NIEUW 1549788 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2027 Aangepast 20102026
Tekst van het document
Hiermee zorgen we dat de gemeente blijft voldoen aan de nieuwe wetgeving én dat inwoners en partners kunnen vertrouwen op een veilige omgang met hun gegevens. Toekomstbestendige inkoopfunctie Sinds 2026 pakken we een aantal acties op die moeten leiden tot een toekomstbestendige en doelmatige inkoopfunctie. De eerder geconstateerde onrechtmatigheden bij inkoop- en aanbestedingstrajecten worden daarvoor aangepakt. We gaan onder meer structureel een spendanalyse uitvoeren, een (dynamische) inkoopkalender opzetten en de samenwerking met (lokale) marktpartijen verstevigen. Daarnaast actualiseren we het inkoopbeleid, de inkoopvoorwaarden en de bestaande procesbeschrijvingen met bijbehorende taken, rollen en verantwoordelijkheden. De beïnvloedbare inkoopspend, het totaalbedrag aan inkopen in onze organisatie, bedraagt jaarlijks tussen de € 80 en € 100 miljoen. De inkoop van maatwerktrajecten ligt voor het overgrote deel bij de regio. Hierop hebben we alleen indirect invloed. Afhandeling van bezwaren en klachten We handelen bezwaren binnen de wettelijke termijnen af Iemand die het niet eens is met een besluit van de gemeente kan daartegen een bezwaarschrift indienen. Dit bezwaar leggen we voor aan de onafhankelijke commissie van advies voor de bezwaarschriften. Tegelijk onderzoeken we of het mogelijk is om er informeel met de bezwaarmaker uit te komen.
Als dat laatste niet lukt, behandelt de commissie het bezwaar tijdens een hoorzitting. Vervolgens geeft de commissie advies aan het college, de burgemeester of de gemeenteraad. Het bevoegde bestuursorgaan, of een teammanager in mandaat, neemt daarop een besluit. Voor de afhandeling van dit traject gelden wettelijke termijnen van 12 weken en 18 weken. Om zoveel mogelijk aan de wettelijke termijnen te voldoen en zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden aan onze inwoners, bedrijven en onszelf, worden bezwaarschriften op zo kort mogelijke termijn ingepland voor behandeling door de commissie. Indicator | Meetbaar resultaat | W2025 | B2026 | B2027 Behandelen | Afhandeling bezwaren binnen 12 weken | 81% | 75% | 75% bezwaarschriften | Afhandeling bezwaren binnen 18 weken | 94% | 90% | 90% We handelen minimaal 90% van de klachten in de informele fase af Er zijn heel veel contactmomenten met inwoners en bedrijven. Die verlopen niet altijd naar wens of naar tevredenheid van betrokkenen, wat kan leiden tot klachten. Klachten gaan onder meer over de persoonlijke behandeling door medewerkers of bestuurders. Maar bijvoorbeeld ook over het niet nakomen van afspraken of het geven van onjuiste informatie. Zowel voor de inwoner als de gemeente is het belangrijk om de klacht zo snel mogelijk af te handelen. Eerst bespreken we de klacht informeel met de klager.
In de praktijk blijkt dit de snelste en beste manier om de klacht op te lossen. Indicator | Meetbaar resultaat | W2025 | B2026 | B2027 Klachten | Percentage klachten dat informeel wordt | 100% | 95% | 95% afgehandeld 106 107 Paragraaf 6 Verbonden partijen Inleiding In deze paragraaf geven we een toelichting op de partijen waar de gemeente mee samenwerkt. Als deze samenwerking een bestuurlijk en financieel belang kent, spreken we van een verbonden partij. De informatie baseren we op de gegevens die we tot 1 augustus 2026 van de verbonden partij hebben ontvangen. In uw vergadering van 3 juni 2026 heeft u het beleid vastgesteld in de Nota Verbonden Partijen 2026. Deze nota geeft volgens het BBV voldoende kader voor de visie en uitgangspunten. In de diverse programma's beschrijven we welke bijdrage de verbonden partijen leveren aan het doel of de doelen van het desbetreffende programma. Dat betekent ook dat deze paragraaf nu een iets andere opzet kent dan de voorgaande jaren. Voor de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van samenwerking verwijzen we naar Programma 9, onderdeel Samenwerkingsverbanden (doel 3) . Algemeen Risicomanagement Per verbonden partij beoordelen we jaarlijks hoeveel bestuurlijk en financieel belang er is en hoeveel risico we lopen. Op basis van deze analyses plaatsen we een verbonden partij in één van de sturingsarrangementen: passief of actief.
Zie onderstaand overzicht voor de indeling van de verbonden partijen in een sturingsarrangement. Als er op basis van de risicoanalyse sprake is van een gemiddeld risico is er op grond van de actualiteit gekeken welk sturingsarrangement passend is: passief of actief. Bij een passief sturingsarrangement is het bestuurlijk en financieel risico laag tot gemiddeld. Bij een actief sturingsarrangement is het bestuurlijk en financieel risico gemiddeld tot hoog. Het kan zijn dat het bestuurlijk of financieel een combinatie is van laag en hoog. In dat geval bepalen de ontwikkelingen of omstandigheden of er voor het komende jaar een passief of actief sturingsarrangement wordt toegepast. Indeling sturingsarrangementen Passief Actief Euregio Rijn Waal VGGM Groene Metropoolregio BVO DRAN Recreatieschap Overbetuwe ODGM Park Lingezegen MGR Sociaal Domein Warmtenetwerk B.V. Bank Nederlandse Gemeenten Vitens Stichting Centrum Management Lingewaard Register verbonden partijen Op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) art. 27 zijn gemeenten verplicht om een register bij te houden van de gemeenschappelijke regelingen waaraan deze deelneemt. Het landelijk register (GR- register) op https://www.overheid.nl/, is een centraal elektronisch overzicht van alle gemeenteschappelijke regelingen. Dit register is ingericht om gemeenten te helpen aan hun verplichting te voldoen.
Alle gemeenschappelijke regelingen binnen Nederland moeten in het GR-register staan. Gemeenschappelijke regelingen zijn sinds 1 juli 2021 zelf verantwoordelijk voor het aanmelden van hun gemeenschappelijke regeling bij het GR-register en ook voor het bijhouden en de kwaliteit van de gegevens over hun gemeenschappelijke regeling in het GR-register. Wij monitoren of de gemeenschappelijke regelingen waaraan wij deelnemen geregistreerd zijn in het register. Overzicht verbonden partijen Bedragen x € 1.000 Doelgroepenvervoer Arnhem Nijmegen (BVO DRAN) Type | Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage | € 2.159.831 Zeggenschap % | NVT.
| Risico | Middel EV begin boekjaar | € | 0 | EV eind boekjaar | € 0 VV begin boekjaar | € 12.000.000 | VV eind boekjaar | € 13.000.000 Resultaat 2025 | € 211.348 | Begroot resultaat 2027 | € 0 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Wethouder Derksen vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja Euregio Rijnwaal Type | Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage 2026 | € 13.325 Zeggenschap xx% | Risico | Laag EV begin boekjaar 2025 | € | 1,73 miljoen | EV eind boekjaar 2025 | € 1,54 miljoen VV begin boekjaar 2025 | € 1,54 miljoen | VV eind boekjaar 2025 | € 1,25 miljoen Resultaat 2025 | € 145.629 tekort | Begroot resultaat 2027 | € 0 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Burgemeester Kalfs vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Type | Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage | € 482.820 Zeggenschap % | NVT.
| Risico | Laag EV begin boekjaar 2027 | € 100.000 | EV eind boekjaar 2027 | € 100.000 VV begin boekjaar 2027 | € 6.355.000 | VV eind boekjaar 2027 | € 6.355.000 Resultaat 2025 | € 249.000 | Begroot resultaat 2027 | € 0 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Burgemeester Kalfs vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Gelderland Centraal Type | Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage 2027 | € 4.788.396 Zeggenschap % | NVT. | Risico | Hoog EV begin boekjaar 2027 | € | 714.000 | EV eind boekjaar 2027 | € 714.000 VV begin boekjaar 2027 | € 3.808.000 | VV eind boekjaar 2027 | € 3.748.000 Resultaat 2025 | € 44.814 | Begroot resultaat 2027 | € 0 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Wethouder van de Woerdt vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja 108 Omgevingsdienst Groene Metropool Type | Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage | € 3.327.000 Zeggenschap % | 7% | Risico | middel EV begin boekjaar | € | 4.968 .000 | EV eind boekjaar | € 4.938.000 VV begin boekjaar | € 8.684.000 | VV eind boekjaar | € 7.159.000 Resultaat 2025 | € 1.031.000 | Begroot resultaat 2027 | € 0 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Wethouder Dekkers vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja Recreatieschap Overbetuwe Type |
Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage | n.v.t. Zeggenschap % | n.v.t. | Risico | laag EV begin boekjaar | € 0 | EV eind boekjaar | € 0 VV begin boekjaar | € 0 | VV eind boekjaar | € 0 Resultaat 2025 | € 0 | Begroot resultaat 2027 | € 0 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Wethouder van de Woerdt vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja Park Lingezegen Type | Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage | € 353.000 Zeggenschap % | 25% | Risico | laag EV begin boekjaar 2025 | € | 5.031.000 | EV eind boekjaar 2027 | € 4.172.000 VV begin boekjaar 2025 | € 168.000 | VV eind boekjaar 2027 | € 150.000 Resultaat 2025 | -/- € 56.000 | Begroot resultaat 2027 | -/- € 161.000 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Wethouder van de Woerdt vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja VGGM Type | Gemeenschappelijke Regelingen | Bijdrage | € 5,5 miljoen Zeggenschap % | Brandweer 5,2% | Risico | middel Gezondheidszorg 6,6% EV begin boekjaar 2027 | € 10.157.000 | EV eind boekjaar 2027 | € 9.935.000 VV begin boekjaar 2027 | € 56.401.000 | VV eind boekjaar 2027 | € 55.261.000 Resultaat 2025 | € 1,15 miljoen | Begroot resultaat 2027 | € 0 Bestuurlijke vertegenwoordiging | Burgemeester Kalfs vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur Geregistreerd in het GR-register | Ja Bank Nederlandse Gemeenten Type
| Naamloze vennootschap | Bijdrage | € 0 Zeggenschap % | 0,3467% | Risico | laag EV begin boekjaar 2025 | € | 4.777 mln | EV eind boekjaar 2025 | € 4.863 mln VV begin boekjaar 2025 | € 123.164 mln | VV eind boekjaar 2025 | € 110.472 mln Resultaat 2025 | € 172 mln | Begroot resultaat 2027 | € nog niet bekend Bestuurlijke vertegenwoordiging | Geen bestuurlijke vertegenwoordiging. Stem in aandeelhoudersvergadering. 109 Vitens Type | Naamloze vennootschap | Bijdrage | € 0 Zeggenschap % | 0,647% | Risico | laag EV begin boekjaar 2025 | € | 713,6 mln | EV eind boekjaar | € 809,1 mln VV begin boekjaar 2025 | € 1.684,8 mln | VV eind boekjaar | € 1.846,0 mln Resultaat 2025 | € 90,6 mln | Begroot resultaat 2027 | € nog niet bekend Bestuurlijke vertegenwoordiging | Geen bestuurlijke vertegenwoordiging. Stem in aandeelhoudersvergadering. Warmtenet Lingewaard BV. Type | Besloten vennootschap | Bijdrage | € 0 Zeggenschap % | 51% | Risico | middel EV begin boekjaar 2025 | € | 1.547.000 | EV eind boekjaar 2025 | € 1.518.000 VV begin boekjaar2025 | € 585.000 | VV eind boekjaar 2025 | € 33.000 Resultaat 2025 | -/- € 29.000 | Begroot resultaat 2027 | nog niet bekend Bestuurlijke vertegenwoordiging | Geen bestuurlijke vertegenwoordiging. Stem in aandeelhoudersvergadering.
Toelichting per verbonden partij Doelgroepenvervoer Arnhem Nijmegen De bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Arnhem Nijmegen voert voor 18 gemeenten in de regio het aanvullend vervoer uit voor de doelgroepen Wmo, leerlingenvervoer en Jeugd. In programma 6 van de begroting staat de inhoudelijke bijdrage aan de doelen van de begroting op dit onderdeel beschreven. De vervoersorganisatie brengt de belangen van de deelnemende gemeenten samen op het gebied van aanvullend vervoer. Zij werken aan het tot stand brengen, ontwikkelen en in stand houden van een kwalitatief hoogwaardig, herkenbaar, efficiënt en eenvoudig te gebruiken vervoersysteem. Dit vervoer rijdt per 1 september 2016 onder de naam Avan. Euregio Rijn Waal De Euregio Rijn-Waal is een Nederlands-Duits openbaar lichaam, waarbij circa 50 gemeenten en regionale overheden zijn aangesloten. De Euregio Rijn-Waal heeft als belangrijkste doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren. In het werkgebied van de Euregio Rijn-Waal bestaan veel mogelijkheden voor een sterke economische en maatschappelijke ontwikkeling. De Euregio Rijn-Waal brengt partners bij elkaar om gezamenlijke initiatieven te starten en zo gebruik te maken van synergie-effecten.
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Aan de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen nemen 17 gemeenten uit de regio deel. Gezamenlijk staan zij voor de uitdaging om groei van wonen, werken en mobiliteit te realiseren én tegelijkertijd het groene karakter van deze bijzondere regio te versterken. De focus ligt op 5 opgaven: circulariteit, cultuur & toerisme, economie, mobiliteit en woningbouw. Binnen die opgaven zijn er speerpunten benoemd waaraan gewerkt wordt. In de programma's 2, 3, 7 en 8 van de begroting staat de inhoudelijke bijdrage aan de doelen van de begroting op dit onderdeel beschreven. De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen werkt samen met de provincie Gelderland, organisaties en bedrijven uit de regio in de stichting The Economic Board. Hieraan wordt door alle deelnemende gemeenten aan de Groene Metropoolregio een subsidie verstrekt. De samenwerking geven zijn vorm in het Bestuursakkoord Arnhem – Nijmegen. Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Gelderland Centraal 110 111 De MGR Sociaal Domein voert voor 11 gemeenten taken binnen het Sociaal Domein uit. De gemeenschappelijke regeling is modulair opgebouwd. Dat betekent dat deelname mogelijk is per module.
Gemeente Lingewaard neemt de volgende modules af: • Inkoop Zorg; • Onderwijszaken; • Werkgeversservicepunt; • Contractmanagement inburgering; • Werkgeverschap SW medewerkers; • Regionale Facilitering Zorg. In programma 6 van de begroting staat de inhoudelijke bijdrage aan de doelen van de begroting op dit onderdeel beschreven. Omgevingsdienst Groene Metropool De ODGM verricht (deels voorgeschreven) taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen de taakvelden bouw en milieu. Daarnaast geven zij ook advies aan hun partners, zoals gemeenten en provincies. Dit doet zij sinds 2026 voor de regio Nijmegen en Arnhem gezamenlijk. De ODGM heeft zeventien opdrachtgevers: 10 gemeenten in de regio Arnhem, 6 gemeenten in de regio Nijmegen en de provincie Gelderland. Daarnaast worden taken uitgevoerd voor andere Gelderse omgevingsdiensten en de provincie Overijssel. Zij zijn een uitvoeringsdienst. In de programma’s 7 en 8 van de begroting staat de inhoudelijke bijdrage aan de doelen van de begroting op dit onderdeel beschreven. Recreatieschap Overbetuwe Het recreatieschap behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten Arnhem, Overbetuwe en Lingewaard op het terrein van de openluchtrecreatie en het toerisme in het gebied. In programma 5 van de begroting staat de inhoudelijke bijdrage aan de doelen van de begroting op dit onderdeel beschreven.
Park Lingezegen De gemeenten Arnhem, Nijmegen, Overbetuwe en Lingewaard nemen gezamenlijk deel aan de gemeenschappelijke regeling park Lingezegen. Dit park vormt de groene buffer tussen de twee grote steden Nijmegen en Arnhem. Deze regeling heeft als doel het beheer van het publiek toegankelijk groen tussen de steden en de financiering van dat beheer. De organisatie heeft tot doel de realisatie en coördinatie van het beheer van Park Lingezegen op basis van het Beheerplan Park Lingezegen en het Masterplan én het exploiteren van gronden en een evenemententerrein en het stimuleren van doorontwikkeling in het Park. In programma 5 van de begroting staat de inhoudelijke bijdrage aan de doelen van de begroting op dit onderdeel beschreven. Veiligheidsregio Gelderland Midden De Veiligheidsregio Gelderland Midden (VGGM) wil de veiligheid van iedereen die in het gebied woont, werkt en verblijft vergroten door crisisbeheersing en rampenbestrijding efficiënt, effectief en professioneel te organiseren. Om dit te realiseren werken zij intensief samen met politie, brandweer, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en alle vijftien gemeenten. Afhankelijk van de aard en oorzaak van een incident werken zij ook samen met Defensie, het Openbaar Ministerie en andere overheden.
In programma 1 en 7 van de begroting staat de inhoudelijke bijdrage aan de doelen van de begroting op dit onderdeel beschreven. 112 Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) De aandeelhouders van de BNG zijn de Staat der Nederlanden (voor 50%) en provincies en gemeenten (gezamenlijk eveneens 50%). Gemeten naar balanstotaal is de BNG de grootste overheidsbank van Nederland. De bank heeft een triple-A rating. Deze “beste rating” in de bankwereld is herbevestigd door kredietbeoordelaars. Klanten van de BNG zijn overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en openbaar nut. De BNG biedt financiële diensten op maat zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen. Ook participeert de bank in publiek-private samenwerking (PPS). Vitens Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland. Vitens levert drinkwater aan 6 miljoen mensen en bedrijven in de provincies Flevoland, Friesland, Gelderland, Utrecht, Overijssel en een aantal gemeenten in Drenthe en Noord-Holland. Vitens is een publiek bedrijf. De aandelen van Vitens zijn voor 100% in handen van provinciale en gemeentelijke overheden. Naast de provincies Utrecht, Gelderland, Overijssel, Flevoland en Friesland gaat het daarbij om 106 gemeenten in het verzorgingsgebied.
Wettelijk is vastgelegd dat de aandelen van de drinkwaterbedrijven in publieke handen blijven. Gezien de financiële positie van Vitens en de investeringsopgave voor de komende jaren, is versterking van het eigen vermogen essentieel om tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten financiering aan te kunnen trekken. Op termijn staat, als gevolg van de investeringsopgave, de financiële gezondheid van Vitens bij ongewijzigd WACC-beleid onder druk. Vitens ziet de komende jaren geen ruimte om dividend uit te keren aan de aandeelhouders. Vitens blijft ernaar streven om haar (financiële) performance te verbeteren. Warmtenet Lingewaard B.V. De gemeenteraad stemde op 1 april 2021 in met de uitgangspunten voor oprichting van het bedrijf Warmtenet-werk Lingewaard B.V. (WNL). Dit bedrijf startte de uitbreiding van het warmtenet binnen NEXTgarden. Op die manier wordt het mogelijk om warmte te leveren aan bestaande en nieuwe (tuinbouw)bedrijven. Met de nieuwe Wet collectieve warmte zal de strategische focus van WNL meer naar een rol in de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving verschuiven. Deze ontwikkeling, met als belangrijke aanjager de verdiepende fase voor de haalbaarheid van een warmtenet in De Zilverkamp, vormt aanleiding om verder te onderzoeken of en hoe de verbreding naar een integraal publiek warmtebedrijf onder de komst van deze nieuwe wet zal kunnen plaatsvinden.
Stichting Centrummanagement Lingewaard De gemeente, vastgoedeigenaren en de ondernemersverenigingen Huissen en Gendt werken samen aan het versterken van de centra in de twee kernen. De stichting heeft als doel het versterken van de aantrekkingskracht en daarmee het economisch functioneren van de winkels, horeca, dienstverlening en de weekmarkten in de centra van de gemeente Lingewaard en ook het verbeteren van het vestigings- en verblijfsklimaat in het gebied. 113 Paragraaf 7 Grondbeleid Visie op grondbeleid Huidig grondbeleid De gemeenteraad heeft op 29 januari 2026 de ’Nota Grondbeleid Lingewaard 2026’ vastgesteld. Hierin zijn de kaders gesteld voor de uitvoering van het grondbeleid. Het Grondbeleid 2026 richt zich op maatschappelijke regie binnen financieel verantwoorde grenzen. De gemeente kiest haar rol afhankelijk van de aard van het initiatief en het publiek belang: soms zelf initiërend, soms samenwerkend, soms toetsend, soms verleidend of afwachtend. Het uitgangspunt is dat de gemeentelijke inzet staat in verhouding staat tot de maatschappelijke meerwaarde en uitvoerbaarheid van het initiatief. Het beleid rust op drie pijlers: 1. Richting geven aan de inzet van gronden en instrumenten voor het realiseren van maatschappelijke opgaven; 2. Integraal afwegen of initiatieven bijdragen aan gemeentelijke doelen én financieel haalbaar zijn; 3.
Transparant en beheerst handelen, met duidelijke verantwoordelijkheden, financiële borging en bestuurlijke verantwoording. Zonder maatschappelijke waarde geen reden om te handelen en zonder financiële onderbouwing geen mogelijkheid om dat verantwoord te doen. Wijze uitvoering grondbeleid De ingezette koers vraagt om bewuste keuzes. Een actievere inzet van het grondbeleid, bijvoorbeeld door zelf initiatief te nemen, actief bij te dragen aan planvorming of afspraken te maken over uitvoering en investering, vereist altijd een onderbouwde integrale afweging waarin maatschappelijke meerwaarde, financiële haalbaarheid en uitvoerbaarheid worden beoordeeld. Zo gaan regiekeuze, uitvoeringskracht en financiële ruimte hand in hand. De doelen in deze begroting realiseren we conform deze koers. Op dit moment hebben we drie complexen waar we een actieve rol hebben aangenomen. We hebben twee actieve complexen voor woningbouw en een actief complex voor glastuinbouw. Het nieuwe grondbeleid kan ondersteunend zijn bij het halen van de maatschappelijke doelstellingen zoals deze zijn opgenomen in de begroting 2027. Beleidsuitgangspunten reserves Reserve grondexploitatie Het grondbeleid heeft een grote financiële impact. De eventuele baten, maar vooral de financiële risico’s zijn van belang voor de algemene financiële positie van de gemeente.
Voor het grondbeleid is een reserve grondexploitatie aanwezig. Deze reserve dient ter dekking van onvoorzienbare risico’s en als voorziening voor risico’s op aangekochte (strategische) gronden die nog niet in exploitatie zijn genomen. De reserve grondexploitatie wordt gevoed uit de (positieve) eindresultaten van alle afgesloten (grond)exploitaties, alle tussentijdse winstnemingen plus de positieve bijstellingen (verlagingen) van getroffen verliesvoorzieningen. Als uit de kostprijsberekening blijkt, dat bij een complex een verlies wordt verwacht, treffen we hiervoor een voorziening (artikel 44 BBV), die we ten laste van deze reserve brengen. Indien de reserve grondexploitatie volledig is ingezet voor de afdekking van de (verwachte) verliezen van grondexploitaties, dan komen de tekorten, conform de actuele nota Grondbeleid, ten laste van de algemene reserve. Wanneer de reserve grondexploitatie hoger is dan nodig voor het opvangen van verwachte tekorten en risico's, kan de gemeenteraad besluiten het overschot af te romen. De reserve grondexploitatie bedroeg per 1-1-2026 € 7.634.052 (na resultaatbestemming, na aftrek van de ten laste van de reserve grondexploitaties getroffen verliesvoorzieningen en na aftrek van de voorzieningen van verliezen, die in het verleden in de grondexploitaties zijn ingebracht).
Rekening houdend met de winst- en verliesverwachtingen is het verloop van de reserve grondexploitaties naar verwachting als volgt: Saldo 1-1-2026 | € 7.634.052 Af | Voormalige bibliotheek Gendt (1e turap 2026) | € 80.000 N Af | Verhoging verliesvoorziening Sallandstraat, Haalderen 2026 | € 103.900 N Af | Verhoging verliesvoorziening Aloysiuslocatie, Huissen 2026 | € 7.000 N Bij | Afsluiting complex Markt 20-24, Gendt 2026 | € 250 V Saldo 31-12-2027 | € 7.443.402 Voorzieningen verliesgevende actieve grondexploitaties Wanneer voor een complex op basis van de jaarlijkse geactualiseerde exploitatieopzet een verlies op eindwaarde (EW) optreedt, dan treffen we een verliesvoorziening. De verliesvoorziening per 31-12-2025 baseren we op de actualisatie van de grondexploitaties voor de jaarrekening 2025. Deze voerden we in maart 2026 uit. De bijstelling van de verliesvoorziening baseren we op de huidige prognose van de geactualiseerde grondexploitaties voor de begroting 2027. Deze voerden we in juli 2026 uit.
Complex- | Complexnaam | Getroffen | Bijstelling op | Verliesvoorziening nummer | verliesvoorziening | basis van | na bijstelling op per 31-12-2025 | huidige | basis van huidige prognose | prognose A.111 | Aloysiuslocatie, Huissen | € 2.332.500 | € 7.000 | € 2.339.500 A.112 | Sallandstraat, Haalderen | € 2.684.200 | € 103.900 | € 2.788.100 Totaal | € 5.016.700 | € 110.900 | € 5.127.600 Faciliterende projecten Bij faciliterende projecten verhaalt de gemeente haar kosten zoveel mogelijk op de initiatiefnemer of ontwikkelaar. Anders dan bij een actieve grondexploitatie heeft de gemeente hierbij geen eigen grondexploitatie en loopt zij in beginsel geen ontwikkelrisico. Wel maakt de gemeente kosten voor onder andere planbegeleiding, overleg, onderhandeling, contractvorming en toetsing. Deze kosten worden aan de hand van de landelijke plankostenscan berekend en, waar mogelijk, vastgelegd in een overeenkomst of publiekrechtelijk kostenverhaal. De werkelijke kosten kunnen gedurende het project echter afwijken van de plankostenscan. Dit geldt met name voor de gemeentelijke ambtelijke inzet, omdat de benodigde uren afhankelijk zijn van de voortgang, complexiteit en dynamiek van het project. De grondslag voor het kostenverhaal is op twee manieren begrenst. In de eerste plaats zijn de kostensoorten begrenst (kostensoortenlijst artikel 13.11 Omgevingswet).
In de tweede plaats is het toepassingsbereik begrensd (aangewezen activiteiten artikel 8.13 Omgevingsbesluit). 114 Het uitgangspunt is dat faciliterende projecten kostendekkend worden uitgevoerd. Vooraf is echter niet altijd met zekerheid vast te stellen of alle gemeentelijke kosten volledig kunnen worden verhaald. Wanneer de werkelijke kosten hoger uitvallen dan het verhaalbare bedrag, komt het verschil ten laste van de reserve grondexploitatie. De omvang van een eventueel tekort wordt gedurende de looptijd van het project periodiek geactualiseerd. Een voorzienbaar tekort wordt verwerkt zodra dit zich voordoet. Risico’s van de grondzaken De gemeente beschikt over een reserve grondexploitatie voor het opvangen van positieve en negatieve resultaten en risico's binnen actieve en faciliterende projecten. Deze reserve vormt een financiële buffer voor gebiedsontwikkelingen en maakt onderdeel uit van de gemeentelijke risicobeheersing. Twee keer per jaar, bij de begroting en de jaarstukken, voeren we een risico-inventarisatie uit. Op basis daarvan beoordelen we of de reserve grondexploitatie toereikend is om de risico's binnen het grondbeleid af te dekken. Op dit moment biedt de reserve hiervoor voldoende dekking. Prognose resultaten bouwgrondexploitaties Hieronder de actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale actieve bouwgrondexploitaties (exclusief winstneming).
Complexen | Einde | Winstverwachting/ looptijd | Verliesverwachting V=voordeel N=nadeel Woningbouw A.111 Aloysiuslocatie, Huissen | 31-12-2027 | € 2.339.428 N A.112 Sallandstraat, Haalderen | 31-12-2029 | € 2.788.048 N Glastuinbouw A.110 Glastuinbouwgebied Bergerden | 31-12-2029 | € 135.684 V In 2027 sluiten we de grondexploitatie Aloysiuslocatie Huissen af. 115 116 Paragraaf 8 Klimaat, Energie en Circulariteit We werken toe naar een klimaatbestendig, energieneutraal en circulair Lingewaard in 2050 om de gevolgen van klimaatverandering te beperken. Dit doen we volgens het strategisch beleidsprogramma Klimaat, Energie en Circulariteit. Als gemeente doen wij dit niet alleen. Inwoners, bedrijven en andere organisaties zijn hard nodig om veranderingen aan gedrag, huis of tuin aan te brengen. Een middel om hen te informeren, stimuleren en aan te zetten om veranderingen door te voeren is de communicatiecampagne ‘Het Stroomt’ in Lingewaard. Hierbij gaan we de wijken in, publiceren we artikelen via social media en het gemeentenieuws en delen we onder anders deurbordjes uit aan ondernemers. Door regionale samenwerking met partners, onder andere binnen het KAR en de Groene Metropoolregio, benutten we gezamenlijke kennis, expertise en capaciteit.
Hierdoor kunnen we ontwikkelingen versnellen, efficiënter werken en sneller komen tot uitvoerbare oplossingen voor de klimaat-, energie- en circulariteitsopgaven. Klimaatadaptatie Wat willen we bereiken? Wateroverlast, overstromingen, gevolgen van droogte én hitte beperken behoren tot klimaatadaptatie. We willen de impact van wateroverlast, overstromingen, droogte en hitte zoveel mogelijk beperken. Hoewel we erkennen dat deze natuurlijke verschijnselen onvermijdelijk zijn, streven we ernaar de overlast die zij veroorzaken te minimaliseren. Wat gaan we doen: 1. We voeren campagne om inwoners bewust te maken van wat klimaatadaptatie is en hoe zij hier zelf aan kunnen bijdragen en de effecten ervan kunnen beperken. 2. We geven gratis planten weg en halen stenen op bij inwoners, ‘Operatie Steenbreek’. 3. Samen met de regio voeren we de maatregelen uit vanuit de Samenwerkingsagenda 2024-2030, waaronder het uitvoeren van een nieuwe stresstest. 4. We richten diverse infrastructurele projecten klimaatbestendig in (regenberging, infiltreren, minder stenen en meer groen). Energietransitie Wat willen we bereiken? Lingewaard is elektriciteitsneutraal in 2030 en energieneutraal in 2050. Wat gaan we doen: 1.
We stimuleren een jaarlijkse energiebesparing in de gebouwde omgeving van 2,5% door middel van het aanzetten tot isoleren en het uitkeren van subsidies (Operatie Isolatie, Omruilen witgoed, VvE's, Inwonersinitiatieven opzetten) of een lening te verstrekken (Toekomst Bestendig Wonen lening), het delen van advies en kennis (REE, Energiesteunproject en Het Energieloket Lingewaard) om handelingsperspectief aan inwoners te geven. 2. We zetten een (wettelijk verplicht) Energiehuis op zodat er een plaats is (online of fysiek) waar inwoners terecht kunnen voor advies over de energie-/warmtetransitie. 3. We zetten stappen in de warmtetransitie zodat in 2050 de gebouwde omgeving aangesloten is op een alternatieve warmtebron door het uitbreiden van het warmtebedrijf, het Warmte-uit-Water project warmtenet Zilverkamp (samen met Arnhem) verder te onderzoeken. We verrichten nader onderzoek naar collectieve warmtesystemen in buurten van Gendt en Bemmel. Ook trekken we de wijken in, 117 onder andere met ‘Het Stroomt’, om inwoners beter te betrekken in de warmtetransitie en een volgende stap te kunnen laten nemen op weg naar aardgasvrij wonen. 4.
We werken toe naar een robuust energiesysteem door met Liander de buurtaanpak (toevoegen transformatorhuisjes voor het versterken van het elektriciteitsnet) uit te rollen, met de GMR stimuleren we netbewust bouwen en we faciliteren initiatieven van bedrijventerreinen rondom netcongestie en energiehubs. 5. In NEXTgarden werken we verder aan het doel ‘Energieneutraal 2030’ door het uitvoeren van het Regiodeal-project ‘Sustainable Innovation Hub’ en zetten in op het ontwikkelen van duurzame energiebronnen en energie-uitwisseling. Circulariteit Wat willen we bereiken? In 2050 is Lingewaard volledig circulair. Vanaf 2030 gebruiken we nog maar de helft van de nieuwe grondstoffen, zoals metalen, mineralen en fossiele grondstoffen. We hergebruiken materialen zoveel mogelijk en voorkomen verspilling. Wat gaan we doen: 1. We hergebruiken grondstoffen bij bouw en grond-weg-waterbouwprojecten zoals bij de reconstructie van de Rijnstraat in Doornenburg waarbij circulariteit de hoogste prioriteit krijgt. 2. We kopen meer circulair in, daarvoor implementeren we de MKI (milieukostenindicator). 3. We creëren met de GMR gezamenlijk kaders voor toekomstbestendig bouwen. 4. We besteden nadrukkelijk aandacht aan kennisdeling door structureel goede voorbeelden met ondernemers te communiceren.
Wat mag het kosten? Algemeen Budget duurzaamheid Voor het beleidsterrein duurzaamheid is € 180.000 opgenomen in de begroting. We zetten dit budget in voor een verdiepende warmtestudie in Gendt, een subsidieregeling voor kleine VvE’s, een jaarlijkse bijdrage aan de circulaire regio van de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen en advieskosten om als gemeente meer circulair in te kopen. CDOKE Voor 2027 ontvangt de gemeente Lingewaard een bedrag van € 1.474.000 voor het uitvoeren van het klimaatakkoord. Deze tijdelijke uitvoeringsmiddelen van de regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) worden jaarlijks verstrekt tot 2030. Deze uitvoeringsmiddelen zijn bedoeld voor personele inzet, inhuur of onderzoek/adviesbureaus voor de uitvoering van het klimaat-, energie- en circulariteitbeleid. Dit budget zetten we in voor het soortenmanagementplan, deelmobiliteit en de inhuur van diverse projectleiders zoals voor Caprice. Daarnaast wordt dit budget ook ingezet om aan het Energieloket Lingewaard van Stichting Lingewaard Energie een subsidie van € 126.000 te verstrekken. Klimaatadaptatie Budget adaptatiestrategie in de meerjarenbegroting Voor het samenwerkingsverband Water & Klimaat Rivierenland is € 41.000 opgenomen in programma 7.
118 Energietransitie Energietransitiefonds Het Energietransitiefonds is een bestemmingsreserve met als doel om snel en flexibel in te spelen op de kansen die zich voordoen. Dit kan in de vorm van projecten die we vooraf begroten of als kansen die zich in de loop van het jaar voordoen. Het dient ertoe de energie- en warmtetransitie een stap vooruit te helpen. In 2027 onttrekken we € 120.000 uit het Energietransitiefonds. De onttrekking wordt ingezet voor een website de Isolatievergelijker, een subsidieregeling Inwonersinitiatieven en de communicatiecampagne ‘Het Stroomt’. Subsidie Proeftuin aardgasvrije wijken In 2020 ontvingen we een subsidie van € 4,15 miljoen van het Rijk voor de ‘Proeftuin aardgasvrije wijken’ (PAW). Hiervan heeft de gemeente € 3,5 miljoen gereserveerd voor de onrendabele top voor de verandering van warmtebron (overstap van aardgas naar een duurzame manier van verwarmen). Het verschil van € 650.000 zetten we in voor het financieren van onderzoeken, communicatie en participatie. Van de € 650.000 is nog € 270.000 over. Dit bedrag is beschikbaar tot en met 2028. Subsidie Lokale aanpak isolatie Om inwoners te helpen met het isoleren van hun woning ontvingen we € 4,5 miljoen subsidie van het rijk. Dankzij deze subsidie kunnen inwoners isolatie krijgen voor hun woning. Dit doen we door middel van het project Operatie Isolatie. Deze subsidie loopt tot en met 2028.
Subsidie Energiebesparing voor energiearmoede Vanuit het rijk hebben we een subsidie ontvangen voor de bestrijding van energiearmoede. Deze subsidie is bedoeld om inwoners in energiearmoede te helpen met het nemen van energiebesparende maatregelen. Dankzij deze subsidie hebben we de projecten witgoedregeling en Energiesteun met Incluzio. Deze subsidie loopt tot en met 2027. Circulariteit Circulariteit kent geen afzonderlijk budget. De hiervoor benodigde middelen zijn opgenomen binnen het budget Duurzaamheid zoals in het beleidskader is opgenomen. Beleidsnota's Contourennota Accommodatie- en Vastgoedbeleid 2019 Visie en laadpalenbeleid 2025 Regionale Adaptie Strategie (2021) Lokale Adaptatie Strategie (2022) Beleidskader Energietransitie 2026-2029 (2026) Energievisie A15/Betuweroute (2025) Beleidskader Circulariteit 2026-2030 (2025) Warmteprogramma 2026 - 2035 (2026) 119 Paragraaf 9 Openbaarheid Wet open overheid (Woo) Onze gemeentelijke informatie maken we binnen wettelijke kaders beschikbaar. Hierbij volgen we de inspanningsverplichtingen uit de Wet open overheid en publiceren we actief de verplichte informatiecategorieën uit tranche 1. Iedereen kan de openbaar gemaakte informatie raadplegen via de Woo- index (Woo-index Gemeente Lingewaard | Overheid.nl) die het Rijk beschikbaar stelt.
Is bepaalde informatie niet openbaar, dan kan die informatie opgevraagd worden via een Woo-verzoek (passieve openbaarmaking). Woo-verzoeken handelen we snel af Woo-verzoeken handelen we in principe binnen vier weken af nadat we het verzoek hebben ontvangen. Deze termijn kunnen we met twee weken verdagen. De termijn van vier weken is relatief krap. Alle gevraagde informatie moeten we verzamelen, beoordelen en anonimiseren. De verzoeken handelen we af binnen de kaders van de wet en de daarin genoemde uitzonderingsgronden. We hanteren daarbij het uitgangspunt dat we zoveel mogelijk informatie delen. Indicator Meetbaar resultaat W2025 B2026 B2027 Woo-verzoeken Percentage Woo-verzoeken dat we binnen de 4-wekentermijn afhandelen 47,8% >70% >70% Financiële overzichten Algemene dekkingsmiddelen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Het betreft met name de OZB en de uitkeringen uit het Gemeentefonds. Deze middelen kennen in tegenstelling tot heffingen zoals het rioolrecht of de afvalstoffenheffing geen vooraf bepaald bestedingsdoel.
(bedragen x € 1.000) Algemene dekkingsmiddelen | Rekening | Begroot | Begroot 2025 | 2026 * | 2027 OZB (groei + index) | 15.129 | 16.319 | 17.579 Gemeentefonds (Algemene uitkering) | 87.754 | 88.340 | 92.538 Uitkering deelfonds sociaal domein | 3.993 | 3.872 | 3.694 Dividenden | 48 | 55 | 28 Saldo van de financieringsfunctie | 340 | -273 | 249 Overige algemene dekkingsmiddelen • | Toeristenbelasting | 135 | 158 | 138 • | Verblijfsbelasting | 66 | 100 | 100 • | Hondenbelasting | 250 | - | - Vrij besteedbare middelen | 107.715 | 108.571 | 114.326 * Begroting 2026 na wijzigingen (meicirculaire 2026 en 1e turap 2026). 120 121 Overhead Alle lasten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces zijn overhead: • De directie; • Personeel en organisatie; • Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; • Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement); • Juridische zaken; • Bestuurszaken en bestuursondersteuning; • Facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging; • Informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; • Documentaire informatievoorziening (DIV); • Managementondersteuning primair proces.
De totale lasten van de overhead worden verdeeld conform de wijze zoals beschreven in onze Financiële verordening (artikel 16, lid 3.) Overhead (bedragen x € 1.000) Begroting 2027 Salarissen inclusief inhuur derden 33.245 Algemene kosten en advieskosten 244 Overige personeelslasten 231 Opleidingen 578 Doorbelasting ICT-samenwerking -889 Directe uren naar producten -21.287 Totaal personeelslasten 12.122 Huisvesting gemeentekantoor en -werf 1.444 Facilitaire dienstverlening 686 Materieel Technisch Wijkbeheer -12 Informatisering & Automatisering 3.300 Documentaire Informatievoorziening 197 Ondernemingsraad 149 Organisatieontwikkeling 59 Personeelsbeleid & -beheer 1.085 Versterking dienstverlening 208 Totaal indirecte lasten 7.116 Begroting en verantwoording 109 Communicatie 74 Juridische kwaliteitszorg 296 Representatie 111 Totaal overhead producten 590 Totaal overhead 19.828 Investeringsplan 2027 - 2030 Het investeringsplan is exclusief de investeringen die opgenomen zijn in het onderdeel ‘Aanvullend beleid en intensivering bestaand beleid’. Investeringsplan 2027-2030 | Bedrag | Dekking | Dekking | Dekken | Afsch | Lasten | Lasten | Lasten | Lasten Investeringen en prioriteiten | Investering | subsidie/ | reserve | middels | Looptijd | termijn | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2027-2030 | budget | afschrijv.
2 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.01 GMP 2027 (inclusief werkbudget infrastructuur) | 910 | 0 | 0 | 910 | 2027-2028 | 40 | 0 | 0 | 30 | 30 2.01 GMP 2028-2030 (inclusief werkbudget infrastructuur) | 2.730 | 0 | 0 | 2.730 | 2028-2030 | 40 | 0 | 0 | 0 | 30 2.02 Maatregelenprogramma GMP+ | 1.754 | 0 | 0 | 1.754 | 2026-2030 | 40 | 15 | 29 | 44 | 59 2.03 Hoogwatervrij maken Looveerweg | 1.185 | 0 | 0 | 1.185 | 2026-2029 | 25 | 0 | 0 | 0 | 57 2.04 Fietsvoorzieningen snelfietsroute langs A15 | 383 | 0 | 383 | 0 | 2027 | 40 | 0 | 13 | 13 | 13 2.05 Fietspad A325 Kattenleger | 175 | 0 | 0 | 175 | 2028 | 40 | 0 | 0 | 6 | 6 2.06 Vervanging wegen 2026 | 2.150 | 0 | 2.150 | 0 | 2026-2028 | 40-50 | 22 | 22 | 65 | 65 2.06 Vervanging wegen 2027 | 1.126 | 0 | 1.126 | 0 | 2027-2028 | 40-50 | 0 | 22 | 36 | 36 2.06 Vervanging wegen 2028 t/m 2030 | 15.919 | 0 | 15.919 | 0 | 2028-2032 | 40-50 | 0 | 0 | 5 | 161 2.07 Vervanging voetgangersbrug Kloosterlaan (H) | 100 | 100 | 0 | 2027 | 60 | 0 | 3 | 3 | 3 2.08 Doorfietsroute Huissen-Arnhem | 1.500 | 0 | 1.500 | 2026-2027 | 50 | 0 | 43 | 43 | 43 4 Onderwijs 4.01 IHP 2025 investeringen | 17.141 | 0 | 0 | 17.141 | 2029-2033 | 20-50 | 0 | 0 | 0 | 0 5 Sport en cultuur 5.01 Vervanging groen en bomen 2026 | 123 | 0 | 0 | 123 | 2026-2027 | 20 | 0 | 7 | 7 | 7 5.01 Vervanging groen en bomen 2027 | 123 | 0 | 0 | 123 | 2027 | 20 | 0 | 7 | 7 | 7 5.01 Vervanging
groen en bomen 2028-2030 | 369 | 0 | 0 | 369 | 2028-2030 | 20 | 0 | 0 | 7 | 14 5.02 Gastvrije Waaldijk | 100 | 0 | 0 | 100 | 2029-2032 | 40 | 0 | 0 | 0 | 0 5.03 Sporthal de Brink, turnlocatie | 542 | 0 | 0 | 542 | 2026-2027 | 20 | 0 | 32 | 32 | 32 6 Sociaal domein 6.01 Ontmoetingsruimte 't Zand Huissen | 100 | 0 | 0 | 100 | 2026-2027 | 50 | 0 | 3 | 3 | 3 7 Volksgezondheid en milieu 7.01 Investeringen riolering 2027 | 5.385 | 5.385 | 0 | 0 | 2027-2029 | 10-40 | 0 | 0 | 0 | 0 122 Investeringsplan 2027-2030 | Bedrag | Dekking | Dekking | Dekken | Afsch | Lasten | Lasten | Lasten | Lasten Investeringen en prioriteiten | Investering | subsidie/ | reserve | middels | Looptijd | termijn | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2027-2030 | budget | afschrijv.
7.01 Investeringen riolering 2028 | 3.882 | 3.882 | 0 | 0 | 2028-2030 | 10-40 | 0 | 0 | 0 | 0 7.01 Investeringen riolering 2029 | 3.845 | 3.845 | 0 | 0 | 2029-2031 | 10-40 | 0 | 0 | 0 | 0 7.01 Investeringen riolering 2030 | 7.899 | 7.899 | 0 | 0 | 2030-2032 | 10-40 | 0 | 0 | 0 | 0 9 Bestuur en organisatie 9.01 Uren investeringen 2027 | 500 | 0 | 0 | 500 | 2027 | 35 | 0 | 18 | 18 | 18 9.01 Uren investeringen 2028 en verder | 1.500 | 0 | 0 | 1.500 | 2028-2030 | 35 | 0 | 0 | 18 | 37 Totaal uitvoering 2027-2030 | 69.442 | 21.011 | 19.678 | 28.752 | 36 | 198 | 338 | 621 Ten tijde van het opstellen van de begroting was de verwachting dat de uitvoering van het GMP 2026 in 2026 is | 0 | 27 | 27 | 27 gestart. Totaal reservering nieuwe lasten 2027 en verder | 36 | 226 | 365 | 649 Gedekt door de reserves rehabilitatie wegen, civieltechnische kunstwerken en fietsvoorzieningen | -22 | -55 | -118 | -274 Totaal nieuwe lasten investeringen in de exploitatie | 15 | 171 | 247 | 375 123 Meerjarenbegroting 2027 - 2030 (+) = voordelig saldo | (-) = nadelig saldo Nr.
| Bedragen x € 1.000 | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Veiligheid | -5.668 | -5.659 | -5.584 | -5.584 1.1 | Crisisbeheersing en brandweer | -3.663 | -3.625 | -3.625 | -3.625 1.2 | Openbare orde en veiligheid | -2.005 | -2.034 | -1.959 | -1.959 2 | Verkeer, vervoer en waterstaat | -8.853 | -8.668 | -8.661 | -8.587 2.1 | Verkeer en vervoer | -8.690 | -8.505 | -8.498 | -8.424 2.2 | Parkeren | -163 | -163 | -163 | -163 3 | Economie | -1.489 | -1.483 | -1.483 | -1.483 3.1 | Economische ontwikkeling | -1.488 | -1.488 | -1.488 | -1.488 3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 60 | 60 | 60 | 60 3.3 | Bedrijvenloketten bedrijfsregelingen | -75 | -75 | -75 | -75 3.4 | Economische promotie | 14 | 20 | 20 | 20 4 | Onderwijs | -5.733 | -6.032 | -7.011 | -7.004 4.1 | Openbaar basisonderwijs | -10 | -10 | -10 | -8 4.2 | Onderwijshuisvesting | -3.688 | -3.986 | -4.976 | -4.971 4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -2.035 | -2.036 | -2.025 | -2.025 5 | Sport en cultuur | -10.186 | -10.670 | -10.667 | -10.787 5.1 | Sportbeleid en activering | -400 | -400 | -400 | -400 5.2 | Sportaccommodaties | -2.898 | -3.449 | -3.540 | -3.604 5.3 | Cultuurpresentatie en cultuurproductie | -501 | -501 | -501 | -501 5.5 | Cultureel erfgoed | -171 | -171 | -171 | -171 5.6 | Media | -1.002 | -1.002 | -1.002 | -1.002 5.7 | Openbaar groen en (openlucht)recreatie | -5.213
| -5.147 | -5.053 | -5.108 6 | Sociaal domein | -53.953 | -51.419 | -51.729 | -51.682 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | -4.557 | -4.658 | -5.081 | -5.034 6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | - | - | - 6.21 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | 322 | -14 | -14 | -14 6.22 | Toegang en eerstelijnsvoorz. Jeugd | -135 | -135 | -135 | -135 6.23 | Toegang en eerstelijnsvoorz. Integraal | -6.413 | -6.560 | -6.560 | -6.560 6.3 | Inkomensregelingen | -3.332 | -3.332 | -3.332 | -3.332 6.4 | WSW en beschut werk | -4.071 | -4.071 | -4.071 | -4.071 6.5 | Arbeidsparticipatie | -3.319 | -2.703 | -2.690 | -2.690 6.6 | Maatwerkvoorzieningen (Wmo) | -825 | -825 | -825 | -825 6.60 | Hulpmiddelen en diensten (WMO) | -2.883 | -2.274 | -2.274 | -2.274 6.71 | Maatwerkdienstverlening 18+ | - | - | - 6.711 | Huishoudelijke hulp (WMO) | -6.647 | -6.497 | -6.497 | -6.497 124 Nr.
| Bedragen x € 1.000 | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 6.712 | Begeleiding (WMO) | -1.633 | -972 | -872 | -872 6.713 | Dagbesteding (WMO) | -786 | -786 | -786 | -786 6.71A | Hulp bij het huishouden (Wmo) | - | - | - 6.71B | Begeleiding (Wmo) | - | - | - 6.71C | Dagbesteding (Wmo) | - | - | - 6.72 | Maatwerkdienstverlening 18- | - | - | - 6.72A | Jeugdhulp begeleiding | - | - | - 6.72B | Jeugdhulp behandeling | - | - | - 6.72C | Jeugdhulp dagbesteding | - | - | - 6.73A | Pleegzorg | - | - | - 6.73B | Gezinsgericht | - | - | - 6.73C | Jeugdhulp met verblijf overig | - | - | - 6.74A | Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf | - | - | - 6.74B | Jeugdhulp Crisis/LTA/GGZ-verblijf | - | - | - 6.74C | Gesloten plaatsing | - | - | - 6.751 | Jeugdhulp ambulant lokaal | -869 | -837 | -837 | -837 6.752 | Jeugdhulp ambulant regionaal | -11.577 | -10.738 | -10.738 | -10.738 6.753 | Jeugdhulp ambulant landelijk | -74 | -72 | -72 | -72 6.761 | Jeugdhulp met verblijf lokaal | -165 | -159 | -159 | -159 6.762 | Jeugdhulp met verblijf regionaal | -4.672 | -4.506 | -4.506 | -4.506 6.763 | Jeugdhulp met verblijf landelijk | -1.081 | -1.042 | -1.042 | -1.042 6.791 | PGB WMO | -163 | -163 | -163 | -163 6.792 | PGB Jeugd | -307 | -307 | -307 | -307 6.821 | Jeugdbescherming | -606 | -608 | -608 | -608 6.822 | Jeugdreclassering | -118 | -118 | -118 | -118 6.91 |
Coördinatie en beleid WMO | -43 | -43 | -43 | -43 7 | Volksgezondheid en milieu | -2.311 | -567 | -460 | -434 7.1 | Volksgezondheid | -2.976 | -2.991 | -2.908 | -2.908 7.2 | Riolering | 2.238 | 2.253 | 2.267 | 2.288 7.3 | Afval | 2.118 | 2.133 | 2.128 | 2.130 7.4 | Milieubeheer | -3.480 | -1.764 | -1.764 | -1.764 7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | -211 | -198 | -183 | -181 8 | Volkshuisvesting, Leefomgeving, Stedelijke | -3.274 | -2.871 | -2.499 | -2.717 vernieuwing 8.1 | Ruimte en leefomgeving | -1.906 | -1.607 | -1.457 | -1.457 8.2 | Grondexploitatie(niet-bedrijventerrein) | -16 | -16 | 206 | -16 8.3 | Wonen en bouwen | -1.352 | -1.248 | -1.248 | -1.245 9 | Bestuur en ondersteuning | 89.369 | 86.413 | 86.703 | 87.547 9.1 | Bestuur | -2.490 | -2.434 | -2.409 | -2.391 125 Nr. | Bedragen x € 1.000 | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 9.2 | Burgerzaken | -778 | -638 | -767 | -898 9.3 | Beheer overige gebouwen en gronden | -411 | -424 | -424 | -424 9.4 | Overhead | -19.828 | -20.457 | -21.215 | -22.525 9.5 | Treasury | 92 | 362 | 435 | 343 9.61 | OZB woningen | 12.729 | 13.390 | 13.970 | 14.776 9.62 | OZB niet-woningen | 4.850 | 5.073 | 5.276 | 5.534 9.64 | Belastingen overig | -903 | -903 | -903 | -903 9.7 | Algemene uitk. en ov. uitk.
gem.fonds | 96.232 | 95.632 | 98.974 | 103.462 9.8 | Overige baten en lasten | -124 | -3.188 | -6.232 | -9.426 9.9 | Vennootschapsbelasting | - | - | - Totaal Saldo van lasten en baten | -2.098 | -956 | -1.392 | -731 Mutaties reserves programma 1 t/m 9 | 1.139 | 711 | 453 | 811 Saldo MJB 2027-2030 | -958 | -245 | -939 | 81 126 Reserves en voorzieningen Verloop Algemene reserve (x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo per 1 januari | 30.498 | 29.979 | 27.868 | 26.773 | 24.984 Resultaat 2025 | 7.638 Toevoeg./onttrekk. resultaatbestemming 2025 | -2.518 Saldo 1-1-2026 ná resultaatbestemming | 35.618 Toevoeging/onttrekking saldi meerjarenbegroting 2027-2030 | -958 | -245 | -939 | 81 Af: saldo 2026 (incl 1e & 2e turap/meicirc./raadsbesluiten) | -2.470 Saldo 2026 | 33.148 Onderzoeken rondweg Haalderen en Huissen | -98 | -193 Bijdrage Tennis en Padelvereniging | -493 BR Implementatie inbesteden afval (Kaderbrief 2027) | -350 Vitens dekking exploitatie | -100 | -100 | -100 | -100 | -100 Structurele inzet algemene reserve | -750 | -750 | -750 | -750 | -750 Verplaatsing MSR Hof van Huesse | -280 Reiskostenregeling | -400 Uitbreiding parkeerplaatsen Molenweide | -215 Onderzoek (vracht)verkeerontsluiting Huissen | -13 Strategische visie NEXTgarden | -120 | -110 Startnotitie grotere opgaven in Bemmel | -125 Startnotitie Bemmel - Haalderen | -150 Startnotitie Huissen oost -
Angeren | -75 Saldo per 31-12 | 29.979 | 27.868 | 26.773 | 24.984 | 24.215 127 Overzicht reserves en voorzieningen | Stand | Resultaat- | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Stand eind 2025 | bestemming | eind 2030 Overzicht reserves Algemene reserve | 30.498 | 5.120 | -5.639 | -2.111 | -1.095 | -1.789 | -769 | 24.215 Bestemmingsreserves Reserves t.b.v. dekking van afschrijvingslasten Sociaal Culturele Centra | 269 | 0 | -38 | -35 | -36 | -36 | -37 | 87 Aanpassing kruising Valom | 300 | 0 | -12 | -11 | -11 | -11 | -11 | 244 Maatregelenprogramma GMP+ | 5.241 | 0 | -34 | -42 | -85 | -86 | -87 | 4.908 Fietsvoorzieningen | 2.169 | 0 | 0 | -6 | -43 | -44 | -45 | 2.031 MFA Haalderen | 1.550 | 0 | 0 | 0 | -70 | -71 | -72 | 1.337 Locatiegebonden kosten IHP OBC Bemmel | 1.270 | 0 | 0 | -32 | -32 | -32 | -32 | 1.143 Rehabilitatie wegen | 1.372 | 0 | 507 | 479 | 465 | 420 | 287 | 3.530 Tijdelijke huisvesting SGS | 79 | 0 | -79 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Parkeerplaatsen Molenweide | 0 | 0 | 72 | -1 | -1 | -1 | -1 | 68 Reserves t.b.v. toekomstige uitgaven en/of investeringen Bovenwijkse voorzieningen | 316 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 316 Reserve inzet woningbouw | 954 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 954 Reserves t.b.v.
personele verplichtingen en risico's Personele verplichtingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Bedrijfsvoering | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 Reserve grondexploitaties 128 Overzicht reserves en voorzieningen | Stand | Resultaat- | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Stand eind 2025 | bestemming | eind 2030 Reserve grondexploitatie | 7.634 | 0 | -191 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7.443 Reserves overige bestemmingen Budgetoverhevelingen | 1.010 | 740 | -1.750 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Werkplannen wijkplatforms | 30 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 30 Civieltechnische kunstwerken | 163 | 0 | 18 | 18 | 15 | 15 | 15 | 242 Kunst | 64 | 0 | -8 | 8 | 8 | 8 | 8 | 88 Landschapsfonds | 202 | 0 | -32 | 0 | 0 | 0 | 0 | 169 Sociaal domein | 1.075 | 0 | -555 | -29 | 0 | 0 | 0 | 491 Fonds ruimtelijke ontwikkeling | 12 | 0 | 0 | 0 | 0 | 222 | 0 | 233 Herinrichting openbaar gebied Sancta Maria Huissen | 135 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 135 Startersleningen | 404 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 404 Vervanging straatmeubilair | 175 | 0 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 | 275 NEXTgarden | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Transitiefonds energie | 1.082 | 0 | -200 | -120 | 0 | 0 | 0 | 762 Parkeren | 78 | 0 | -72 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6 Wmo-hulpmiddelen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Opvang ontheemden Oekraïne | 2.447 | 0 | 649 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.096 Beschermd wonen naar beschermd thuis | 2.034 | 0 | 127 | -177 | -92 | -8 | -8 | 1.875 Versterking
dienstverlening | 326 | 0 | -73 | -60 | 0 | 0 | 0 | 192 Voorbereidingskosten IKC De Doornick | 205 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 205 Progr. Landschap, Natuur en biodiversiteit | 1.132 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.132 Implementatie inbesteden afval | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Realisatiestimulans betaalbare woningen | 0 | 1.778 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.778 Groenfonds Lingewaard | 86 | 0 | 57 | 0 | 0 | 0 | 0 | 143 Opvang statushouders | 0 | 0 | 300 | 0 | 0 | 0 | 0 | 300 Buurtrealisatieplannen transformatorhuisjes | 0 | 0 | 360 | 0 | 0 | 0 | 0 | 360 129 Overzicht reserves en voorzieningen | Stand | Resultaat- | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Stand eind 2025 | bestemming | eind 2030 Totaal bestemmingsreserves | 31.815 | 2.518 | -935 | 12 | 138 | 396 | 37 | 33.981 Totaal reserves | 62.314 | 7.638 | -6.574 | -2.099 | -957 | -1.393 | -732 | 58.196 Overzicht voorzieningen Voorzieningen verplichtingen, verliezen en risico's Wethouderspensioenen | 5.690 | -266 | -266 | -266 | -266 | -266 | 4.360 Voorziening verlofsparen | 1.154 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.154 Voorziening verliesgevende grondexploitaties | 169 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 169 7.013 | 0 | -266 | -266 | -266 | -266 | -266 | 5.683 Egalisatievoorzieningen Onderhoud wegverhardingen | 7.103 | -1.612 | -209 | -209 | -209 | -209 | 4.653 Onderhoud civieltechnische kunstwerken | 309 | 6 | 17 | 17 | 17 | 17 | 383 Onderhoud gebouwen | 4.790 |
227 | 268 | 268 | 268 | 268 | 6.090 12.202 | 0 | -1.379 | 76 | 76 | 76 | 76 | 11.126 Vz van derden verkregen middelen met specifieke besteding Voorziening planschade | 1.128 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.128 Voorziening riolering | 5.776 | -520 | -466 | -552 | -580 | -655 | 3.001 Voorziening grafrechten | 1.312 | -100 | -100 | -100 | -100 | -100 | 812 8.216 | 0 | -620 | -566 | -652 | -680 | -755 | 4.941 Totaal voorzieningen | 27.431 | 0 | -2.266 | -756 | -842 | -871 | -945 | 21.750 Totaal reserves en voorzieningen | 89.744 | 7.638 | -8.839 | -2.856 | -1.800 | -2.264 | -1.677 | 79.946 130 131 Vooruitlopend op de besluitvorming zijn de mutaties in de reserves van de 2e Tussentijdse rapportage 2026 in bovenstaand overzicht opgenomen. Incidentele baten en lasten Het overzicht van incidentele baten en lasten is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het BBV bepaalt het onderscheid tussen incidentele en structurele posten. Daarbij geldt: • | Incidenteel: posten die het begrotingssaldo tijdelijk beïnvloeden. Dit kan eenmalig zijn, maar ook meerjarig als het gaat om projecten of subsidies met een duidelijk eindig doel of tijdelijke looptijd. • | Reserves: mutaties in reserves worden in het BBV in principe als incidenteel aangemerkt. Uitzonderingen hierop zijn reserves die kapitaallasten dekken en de structurele inzet van de algemene reserve.
Ook jaarlijkse dotaties die steeds gelijk blijven, vallen onder de incidentele mutaties. In dit overzicht zijn alleen lasten en baten opgenomen die materieel van omvang zijn. De gemeente heeft hiervoor een grens vastgesteld van € 50.000, aansluitend bij de rapportagegrens die wij in de jaarstukken hanteren voor onder- en overschrijdingen. Voor de reservemutaties geldt deze grens niet, deze worden altijd volledig opgenomen ongeacht het bedrag. Een groot deel van de mutaties in de tabel betreft de reserves. Stortingen in reserves worden als lasten weergegeven en onttrekkingen als baten. Voor deze reservemutaties wordt geen afzonderlijke toelichting opgenomen. Alleen de posten die geen reservemutaties zijn, lichten wij onder de tabel toe om het incidentele karakter te onderbouwen.
Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten 1 Veiligheid Iedereen veilig in Lingewaard | -75 | -75 Totaal programma 1 | -75 | - | -75 | - | - | - | - | - 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Rehabilitatie wegen | -534 | -542 | -560 | -583 Impuls woningbouw en | -170 | 170 bereikbaarheid Impuls mobiliteitsmaatregelen | -100 | -100 Onderzoeken vrachtverkeer Huissen | -90 Fietsvoorzieningen SFR15 | -28 Haalbaarheid rondwegen | -23 | 23 (coalitieakk) Straatmeubilair | -20 | -20 | -20 | -20 Civieltechnische-kunstwerken | -18 | -18 | -18 | -18 Totaal programma 2 | -983 | 193 | -680 | - | -598 | - | -621 | - 4 Onderwijs Inc. locatiegebonden kosten IHP | -456 2019 Inc.
locatiegebonden kosten IHP | -291 | -241 | -1.283 | -1.283 2025 Totaal programma 4 | -747 | - | -241 | - | -1.283 | - | -1.283 | - 132 Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten 5 Sport en cultuur Kunst | -8 | -8 | -8 | -8 Totaal programma 5 | -8 | - | -8 | - | -8 | - | -8 | - 6 Sociaal Domein Beschermd wonen/beschermd thuis | -555 | 555 | -8 | 8 | -8 | 8 | -8 | 8 Ambulantiseringsmiddelen Arnhem | -461 | 461 Frictiekosten bezuinigingen sociaal | -145 domein Strategische agenda sociaal domein | -29 | 29 Totaal programma 6 | -1.190 | 1.045 | -8 | 8 | -8 | 8 | -8 | 8 7 Volksgezondheid en milieu Transitiefonds energieprojecten 2027 | -120 | 120 Strategische visie NEXTgarden | -110 | 110 Alcohol en drugspreventie 2025-2028 | -82 | 82 | -84 | 84 Proeftuinen aardgasvrije wijken | -81 | 81 | -81 | 81 Totaal programma 7 | -393 | 393 | -165 | 165 | - | - | - | - 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Fonds ruimtelijke ontwikkeling | -222 | 222 Impuls woningbouw | -100 Implementatie Omgevingswet | -289 | -150 Totaal programma 8 | -389 | - | -150 | - | -222 | 222 | - | - 9 Bestuur en ondersteuning Project versterking dienstverlening | 60 Totaal programma 9 | - | 60 | - | - | - | - | - | - Totaal incidentele baten en lasten | -3.785 | 1.691 | -1.327 | 173 | -2.119 | 230 | -1.920 | 8
Toelichting Programma 1 Iedereen veilig in Lingewaard Voor fase 2 van de uitvoering van de motie ‘Iedereen veilig in Lingewaard, inclusief meisjes en vrouwen’ is incidenteel € 75.000 per jaar nodig voor 2 jaar. Fase 2 is een tijdelijke extra impuls waarbij we inzetten op: • | het betrekken van verenigingen, o.a. via sport- en cultuurpartners • | het faciliteren van trainingen voor vrijwilligers • | het aanpassen van het Integraal Veiligheidsplan • | het toevoegen van vragen aan de Veiligheidsmonitor die eenmaal per 4 jaar wordt gehouden • | het inzetten van instrumenten als subsidie- en vergunningsvoorwaarden om het onderwerp structureel in te bedden. 133 134 Programma 2 Impuls woningbouw en bereikbaarheid Op 4 juni jl. heeft de gemeenteraad besloten om incidenteel € 200.000 beschikbaar te stellen voor een extra eerste impuls voor woningbouw en bereikbaarheid. Deze lasten worden gedekt door de algemene reserve. Er is een inschatting gemaakt van de besteding van deze gelden in de jaren en hierbij is € 30.000 opgenomen in 2026 en € 170.000 in 2027. In de praktijk kan blijken dat er meer uitgaven zijn in 2026 en daarmee minder in 2027. Impuls mobiliteitsmaatregelen In het onderdeel aanvullend beleid en intensivering bestaand beleid in deze begroting is een aanvullende impuls opgenomen voor mobiliteit voor 2 jaar van € 100.000 per jaar.
Deze gelden zetten we in op knelpunten op de uitvoeringscapaciteit. Deze knelpunten komen voort uit een aantal nieuwe onderzoeken in 2027, waarvan de conclusies in 2028 een vervolg krijgen. Tegelijkertijd zetten we in die jaren meer uitvoeringscapaciteit op bestaande verkeersknelpunten en het Gemeentelijk Mobiliteitsplan. Onderzoeken vrachtverkeer Huissen In het onderdeel aanvullend beleid en intensivering bestaand beleid in deze begroting zijn een aantal (verkennende) onderzoeken opgenomen met betrekking tot de beperking van het vrachtverkeer door het centrum van Huissen. Dit betreft de volgende onderzoeken: • Truckspotting ad € 30.000 • Verkennend onderzoek bewegwijzering bedrijventerreinen ad € 20.000 • Verkennend onderzoek beïnvloeding navigatiesystemen vrachtverkeer ad € 15.000 • Verkennend onderzoek parkeerterrein Looveer ad € 25.000 Dit zijn incidentele onderzoeken waarmee met de conclusies onderbouwde keuzes gemaakt kunnen worden voor het te voeren beleid. Programma 4 Incidentele locatiegebonden kosten Integraal huisvestingsplan onderwijshuisvesting (IHP) 2019 In de komende jaren doen wij als gemeente forse investeringen in de huisvesting van onderwijs. Naast de investeringen die meerjarig worden afgeschreven zijn er voor de verschillende scholen ook incidentele kosten. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om sloopkosten en huur van noodlokalen.
Sloopkosten leiden direct tot eenmalige extra kosten en de huur van de noodlokalen voor de periode van de bouw van de school. De € 456.000 aan incidentele lasten betreffen de incidentele locatiegebonden kosten uit het IHP van 2019. Incidentele locatiegebonden kosten Integraal huisvestingsplan onderwijshuisvesting (IHP) 2025 In de komende jaren doen wij als gemeente forse investeringen in de huisvesting van onderwijs. Naast de investeringen die meerjarig worden afgeschreven zijn er voor de verschillende scholen ook incidentele kosten. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om sloopkosten en huur van noodlokalen. Sloopkosten leiden direct tot eenmalige extra kosten en de huur van de noodlokalen voor de periode van de bouw van de school. De € 291.000 aan incidentele lasten in 2027 oplopend naar € 1.283.000 in 2030 betreffen de incidentele locatiegebonden kosten uit het IHP van 2025. Programma 6 Beschermd wonen, beschermd thuis We voeren het Lokaal uitvoeringsplan beschermd wonen & beschermd thuis & Maatschappelijke opvang 2026-2027 uit. Dit leidt tot incidentele lasten van € 555.000 in 2027 die gedekt worden door de daarvoor bestemde reserve Beschermd wonen, beschermd thuis. 135 Ambulantiseringsmiddelen Arnhem In 2026 en 2027 ontvangen we ambulantiseringsmiddelen vanuit de gemeente Arnhem voor het thema beschermd wonen, beschermd thuis.