†—•‘‘‹‰‡™ƒƒ”†ǡ˜ƒЇ–‰ƒ•ƒˆǤ‡ƒ‹‡” ™ƒƒ”‘’†ƒ–‰‡„‡—”–Ї‡ˆ–‹’ƒ –‘’Ї–ŠƒŽ‡˜ƒ‡‡”‰‹‡‡—–”ƒŽ‹–‡‹–‹ʹͲͷͲȋ’‹ŒŽ‡”͵ȌǤ

‹‰‡™ƒƒ”†ƒƒ–‡ Š–™‡”˜ƒ†‡‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡Ǥ‡–Ї–„‡•Ž—‹–˜‘‘”–™‡‡™‹†–—”„‹‡•„‹Œƒ’”‹ ‡Ї‡ˆ– ‹‰‡™ƒƒ”†ƒƒ‰‡‰‡˜‡„‡”‡‹†–‡œ‹Œ‘Žƒ•–‹‰‡„‡•Ž—‹–‡–‡‡‡Ǥ‡‡Ž‰‡‡‡–‡Š‹‡‘‰–‡‰‡†‹–•‘‘”– „‡•Ž—‹–‡ƒƒǤ‡‡Ž‰‡‡‡–‡œ‹Œ‘‰œ‘‡‡†Š‘‡†‡„‹Œ†”ƒ‰‡˜ƒ†‡”—‹–‡Ž‹Œ‘‡–‡™‘”†‡‹‰‡˜—ކǤ ‹‰‡™ƒƒ”†Ї‡ˆ–†‡‡‡”•–‡•–ƒ’ƒŽ‰‡œ‡–Ǥ”‹•‡š–”ƒƒ„–‡Ž‹Œ‡ ƒ’ƒ ‹–‡‹–˜”‹Œ‰‡ƒƒ–ǡ‡œ‹Œ‹††‡Ž‡„‡• Š‹„ƒƒ” ‰‡•–‡Ž†Ǥ‡”œ‹Œ”‡•—Ž–ƒ–‡Ǥƒƒ”‘œ‡‡‹‰‹•‹‰‡™ƒƒ”†‡‡ƒ –‹‡˜‡‰‡‡‡–‡‹‡‡ƒ –‹‡˜‡”‡‰‹‘Ǥƒƒ”ƒ‰ †‡‰‡‡‡–‡–”‘–•‘’œ‹ŒǤ

De afgelopen drie jaar waren geen ‘normale’ jaren met betrekking tot energie. Door hogere energieprijzen en ƒƒ‰‡• Ї”’–‡Žƒ†‡Ž‹Œ‡‡—”‘’‡•‡†‘‡Ž‡‹•†‡—”‰‡–‹‡˜‘‘”†‡‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡†—‹†‡Ž‹Œ‡”†ƒ‘‘‹–Ǥ‘‹ ‹‰‡™ƒƒ”†œ‹Œ‡”‰”‘–‡‘–™‹‡Ž‹‰‡‰‡™‡‡•–ǣœ‘‹•†‡˜‡”‰—‹‰˜‡”އ‡†˜‘‘”™‹†’ƒ”ƒ’”‹ ‡Ǥ Ї– ‘ƒŽ‹–‹‡ƒ‘‘”†ȋʹͲʹʹǦʹͲʹ͸Ȍ™‘”†–’”‹‘”‹–‡‹–‰‡‰‡˜‡ƒƒ„‡•’ƒ”‹‰ǡЇ–—‹–„‘—™‡˜ƒ‰ƒ”†‡ƒŽ• ‡‡”‰‹‡ Ž—•–‡”ǡ‰”‘‘–• ŠƒŽ‹‰‡‘’™‡˜ƒ™‹†‡‡”‰‹‡„‹Œƒ’”‹ ‡‡Ї–‘’•–‡ŽŽ‡˜ƒ‡‡‡‡”‰‹‡˜‹•‹‡˜‘‘”†‡œ‘‡ ”‘††‡ͳͷǤ

Ї–‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡ʹͲʹͲ‹•‘’‰‡‘‡†ƒ–†‹–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”ƒ–™‡‡Œƒƒ”™‘”†–‰‡´˜ƒŽ—‡‡”†Ǥ †˜‹‡•„—”‡ƒ—˜‡”‘”‰‡‹•‰‡˜”ƒƒ‰†‘†‡œ‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡—‹––‡˜‘‡”‡ǡŠ‹‡”ƒ†˜‹‡•‘˜‡”—‹––‡„”‡‰‡‡œ‘‘†‹‰ Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”–‡Їޒ‡Ї”‹Œ‡Ǥ‹–”ƒ’’‘”–‹•Ї–”‡•—Ž–ƒƒ–˜ƒ†ƒ–’”‘ ‡•Ǥƒ™‡‰‡†‡ ‘’އš‡‘’‰ƒ˜‡‹•Ї– ”ƒƒ†œƒƒ‘‘Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”–™‡‡Œƒƒ”ƒЇ–˜ƒ•–•–‡ŽŽ‡†‘‘”†‡”ƒƒ†Ǧ†—•‹Ї–ƒŒƒƒ”ʹͲʹͷǦ‘’‹‡—™–‡ ‡˜ƒŽ—‡”‡Ǥ

˜‡”‘”‰‡Ї‡ˆ–‡–Ї–’”‘ ‡•˜ƒ†‹–”ƒ’’‘”–„‡‘‘‰†‘ƒŽŽ‡Ž‘••‡‡Ž‡‡–‡‘’Ї–‰‡„‹‡†˜ƒ†‡ ‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡‡–‡Žƒƒ”–‡˜‡”„‹†‡Ǥ”œ‹ŒˆŽ‹‡•–ƒ’’‡˜‘‘”—‹–‰‡œ‡–ǡƒƒ”–‡‰‡Ž‹Œ‡”–‹Œ†‹•‡”‘‘‘‘†œƒƒ ‘‡‡”ˆ‘ —•ƒƒ–‡„”‡‰‡ǡœ‘†ƒ–†‡‰‡‡‡–‡Šƒƒ”Ž‹ƒƒ–†‘‡Ž•–‡ŽŽ‹‰‡ŠƒƒŽ–Ǥ ‡œ‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‹•‘’‰‡•–‡Ž†‹Ї–‡‡”•–‡™ƒ”–ƒƒŽ˜ƒʹͲʹ͵Ǥ ‡‰‡˜‡•œ‹Œ˜‡”™‡”–œ‘ƒŽ•„‡‡†‘’ͳƒ’”‹ŽʹͲʹ͵Ǥ 

ͳ ‹††‡Ž•‹•Ї–†‘‡Ž˜‡”Š‘‘‰†‡Ї‡ˆ–†‡”‡‰‡”‹‰‡–

‹–ˆ‘”ͷͷЇ–†‘‡Ž˜‡”Š‘‘‰†ƒƒ”‡‡”‡†— –‹‡˜ƒͷͷ؏‹†‡” —‹–•–‘‘–ʹ‡–‡‡œ‡‡”Ї‹†•ƒ”‰‡ƒƒ”„‘˜‡–‘‡˜ƒͷΨ–‘–͸ͲΨ”‡†— –‹‡Ǥ

3 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

1.1. Evaluatie en herijking Beleidskader Energietransitie 2020 ‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‡Ї”‹Œ‹‰œ‹Œ‡‡‘‡”• Ї ǡ‡–œ‘‘†‹‰‡‡‘‡”• ‘””‡ –‹‡Ǥ‡‰‡‡‡–‡„Ž‹Œˆ–‘’™‡‰ƒƒ” Ї–œ‡Žˆ†‡†‘‡Žǣ‡‡”‰‹‡‡—–”ƒƒŽ‹ʹͲͷͲǤ‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡‘†‡†‘‡Ž‡–‡„‡”‡‹‡–œ‡‡”†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡†‹‡†‡ ‘‡†‡Œƒ”‡’”‹‘”‹–‡‹–”‹Œ‰‡–™‘”†‡‹†‡œ‡”ƒ’’‘”–ƒ‰‡‰‡™‘‰‡ǡ‰‡ƒ –—ƒŽ‹•‡‡”†‡œ‘‘†‹‰ƒƒ‰‡• Ї”’–Ǥ ‡‰‡‡‡–‡ƒ†‹–ƒ†˜‹‡•‰‡„”—‹‡„‹ŒЇ–‘’•–‡ŽŽ‡˜ƒ‡‡‹‡—™„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡ʹͲʹ͵ǦʹͲ͵ͲǤ ‘‘”—–—••‡–‹Œ†•–‡‡–‡‡„‹Œ–‡•–‡ŽŽ‡™ƒƒ”‘†‹‰™‘”†–„‹Œ‰‡†”ƒ‰‡ƒƒЇ–ŠƒŽ‡˜ƒ†‡‰‡•–‡Ž†‡†‘‡Ž‡ ˜‘‘”ʹͲ͵Ͳ‡‘–•–ƒƒ–‡”„‡–‡”œ‹ Š–‘’†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡†‹‡‹†‡‡‡”•–˜‘މ‡†‡Œƒ”‡‘‡–‡™‘”†‡‰‡”‡ƒŽ‹•‡‡”†Ǥ ‹–‹•‘˜‡”‹‰‡•™‡Ž‡‡†›ƒ‹• Šއ‡”’”‘ ‡•ǡ™ƒƒ”‹•‘•‘‘œƒ‡‹†‡”•‡Ž—‡‰ƒƒ†ƒ˜‡”™ƒ Š–Ǥ ‡„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”•œ‘‡Ǧ‡‡”‰‹‡‡™‹†‡‡”‰‹‡—‹–ʹͲͳͻœ‹Œ‘‘‹†‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‡Ї”‹Œ‹‰‡‡‰‡‘‡Ǥ‡ ‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡˜ƒЇ–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”™ƒ”–‡Ї‡ˆ–‹ʹͲʹʹ’Žƒƒ–•‰‡˜‘†‡Ǥ‡•ƒ‡˜ƒ––‹‰˜ƒ†‹–”ƒ’’‘”–‹• ‘’‰‡‘‡‹Š‘‘ˆ†•–—ͶǤ‘–•Ž‘–œ‹Œ†‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‡Ї”‹Œ‹‰˜‡”–ƒƒŽ†ƒƒ”‡‡‹‡—™‡”‘—–‡ƒƒ”–ȋ„‹ŒŽƒ‰‡͵ȌǤ ‡–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”˜‘‘”Ž‡‹‡™‹†–—”„‹‡•‹•‰‡‡‘†‡”†‡‡Ž˜ƒ†‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡ǡ‘†ƒ–†‹–‘‰˜‘ކ‘‡–˜‘‘”†‡ ‡‡Ž‡ƒƒ˜”ƒƒ‰†‹‡Š‹‡”˜‘‘”‹•‘–˜ƒ‰‡Ǥ 1.2. Leeswijzer

‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‡Ї”‹Œ‹‰˜ƒ„‡•’ƒ”‹‰‡‘’™‡ȋŠ‘‘ˆ†•–—‡ʹ‡͵Ȍœ‹Œ‘’†‡œ‡Žˆ†‡™‹Œœ‡†‘‘”˜‡”‘”‰‡ ‘’‰‡„‘—™†ǣ •

• •

•

‡•–ƒ”–‡‡–‡‡•ƒ‡˜ƒ––‹‰˜ƒЇ–ƒ†˜‹‡•˜‘‘”†‡Ї”‹Œ‹‰’‡”’‹ŒŽ‡”˜ƒЇ–‡Ž‡‹†•ƒ†‡” ‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡Ǣ ƒ˜‘މ–‡‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡˜ƒ†‡†‘‡Ž‡‡‰‡˜‡™‡‡‡ƒ†˜‹‡•˜‘‘”†‡Ї”‹Œ‹‰Š‹‡”˜ƒǢ ƒƒ”ƒ‡˜ƒŽ—‡”‡‡Ї”‹Œ‡™‡†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡—‹–Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”˜ƒʹͲʹͲǤƒ–„‡–‡‡–†ƒ–™‡ƒ†˜‹‡• ‰‡˜‡‘˜‡”Ї–ƒƒ• Ї”’‡˜ƒ„‡•–ƒƒ†‡‘ˆ ‘ ”‡–‹•‡”‡˜ƒ‹‡—™‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡Ǥ‘• Ї–•‡™‡‡‡ ƒƒ–ƒŽ‘˜‡”™‡‰‹‰‡‡š’Ž‹ ‹‡–Ǣ‡ ƒƒ•–‡‡ƒƒ–ƒŽ‰‡™ƒ–‹ˆ‹ ‡‡”†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡œ‘‘‡™‡‹‘’‡‡ƒƒ–ƒŽ”ƒ†˜‘‘”™ƒƒ”†‡Ž‹Œ‡œƒ‡ǡ œ‘ƒŽ•ƒ†˜‹‡•˜‘‘”Ї”‹Œ‹‰˜ƒ ‘—‹ ƒ–‹‡‡’ƒ”–‹ ‹’ƒ–‹‡ǡ‡ˆ‹ƒ ‹´Ž‡”ƒ†˜‘‘”™ƒƒ”†‡Ǥ

‡”˜‘މ‡•‰‡‡ˆ–Š‘‘ˆ†•–—Ͷ‡‡•ƒ‡˜ƒ––‹‰˜ƒ†‡™ƒ”–‡•–”ƒ–‡‰‹‡Ǥ ‘‘ˆ†•–—ͷ„‡˜ƒ–‡‡ƒƒ–ƒŽƒŽ‰‡‡‡ ƒƒ„‡˜‡Ž‹‰‡˜‘‘”†‡Ї”‹Œ‹‰˜ƒЇ–‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡Ǥ Š‘‘ˆ†•–—͸•Ž—‹–‡™‡ƒˆ‡–‡‡ ”‡ˆŽ‡ –‹‡‡‹–‡”ƒ –‹‡–—••‡†‡͵’‹ŒŽ‡”•˜ƒЇ–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”Ǥ    



4 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

2. Pijler 1: Energiebesparing ‘‘”œ—‹‹‰‡”‘–‡‰ƒƒ‡–‡‡”‰‹‡ǡ—‡™‡‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‡Ǥ‹–‹•‡‡„‡Žƒ‰”‹Œ‡‡‡”•–‡•–ƒ’‹†‡ ‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡Ǥ‹ŒŽ‡”ͳ˜ƒЇ–‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡‹•‰‡”‹ Š–‘’‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰ȋ‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–ǡ‰ƒ•‡ „”ƒ†•–‘ˆˆ‡–‡œƒ‡Ȍ‡„‡˜ƒ–˜‡”• Š‹ŽŽ‡†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡‡–Ї–†‘‡Ž‘œ—‹‹‰‡”‘–‡‰ƒƒ‡–‡‡”‰‹‡Ǥ

2.1. Samenvatting van het advies: input voor herijking beleidskader

’„ƒ•‹•˜ƒ†‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‡Ї–†‘‘”Ž‘’‡’”‘ ‡•ǡƒ†˜‹•‡”‡™‹Œ‘†‡˜‘މ‡†‡†‘‡Ž‡ǡ‹††‡Ž‡‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡ ‡–„‡–”‡‹‰–‘–‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‘’–‡‡‡‹†‡Ї”‹Œ‹‰˜ƒЇ–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”ǣ ‘‡Ž‡ǣ • •

‡–†‘‡Ž‹•‹ʹͲ͵ͲʹͷΨ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰–‡‘’œ‹ Š–‡˜ƒʹͲͳͷǤ ‡–Ї”‹Œ–‡†‘‡Ž‹•ǣ‡‡†ƒŽ‹‰˜ƒЇ–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹‹†‡‰‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰˜ƒ‹‡–•‡‡”†ƒ ʹǡͷΨ’‡”Œƒƒ”Ǥ

‹††‡Ž‡ǣ

Woningen: • • •

‡‡‡–‡Ž‹Œ’Žƒ˜ƒƒƒ’ƒ‘’•–‡ŽŽ‡˜‘‘”†‡‹œ‡–˜ƒ†‡‰‡Ž†‡†‹‡‹Ї–ƒ†‡”˜ƒЇ–ƒ–‹‘ƒƒŽ •‘Žƒ–‹‡’”‘‰”ƒƒȋ Ȍ„‡• Š‹„ƒƒ”‰‡•–‡Ž†™‘”†‡Ǥ ‘‘”–œ‡––‡˜ƒ†‡—‹–˜‘‡”‹‰˜ƒ†‡’”‡•–ƒ–‹‡ƒˆ•’”ƒ‡˜‘‘”†‡™‘‹‰˜‘‘””ƒƒ†˜ƒ†‡ ™‘‹‰ ‘”’‘”ƒ–‹‡•Ǥ‡œ‡Œƒƒ”Ž‹Œ•‘’‹‡—™„‡‹Œ‡‡ƒƒ• Ї”’‡‹†‹‡‘†‹‰Ǥ Žƒ˜ƒƒƒ’ƒ‘’•–‡ŽŽ‡˜‘‘”‹ˆ‘”‡”‡‡•–‹—އ”‡ƒ†‡”‡†‘‡Ž‰”‘‡’‡‡–‹•‘Žƒ–‹‡Ǧ‘’‰ƒ˜‡ǡ‡– ƒ‡†‘‡Ž‰”‘‡’‡™ƒƒ”‡š–”ƒ‘†‡”•–‡—‹‰‰‡™‡•–‹•Ǥ

Bedrijven: • • •

‡†”‹Œ˜‡œ‹Œœ‡Žˆƒƒœ‡–‘‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‡†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡–‡–”‡ˆˆ‡Ǥ‡†”‹Œ˜‡—‡–‡”‡ Š–„‹Œ Ї–˜‘‘”‹ˆ‘”ƒ–‹‡‡‹†‹˜‹†—‡‡Žƒ†˜‹‡•‘˜‡”˜‡”†——”œƒ‹‰Ǥ ‡„Ž‹Œˆ–˜‡”ƒ–™‘‘”†‡Ž‹Œ˜‘‘”†‡ ‘–”‘އ‡Šƒ†Šƒ˜‹‰˜ƒ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰„‹Œ„‡†”‹Œ˜‡Ǥ

‹Œ‡‡ ‘ŽŽ‡ –‹‡ˆ‹‹–‹ƒ–‹‡ˆ˜ƒ—‹–„‡†”‹Œ˜‡˜‡”‡–†‡‰‡‡‡–‡–‘’„ƒ•‹•˜ƒ‡‡ƒƒ–ƒŽ”‹ Š–Ž‹Œ‡– ™‡Ž‡”‘Žœ‹ŒŠ‹‡”„‹Œƒ‡™‹Ž•’‡Ž‡Ǥ

”‘ ‡•‡’ƒ”–‹ ‹’ƒ–‹‡ǣ

• ‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†‹•Ї– ‡–”ƒŽ‡’—–™ƒƒ”‹™‘‡”•–‡”‡ Š–—‡˜‘‘”‹ˆ‘”ƒ–‹‡‡ƒ†˜‹‡•‘’Ї– ‰‡„‹‡†˜ƒ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‹†‡‡‹‰‡™‘‹‰Ǥ • •



†˜‹‡•‹•‘‡‡‘˜‡”‘‡’‡Ž‡† ‘—‹ ƒ–‹‡’Žƒ‰‡”‹ Š–‘’†——”œƒƒŠ‡‹†‘’–‡•–‡ŽŽ‡ȋŠ‘‘ˆ†•–—ͷȌǤ

†˜‹‡•‘‡‡–‘‡–•‹‰•ƒ†‡”˜‘‘”Ž‘ƒŽ‡‹‹–‹ƒ–‹‡˜‡ǡœ‘™‡Ž„‡†”‹Œ˜‡‡™‘‹‰‡ǡ‘’–‡•–‡ŽŽ‡ƒŽ• Š—Ž’‹††‡Ž˜‘‘”Ї–„‡’ƒŽ‡˜ƒ†‡”‘Ž˜ƒ†‡‰‡‡‡–‡ȋŠ‘‘ˆ†•–—ͷȌǤ

2.2. Het doel in het beleidskader 2020: 1,5% energiebesparing per jaar

‹‰‡™ƒƒ”†Ї‡ˆ–‹Ї–‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡ʹͲʹͲ˜‘‘”†‡’‹ŒŽ‡”„‡•’ƒ”‹‰ƒŽ•†‘‡Žƒƒ‰‡‘‡‘‹ ʹͲ͵Ͳʹͷ؏‹†‡”‡‡”‰‹‡–‡˜‡”„”—‹‡–‡‘’œ‹ Š–‡˜ƒʹͲͳͷǤ ‡––‡’‘™ƒƒ”‹†ƒ–‘‡–‰‡„‡—”‡‹•˜ƒ•–‰‡•–‡Ž† ‘’‹‹ƒƒŽͳǡͷΨ’‡”Œƒƒ”Ǥƒ–‹•‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–ǡ‰ƒ•‡„”ƒ†•–‘ˆˆ‡–‡œƒ‡Ǥ Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‹•‡”„‹Œ†‡ „‡•’ƒ”‹‰•†‘‡Ž•–‡ŽŽ‹‰‰‡‡—‹–•’Ž‹–•‹‰‰‡ƒƒ–‹†‡Š‘‡˜‡‡ŽŠ‡‹†–‡„‡•’ƒ”‡‡‡”‰‹‡’‡”•‡ –‘”Ǥ 5 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‹•†‡–‡„‡”‡‹‡‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‹ʹͲ͵Ͳ‹‡–‰‡™ƒ–‹ˆ‹ ‡‡”†Ǥ ʹͲͳͷ˜‡”„”—‹–‡ ‹‰‡™ƒƒ”†‹–‘–ƒƒŽͶͲͲʹ ƒƒ‡‡”‰‹‡Ǥ ‡–†‘‡Ž˜ƒʹͷ؏‹†‡”‡‡”‰‹‡ ‘•—’–‹‡‹ʹͲ͵Ͳ–‡‘’œ‹ Š–‡˜ƒ ʹͲͳͷ‹•–‡™ƒ–‹ˆ‹ ‡”‡ƒŽ•‡‡˜‡”‹†‡”‹‰˜ƒ‘‰‡˜‡‡”ͳͲͲͲ Ǥ ʹͲ͵Ͳœ‘—†‡–‘–ƒŽ‡‡‡”‰‹‡ ‘•—’–‹‡‹ ‹‰‡™ƒƒ”†‹‡–Š‘‰‡”‘‰‡œ‹Œ†ƒ͵ͲͲͲ Ǥ‡–”‡†ƒ–‹‰‡˜‡”‹†‡”‹‰˜ƒЇ–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹†‹‡–ǡ‘ †ƒ––‡„‡”‡‹‡˜ƒʹͲͳ͸–‘–ʹͲʹͲǡ”—‹͸Ͳ ’‡”Œƒƒ”–‡œ‹Œ‰‡™‡‡•–Ǥ



†‡˜‘މ‡†‡’ƒ”ƒ‰”ƒˆ‡‡˜ƒŽ—‡‡”–˜‡”‘”‰‡‡‡”•–Ї–†‘‡Ž‘ͳǡͷΨ’‡”Œƒƒ”‡‡”‰‹‡–‡„‡•’ƒ”‡‡– ‡‹††‘‡ŽʹͷΨ„‡•’ƒ”‹‰‹ʹͲ͵ͲǤ ‡–‹•˜‡”•–ƒ†‹‰‘†‹–†‘‡Ž˜ƒ•––‡Š‘—†‡ǡƒƒ”‘‘–‡ƒ‡Ǥƒƒ”‘ „‡‰‹‡™‡‡–‡‡ƒƒŽ›•‡™ƒ–‡‡‘’‰ƒ˜‡‹Š‘—†–Ǥ 2.2.1. Analyse van de gerealiseerde energiebesparing van 2015 tot nu

‘މ‡•Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”ʹͲʹͲœ‘—˜ƒƒˆʹͲͳͷ’‡”Œƒƒ””—‹͸Ͳ „‡•’ƒƒ”†‘‡–‡™‘”†‡Ǥ †‡œ‡•Œƒ”‡–—••‡ ʹͲͳͷ‡ʹͲʹͳœ‘—†ƒ‡‡„‡•’ƒ”‹‰˜ƒ”—‹͵͸Ͳ ‘‡–‡œ‹Œ‰‡”‡ƒŽ‹•‡‡”†Ǥƒ–‹•‹‡–‰‡Ž—–Ǥ—••‡ʹͲͳͷ‡ ʹͲʹͳ™‡”†‹†‡’”ƒ–‹ŒŒ—‹•–±±”‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹–ǣͶͶͳͷ ‹ʹͲʹͳǡ‘ˆ™‡Ž‡‡•–‹Œ‰‹‰˜ƒͶͳ͵ –‡‘’œ‹ Š–‡ ˜ƒʹͲͳͷǤƒ–„‡–‡‡–‡‡•–‹Œ‰‹‰˜ƒ”—‹ͻΨ–‡‘’œ‹ Š–‡˜ƒʹͲͳͷǡ‹’Žƒƒ–•˜ƒ‡‡„‡‘‘‰†‡†ƒŽ‹‰˜ƒ”—‹ ͻΨǤ‡‰ƒ–˜ƒ͹͹͵ Ǥ‡Œƒƒ”Ž‹Œ•‡„‡•’ƒ”‹‰•†‘‡Ž•–‡ŽŽ‹‰˜ƒͳǡͷΨ‹•†—•‹‡–‰‡ŠƒƒŽ†‡†‡‰‡‡‡–‡Ž‹‰–—‹– ‘‡”•˜‘‘”†‡„‡•’ƒ”‹‰•†‘‡Ž•–‡ŽŽ‹‰˜ƒʹͷΨ‹ʹͲ͵ͲǤ‡Žƒ‰”‹Œƒƒ†ƒ Š–•’—–Š‹‡”„‹Œ‹•†‡ƒˆŠƒ‡Ž‹ŒŠ‡‹†˜ƒ ‹™‘‡”•‡„‡†”‹Œ˜‡‡™‡Ž‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡œ‹Œ™‡Ž‘ˆ‹‡–‰‡–”‘ˆˆ‡Ї„„‡Ǥ ‡– ‘ ”‡–‡Šƒ†‡Ž‹‰•’‡”•’‡ –‹‡ˆ Ž‹‰–Žƒ‰‹‡–ƒŽ–‹Œ†„‹Œ†‡‰‡‡‡–‡Ǥ

6 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025





‡”•‡ –‘”˜‡”• Ћޖ†‡–”‡†Ž‹Œ˜ƒЇ–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹ǣ • • • •

‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰ǣŽ‹ Š–‡†ƒŽ‹‰‘†ƒ•‡‡‰”‘‡‹˜ƒЇ–™‘‹‰„‡•–ƒ† ƒ†Ǧ‡–—‹„‘—™ǣˆ‘”•‡•–‹Œ‰‹‰ ‡”‡‡”‡˜‡”˜‘‡”ǣ•–ƒ„‹‡Žǡ‰‡‡†ƒŽ‹‰ †—•–”‹‡ǣŽ‹ Š–‡•–‹Œ‰‹‰

Energievraag in 2015 (aandeel in totaal) Trend t.o.v. 2015

Energievraag in 2021 (aandeel in totaal)

• •





Gebouwde omgeving

Verkeer en Vervoer

Industrie

Landbouw

ͳͷ͵ʹ ȋ͵ͺΨȌ  ‘‹‰‡ǣ‹‹ƒŽ‡„‡•’ƒ”‹‰ ‘‡” ‹‡‡Ž˜ƒ•–‰‘‡†ǣǦʹͲΨ ƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œ˜ƒ•–‰‘‡†ǣǦʹͲΨ

ͳͳͶͻ ȋʹͻΨȌ

͹͹Ͳ ȋͳͻΨȌ

ͷͷͳ ȋͳͶΨȌ

ͳͳʹͶ ȋʹͷΨȌ

ͺ͵ʹ ȋͳͻΨȌ

ͻͻͶ ȋʹ͵ΨȌ

ͳͶ͸ͷ ȋ͵͵ΨȌ 

‹‹ƒŽ‡„‡•’ƒ”‹‰

ΪͷΨ

ΪͻͲΨ

‹‡—™‡„‡†”‹Œ˜‹‰Š‡‹†‘ˆ‰”‘‡‹˜ƒЇ–ƒƒ–ƒŽ‹™‘‡”•Ї‡ˆ–‰‡Ž‡‹†–‘–‡‡Š‘‰‡”‡–‘–ƒŽ‡‡‡”‰‹‡˜”ƒƒ‰ǡ‘†ƒ• ‡‡”‡Žƒ–‹‡˜‡„‡•’ƒ”‹‰Ǥ ‡ ‹Œˆ‡”•˜ƒ†‡”‘—–‡ƒƒ”–Ї„„‡„‡–”‡‹‰‘’ʹͲʹͳǤ‡ ‡–‹•‡”†‘‘”•–‹Œ‰‡†‡‡‡”‰‹‡’”‹Œœ‡‡‡ ˆ‹ƒ ‹´Ž‡•–‹—Žƒ•‰‡™‡‡•–‘‡‡”‡‡”‰‹‡–‡„‡•’ƒ”‡Ǥ‹‡„‡•’ƒ”‹‰‹•‘„‡‡†‘†ƒ–†‡œ‡ ‹Œˆ‡”•‘‰ ‹‡–„‡• Š‹„ƒƒ”œ‹ŒǤ 2.2.2. Herijking van het doel van 1,5% besparing naar de hoeveelheid te besparen energie in de gebouwde omgeving

‡‡ˆˆ‡ –‡˜ƒЇ–‹‡–ŠƒŽ‡˜ƒ†‡„‡•’ƒ”‹‰•†‘‡Ž‡‹‹‰‡™ƒƒ”†œ‹Œ‰”‘‘–ǤŽ•‰‡‘œ‡œ‘—™‘”†‡‘†‡ ‹‡–‰‡ŠƒƒŽ†‡„‡•’ƒ”‹‰–‡ ‘’‡•‡”‡‡–‡š–”ƒ‘’™‡˜ƒ†——”œƒ‡‡‡”‰‹‡ǡ†ƒœ‘—†‡‘’™‡Ǧ‘’‰ƒ˜‡˜‘‘” ʹͲʹͳƒŽ‡–͹͹͵ ˜‡”Š‘‘‰†‘‡–‡™‘”†‡Ǥƒ–•–ƒƒ–‰‡Ž‹Œƒƒ†‡‘’„”‡‰•–˜ƒͳͲ‡š–”ƒ–‡„‘—™‡ ™‹†–—”„‹‡•Ǥ‡œ‡ ‘•‡“—‡–‹‡˜‡”„‹†‡ƒƒЇ–‹‡–ŠƒŽ‡˜ƒЇ–„‡•’ƒ”‹‰•†‘‡Ž‹•‘”‡†‡Ž‹Œǡ†‡‰‡‡‡–‡ Ї‡ˆ–‹‡”•ƒƒ”„‡’‡”–Šƒ†‡Ž‹‰•’‡”•’‡ –‹‡ˆ‹†‡–‘–ƒŽ‡„‡•’ƒ”‹‰•‘’‰ƒ˜‡Ǥ

7 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

‡–Ž‹ƒƒ–ƒ‘‘”†‰‡‡ˆ–ƒƒ†ƒ–‰‡‡‡–‡‡‡”‡‰‹‡”‘Ž‘’‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‹†‡‰‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰Ї„„‡ǣ †‹–•’‹–•–œ‹ Š–‘‡‘’Ї–‹•‘އ”‡‡ƒƒ”†‰ƒ•˜”‹Œƒ‡˜ƒ™‘‹‰‡‡‰‡„‘—™‡ǡ’”‡•–ƒ–‹‡ƒˆ•’”ƒ‡‡– ™‘‹‰ ‘”’‘”ƒ–‹‡•‡Ї–•–—”‡‘’‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰„‹ŒŠ—‹•Š‘—†‡•ǡ‡‹‹†‡”‡ƒ–‡ƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œ ˜ƒ•–‰‘‡†‡ƒ–‘”‡Ǥ‘Ї‡ˆ–†‡‰‡‡‡–‡‹˜Ž‘‡†‘’’ƒ”–‹ —Ž‹‡”‡‘„‹Ž‹–‡‹–ǡ†‘‘”„‹Œ˜‘‘”„‡‡Ž† Žƒƒ†˜‘‘”œ‹‡‹‰‡–‡Žƒ–‡”‡ƒŽ‹•‡”‡Ǥ

’†‡•‡ –‘”‡„‡†”‹Œ˜‹‰Š‡‹†ȋœ‘™‡Ž‹†—•–”‹‡ƒŽ•Žƒ†„‘—™Ȍ‡–”ƒ•’‘”–Ї‡ˆ–†‡‰‡‡‡–‡•އ Š–•„‡’‡”–‡ ‹˜Ž‘‡†Ǥ Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”ʹͲʹͲ•–ƒƒ™‡‹‹‰ ‘ ”‡–‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡‰‡‘‡†˜‘‘”‹†—•–”‹‡ǡ–”ƒ•’‘”–‡ „‡†”‹Œ˜‹‰Š‡‹†Ǥ‡‰‡‡‡–‡Ї‡ˆ–‰‡‡‰”‹’‘’‹†‹˜‹†—‡Ž‡‹˜‡•–‡”‹‰•„‡•Ž‹••‹‰‡˜ƒ„‡†”‹Œ˜‡Ǥ‡‰‡‡‡–‡ƒ —‹–•Ž—‹–‡†„‡’‡”–Šƒ†‡Ž‡†‘‘”–‡Šƒ†Šƒ˜‡‘’˜‡”’Ž‹ Š–‹‰‡˜ƒ—‹–Ї–‹Œǡœ‘ƒŽ•Ǧ ‘–”‘އ•ʹ‘ˆ†‡Žƒ„‡Ž Ǧ˜‡”’Ž‹ Š–‹‰„‹Œƒ–‘”‡‰”‘–‡”†ƒʹͷͲ;Ǥƒƒ”ƒƒ•–†‘‘”Ї–•–‹—އ”‡˜ƒ„‡†”‹Œ˜‡†‘‘”Ї–‘’–‡”‹ Š–‡ ‡‡”‰‹‡Ž‘‡–Ǥ

‡ƒ†˜‹•‡”‡Ї–†‘‡Ž˜‘‘”‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰–‡Ї”‹Œ‡†‘‘”Ї––‡˜‡”•ƒŽŽ‡–‘–Ї––‡””‡‹™ƒƒ”†‡‰‡‡‡–‡ †ƒƒ†™‡”‡Ž‹Œ‘’ƒ•–—”‡‡‡‡–‘‡‰‡™‡œ‡”‘ŽЇ‡ˆ–ǣ •

•

‡ ‘•—’–‹‡˜ƒ‡‡”‰‹‡‹†‡‰‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰Ǣ™‘‹‰‡‡ ‘‡” ‹‡‡Ž‡ƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œ ˜ƒ•–‰‘‡†Ǥ‘™‡Ž ‘‡” ‹‡‡Ž‡ƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œ˜ƒ•–‰‘‡†ƒŽ•‹†—•–”‹‡™‘”†–ƒŽ‘’‰‡’ƒ–†‘‘”†‡ ‘‰‡˜‹‰•†‹‡•–Ǥ‘‡œ‹ Š–ǡŠƒ†Šƒ˜‹‰‡ƒ†˜‹‡•†‘‘”Ї„Ž‹Œˆ–„‡•–ƒƒǤ ‡–˜‡”‹†‡”‡˜ƒЇ–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹‹†‡‹†—•–”‹‡ǡ–”ƒ•’‘”–‡†‡Žƒ†Ǧ‡–—‹„‘—™‹•‡‡ ˜‡”ƒ–™‘‘”†‡Ž‹ŒŠ‡‹††‹‡’”‹ƒ‹”†‘‘”†‡Š‘‰‡”‡‘˜‡”Ї†‡‘‡–™‘”†‡‰‡†”ƒ‰‡Ǥ‡‰‡‡‡–‡ƒ™‡Ž ‡‡•’”‡‡ƒŽ•„‡Žƒ‰Š‡„„‡†‡Ǥ

Over Morgen adviseert daarom om de besparingsdoelen, en dus ook de focus van het gemeentelijk handelen te beperken tot besparing in de gebouwde omgeving, met de nadruk op woningen en in mindere mate commercieel en maatschappelijk vastgoed. Tegelijkertijd vraagt dat om een concretisering van KPI’s want 1,5% per jaar is te grofmazig om goed te monitoren en bij te sturen.

†‡‰‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰‘‡–Ї–˜‡”„”—‹–—••‡ʹͲͳ͸‡ʹͲ͵Ͳ‡–ʹͷΨ†ƒŽ‡˜ƒͳͷ͵ʹƒƒ”ͳͳͶͻ Ǥƒ–†‘‡Ž Š‘—†‡„Ž‹Œˆ–†ƒ‰‡Šƒ†Šƒƒˆ†Ǥ

—••‡ʹͲͳ͸‡ʹͲʹͳ‹•Ї–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹‹†‡‰‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰‰‡†ƒƒŽ†˜ƒͳͷ͵ʹ ƒƒ”ͳͶ͸ͷ ǤŽ•†‡ ‰‡‡‡–‡˜ƒ•–Š‘—†–ƒƒЇ–†‘‡Ž˜ƒʹͷΨ„‡•’ƒ”‹‰–—••‡ʹͲͳͷ‡ʹͲ͵Ͳ„‡–‡‡–†ƒ–†ƒ–Ї–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹‹ †‡‰‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰–—••‡ʹͲʹʹ‡ʹͲ͵Ͳ‘‰‘‡–†ƒŽ‡˜ƒͳͶ͸ͷƒƒ”ͳͳͶͻ Ǥƒ–„‡–‡‡–‡‡†ƒŽ‹‰˜ƒ ”—‹ʹǡͷΨ’‡”Œƒƒ”Ǥ

‡–Ї”‹Œ–‡†‘‡Ž‹•ǣ‡‡†ƒŽ‹‰˜ƒЇ–‡‡”‰‹‡˜‡”„”—‹‹†‡‰‡„‘—™†‡‘‰‡˜‹‰˜ƒ‹‡–•‡‡”ʹǡͷΨ’‡”Œƒƒ”Ǥ †˜‹‡•‹•‘†‹–’‡” ‡–ƒ‰‡‹†‡‘‹–‘”‹‰ƒƒ–‡Š‘—†‡ǡƒƒ”‘†‹–‹†‡—‹–˜‘‡”‹‰–‡˜‡”–ƒŽ‡ƒƒ”ˆ›•‹‡‡ ‹•’ƒ‹‰‡‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡Ǥ‹Œ˜‘‘”„‡‡Ž†Ї–ƒŽ•‡‡†‘‡Ž–‡•–‡ŽŽ‡†ƒ–ƒŽŽ‡ƒ–‘‘”‰‡„‘—™‡˜‘ކ‘‡ƒƒ†‡ Žƒ„‡Ž˜‡”’Ž‹ Š–‹‰Ǥ‡ƒ†‡”˜‘‘”„‡‡Ž†‹•Ї–˜‡”–ƒŽ‡ƒƒ”Ї–ƒƒ–ƒŽ–‡‹•‘އ”‡„‘—™†‡Ž‡˜ƒ™‘‹‰‡Ǥ‹– †‡ƒƒŽ›•‡‰ƒƒ–†‹–‘ ƒǤͳǤͷͲͲ–‡‹•‘އ”‡„‘—™†‡Ž‡’‡”Œƒƒ”–‘–ʹͲͷͲ͵Ǥ‡†‡‡Ž†ƒƒ”˜ƒƒ‰‡•–‹—އ‡”† ™‘”†‡‡–†‡‰‡Ž†‡˜ƒ—‹–Ї– Ǥ‹ŒЇ–”‡•–‡”‡†‡†‡‡Ž˜ƒ†‡™‘‹‰‡™‘”†–‡”‡‡„‡”‘‡’‰‡†ƒƒ‘’Ї– ‡‹‰‡‹‹–‹ƒ–‹‡ˆ˜ƒ™‘‹‰‡‹‰‡ƒ”‡‡‡˜‡–—‡‡Ž‡š–”ƒ‹œ‡–˜ƒ—‹–†‡‰‡‡‡–‡ǡ„‹Œ˜‘‘”„‡‡Ž††‘‘” ‘—‹ ƒ–‹‡ ‡ƒ –‹˜ƒ–‹‡Ǥ 



2 Handhaving via EML is complex. De gemeente weet niet precies om welke bedrijven het gaat, en er is slechts een “zachte” informatieplicht. Het is dus niet

direct duidelijk waar besparing noodzakelijk is. 3

Let op: in de analyse is gerekend met afgegeven en indicatieve energie labels. Dit is vervolgens vertaald naar bouwdelen aan de hand van kengetallen.

8 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

2.3. Maatregelen 2.3.1. Evaluatie maatregelen uit beleidskader 2020: besparing in de gebouwde omgeving, met name woningen Ї–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”ʹͲʹͲœ‹Œ†‡˜‘މ‡†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡‘’‰‡‘‡ǣ

ͳǤ ‹–˜‘‡”‡ȀǦ”‡‰‡Ž‹‰ ʹǤ ‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†ǣ‹ˆ‘”‡”‡‡•–‹—އ”‡‘‡‡”‰‹‡–‡„‡•’ƒ”‡ ͵Ǥ ——”Ǧ‘‘’•ƒ‡™‡”‹‰ ͶǤ ‡”‡‡ ‘ŽŽ‡ –‹‡ˆ’”‘Œ‡ –‡ ‘ŽŽ‡ –‹‡˜‡‹‘‘’ƒ –‹‡ ͷǤ ‡•’”‡‡™‡”‰”‘‡’‡˜‘‘”–‘‡†—‹–•‡• ƒ˜—ŽŽ‡†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡ǣ ͸Ǥ ’‡”ƒ–‹‡ •‘Žƒ–‹‡ ͹Ǥ ‘‡‘•–„‡•–‡†‹‰‘‡‡‹‰

–ƒ†˜ƒœƒ‡‡‹ʹͲʹ͵ǣ

1. Uitvoeren Regeling Reductie Energiegebruik (Woningen) (RRE/RREW)-regeling ƒ†‡ǡЇ‡ˆ–Ї–‹Œ†‡Ǧ”‡‰‡Ž‹‰‘’‰‡œ‡–ǡ™ƒƒ”‡‡‰‡‡‡–‡ƒƒ•–‡‹‰‡ƒƒ”Ǧ„‡™‘‡”•‘‘ Š——”†‡”•‘†‡•–‹—އ”‡‘‡‡”‰‹‡–‡„‡•’ƒ”‡‹Š—™‘‹‰ͶǤ‡‰‡‡‡–‡‹‰‡™ƒƒ”†Ї‡ˆ–˜‘‘” †‡—‹–˜‘‡”‹‰•ƒ‡‰‡™‡”–‡–‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†Ǥ

2. Energieloket Lingewaard: informeren en stimuleren om energie te besparen ‡Ȁ‰ƒˆ†‡‘‰‡Ž‹ŒŠ‡‹†‘†‡ƒ –‹˜‹–‡‹–‡˜ƒ‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†—‹––‡„”‡‹†‡Ǥ‹Œ†‡ —‹–˜‘‡”‹‰˜ƒ†‡Žƒ‰‡”‡‡”ˆ‘ —•‘’†‡™‹Œ‹Ž˜‡”ƒ’ǡ†‡‹•‹‰‡™ƒƒ”†„”‡‡†‹‰‡œ‡–Ǥ ‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†˜‡”œ‘”‰–˜‡”• Š‹ŽŽ‡†‡ƒ –‹˜‹–‡‹–‡ǣ ▪

†˜‹•‡”‡˜ƒ‹™‘‡”•ȋˆ›•‹‡ǡ†‹‰‹–ƒƒŽǡ–‡Ž‡ˆ‘‹• Šǡ˜‹ƒŠ—‹•„‡œ‘‡‡‡–Ї–‘„‹‡Ž‡‡”‰‹‡Ž‘‡–Ȍ ▪ ‡–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”„‡‘‡–†ƒ–‡”‹‰‡œ‡–™‘”†–‘’˜‘‘”Ž‹ Š–‹‰‡‰‡†”ƒ‰•˜‡”ƒ†‡”‹‰ǡ‘ǤƒǤ‰‡”‹ Š– ‘’†‡Œ‡—‰†‡˜’•Ǥ‡ ‘—‹ ƒ–‹‡‘˜‡”‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‹•˜‡‡ŽƒŽ†‘‘”‡”‰‹‡Ž‘‡– ‹‰‡™ƒƒ”†˜‡”œ‘”‰†ǡƒƒ”Šƒ†‰‡‡†‘‡Ž‰”‘‡’ˆ‘ —•Ǥƒ˜—ŽŽ‡†œ‹Œ‡”˜‹ƒ†‡‰‡‡‡–‡Ž‹Œ‡ ƒƒŽ‡ ‘—‹ ƒ–‹‡Ǧ—‹–‹‰‡‰‡†ƒƒ‘˜‡”‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰Ǥ’†‡‰‡‡‡–‡Ž‹Œ‡™‡„•‹–‡•–ƒƒ– ‘‘‹ˆ‘”ƒ–‹‡‡™‘”†–‡”˜‡”™‡œ‡ƒƒ”‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†˜‘‘”‡š–”ƒ‹ˆ‘”ƒ–‹‡‡–‹’•Ǥ ▪ ‡–ƒ‡‡—‹–‰‡˜‡˜ƒ†‡‡”‰‹‡„‡•’ƒƒ””ƒ– ▪ ‹–˜‘‡”‡˜ƒ‡‡”‰‹‡• ƒ• ▪ ‹–†‡Ž‡˜ƒ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒƒ”’ƒ‡––‡ ▪ ƒ”–‡™ƒ†‡Ž‹‰‡ȋ‡–™ƒ”–‡ ƒ‡”ƒȌ ▪ ‡”‰‹‡•–‡—’”‘Œ‡ –˜‘‘”‡•‡‡–‡‡Ž‡‹‡„‡—”•

†‡’”ƒ–‹Œœ‹‡–‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”††ƒ–‡”•–‡‡†•‡‡„”‡†‡”’—„Ž‹‡‰‡„”—‹ƒƒ–˜ƒ†‡ ˜‡”• Š‹ŽŽ‡†‡†‹‡•–‡Ǥ‡”†‡”™ƒ”‡Ї–˜‘‘”ƒŽ†‡‘‘’Ž‘’‡”•‡–‡‡‹Ž‹‡—”‡†‡’, sinds de stijging van †‡‡‡”‰‹‡’”‹Œœ‡‘‡‡”‡‡”˜”ƒ‰‡†‹‡œ‹Œ‰‡†”‡˜‡†‘‘”‘•–‡„‡•’ƒ”‹‰Ǥ ʹͲʹʹœ‹Œ‡”ͳͶͲ ‘–ƒ –‘‡–‡‰‡™‡‡•–„‹ŒЇ–Ž‘‡–‘ˆ–Š—‹•Ǥ‡”†‡”‹•–‹Œ†‡•†‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‰‡‘‡††ƒ–‡”‰‹‡Ž‘‡– ‹‰‡™ƒƒ”†‹†‡ ‘—‹ ƒ–‹‡˜ƒ†‡‰‡‡‡–‡„‡–‡”‰‡’‘•‹–‹‘‡‡”†ƒ™‘”†‡ǡœ‘†ƒ–‹™‘‡”•™‡–‡ ™ƒƒ”Ї–‡”‰‹‡Ž‘‡–˜‘‘”‹•Ǥ‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†ˆ—‰‡‡”–ƒŽ• ‡–”ƒƒŽ„‡–”‘—™„ƒƒ”‹ˆ‘”ƒ–‹‡’—– ‡–†‡•—†‹‰‡˜”‹Œ™‹ŽŽ‹‰‡”•ǡ™ƒƒ”‹™‘‡”•–‡”‡ Š–—‡˜‘‘”ƒ†˜‹‡•‘˜‡”†‡˜‡”†——”œƒ‹‰˜ƒŠ— ™‘‹‰Ǥ

4



RVO – Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW)

9 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

͵Ǥ Huur-koop samenwerking ”œ‹Œ–™‡‡’”‘Œ‡ –‡‘’‰‡œ‡–™ƒƒ”„‹Œ’ƒ”–‹ —Ž‹‡”‡™‘‹‰‡‹‰‡ƒ”‡‡‡†‘‡‡–†‡™‘‹‰ ‘”’‘”ƒ–‹‡• ‡–Ї––”‡ˆˆ‡˜ƒ˜‡”†——”œƒ‹‰•ƒƒ–”‡‰‡Ž‡Ǥ‹–Ї‡ˆ–—‹–‡‹†‡Ž‹Œ„‡’‡”–”‡•—Ž–ƒƒ–‘’‰‡Ž‡˜‡”†Ǥ  4. Verkennen collectief project en collectieve inkoopactie ƒƒ•–†‡œ‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‹Ї–‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡ǡ‹•‹†‡‰‡‡‡–‡”ƒƒ†‡‡‘–‹‡ƒƒ‰‡‘‡ ‘‡‡ ‘ŽŽ‡ –‹‡˜‡‹‘‘’ƒ –‹‡–‡‘”‰ƒ‹•‡”‡Ǥ‡œ‡‹•‘’‰‡œ‡–ǡ‰‡”‹ Š–‘’œ‘‡’ƒ‡Ž‡‡ ‹•‘Žƒ–‹‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡Ǥ †‡’”ƒ–‹Œ™ƒ”‡‡”˜‡”• Š‹ŽŽ‡†‡—‹–˜‘‡”‡†‡’ƒ”–‹Œ‡„‡–”‘‡ǡŠ‹‡”†‘‘” ‘–•–‘†‘†—‹†‡Ž‹ŒŠ‡‹†‘˜‡”†‡˜‡”• Š‹ŽŽ‡†‡‹•–ƒŽŽƒ–‹‡„‡†”‹Œ˜‡‡™ƒ•‡”‰‡‡‡‡†—‹†‹‰ ƒƒ•’”‡‡’—–„‹Œ•‘‹‰‡†‡‡Ž‡‡”•Ǥ‡އ•‹•‘±±Їކ‡”ƒƒ•’”‡‡’—––‡Ї„„‡„‹Œ ‘ŽŽ‡ –‹‡˜‡ ƒ –‹‡•Ǥ‡ƒ†‡”‡އ•‹•†ƒ– ‘ŽŽ‡ –‹‡˜‡ƒ –‹‡•Ї–„‡•–˜‡”„‘†‡—‡™‘”†‡ƒƒ„‡™‘‡”•‹‹–‹ƒ–‹‡˜‡ ‡†ƒƒ”‡‡‘‘˜ƒ‘†‡”ƒˆ‰‡•–‡—†™‘”†‡  5. Gesprekken werkgroepen voortkomend uit WOPS en DOPs ˆ‰‡Ž‘’‡’‡”‹‘†‡Ї‡ˆ–‰‡‡‡–‡‹‰‡™ƒƒ”†ƒ –‹‡ˆ•ƒ‡‰‡™‡”–‡–——”œƒƒ‹Ž˜‡”ƒ’‡ ‘‘”‡„—”‰——”œƒƒǤƒ‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡„Ž‹Œ–†ƒ–Ї–‘†‹‰‹•‘‡‡‘‡”•–ǤƒǤ˜Ǥ‹‡—™‡‹‹–‹ƒ–‹‡˜‡–‡ ‹‡œ‡ǡœ‘†ƒ–˜ƒƒˆ„‡‰‹ƒˆƒƒƒŽ†—‹†‡Ž‹Œ‹•™ƒ–†‡”‘Ž˜ƒ†‡‰‡‡‡–‡‹•Ǥ‹–‘–‹Š‘‘ˆ†•–—ͷ–‡”—‰Ǥ  6.

Operatie Isolatie ‡‰‡‡‡–‡‹‰‡™ƒƒ”†Ї‡ˆ–’‡”ƒ–‹‡ •‘Žƒ–‹‡‘’‰‡œ‡–ǡ‰‡”‹ Š–‘’Ї–Їޒ‡˜ƒ‡‹‰‡ƒ”‡˜ƒ •އ Š–‰‡Ã•‘އ‡”†‡‘‘’™‘‹‰‡‡–‡‡Žƒƒ‰‹‘‡Ǥ‹–’”‘Œ‡ –‹•‘‰‹‡–ƒˆ‰‡”‘†ǡ‰‡œ‹‡Ї–„‡Žƒ‰ ‹•†‹–™‡Ž‡‡‰‡‘‡ƒŽ•‡‡”•–‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡Ǥ‹Œ‡‡•— ‡•˜‘ŽŽ‡ƒƒ‡Ž†‹‰„‡–ƒƒŽ–†‡‰‡‡‡–‡†‡ ”‡‡‹‰˜ƒ†‡‹•‘Žƒ–‹‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‹Š—‹•Ǥ‹–„‡–”‡ˆ–†ƒǦǡ•’‘—™——”Ǧ‘ˆ˜Ž‘‡”‹•‘Žƒ–‹‡Ǥ”™‘”†– ƒˆ‰‡™‘‰‡™‡Ž‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‹†‡™‘‹‰‘‰‡Ž‹Œ‹•‡Ї–‡‡•–‡ˆˆ‡ –‹‡ˆǤ  ‡ƒƒ’ƒ‹••— ‡•˜‘ŽǤ ™‘‡”•™‘”†‡‡ˆˆ‡ –‹‡ˆ‰‡Š‘Ž’‡„‹Œ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰ǡ‘†ƒ–†‡‰‡Ž†‡ †ƒƒ†™‡”‡Ž‹Œ„‡•–‡‡†™‘”†‡ƒƒ‹•‘Žƒ–‹‡Ǧ‹‰”‡’‡Ǥ‹†ʹͲʹʹ‹•†‡‰”‡•˜ƒͳ͵ͲΨ˜‡”Š‘‘‰†ƒƒ” ͳͶͲΨ˜ƒЇ–•‘ ‹ƒƒŽ‹‹—ǡ‘‡‡”‹™‘‡”•–‡Їޒ‡Ǥ –‘–ƒƒŽœ‹Œ‡”ͳ͵ͺƒ†˜‹‡•‰‡•’”‡‡ ‰‡™‡‡•–Ǥ”œ‹Œ„‹ŒͻͳŠ—‹•Š‘—†‡•‹•‘Žƒ–‹‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡—‹–‰‡˜‘‡”†Ǥ ‡–‰”‘•˜ƒ†‡ƒˆ‰‡˜ƒŽŽ‡ Š—‹•Š‘—†‡•Ї‡ˆ–‡‡Ž‡‹‡ˆ‹ƒ ‹´Ž‡ ‘’‡•ƒ–‹‡‘–˜ƒ‰‡Ǥ”‹Œ™‡Ž‹‡†‡”‡‡˜‹†–’‡”ƒ–‹‡ •‘Žƒ–‹‡ ‡‡‰‘‡†‡ƒ –‹‡ǡ™ƒƒ”„‹Œ†‡Š—Ž’‰‡™ƒƒ”†‡‡”†™‘”†–Ǥ‘•œ‹Œ‡”˜”ƒ‰‡†‹‡„—‹–‡†‡• ‘’‡˜ƒŽŽ‡ǡœ‘ƒŽ• ‡”‰‘•–„ƒ”‡‹•‘Žƒ–‹‡Ǧ‹‰”‡’‡‘ˆœ‘‡’ƒ‡Ž‡Ǥ‡‰‡‡‡–‡Ї‡ˆ–’‡”ƒ–‹‡ •‘Žƒ–‹‡œ‡Žˆ‰‡´˜ƒŽ—‡‡”†Ǥ  7.

Toekomstbestendig Wonen Lening ʹͲʹͲ‹•†‡‘‡‘•–„‡•–‡†‹‰‘‡‡‹‰‘’‰‡œ‡–ǡ†‡œ‡‹•‘ǤƒǤ„‡†‘‡Ž†˜‘‘”Ї–˜‡”†——”œƒ‡˜ƒ †‡™‘‹‰Ǥ‘‘”™ƒƒ”†‡‹•†ƒ–‡”‡‡‡‡”‰‹‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‰‡–”‘ˆˆ‡™‘”†–ǡœ‘ƒŽ•†ƒǦ‘ˆ˜Ž‘‡”‹•‘Žƒ–‹‡Ǥ‡ ”‡‰‡Ž‹‰™‘”†–”‡‰‡Žƒ–‹‰‰‡„”—‹–Ǥ‘‡‡†‡‰‡˜”ƒƒ‰†‡„‡†”ƒ‰‡˜‘‘”†‡އ‹‰–‘‡ǡ„‹Œ˜‘‘”„‡‡Ž† ˜‘‘”†‡ƒƒ• Šƒˆ˜ƒ‡‡™ƒ”–‡’‘’Ǥ ‡–‹•ƒƒ–‡”ƒ†‡‘”‡‰‡Žƒ–‹‰–‡„‡‹Œ‡‘ˆ‡”˜‘ކ‘‡†‡ „—†‰‡–„‡• Š‹„ƒƒ”‹•‡‘ƒˆ–‡™‡‰‡‘ˆ†‡”‡‰‡Ž‹‰‘†‹‰„Ž‹Œˆ–‹Ǥ˜ǤǤƒ†‡”‡„‡• Š‹„ƒ”‡”‡‰‡Ž‹‰‡Ǥ ƒƒˆʹͲʹ͵‹•†‡އ‹‰‘‘‘‰‡Ž‹Œ˜‘‘”‡”‡‹‰‹‰‡˜‡‹‰‡ƒ”‡ǡ™ƒƒ”†‘‘”†‡œ‡‘‘ ‘ŽŽ‡ –‹‡ˆƒ ™‘”†‡‹‰‡œ‡–Ǥ 2.3.1.1.

Overweging: breng focus aan voor energiebesparing bij woningen

ˆ‰‡Ž‘’‡Œƒ”‡‹•†‡ƒƒ†ƒ Š–˜‘‘”‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‹™‘‹‰‡‰‡‰”‘‡‹†‡™‘”†‡‡”‡‡”‹††‡Ž‡ vrijgemaakt ter ondersteuning. Het Rijk heeft begin juni 2022 het ‘Beleidsprogramma Versnelling Verduurzaming Gebouwde Omgeving’ gepubliceerdͷǤ†‡”†‡‡ŽŠ‹‡”˜ƒ‹•Ї–ƒ–‹‘ƒƒŽ •‘Žƒ–‹‡’”‘‰”ƒƒȋ ȌǤ‹˜—ŽŽ‹‰–‡ 5



Rijksoverheid: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/06/01/beleidsprogramma-versnelling-verduurzaming-gebouwde-omgeving

10 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

‰‡˜‡ƒƒЇ– ‹•Ї–ƒƒ‰‡‡‡–‡‹‰‡™ƒƒ”†‘‡‡ ‘ ”‡‡–’Žƒ‘’–‡•–‡ŽŽ‡Š‘‡†‡œ‡‰‡Ž†‡„‡•–‡‡† ‰ƒƒ™‘”†‡Ǥ ‡–ƒƒ’ƒ‡˜ƒ†‡‡‹‰‡™‘‹‰‹•˜‘‘”‹†‡”œ‡Žˆ”‡†œƒ‡‰”‘‡’‡‡–‡‡„‡’‡”–‡ˆ‹ƒ ‹´Ž‡ ƒ”•Žƒ‰‡‡Žƒ•–‹‰‡‘’‰ƒ˜‡Ǥ˜‡”‘”‰‡ƒ†˜‹•‡‡”–˜‘‘”ƒŽ–‡”‹ Š–‡‘’‡•‡‹‡‡‡‹‰‡‘‘’™‘‹‰Ǥ‡œ‡ ‰”‘‡’‡‘‡–‡ƒ –‹‡ˆ„‡‰‡Ž‡‹†™‘”†‡ǡ‡†ƒ–˜”ƒƒ‰–‡‡‹–‡•‹‡˜‡‹œ‡–Ǥ‘‘”†‡Š—‹•Š‘—†‡•‡–‡‡Š‘‰‡” ”‹•‹ ‘‘’‡‡”‰‹‡ƒ”‘‡†‡ƒ†˜‹•‡”‡™‡‡‡ƒƒ’ƒ‡–‡‡”‘–œ‘”‰‹‰‡‰”‘‡’†‹‡„‡•–ƒƒ–—‹–‡‡” œ‡Žˆ”‡†œƒ‡‹™‘‡”•™‹ŽŽ‡‘’™‡‰™‘”†‡‰‡Š‘Ž’‡˜‹ƒ‡‡ƒ†˜‹‡•‘ˆ˜‹ƒЇ–‡‡”‰‹‡Ž‘‡–ǡƒƒ”—‡ —‹–‡‹†‡Ž‹Œœ‡Žˆ†‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡‡‡Ǥ ‡™‘‹‰„‘—™ ‘”’‘”ƒ–‹‡•œ‹Œƒƒœ‡–˜‘‘”†‡ƒƒ’ƒ˜ƒ•‘ ‹ƒŽ‡Š——”™‘‹‰‡‡Ї„„‡‰‡‡•–‡—‘ˆŠ—Ž’ ˜ƒ†‡‰‡‡‡–‡‘†‹‰Ǥ‡™‘‹‰„‘—™ ‘”’‘”ƒ–‹‡•œ‹Œ‰‘‡†‘’™‡‰‡–†‡˜‡”†——”œƒ‹‰•‘’‰ƒ˜‡Ǥ”œ‹Œ ’”‡•–ƒ–‹‡ƒˆ•’”ƒ‡‡–†‡™‘‹‰„‘—™ ‘”’‘”ƒ–‹‡ȋ•Ȍ‰‡ƒƒ–Ǥ

ƒƒ”†‡‹•‘Žƒ–‹‡Ǧ‡„‡•’ƒ”‹‰•‘’‰ƒ˜‡‹•‰”‘–‡”†ƒ†‡†‘‡Ž‰”‘‡’˜ƒ†‡ Ǧ‰‡Ž†‡ǡ‡”œ‹Œ‘‰‡‡”™‘‹‰‡†‹‡ ‹‡–‘’†‡Žƒ†‡Ž‹Œ‡‹•‘Žƒ–‹‡•–ƒ†ƒƒ”†͸œ‹––‡Ǥƒƒ”‘ƒ†˜‹•‡”‡™‡‘‡‡•–”ƒ–‡‰‹‡‘’–‡•–‡ŽŽ‡™ƒƒ”„‹Œ‡”‘‘ ƒƒ†ƒ Š–‹•˜‘‘”†‡‘˜‡”‹‰‡†‘‡Ž‰”‘‡’‡ǡœ‘ƒŽ•™‘‹‰‡‡–‡‡”‰‹‡Žƒ„‡ŽǤ ‡–‹•˜ƒ„‡Žƒ‰‘†‡œ‡‰”‘‡’‡–‡ ‹ˆ‘”‡”‡‡ȋˆ‹ƒ ‹‡‡ŽȌ–‡•–‹—އ”‡Ǥ

‡–‹Œ™‡”–‘‡–‡‡Žƒƒ‡‡Ž‡‘”‡ǡœ‘ƒŽ•˜‘‘”Š——”™‘‹‰‡‡˜‘‘”†‡†——”œƒƒŠ‡‹†˜ƒ ˜‡”™ƒ”‹‰•‹•–ƒŽŽƒ–‹‡•Ǥ ‡–‹•‘‰‘†—‹†‡Ž‹ŒŠ‘‡†‡œ‡‘”‡‡”‹†‡’”ƒ–‹Œ’”‡ ‹‡•—‹–‰ƒƒœ‹‡ǡ‘‰‡Ž‹Œ ”‹Œ‰‡‰‡‡‡–‡Š‹‡”‘‰‡‡”‘Ž‹ ‘„‹ƒ–‹‡‡–‹‡—™‹•–”—‡–ƒ”‹—Ǥ‡‰‡‡‡–‡‹‰‡™ƒƒ”†˜‘މ–†‡ ‘–™‹‡Ž‹‰‡‡•’‡‡Ž–Š‹‡”‘’‹™ƒƒ”‘‰‡Ž‹ŒǤ 2.3.1.2.

Energieloket Lingewaard als centraal informatiepunt voor inwoners

‡ƒˆ‰‡Ž‘’‡Œƒ”‡Ї‡ˆ–†‡‰‡‡‡–‡‡–˜‡”• Š‹ŽŽ‡†‡’”‘Œ‡ –‡‹‰‡œ‡–‘’‹ˆ‘”ƒ–‹‡˜‘‘”œ‹‡‹‰ǡ ‘—‹ ƒ–‹‡ǡ•–‹—އ”‹‰‡‘†‡”•–‡—‹‰‰‡”‹ Š–‘’‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰Ǥ‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†Ї‡ˆ–Š‹‡”‡‡ ‰”‘–‡”‘Ž‹‰‡•’‡‡Ž†Ǥ†ƒ–†‡œ‡‹ˆ‘”ƒ–‹‡˜‘‘”œ‹‡‹‰‡ƒ –‹˜‡”‹‰‘˜‡”‹†‡”†„‡Žƒ‰”‹Œ‹•ǡœ‡––‡†‡ ‰‡‡‡–‡†‡œ‡•ƒ‡™‡”‹‰˜‘‘”–Ǥ

‡ƒ†˜‹•‡”‡Ї–‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†ƒŽ• ‡–”ƒƒŽ’—––‡’‘•‹–‹‘‡”‡™ƒƒ”‹™‘‡”•˜ƒ‰‡‡‡–‡ ‹‰‡™ƒƒ”†–‡”‡ Š–—‡˜‘‘”‹ˆ‘”ƒ–‹‡‡™ƒƒ”œ‡˜‡”†‡”‘’™‡‰‰‡Š‘Ž’‡—‡™‘”†‡Ǥ ™‘‡”•”‹Œ‰‡ Š‹‡”‹ˆ‘”ƒ–‹‡‡ƒ†˜‹‡•‘˜‡”†‡‘‰‡Ž‹ŒŠ‡†‡˜ƒ˜‡”†——”œƒ‹‰‡™‡Ž‡”‡‰‡Ž‹‰‡‡Š—Ž’‹††‡Ž‡ „‡• Š‹„ƒƒ”œ‹ŒǤ ‘˜‡”އ‰ƒ˜‡”‡†™‘”†‡‘ˆ‡Š‘‡‡”‰‹‡Ž‘‡–‹‰‡™ƒƒ”†‡‡”‘Žƒ•’‡Ž‡‹†‡ —‹–˜‘‡”‹‰˜ƒЇ– Ǥ 2.3.2. Evaluatie maatregelen uit beleidskader 2020: besparing bij bedrijven 2.3.2.1.

Evaluatie energiebesparing bij bedrijven

‡–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”ʹͲʹͲ‘‡–‡‡„‡’‡”–ƒƒ–ƒŽƒƒ–”‡‰‡Ž‡‘‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰„‹Œ„‡†”‹Œ˜‡–‡„‡˜‘”†‡”‡ǣ

ͳǤ ‡–Šƒ†Šƒ˜‡˜ƒ†‡‘’‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰„‹Œ„‡†”‹Œ˜‡Ǣ ʹǤ ‡’”‘‘–‹‡˜ƒ†——”œƒ‡„‡†”‹Œ˜‡ǣ‡”™‘”†‡Œƒƒ”Ž‹Œ•–‡‹•–‡ͷ„‡†”‹Œ˜‡‘’Ї–’‘†‹—‰‡œ‡–ǡ †‹‡˜‡”†——”œƒ‡Ǥ‹–™‘”†–‰‡†ƒƒ†‘‘”‡‡ˆ‹Ž’Œ‡‡–Ї‘’–‡‡‡‘ˆ™‡Ž‡‡ƒ”–‹‡Ž–‡ ’Žƒƒ–•‡‹Ї–‰‡‡‡–‡‹‡—™•‡Ȁ‘ˆ†‡‹‡—™•„”‹‡ˆ„‡†”‹Œ˜‡Ǣ ͵Ǥ ‡–‘’‘”†‡„”‡‰‡˜ƒ†‡‹ˆ‘”ƒ–‹‡˜‘‘”œ‹‡‹‰˜ƒ‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡„‡†”‹Œ˜‡Ǣ‡ ͶǤ ‡„‡†”‹Œ˜‡˜‘— Ї”ǡ™ƒƒ”‡‡„‡†”‹Œ˜‡‘’‡‡ƒ–——”Ž‹Œȋ‡—œ‡Ȍ‘‡–ȋœ‘ƒŽ•‡‡˜‡”Š—‹œ‹‰‘ˆ ˜‡”„‘—™‹‰‡Ǥ†ǤȌǡƒ†˜‹‡•ƒƒ—‡ƒƒ˜”ƒ‰‡‘˜‡”†‡‘‰‡Ž‹ŒŠ‡†‡˜‘‘”‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰‡ ‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡Ǥ 

6 De landelijke isolatiestandaard geeft aan wanneer de woning goed genoeg is geïsoleerd om aardgasvrij te worden. Bron: Rijksoverheid

https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten-en-regels-gebouwen/standaard-streefwaarden-woningisolatie

11 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

–ƒ†˜ƒœƒ‡‡‹ʹͲʹ͵ǣ

ͳǤ Handhaving energiebesparing door de ODRA ‡Ї‡ˆ–Ǧ ‘–”‘އ•͹—‹–‰‡˜‘‡”†‘Ǥ„Ǥ˜Ǥ†‡‹ˆ‘”ƒ–‹‡’Ž‹ Š–Ǥ †‡’”ƒ–‹Œ„އ‡†ƒ–Ї–Žƒ•–‹‰ ™ƒ•–‡ƒ Š–‡”ŠƒŽ‡™‡Ž‡„‡†”‹Œ˜‡‡Ž†’Ž‹ Š–Ї„„‡‹Ǥ˜ǤǤ’”‹˜ƒ ›Ǥ‘˜‡”‘‰‡Ž‹ŒЇ‡ˆ–†‡†‡ ”‡Ž‡˜ƒ–‡„‡†”‹Œ˜‡„‡œ‘ Š–Ǥ ˜‡”„ƒ†‡–†‡ ‘’Ž‡š‹–‡‹–‡†‡˜‡”ƒ†‡”Ž‹ŒŠ‡‹†‹†‡ƒ‰”ƒ”‹• Ї •‡ –‘”ǡ‹•†‡–—‹Ǧ‡Žƒ†„‘—™‘‰‹‡–„‡ƒ†‡”†Ǥ‹–ƒ‡‡ƒƒ‘’‹‰•’—–œ‹Œ˜‘‘”†‡Ї”‹Œ‹‰Ǥ ʹǤ Promotie duurzame bedrijven Er zijn totaal 8 video’s opgenomen. Deze video’s zijn onder andere verspreid via Lingewaard D‘‡–ƒ–Ǥ †‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡™ƒƒƒ”˜‘”‡†ƒ–†‡œ‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‰‡‡™ƒƒ”‡‡„ƒƒ”‡ˆˆ‡ –Ї‡ˆ–‰‡Šƒ†Ǥ ͵Ǥ Informatievoorziening energietransitie bedrijven op orde ”‹•Š‹‡”‹†‡ƒˆ‰‡Ž‘’‡„‡Ž‡‹†•’‡”‹‘†‡‘‰–‡™‡‹‹‰ƒƒ†ƒ Š–˜‘‘”‰‡™‡‡•–ǡ†‹–‹•‡‡˜‡”„‡–‡”’—–Ǥ ”‡‰‹‘ƒƒŽ˜‡”„ƒ†™‘”†–‡”‹ʹͲʹ͵‡‡‡‡”‰‹‡Ž‘‡–˜‘‘”„‡†”‹Œ˜‡‹†‡”‡‰‹‘‘’‰‡”‹ Š–Ǥ ‹‡”œƒŽ ‹ˆ‘”ƒ–‹‡–‡˜‹†‡œ‹Œ˜‘‘”„‡†”‹Œ˜‡‡‹•‡‡Ž‘‡–˜‘‘”„‡†”‹Œ˜‡†‹‡™‹ŽŽ‡˜‡”†——”œƒ‡Ǥ 4. Voucher bedrijven  ‡œ‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‹•™‡Ž—‹–‰‡˜‘‡”†ǡƒŽŽ‡‡„އ‡‹†‡’”ƒ–‹Œ†ƒ–‡”ƒƒ”‰‡”‹‰ƒ‹‘˜‘‘”™ƒ•Ǥ ‡‡”’—–‹•‘‡‡”•––‡ƒ Š–‡”ŠƒŽ‡™ƒƒ”„‡†”‹Œ˜‡„‡Š‘‡ˆ–‡ƒƒЇ„„‡‡†‡”‡‰‡Ž‹‰†ƒƒ”‘’–‡Žƒ–‡ ƒˆ•–‡‡Ǥ 2.3.2.2.

Overweging: energiebesparing bij bedrijven en rolneming gemeente

‡„‡Žƒ‰”‹Œ‡‘˜‡”™‡‰‹‰˜‘‘”†‡Ї”‹Œ‹‰˜ƒЇ–„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”‹•™‡Ž‡”‘ކ‡‰‡‡‡–‡™‹Ž‡ƒ’ƒ‡–‡ ƒƒœ‹‡˜ƒ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰„‹Œ„‡†”‹Œ˜‡Ǥ‡„‡•Ž‹••‹‰•„‡˜‘‡‰†Š‡‹†‘˜‡”Ї––”‡ˆˆ‡˜ƒ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‡†‡ ƒƒ–”‡‰‡Ž‡Ž‹‰–˜‡‡ŽƒŽ„‹Œ„‡†”‹Œ˜‡œ‡ŽˆǤƒƒ”„‹ŒŽ‹‰‰‡‡”‰”‘–‡‘’‰ƒ˜‡‘’Ї–‰‡„‹‡†˜ƒ‡‡”‰‹‡–”ƒ•‹–‹‡‡ †——”œƒƒŠ‡‹†ǡ™ƒƒ”‹ƒ„–‡Ž‹Œ‡ ƒ’ƒ ‹–‡‹–‘‘†œƒ‡Ž‹Œ‹•Ǥ‹–˜”ƒƒ‰–‘Ї–ƒ‡˜ƒ‡—œ‡•ǣ™ƒƒ”œ‡–Œ‡™‡Ž‡ ˜‘”˜ƒ ƒ’ƒ ‹–‡‹–‹ǫ ‹Œ‡‡˜‘މ‡†‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‘˜‡”–™‡‡Œƒƒ”œƒŽ†‡‰‡‡‡–‡†‡˜‘‘”–‰ƒ‰˜ƒ‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰„‹Œ„‡†”‹Œ˜‡‡–‡ ‡†‡‡‹‰‡”‘ސ‡‹‰Ї”‹Œ‡Ǥ †‹‡†‡„‡†”‹Œ˜‡‰‡‡‘ˆ–‡™‡‹‹‰˜‘‘”—‹–‰ƒ‰„‘‡‡‹•‡”™‡ŽŽ‹ Š–”‡†‡‘ ƒŽ•‰‡‡‡–‡‡‡ƒ†‡”‡”‘Ž–‡‡‡Ǥ 2.3.2.3.

Herijking: bedrijven zelf aan de slag met energiebesparing

‡ƒƒ„‡˜‡Ž‹‰‹•‘„‹Œ„‡Š‘‡ˆ–‡ƒƒ‹†‹˜‹†—‡‡Žƒ†˜‹‡•ǡ„‡†”‹Œ˜‡†‘‘”–‡˜‡”™‹Œœ‡ƒƒ”Ї–‡‰‹‘ƒƒŽ 𒇔–‹•‡–‡ƒ‡”‰‹‡˜‘‘”„‡†”‹Œ˜‡ȋȌǤ‹–‹•„‡†‘‡Ž†‘„‡†”‹Œ˜‡‡‹•–‡ŽŽ‹‰‡–‡‘†‡”•–‡—‡„‹Œ ƒƒ–”‡‰‡Ž‡‘Š—‘†‡”‡‹‰‡–‘‡‘•–„‡•–‡†‹‰–‡ƒ‡Ǥ‘‹•‡”‡‡†—‹†‡Ž‹ŒŽ‘‡–™ƒƒ”„‡†”‹Œ˜‡ –‡”‡ Š–—‡˜‘‘”‹ˆ‘”ƒ–‹‡‡ƒ†˜‹‡•ǤʹʹͲʹ͵‘‡–†‹–Ž‘‡–‘’‡”ƒ–‹‘‡‡Žœ‹ŒǤ†˜‹‡•‹•†ƒ–†‡‰‡‡‡–‡†‡ ”‘Ž˜ƒ–‘‡œ‹ Š–Š‘—†‡”’ƒ–ǡ‡˜‡‡‡•ƒŽ•†‘‘”˜‡”™‹Œœ‡”Ǥƒ–˜”ƒƒ‰–‰‡”‹‰‡ƒ„–‡Ž‹Œ‡ ƒ’ƒ ‹–‡‹–˜ƒ—‹–‰‡‡‡–‡ ‹‰‡™ƒƒ”†Ǥ‡”†‡” ‘–”‘އ‡”–‡Šƒ†Šƒƒˆ–†‡‘’‡‡”‰‹‡„‡•’ƒ”‹‰„‹Œ„‡†”‹Œ˜‡™ƒƒ”†‡‰‡‡‡–‡ ‘’†”ƒ Š–‰‡˜‡”‹•Ǥ‡”•–‡”‹‰˜ƒ†‡•ƒ‡™‡”‹‰–—••‡‡‹•—––‹‰Ǥ ƒƒ•–‹†‹˜‹†—‡Ž‡˜‡”†——”œƒ‹‰••–ƒ’’‡—‡‡” ‘ŽŽ‡ –‹‡˜‡‹‹–‹ƒ–‹‡˜‡‘–•–ƒƒǤ‹Œ˜‘‘”„‡‡Ž†‰‡”‹ Š–‘’ †——”œƒ‡‘’™‡‘ˆЇ–†‡Ž‡˜ƒ‡‡‡–ƒƒ•Ž—‹–‹‰„‹Œ‡‡ȋ‰”‘‡’„‡†”‹Œ˜‡‘’‡‡Ȍ„‡†”‹Œ˜‡–‡””‡‹Ǥ‹Œ‡‡ †—‹†‡Ž‹Œƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œ˜‘‘”†‡‡Ž‡‘‘†œƒƒ˜ƒ‹–‡”˜‡–‹‡†‘‘”†‡‘˜‡”Ї‹†‹•Ї–ƒ†˜‹‡•Ї–‰‡•’”‡ƒƒ–‡ ‰ƒƒǤ †‹–‰‡•’”‡ƒ˜‡”‡†™‘”†‡™‡Ž‡„‡Š‘‡ˆ–‡ƒƒ‘†‡”•–‡—‹‰ȋ‰‡Ž†ǡ‡š’‡”–‹•‡ǡ‡•”ƒ Š–Ȍ‡”‹•‡ ™‡Ž‡ƒƒ–• Šƒ’’‡Ž‹Œ‡„‡Žƒ‰‡†ƒƒ”„‹Œ‰‡„ƒƒ–œ‹ŒǤƒ”ƒ‰”ƒƒˆͷǤͶ„‡˜ƒ–Š‹‡”‡‡”–‘‡Ž‹ Š–‹‰‘˜‡”Ǥ 

 

7 In de EML staan energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Voor bedrijven en instellingen die aan de informatieplicht

energiebesparing moeten voldoen, is de EML een hulpmiddel om te rapporteren bij RVO. Bron: RVO – Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing (EML)

12 Bijlage 1 | Beleidskader energietransitie 2023 - 2025

3. Pijler 2: Duurzame opwek ŽŽ‡•™ƒ–Œ‡—–„‡•’ƒ”‡Š‘‡ˆŒ‡‹‡–‘’–‡™‡‡Ǥ†ƒ•†ƒ–™‡˜‡‡Ž‡‡”‰‹‡™‹ŽŽ‡„‡•’ƒ”‡•–‹Œ‰–†‡˜”ƒƒ‰ ƒƒ”‡Ž‡–”‹• Ї‡‡”‰‹‡Ǥƒƒ”‘„Ž‹Œˆ–‡”ƒƒ•–†‡‘’‰ƒ˜‡‘–‡„‡•’ƒ”‡‘‘‡‡‘’‰ƒ˜‡‘†——”œƒ‡ ‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–‘’–‡™‡‡Ǥ‘–ʹͲ͵Ͳ†‘‡™‡†ƒ–‡–†‡„‡™‡œ‡–‡ А‹‡‡™‹†‡œ‘Ǥ‡‰ƒƒ‹‡”••–‡‡†• ‹†‡”ˆ‘••‹‡Ž‡‡‡”‰‹‡ȋ‘Ž‹‡ǡ‰ƒ•Ȍ‡•–‡‡†•‡‡”‡Ž‡–”‹• Ї‡‡”‰‹‡‰‡„”—‹‡˜‘‘”˜‡”™ƒ”‡‡–”ƒ•’‘”–Ǥ 3.1. Samenvatting van het advies: input voor herijking beleidskader

’„ƒ•‹•˜ƒ†‡‡˜ƒŽ—ƒ–‹‡‡Ї–†‘‘”Ž‘’‡’”‘ ‡•ǡƒ†˜‹•‡”‡™‹Œ‘†‡˜‘މ‡†‡†‘‡Ž‡ǡ‹††‡Ž‡‡ƒƒ–”‡‰‡Ž‡ ‡–„‡–”‡‹‰–‘–†——”œƒ‡‘’™‡‘’–‡‡‡‹Ї–‹‡—™‡„‡Ž‡‹†•ƒ†‡”ǣ ‘‡Ž‡ǣ • •

‡–†‘‡Ž‹ʹͲͷͲ‹•‡‡”‰‹‡‡—–”ƒƒŽ‡‹ʹͲ͵Ͳ‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–•‡—–”ƒƒŽǤ ‘‡ŽʹͲ͵Ͳǣ‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹–•‡—–”ƒƒŽ o ‡”™ƒ Š–˜‡”„”—‹ʹͲ͵Ͳǣ͹͵͸–ͻ͹ͳ ǡ‡‡‰”‘‡‹˜ƒͳ͹ͶǦͶͳͲ ȋΪ͵Ͳ–‘–Ϊ͹ͲΨȌ–Ǥ‘Ǥ˜ǤʹͲʹͲ o ‡‘’’‡Ž†ƒƒ˜‡”™ƒ Š–‰‡„”—‹ʹͲ͵Ͳ‡‡‘’™‡˜ƒ͹͵͸Ǧͻ͹ͳ †——”œƒ‡‡Ž‡–”‹ ‹–‡‹– • ‡–ƒƒ•–‡ŽŽ‡†‡—‹–„”‡‹†‹‰˜ƒ™‹†‡œ‘ǡŽ‹‡ˆ•–‹‹†‡ƒŽ‡˜‡”Š‘—†‹‰˜‘‘”‡‡•–‡ˆˆ‹ ‹´–‡ „‡—––‹‰‡–™‡” ‹††‡Ž‡ǣ Wind: •

Zon:

‘–‡–‹‡‡Ž‘†‡”œ‘‡‡‡™ƒƒ”‘‰‡Ž‹Œ„‡—––‡˜ƒ™‹†Žƒ‰•†‡ͳͷ o ͳͷœ‘‡͵ǦͶ™‹†–—”„‹‡•˜ƒ͹ o Ž–‡”ƒ–‹‡ˆǣ ͳͷœ‘‡‘‰‡Ž‹ŒʹͲŠƒœ‘‘’Žƒ†‡– ƒ„އ’‘‘Ž‹‰ȋ̱͵ͷ–ʹͲŠƒȌǢ‹†ƒ– ‰‡˜ƒŽͳ–—”„‹‡‹†‡”‘ˆȋŽ‡‹‡”‡Ȍ–—”„‹‡•‡–Žƒ‰‡”˜‡”‘‰‡ȋͷǦ͸ȌǤ o o o



ͷͲŠƒœ‘‹œ‘‡‰‡„‹‡†‰ƒ”†‡ƒˆ”‘†‡ ƒ†‡Š—‹†‹‰‡͵‹‹–‹ƒ–‹‡˜‡˜‘‘”Ž‡‹‡œ‘‡’ƒ”‡‰‡‡‹‡—™‡Ž‡‹‡œ‘‡’ƒ”‡δ͵Šƒ ‘–™‹‡Ž‡ ‘‘’†ƒˆƒ ‹Ž‹–‡”‡ǡ‰”‘‡‹„‡—––‹‰˜ƒ͵Ͳؐƒƒ”ͷͲΨ˜ƒ†ƒ‡

”‘ ‡•‡’ƒ”–‹ ‹’ƒ–‹‡ǣ Ͳ

Ͳ Ͳ

Ͳ

Ͳ

‹‡†‡‰‡‡‡–‡™‘”†–‡‡’”‘Œ‡ –އ‹†‡”ƒƒ‰‡™‡œ‡˜‘‘”‡‡‹‹–‹ƒ–‹‡ˆǤ‡‰‡‡‡–‡‡‡–Ї– ˜‘‘”–‘—™‹Ї–’”‘ ‡•‡†‡’ƒ”–‹ ‹’ƒ–‹‡‡‹•†ƒƒ”‹‘‘Ї–ƒƒ•’”‡‡’—–˜‘‘”„‡™‘‡”•Ǥ‡ ‹‹–‹ƒ–‹‡ˆ‡‡”•–‡Ž–‡‡’ƒ”–‹ ‹’ƒ–‹‡Ǧ‡ ‘—‹ ƒ–‹‡’Žƒ‘’‡™‘”†–‰‡–‘‡–•–ƒƒ†‡‡‹•‡˜ƒ†‡ ‰‡‡‡–‡Ǥ ‹Œ™‹†’”‘Œ‡ –‡™‘”†–‡”‡‡•‘ ‹ƒŽ‡‰”‘†˜‡”‰‘‡†‹‰„‡• Š‹„ƒƒ”‰‡•–‡Ž†ƒƒƒŽŽ‡‡‹‰‡ƒ”‡‹ ’Žƒ‰‡„‹‡†‡†—•‹‡–ƒŽŽ‡‡†‡‡‹‰‡ƒ”‡˜ƒ†‡‰”‘†™ƒƒ”‘’–—”„‹‡••–ƒƒǤ ‹Œ‡‡™‹†‹‹–‹ƒ–‹‡ˆ™‘”†–‡”ƒŽ–‹Œ†‡‡‘‰‡˜‹‰•†‹ƒŽ‘‘‰‡–†‹”‡ –ƒƒ™‘‡†‡‰‡‘”‰ƒ‹•‡‡”† ȋ„‹‡͸ͲͲ‘ˆͺͲͲ‡–‡”˜ƒ–—”„‹‡•ȌǤ‘‘”†‡œ‡ƒƒ™‘‡†‡™‘”†–‹†‡‡š’Ž‘‹–ƒ–‹‡‡‡Œƒƒ”Ž‹Œ• „—†‰‡–„‡•–‡†‘Ї–‡ ‘’‡•‡”‡Ǥ‡˜‡”†‡‡Ž•އ—–‡ŽŠ‹‡”˜‘‘”™‘”†–„‡’ƒƒŽ†–‹Œ†‡•†‡ ‘‰‡˜‹‰•†‹ƒŽ‘‘‰Ǥ ‘‘”Ї–˜‡”އ‡˜ƒ†‡‘‰‡˜‹‰•˜‡”‰—‹‰‘‡–†—‹†‡Ž‹Œœ‹Œ™ƒƒ”†‡‘’„”‡‰•–‡˜ƒЇ– gemeenschapsfonds (beheerd door een stichting, > € 0,50/MW) ten behoeve van de brede gemeenschap ƒƒ„‡•–‡‡†™‘”†‡Ǥ ‡–ˆ‘†•™‘”†–‹‰‡œ‡–˜‘‘”‹˜‡•–‡”‹‰‡‹ȋ†——”œƒ‡Ȍ˜‡”„‡–‡”‹‰‡˜ƒ†‡ ‘‰‡˜‹‰‡Ȁ‘ˆƒ–——”Ǥ ”‹•ͷͲΨŽ‘ƒƒŽ‡‹‰‡ƒƒ”• Šƒ’„‹Œ™‹†–—”„‹‡•ǡ™ƒƒ”„‹Œ„‹ŒŽ‘ƒƒŽ‡‹‰‡ƒƒ”• Šƒ’†‡ ‘†‹–‹‡•˜‘‘”†‡ ‹˜‡•–‡”‡†‡‹™‘‡”•‰—•–‹‰‡”œ‹Œ†ƒ†‡†ƒ‰‡Ž†‡†‡ƒ”–˜‘‘”™ƒƒ”†‡ǤŽ–‡”ƒ–‹‡ˆ‹•ƒˆ†”ƒ Š–

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=2c558c2c-7f86-4d01-9ec4-e0e3fb1f1402