NIEUW 1549788 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2027 Aangepast 20102026
Tekst van het document
regionaal | -4.163 | -4.724 | -4.672 | -4.672 60639 | Jeugdhulp met verblijf regionaal | -4.163 | -4.724 | -4.672 | -4.672 | - 6.763 | Jeugdhulp met verblijf landelijk | -477 | -1.104 | -1.081 | -1.081 60640 | Jeugdhulp met verblijf landelijk | -477 | -1.104 | -1.081 | -1.081 | - 6.791 | PGB WMO | -147 | -154 | -163 | -163 60667 | PGB Wmo | -147 | -154 | -163 | -163 | - 6.792 | PGB Jeugd | -245 | -214 | -307 | -307 60666 | PGB jeugd | -245 | -214 | -307 | -307 | - 6.821 | Jeugdbescherming | -562 | -585 | -606 | -606 60641 | Jeugdbescherming | -562 | -585 | -606 | -606 | - 6.822 | Jeugdreclassering | -95 | -59 | -118 | -118 60642 | Jeugdreclassering | -95 | -59 | -118 | -118 | - 6.91 | Coördinatie en beleid WMO | -1.323 | -43 | -43 60626 | Coördinatie en beleid WMO | -1.323 | - | -43 | -43 | - 51 2025 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 6 | Sociaal domein | Werkelijk | Begroot | Begroot | Lasten | Baten Saldo exclusief mutaties reserves | -48.638 | -52.052 | -53.953 | -70.059 | 16.106 Onttrekkingen reserves | 1.316 | 1.188 | 584 | - | 584 Toevoegingen reserves | -854 | -425 | -461 | -461 | - Saldo inclusief mutaties reserves | -48.176 | -51.288 | -53.830 | -70.520 | 16.690 Beleidsnota's Beleidsplan sociaal domein 'Iedereen hoort erbij' Bestaanszekerheid voor iedereen Participatiebeleid Lingewaard 2024 Beleidsregels werk, inkomen en bijzondere vergoedingen Lingewaard 2025 Projectplan
re-integratie 2026-2027 Contourennota Accommodatie- en Vastgoedbeleid 2019 Woonzorgvisie Lingewaard 2025 – 2030 Kadernota "Samen aan Zet” 2022 e.v. (regio) Kadernota vervolgkoers Samen Aan Zet (beschermd wonen) Investeringsplan 6.01 | Ontmoetingsruimte 't Zand Huissen Investering | Looptijd | Toelichting € 100.000 | 2026-2027 | De fundering van het Gemeenschapshuis ’t Zand in Huissen is als gevolg van uitdroging van de ondergrond ongelijk gezet. Momenteel loopt een onderzoek naar de staat van de fundering om te komen tot passende maatregelen om het gebruik te continueren. 52 53 Strategische agenda
54 Financiële ontwikkelingen Bij het vaststellen van de Strategische Agenda Sociaal Domein 2024-2026 is ook bijbehorende begroting vastgesteld. Deze begroting wordt gedekt vanuit de reserve Sociaal domein en de reserve Beschermd wonen, beschermd thuis. Ondanks dat de Strategische Agenda Sociaal Domein eind dit jaar afloopt, zijn nog niet alle projecten afgerond. We stellen daarom voor deze in 2027 voort te zetten met de beschikbare middelen uit de reserve Sociaal Domein en de reserve beschermd wonen, beschermd thuis. Begin 2027 stelt de raad het nieuwe beleidsplan Sociaal Domein vast. Hierbij wordt ook het voorstel voor een nieuwe strategische agenda toegevoegd, met een voorstel voor de inzet van de resterende middelen reserve sociaal domein voor 2027 en verder. Voorbereiden sociale basis Afgerond. Kostenbeheersing maatwerk Afgerond. Beschermd wonen, beschermd thuis We voeren het door het college vastgestelde "Lokaal uitvoeringsplan beschermd wonen & beschermd thuis & Maatschappelijke opvang 2026-2027" uit. De uitvoering loopt dus door in 2027. Bestaanszekerheid Vanaf 2026 voeren we ons re-integratieprojectplan uit. Dit loopt door in 2027. De middelen hiervoor worden mede gevoed door de subsidies voor Grenztalentfit en de Europese subsidies voor sociale en actieve inclusie.
Transformatie van zorg naar gezondheid In navolging van de motie 'Langer zelfstandig thuis door inzet van herstelgerichte zorg en/of zelfredzaamheidsbevordering (reablement)' (03-07-2025) en het amendement 'Extra budget transformatie Sociaal Domein' (03-07-2025) stellen we voor om in 2027 een campagne te starten om inwoners bewust te maken van de transformatie van zorg naar gezondheid.
55 7. Volksgezondheid en milieu Dit programma bevat taken met betrekking tot de volksgezondheid, afvalwater, waterhuishouding, huishoudelijk afval, bescherming van het milieu, begraafplaatsen, klimaat en duurzaamheid. Ontwikkelingen Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028 In december 2025 is de landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028 ‘Samen werken aan gezondheid’ vastgesteld. Deze nota bevat vijf hoofdthema's, te weten: • Kansrijk opgroeien. • Terugdringen van gezondheidsachterstanden. • Mentale gezondheid. • Vitaal ouder worden. • Gezonde leefomgeving. Regionaal is deze visie vertaald in een nieuwe regionale visie ‘Publieke Gezondheid Gelderland-Midden 2026-2040'. Jeugdgezondheidszorg staat onder druk De jeugdgezondheidszorg (JGZ), vallend onder de GGD/VGGM, vervult een belangrijke preventieve rol. Dat gebeurt door vrijwel alle kinderen te volgen, risico’s vroeg te signaleren en gezinnen te ondersteunen bij het gezond en veilig opgroeien. De afgelopen jaren is de druk op de JGZ in onze regio sterk toegenomen door een groeiende en complexere vraag en beperkte capaciteit. Daardoor kwam de uitvoering onder druk te staan. Tegelijkertijd raakte het aanbod versnipperd door lokaal maatwerk per gemeente. Dat leidde tot een disbalans tussen taken, middelen en inzet.
Met het programma ‘JGZ op koers’ werken wij samen met de andere gemeenten in de regio en de GGD aan een toekomstbestendige JGZ per 2028. Daarin is er een stabieler en uitvoerbaar aanbod, meer uniformiteit en een betere aansluiting tussen de opgaven, capaciteit en financiering. Water en riolering Het Gemeentelijk Watertakenplan (GWP) loopt af. Daarom starten we met de actualisatie van het GWP voor de nieuwe planperiode die vanaf 2028 gaat lopen. Daaraan gekoppeld is ook de bepaling van de hoogte van de gemeentelijke riool- en waterzorgheffing voor de komende jaren. Afval en circulariteit De gemeenteraad besloot op 3 juni 2026 de huis-aan-huis inzameling vanaf 1 april 2028 compleet te laten verzorgen door een overheidsgedomineerde inzamelaar. In 2027 kiezen we een partner die deze taak gaat uitvoeren. Voorafgaand brengen we in beeld welke aan afval verbonden taken we in eigen beheer blijven doen. In 2027 gaan we ook verkennende gesprekken voeren over de (door)ontwikkeling van inzameling van grof huishoudelijk afval en de rol van de (lokale) milieustraten in een circulair ambachtscentrum. Wat willen we bereiken? We willen een goede gezondheid van onze inwoners en een gezonde fysieke leefomgeving. Gezonde mensen zijn veerkrachtig en hebben het vermogen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan.
We willen in 2050 een energieneutrale, klimaatbestendige en circulaire gemeente zijn. Dat sluit aan bij de landelijke doelen voor klimaat en milieu. Als gemeente willen we in 2030 al elektriciteitsneutraal zijn. Daaraan werken we samen met onze inwoners en bedrijven. Zelf geven we hierbij het goede voorbeeld. 56 Onze doelen zijn: 1. Een goede gezondheid voor al onze inwoners, met bijzondere aandacht voor inwoners in een kwetsbare positie 2. Een klimaatbestendige en waterrobuuste gemeente en regio zijn in 2050. 3. De hoeveelheid restafval daalt naar maximaal 70 kg per inwoner en er is minimaal 75% hergebruik van de ingezamelde grondstoffen. 4. Een energieneutrale en circulaire gemeente zijn in 2050. Wat gaan we doen in 2027? Een goede gezondheid voor al onze inwoners, met bijzondere aandacht voor inwoners in een kwetsbare positie (doel 1). • We bereiden ons samen met de andere gemeenten en de GGD voor op de nieuwe inrichting van het regionaal aanbod JGZ per 2028. Door meer taken niet langer lokaal maar regionaal te beleggen herstellen we de balans tussen aanbod, capaciteit en financiering. In de tussentijd voeren we gefaseerd de aangepaste normen 2028 voor de inzet van jeugdverpleegkundigen en jeugdartsen in. • We zetten het regionaal Gezondheidsplein voort.
Een klimaatbestendige en waterrobuuste gemeente en regio zijn in 2050 (doel 2) • De Operatie Steenbreek Lingewaard zetten we voort. Daarmee stimuleren en ondersteunen we inwoners en bedrijven actief bij het vervangen van tegels door groen in tuinen, straten en bedrijfsterreinen. • Samen met de regio voeren we de maatregelen vanuit de Samenwerkingsagenda 2024-2030 uit. We doen onder meer nieuwe klimaatstresstesten. Daarmee brengen we de kwetsbaarheid van een gebied voor wateroverlast, hitte, droogte en overstroming in beeld. • We vervangen de hoofdriolering in de wijk Klappenburg in Bemmel. Tegelijkertijd vervangen we ook de verharding van wegen en trottoirs en treffen we klimaatbestendige maatregelen. De hoeveelheid restafval daalt naar maximaal 70 kg per inwoner en er is minimaal 75% hergebruik van de ingezamelde grondstoffen (doel 3) • We gaan inwoners helpen hun afval beter aan te bieden, zwerfafval te voorkomen en probleemlocaties aan te pakken. Daarvoor gaan we zes keer de wijken in. • We gaan in gesprek met de (lokale) milieustraten. Doel is om de service voor inwoners te verbeteren en de inzameling van grof huishoudelijk afval te optimaliseren. • We breiden de invoering van toegangscontrolesystemen op de inzameling van grondstoffen uit. Alle centrale inzamelsystemen hiervoor beschikken eind 2027 over een operationeel toegangscontrolesysteem.
Een energieneutrale en circulaire gemeente zijn in 2050 (doel 4) • We bieden woningeigenaren isolatiemaatregelen aan via de aanpak Operatie Isolatie. • We gaan verder met de warmtetransitie onder andere door het uitvoeren van de stappen in het project warmtenet Zilverkamp. • We kopen meer circulair in, daarvoor implementeren we de wettelijke verplichte Milieu Kosten Indicator (MKI). Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten (-) en baten (+) opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedragen x € 1.000een witregel 2025 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 7 | Volksgezondheid en milieu | Werkelijk | Begroot | Begroot | Lasten | Baten 7.1 | Volksgezondheid | -2.378 | -2.758 | -2.976 | -2.976 60701 | Openbare gezondheidszorg | -1.194 | -1.472 | -1.666 | -1.666 | - 60702 | Jeugdgezondheidszorg | -1.184 | -1.286 | -1.310 | -1.310 | - 7.2 | Riolering | 1.611 | 2.085 | 2.238 | -2.986 | 5.224 60720 | Algemeen rioolbeheer | -1.993 | -1.580 | -1.299 | -1.299 | - 60721 | Riolering en waterzuiv.
/ Onderhoud | -1.302 | -1.383 | -1.657 | -1.687 | 30 60722 | Rioolheffing | 4.906 | 5.048 | 5.194 | - | 5.194 7.3 | Afval | 1.664 | 1.548 | 2.118 | -5.609 | 7.727 60723 | Afval algemeen | -122 | -515 | -134 | -134 | - 60724 | Huishoudafval | -3.598 | -3.741 | -3.887 | -4.533 | 646 60725 | Overige afvalstoffen | -441 | -870 | -828 | -917 | 89 60726 | Afvalstoffenheffing | 5.838 | 6.691 | 6.986 | - | 6.986 60733 | Reinigingsheffing | -13 | -17 | -19 | -25 | 6 7.4 | Milieubeheer | -1.996 | -3.533 | -3.480 | -3.641 | 161 60727 | Milieubeheer | -1.316 | -1.342 | -1.383 | -1.462 | 80 60728 | Duurzaamheid | -634 | -860 | -623 | -623 | - 60729 | Plaagdierbestrijding | -67 | - | - | - | - 60732 | Proeftuinen Aardgasvrije wijken | - | - | - | -81 | 81 60734 | Klimaat- en energiebeleid | - | -1.315 | -1.474 | -1.474 | - 60735 | SPUK Duurzaamheid | 21 | -16 | - | - | - 7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | -198 | -215 | -211 | -376 | 165 60730 | Algemene begraafplaatsen | -162 | -163 | -133 | -298 | 165 60731 | Begraven | -36 | -52 | -77 | -77 | - Saldo exclusief mutaties reserves | -1.297 | -2.873 | -2.311 | -15.588 | 13.277 Onttrekkingen reserves | 204 | 1.448 | 312 | - | 312 Toevoegingen reserves | -84 | -350 | - | - | - Saldo inclusief mutaties reserves | -1.177 | -1.775 | -1.999 | -15.588 | 13.589 Beleidsnota's Beleidsplan Sociaal Domein "Iedereen hoort erbij!"(2021) Regionale visie
Publieke Gezondheid Gelderland-Midden 2026-2040 Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023 – 2027 Regionale Adaptatiestrategie (RAS) (2022) Lokale Adaptatiestrategie (LAS) (2022) Samen werken aan een circulair Lingewaard (2024) Beleidskader energietransitie 2026-2029 57 Beleidskader circulariteit 2026 - 2030 Beleidskader Windenergie (2019) Beleidskader zonne-energie (2019) Warmteprogramma Lingewaard 2026-2035 Investeringsplan 7.01 | Investeringen vervangingen en investeringen maatregelen GWP Investering | Looptijd | Toelichting Niet gelabeld | De investeringsbedragen zijn gebaseerd op 2027: € 1.795.000 | 2027-2029 | het Gemeentelijk Watertakenplan 2023-2027 2028: € 3.882.000 (buiten planperiode GWP) | 2028-2030 | (GWP). Het GWP bevat investeringsbudgetten 2029: € 3.845.000 (buiten planperiode GWP) | 2029-2031 | voor reeds gelabelde en afgebakende 2030: € 7.899.000 (buiten planperiode GWP) | 2030-2032 | projecten. Daarnaast zijn er ook nog niet gelabelde Gelabelde projecten | investeringsbudgetten die worden ingezet 2027: € 3.590.000 | 2027-2028 | voor: 2028: € 0 (buiten planperiode GWP) | Vervanging van pompen/gemalen, 2029: € 0 (buiten planperiode GWP) | persleidingen en rioolbuizen. De benodigde 2030: € 0 (buiten planperiode GWP) | bedragen zijn gegenereerd uit de beheersoftware.
Nieuwe maatregelen om de doelen en ambities uit het GWP te behalen: afkoppelen, infiltreren, waterberging en maatregelen duurzaamheid. De kapitaallasten van alle investeringen uit het GWP dekken we volledig met de inkomsten uit de Riool- en Waterzorgheffing. 58 59 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Onder dit programma vallen de taken met betrekking tot ruimte en leefomgeving, wonen en bouwen en de exploitatie van woningbouwprojecten. De milieutaken van de Omgevingsdienst vallen onder programma 7, de bouwtaken onder programma 8. Ontwikkelingen Wet Versterking regie Volkshuisvesting Deze wet is in 2026 in werking getreden. De wet kent een verplicht programma onder Omgevingswet voor de volkshuisvesting. Bestaande ‘bouwstenen’ voor zo'n programma zoals onze woon-zorg-visie en het woningbouwprogramma gaan op in het verplichte programma. De Omgevingswet bepaalt ook dat het college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag is voor het programma, dat uiterlijk 1 juli 2027 moet zijn vastgesteld. Wat willen we bereiken? Een leefomgeving waar jong en oud zich thuis voelen. Dat betekent woonkernen waar primaire voorzieningen dichtbij zijn. Daarnaast is ruimte nodig om elkaar te ontmoeten, te recreëren en te bewegen of sporten. Infrastructuur voor fietsen, openbaar vervoer en de auto moet het groeiend aantal inwoners aankunnen.
Juist daar ligt de sleutel voor de bouwopgave. Voor die bouwopgave gaan we uit van de afspraken in de geactualiseerde 'Woondeal 2.1'. Nieuwbouw bestaat voor minstens 30% uit sociale huur en voor 37% uit betaalbare huur- en koopwoningen. Naast bouwen is versterking nodig van infrastructuur en groene recreatieruimte. We werken aan de volgende doelen: 1. Transitie Omgevingswet. 2. Realisatie van circa 200 nieuwe woningen in 2027, verspreid over meerdere woonkernen. 3. Een duurzame en groene woonomgeving. Wat gaan we doen in 2027? Transitie Omgevingswet (doel 1) • We werken gebiedsgericht naar een nieuw gebieds-dekkend omgevingsplan: o Begin 2027 bieden we het omgevingsplan voor Haalderen voor vaststelling aan; o Het omgevingsplan voor Gendt en Doornenburg bereiden we voor zodat het als ontwerp ter inzage kan; o De geactualiseerde archeologische waardenkaart bieden we voor vaststelling aan en die gebruiken we vervolgens bij het opstellen van het omgevingsplan. • We stellen drie programma’s onder de Omgevingswet op. Dat doen we voor: o De duurzame begrenzing van de glastuinbouw van NEXTgarden als concentratiegebied voor de glastuinbouw; o Initiatieven voor het realiseren van een klein aantal woningen. Dat programma geeft aan onder welke voorwaarden we aanvragen in behandeling nemen.
In de bebouwde kom gaat dit veelal over kamerverhuur, splitsing van een bestaande woning of toevoeging van een nieuwe woning. In het landelijk gebied gaat dit om een of enkele woningen als functieverandering bij (agrarische) bedrijven die de bedrijfsvoering beëindigen; o Een volkshuisvestingsprogramma met vaststelling uiterlijk op 1 juli 2027. De verplichting hiertoe komt uit de wet ‘Versterking regie volkshuisvesting’. Ons bestaande woningbouwprogramma, het resultaat van de behandeling van de gebiedsvisie Gendt west, de woon-zorg-visie en het woningbehoefteonderzoek gaan deel uitmaken van het verplichte programma. • We herijken de omgevingsvisie uit 2023. Hierbij consulteren we ook de gemeenteraad waarbij u in een later stadium de herijkte visie vaststelt. 60 Realisatie van ongeveer 200 nieuwe woningen, verspreid over meerdere woonkernen (doel 2) We werken aan ons woonbeleid en aan de realisatie van woningbouwplannen. Beiden staan hieronder toegelicht. Woonbeleid • We geven prioriteit aan de uitvoering van plannen voor de locaties ‘t Hof van Klein Baal in Haalderen, Vleumingen II in Gendt, Zandsestraat in Bemmel, en Driegaarden II en III in Huissen. Dit zijn plannen met grote aantallen woningen. Daarnaast verkennen we hoe we uitvoering kunnen geven aan kleine planmatige woningbouw-ontwikkelingen.
• We werken aan de uitvoering van de woonzorgvisie, waaronder het toevoegen van geschikte woningen voor ouderen en aandachtsgroepen en aandacht voor leefbaarheid in de wijken. • Voor de verandering naar woningen bij vrijkomend maatschappelijk vastgoed stellen we de voorwaarden op en zoeken we een partner die de ontwikkeling oppakt. Het vrijkomend maatschappelijk vastgoed biedt ons ook de gelegenheid om zelf regie te voeren op de opdracht vanuit de woonzorgvisie voor het combineren van wonen met gemeenschappelijke voorzieningen. We doen dat in 2027 voor De Doornick in Doornenburg, De Tichel in Haalderen en het OBC en de bibliotheek in Bemmel. • We verkennen in welke mate na 2030 nog grotere bouwplannen nodig en mogelijk zijn. Dit verkennen we in samenhang met mobiliteit en groene ruimte, en gebiedsgericht voor Bemmel-Haalderen en Huissen- oost-Angeren. • We actualiseren de huisvestingsverordening. Binnen de regio (GMR) hanteren we gelijke spelregels voor de toewijzing van sociale huurwoningen. • We actualiseren (jaarlijks) de prestatieafspraken met Waardwonen. Afhankelijk van de keuzes door Waardwonen voor de verbeteringsrichtingen in de wijken Dries en Lootakkers in Gendt kijken we gezamenlijk naar koppelkansen voor de gemeente. Denk hierbij aan aandacht voor kwetsbare huurders of combinaties met maatregelen in verband met waterbeheer en openbare ruimte.
Woningbouw • Op basis van het woningbouwprogramma van april 2026 verwachten we dat er circa 200 nieuwe woningen worden opgeleverd. Dit betreft de gedeeltelijke realisatie van meer plannen, waarvan de bouw start na afsluiting van de planprocedure. Het gaat om: o Zandsestraat/de Pas (Bemmel) o Vleumingen West fase 2 (Gendt) o Sallandstraat 2e fase (Haalderen) o Locatie Karstraat 34 (Huissen) o Klappenburg fase 2 (Bemmel) o Vossenhol (Bemmel) o Dorpsstraat (Bemmel) o Dorpstraat (Gendt) o 't Hof van Klein Baal (Haalderen) o Ancari (Doornenburg) • We bereiden onder andere de volgende plannen voor zodat daarna de planologische procedure kan worden gestart (in of na 2027): o Driegaarden II en III (Huissen); o Dorpstraat/bibliotheek (Gendt). Duurzame en groene woonomgeving (doel 3) • Binnen de Groene Metropoolregio werken we aan het gebiedsprogramma voor het middengebied tussen de steden. Zo’n programma is nodig om de balans tussen woningbouw en andere ruimteclaims te bewaken en daarover ook afspraken met andere overheden te kunnen maken. • | Als onderdeel van de regionale verstedelijkingsstrategie werken we aan een realisatieplan voor het groen-blauwe raamwerk in het landschap. • | Vanuit het programma Landschap, Natuur en Biodiversiteit vragen we provinciale subsidie aan voor natuurversterking in de woon- en werkomgeving (bedrijventerreinen).
• | We maken afspraken met de parkorganisatie van Park Lingezegen en gemeente Arnhem over het beheer van het Zeegbos dat deels in Arnhem en deels in Lingewaard ligt. Afhankelijk van besluitvorming bij Staatsbosbeheer gaan we in overleg over het overnemen van het grondeigendom van Staatsbosbeheer in het Zeegbos. Hierin trekken we gezamenlijk op met de gemeente Arnhem. • | Op grond van programma’s van andere overheden werken we mee aan het uitwerken van plannen vanuit die programma’s. In 2027 betreft dit: o | Het verkennen van publiek-private samenwerking in de Huissense uiterwaard. Hierbij betrekken we ook onze ambities met betrekking tot de toegangsweg naar het Looveer en mogelijkheden op het industrieterrein voor watergebonden bedrijvigheid en een parkeeroplossing voor het vrachtverkeer van-/naar het terrein. o | Natuurontwikkeling in de Roswaard die wordt gefinancierd vanuit het Rijk. o | Het hergebruik van de locatie van de voormalige zandverwerkingsinstallatie in de Bemmelse Waard. o | De planvoorbereidingen voor de dijkversterking. Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten (-) en baten (+) opgenomen die aan het programma verbonden zijn.
Bedragen x € 1.000een witregel Volkshuisvesting, Leefomgeving, | 2025 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 8 | Stedelijke vernieuwing | Werkelijk | Begroot | Begroot | Lasten | Baten 8.1 | Ruimte en leefomgeving | -1.172 | -2.760 | -1.906 | -3.102 | 1.196 60801 Ruimtelijke ontwikkeling | -404 | -918 | -911 | -918 | 7 60802 Faciliterend grondbeleid | -7 | -680 | -74 | -1.263 | 1.189 60809 Omgevingswet | -761 | -1.163 | -921 | -921 | - 8.2 | Grondexploitatie(niet-bedrijventerrein) | -93 | -16 | -1.532 | 1.516 60803 Actief grondbeleid | -93 | - | -16 | -1.532 | 1.516 8.3 | Wonen en bouwen | 2.234 | -1.414 | -1.352 | -2.909 | 1.557 60804 Geo-Informatie | -262 | -287 | -269 | -269 | - 60805 Bouwen - Vergunningverlening | 1.553 | 124 | 81 | -1.369 | 1.450 60806 Bouwen - Handhaving | -523 | -743 | -740 | -750 | 10 60807 Wonen | 1.558 | -458 | -361 | -401 | 41 60808 Woonwagenzaken | -92 | -50 | -63 | -120 | 56 Saldo exclusief mutaties reserves | 969 | -4.174 | -3.274 | -7.543 | 4.269 Onttrekkingen reserves | 1.263 | 974 | - | - | - Toevoegingen reserves | -545 | -107 | - | - | - Saldo inclusief mutaties reserves | 1.687 | -3.307 | -3.274 | -7.543 | 4.269 Beleidsnota's Omgevingsvisie Lingewaard (mei 2023) Plan van Aanpak omgevingsprogramma’s (mei 2023) Overzicht categorieën bindend adviesrecht en verplichte participatie (mei 2023) 61 62 Plan van aanpak transitiefase omgevingsplan Lingewaard.
(2022) Woondeal 2.0 Regio Arnhem-Nijmegen (2023) Addendum woondeal 2.1 (2025) Woonzorgvisie 2025-2030 Notitie verruiming mogelijkheden particuliere woningbouw (2020) Nota Cultureel Erfgoed (feb 2025) Gids ruimtelijke kwaliteit (2018) Investeringsplan Voor het programma’ Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing’ zijn geen investeringen opgenomen in het Investeringsplan 2027-2030. 63 9. Bestuur en ondersteuning Dit programma richt zich op het bestuur van de gemeente, de dienstverlening aan inwoners en ondernemers, de samenwerking met maatschappelijke en regionale partners en de ondersteuning van de gemeentelijke organisatie. Deze ondersteuning omvat de bedrijfsvoering, oftewel de interne processen die nodig zijn voor een goede uitvoering van de gemeentelijke taken. Ontwikkelingen Vertrouwen in de overheid staat onder druk De keuzes die we als gemeente maken vanuit het algemeen belang kunnen botsen met individuele behoeften en wensen van inwoners. Dit leidt soms tot onbegrip en tot dalend vertrouwen in de overheid. Een goede verbinding en dialoog met onze inwoners draagt bij aan een betere aansluiting tussen beleid en praktijk en daarmee aan het draagvlak voor plannen en projecten. Participatie als integraal onderdeel van beleid en besluitvorming De rol van inwonersparticipatie ontwikkelt zich snel.
Participatie is niet langer een ‘instrument’, maar wordt steeds meer een integraal onderdeel van beleid en besluitvorming. Dat komt omdat maatschappelijke opgaven steeds complexer worden en inwoners vaker én eerder willen meedenken over beleid en projecten in hun omgeving. De opkomst van verschillende digitale participatietools maakt het voor inwoners makkelijker om te participeren. Tegelijkertijd kan niet iedereen met dergelijke tools uit de voeten. En zijn bepaalde doelgroepen, zoals jongeren, lastig te bereiken. Behoefte aan contact met gemeente blijft De afgelopen jaren is het voor inwoners veel gemakkelijker geworden om zelf zaken digitaal te regelen, zonder tussenkomst van een medewerker vanuit de gemeente. Ondanks deze digitale ontwikkeling zien we toch dat mensen die minder digitaal vaardig zijn of een complexe vraag hebben, behoefte houden aan persoonlijk contact met de gemeente. Wat willen we bereiken? We willen dat inwoners vertrouwen hebben in de gemeente en zich betrokken voelen bij wat er gebeurt in hun leefomgeving. Daarom nodigen we hen actief en op verschillende manieren uit om mee te denken bij participatietrajecten. Daarbij speelt ook de kwaliteit van onze dienstverlening een belangrijke rol. Als deze door de inwoners als 'goed' wordt ervaren, dan heeft dit een positieve invloed op het vertrouwen dat zij hebben in ons als overheid.
Door onze hoge standaard van dienstverlening te behouden en waar mogelijk te verbeteren, versterken we dit vertrouwen. We werken inwonergericht en bieden Lingewaardige service door: • Te zorgen voor toegankelijke dienstverlening en duidelijke communicatie; • Kaders te stellen, maar ook ruimte te laten voor maatwerk; • Aan te sluiten op de behoeften van de inwoner. We willen een betrouwbare en sterke partner in de regio zijn. Als Lingewaard kunnen we niet alles alleen. Sommige zaken waarmee we te maken hebben, zijn grensoverschrijdend. In die gevallen werken we samen met omliggende gemeenten, en soms ook met partners. Regionaal samenwerken doen we op verschillende manieren, vaak in de vorm van een verbonden partij. Gemeente Overbetuwe is een belangrijke partner voor ons, in het middengebied tussen Arnhem en Nijmegen. Onze doelen zijn: 1. | Betrokken inwoners 2. | Toegankelijke dienstverlening 3.
| Efficiënte en effectieve samenwerking in de regio Indicator | Meetbaar resultaat | W2025 | B2026 | B2027 | B2030* Klantwaardering | Gemiddeld rapportcijfer dienstverlening | Totaalwaardering voor alle • | Totaal | drie de kanalen | 8,3 | 8,0 | 8,0 | 8,0 • | Digitaal | 8,5 | 8,5 | 8,5 | 8,5 • | Balie | 8,6 | 8,5 | 8,5 | 8,5 • | Telefonie | 8,1 | 7,5 | 7,5 | 7,5 Gemiddelde wachttijd aan | Percentage balieklanten | 92% | 90% | 90% | 90% de balie | geholpen binnen de servicenorm van maximaal 10 minuten Wat gaan we doen in 2027? Betrokken inwoners (doel 1) • | Op samen.lingewaard.nl en in de InLingewaard-app vinden inwoners alle informatie over participatietrajecten en kunnen zij actief deelnemen. De integratie van AI en de inzet van digitale participatiemiddelen zorgt voor meer mogelijkheden voor belanghebbenden, betrokkenen en inwoners om mee te denken, te adviseren of te co-creëren. • | Elk afgerond participatietraject wordt afgesloten met een participatieverslag volgens een vast en herkenbaar format. Hierin lezen inwoners onderbouwd terug wat er is gedaan met hun input. • | We werken intensief samen met wijk- en dorpsplatforms, onder meer bij de dorpsontwikkelingsplannen. Daarnaast ondersteunen we inwonersinitiatieven.
Toegankelijke dienstverlening (doel 2) • | We zetten slimme technologie (AI) en een efficiënte kennisbank in om inwoners sneller en met de juiste informatie te kunnen helpen. • | Om nog beter aan te sluiten bij de behoeften van onze inwoners zorgen we voor toegankelijke websites en formulieren. Signalen van inwoners zetten we direct om in verbeteringen. • | We zetten in op digitale mogelijkheden zoals Mijn Services (vanuit VNG geïnitieerd) om de klantreis voor inwoners inzichtelijker en transparanter te maken. Hiermee zorgen we ervoor dat inwoners zelf regie krijgen over hun lopende processen. • | We organiseren de Provinciale Staten- en Waterschapverkiezingen. Hierbij maken we gebruik van de geleerde lessen van de vorige verkiezingen om het proces scherper te maken. Efficiënt en effectieve samenwerking in de regio (doel 3) • | Met de gemeente Overbetuwe stemmen we zowel bestuurlijk als ambtelijk af en werken we samen op diverse thema’s (bijvoorbeeld de belasting- en ICT-samenwerking). Daarnaast is Overbetuwe onze partner in het middengebied als het gaat om vertegenwoordiging in de regio. • | We overleggen op strategisch niveau binnen de regio Arnhem met de provincie en betrokken gemeenten over ontwikkelingen die onze samenwerking raken. 64 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten (-) en baten (+) opgenomen die aan het programma verbonden zijn.
Bedragen x € 1.000een witregel 2025 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 9 | Bestuur en ondersteuning | Werkelijk | Begroot | Begroot | Lasten | Baten 9.1 | Bestuur | -2.965 | -2.322 | -2.490 | -2.490 60014 | Gemeenteraad | -792 | -815 | -814 | -814 | - 60015 | Raadsfracties | -30 | -56 | -38 | -38 | - 60016 | Rekenkamercommissie | -45 | -61 | -61 | -61 | - 60017 | Griffie | -388 | -436 | -447 | -447 | - 60018 | College van B&W | -1.710 | -955 | -1.131 | -1.131 | - 9.2 | Burgerzaken | -544 | -842 | -778 | -1.962 | 1.184 60001 | Basis registratie personen (BRP) | -187 | -180 | -124 | -1.205 | 1.081 60002 | Burgerlijke stand | -216 | -302 | -447 | -550 | 103 60003 | Verkiezingen | -141 | -359 | -207 | -207 | - 9.3 | Beheer overige gebouwen en gronden | -171 | -681 | -411 | -755 | 344 60004 | Eigendommen | -222 | -246 | -266 | -419 | 154 60005 | Overige gebouwen | -88 | -201 | -92 | -92 | - 60006 | Gronden algemeen | 187 | -234 | -99 | -150 | 51 60022 | Gronden transformatorhuisjes | -48 | - | 46 | -94 | 140 9.4 | Overhead | -19.194 | -19.118 | -19.828 | -22.228 | 2.400 60050 | Directie | -348 | -356 | -360 | -360 | - 60051 | Stafafdeling | -993 | -1.146 | -1.181 | -1.181 | - 60052 | Team Technisch Wijkbeheer | -181 | -225 | -281 | -281 | - 60053 | Materieel TWB | -74 | - | 12 | 12 | - 60054 | Team Openbare Ruimte & Vastgoed | -198 | -139 | -115 | -115 | - 60056 | Facilitair /
voorzieningen | -413 | -319 | -332 | -332 | - 60057 | Huisvesting gem.kantoor/-werf | -1.237 | -1.267 | -1.444 | -1.445 | 1 60058 | Representatie | -99 | -107 | -111 | -111 | - 60059 | Team Informatievoorziening | -2.798 | -3.162 | -3.202 | -4.091 | 889 60060 | Automatisering | -1.124 | -1.230 | -1.037 | -1.037 | - 60061 | Documentaire informatievoorz. | -200 | -191 | -197 | -197 | - 60062 | Team POCOBO | -2.270 | -2.333 | -2.629 | -2.629 | - 60063 | Personeelsbeheer | -768 | -817 | -1.108 | -1.108 | - 60064 | Personeelsontwikkeling | -248 | -247 | -282 | -282 | - 60065 | Organisatieontwikkeling | -51 | -59 | -59 | -59 | - 60066 | Communicatie | -89 | -84 | -74 | -74 | - 60067 | Team JIF | -2.501 | -2.977 | -2.561 | -2.566 | 5 60068 | Begroting & verantwoording | -143 | -102 | -109 | -109 | - 60069 | Juridische kwaliteitszorg | -357 | -286 | -296 | -296 | - 65 2025 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 9 | Bestuur en ondersteuning | Werkelijk | Begroot | Begroot | Lasten | Baten 60070 | Team Veiligheid, Toezicht en Handh.
| -47 | -209 | -218 | -218 | - 60071 | Team Klant Contact Centrum | -697 | -561 | -619 | -619 | - 60072 | Team Projectrealisatie | -161 | 604 | 304 | 304 | - 60073 | Team Ruimtelijk Beleid | -547 | -80 | -98 | -98 | - 60074 | Team Sociaal Beleid | -333 | -366 | -266 | -266 | - 60075 | Team Werk, Inkomen en Ondersteuning | -537 | -291 | -253 | -253 | - 60076 | Team Zorg en Ondersteuning | -404 | -442 | -339 | -339 | - 60079 | Ondernemingsraad | -3 | -133 | -149 | -149 | - 60080 | Informatisering | -1.537 | -1.771 | -1.872 | -1.872 | - 60081 | Automatisering ICT-samenwerking | -314 | -295 | -388 | -841 | 453 60082 | Automatisering Overbetuwe | - | - | -3 | -1.055 | 1.052 60083 | Versterking dienstverlening | -202 | -190 | -207 | -207 | - 60084 | Facilitair / diensten | -320 | -338 | -355 | -355 | - 9.5 | Treasury | 356 | -193 | 92 | -88 | 180 60007 | Treasury | 356 | -193 | 92 | -88 | 180 9.61 | OZB woningen | 11.076 | 11.933 | 12.729 | 12.729 60009 | Onr.Zaakbelast. - Woningen | 11.076 | 11.933 | 12.729 | - | 12.729 9.62 | OZB niet-woningen | 4.052 | 4.386 | 4.850 | 4.850 60010 | Onr.Zaakbelasting - Niet-woningen | 4.052 | 4.386 | 4.850 | - | 4.850 9.64 | Belastingen overig | -664 | -829 | -903 | -1.266 | 363 60011 | Belastingen | -664 | -829 | -903 | -1.266 | 363 9.7 | Algemene uitk. en ov. uitk.
gem.fonds | 91.747 | 92.212 | 96.232 | 96.232 60013 | Gemeentefonds - Algemene uitkering | 87.754 | 88.340 | 92.538 | - | 92.538 60019 | Gemeentefonds - Sociaal Domein | 3.993 | 3.872 | 3.694 | - | 3.694 9.8 | Overige baten en lasten | -3 | -314 | -124 | -767 | 644 60012 | Reserveringen en stelposten | -3 | -314 | -124 | -767 | 644 9.9 | Vennootschapsbelasting | -3 60020 | Vennootschapsbelasting | -3 | - | - | - | - Saldo exclusief mutaties reserves | 83.687 | 84.232 | 89.369 | -29.556 | 118.925 Onttrekkingen reserves | 1.010 | 1.745 | 910 | - | 910 Toevoegingen reserves | -262 | - | - | - | - Saldo inclusief mutaties reserves | 84.437 | 85.977 | 90.280 | -29.556 | 119.836 Beleidsnota's Nota Verbonden Partijen 2026 Participatiebeleid Lingewaard 2025 Verordening participatie Lingewaard 2025 Nota Activabeleid Nota reserves en voorzieningen 66 67 Treasurystatuut gemeente Lingewaard Financiële verordening gemeente Lingewaard Investeringsplan 9.01 Uren investeringen Investering Looptijd Toelichting € 500.000 € 1.500.000 2027 2028-2030 Vanaf 2027 belasten we directe uren door aan investeringen. Op grond van de regelgeving is dit verplicht. Deze verplichting kwam kort voor het opstellen van de Begroting 2027 naar voren, waardoor we nog niet per investeringsbudget konden bepalen om hoeveel uren dit gaat.
In deze begroting is daarom een voorzichtige inschatting gemaakt van € 500.000 per jaar aan salarislasten die aan investeringen doorbelast worden. We hebben hier daarom in het investeringsplan een aparte investering van € 500.000 per jaar voor opgenomen met een gemiddeld afschrijvingstermijn. Deze inschatting is voorlopig. In de 1e Tussentijds rapportage 2027 werken we uit hoeveel uur dit per investeringsbudget is. De investeringsbudgetten worden hiermee verhoogd en daarmee vervalt deze aparte investering. 68 De paragrafen Paragraaf 1 Lokale heffingen Inleiding In de paragraaf Lokale heffingen bieden wij inzicht in het beleidskader rond de lokale heffingen, de soorten heffingen, de tarief- en kostenontwikkeling, de lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. In december 2026 stelt de gemeenteraad de tarieven vast met ingang van 1 januari 2027. Naast de voorgestelde prijsindexering van 2,5% (conform de prijsmutatie van het Bruto Binnenlands Product in Meicirculaire 2026, pagina 51) worden ook wijzigingen in wet- en regelgeving in de belastingverordeningen verwerkt. Uitgangspunten Perceptiekosten De lasten van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) Belastingsamenwerking worden doorberekend op basis van het aantal bezwaren/beroepen en aanslagregels.
Voor de berekening wordt het totaalbedrag van de belastingsamenwerking verminderd met de kosten voor bezwaren/beroepen per gemeente. Het restant wordt op basis van het aantal aanslagregels verdeeld. De werkelijk doorberekende lasten, zoals verwerkt in de jaarrekening 2025, zijn bijgesteld op basis van de raming 2027. Overhead Onder overhead verstaat het ”Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten” (BBV) in artikel 1 ‘alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces’. Baten en lasten van overhead registreren wij niet onder de afzonderlijke beleidsprogramma’s, maar apart in het overzicht overhead en in het overzicht van baten en lasten (taakveld 9.4). De overhead wordt extracomptabel aan een aantal heffingen en belastingen toegerekend. Dit is terug te vinden in de financiële overzichten die bij de verschillende belastingsoorten zijn opgenomen. BTW-compensatiefonds De gemeente mag bij de bepaling van de kostendekkendheid de geraamde BTW meenemen (op basis van artikel 229b, lid 2b, van de Gemeentewet). Dit voorkomt een financieel nadeel voor gemeenten als gevolg van de invoering van het BTW-compensatiefonds. Bij de invoering van het fonds is het Gemeentefonds namelijk structureel verlaagd, omdat gemeenten compensabele BTW kunnen terugvragen via het BTW- compensatiefonds.
Daarom mag deze compensabele BTW worden betrokken bij de berekening van kostendekkende tarieven. De tarieven In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de tarieven van 2023 tot en met 2026 te zien. Omschrijving tarief | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 OZB: - woningen (eigenaar) | 0,1283% | 0,1316% | 0,1258% | 0,1331% - niet-woningen (eigenaar) | 0,3103% | 0,3263% | 0,3342% | 0,3536% - niet-woningen (gebruiker) | 0,2480% | 0,2608% | 0,2671% | 0,2826% Afvalstoffenheffing: - vast bedrag | € 203,88 | € 227,62 | € 266,64 | € 278,40 - restafvalcontainer, per lediging | € 8,19 | € 9,00 | € 9,45 | € 9.90 - ondergrondse container, per | € 2,73 | € 3,00 | € 3,15 | € 3,30 klepopening Riool- en waterzorgheffing: – gebruiker | € 144,12 | € 147,36 | € 151,32 | € 155,10 – eigenaar | € 74,16 | € 75,84 | € 77,88 | € 79,83 Hondenbelasting, per hond | € 62,04 | € 63,36 | - | - Toeristenbelasting, per overnachting - verblijf op camping | € 1,00 | € 1,25 | € 1,25 | € 1,25 - overige overnachtingen | € 1,00 | € 1,25 | € 2,50 | € 2,50 Verblijfsbelasting | - | € 1,25 | € 1,25 | € 1,25 *dit zijn de tarieven exclusief de WOZ-waardeontwikkeling. In onderstaande grafiek ziet u de waardeontwikkeling van de woningen in Lingewaard vanaf 2016.
gemiddelde WOZ-waarde x € 1.000 464 401 | 415 372 326 273 | 293 224 | 230 | 240 | 255 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026* Bron: CBS, 17 juni 2026. 69 Lokale lastendruk De lokale lastendruk geeft de hoogte aan van de gemiddelde belastingaanslag. In onderstaande tabel vergelijken wij de gemiddelde lokale lastendruk van 2026 en 2027. De bedragen zijn indicatief. Hierbij is uitgegaan van een woning met een WOZ-waarde van € 464.000 (voorlopig gemiddelde over 2026) met de tarieven zoals vermeld op voorgaande pagina. Het aantal ledigingen voor de DIFTAR hebben we gesteld op 6 per huishouden per jaar. Eigenaar/gebruiker | Huurder/Gebruiker 2026 | 2027 | 2026 | 2027 OZB-eigenaar | € | 583,71 | € | 617,58 | € | - | € | - Afvalstoffenheffing - vast bedrag | € | 266,64 | € | 278,40 | € | 266,64 | € | 278,40 - DIFTAR | € | 56,70 | € | 59,40 | € | 56,70 | € | 59,40 Riool- en Waterzorgheffing | € | 229,20 | € | 234,93 | € | 151,31 | € | 155,10 Aanslag | € | 1.136,25 | € | 1.190,31 | € | 474,65 | € | 492,90 Stijging in euro's | € | 54,06 | € | 18,25 Procentuele stijging | 4,76% | 3,84% OZB De onroerendezaakbelastingen (OZB) heffen we over de WOZ-waarde van woningen (eigenaren) en niet- woningen (eigenaren en gebruikers).
Beleidskader Artikelen 220 tot en met 220h van de Gemeentewet Verordening Onroerende-zaakbelastingen 2026 Algemeen Jaarlijks stellen wij de WOZ-waarden voor woningen en niet-woningen vast. Deze WOZ-waarde is de grondslag voor de aanslag OZB. Wij zorgen voor een tijdige en correcte verzending van de waardebeschikkingen (WOZ-waarde) en belastingaanslagen. Beschikkingen verzenden wij zoveel mogelijk met dagtekening 28 februari 2027 (wettelijke termijn). Ook de afhandeling van bezwaarschriften vindt tijdig plaats. De termijn voor het doen van een uitspraak is het einde van het kalenderjaar. Tarief Het tarief is afhankelijk van de WOZ-waarde van het object op 1 januari 2026. Deze waarde stellen wij vast op basis van de gemiddelde waardeontwikkeling in de gemeente Lingewaard. Deze gegevens zijn eind november 2026 bekend. Vanaf 2025 sluit de indexering van de OZB aan bij de aangepaste systematiek van het gemeentefonds. Dit betekent dat de indexering op basis van de gecombineerde index bruto binnenlands product (bbp) is. Dit betreft de ontwikkeling van de bbp prijs (prijspeil) plus de historisch 8-jarige gemiddelde ontwikkeling van het bbp (economische groei en daarmee het volume). Het uitgangspunt hiervoor is het historische 8-jarige gemiddelde zoals opgenomen in de Meicirculaire 2026. Dit komt neer op een indexering van 4,3%.
In de Kadernota 2024 hebben we aangegeven dat we in de periode 2024-2027 de tarieven jaarlijks extra verhogen met 1,5%. De indexering voor 2027 komt hiermee uit op 5,8%. 70 Herwaardering WOZ-objecten Bij een stijging van de gemiddelde WOZ-waarde daalt het tarief voor de OZB. Omdat we de waardeontwikkeling op de peildatum 1 januari 2026 nog niet kennen, gaan we uit van een gelijkblijvende WOZ-waardering. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen in december 2026 wordt de dan bekende waardeontwikkeling vertaald in de OZB-tarieven. Uitgangspunt is dat schommelingen van WOZ-waarden geen invloed hebben op de hoogte van de gemiddelde aanslag van de OZB. Niet alleen wanneer waarden dalen, maar ook niet als waarden stijgen. Wel kan het natuurlijk zo zijn dat bepaalde typen onroerende zaken een waardeontwikkeling laten zien die van het gemiddelde afwijkt. Wat dan ook tot een hogere of lagere belastingaanslag leidt. Tarieven OZB | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Woningen - eigenarenheffing | 0,1283% | 0,1316% | 0,1258% | 0,1331% * Niet-woningen - eigenarenheffing | 0,3103% | 0,3263% | 0,3342% | 0,3536% * - gebruikersheffing | 0,2480% | 0,2608% | 0,2671% | 0,2826 % * ** Voorlopig tarief (t.o.v.
2026 + 5,8%) Afvalstoffenheffing Beleidskader Artikel 15.33 van de Wet milieubeheer Verordening Reinigingsheffingen 2026 Afvalstoffenverordening gemeente Lingewaard 2022 Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening gemeente Lingewaard 2023 Algemeen Voor het dekken van de kosten van de afvalinzameling en -verwerking heffen we afvalstoffenheffing. Het door de gemeenteraad vastgestelde uitgangspunt voor het bepalen van het tarief van de afvalstoffenheffing is 100% kostendekking. Tarieven Elk huishouden betaalt een vast bedrag aan vastrecht. Daarnaast wordt per lediging van de restafvalcontainer of opening van de ondergrondse container een bedrag in rekening gebracht. Voor gebruikers van bovengrondse containers geldt een vast tarief. Dit is gebaseerd op de grootte van het huishouden. In de lastenraming is gerekend met een prijsindexering van 5,1% (€ 164.000). Daarnaast is sprake van actualisatie van de structurele budgetten voor inzameling en reiniging wat leidt tot een lastenverhoging (€ 104.000). Bij de diftar-tarieven hebben we de indexering van 4,5% toegepast. Bij het vaste tarief is rekening gehouden met zowel de indexering als de actualisatie van bovenstaande en onderstaande ontwikkelingen.
Tarief | 2025 | 2026 | 2027 Vast bedrag | € 227,62 | € 266,64 | € 278,40 Per lediging van de 180-liter restafvalcontainer | € 9,00 | € 9,45 | € 9,90 Per klepopening ondergrondse container * | € 3,00 | € 3,15 | € 3,30 71 * Uitgangspunt is de inhoud van een 60 liter-zak. Op basis van de 180 liter-container is dit tarief berekend op 33,3% van dat tarief. Kostendekking (bedragen x € 1.000) Afvalinzameling | Taakveld | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN Afvalstoffen algemeen | 7.3 Afval | -134 | -134 | -134 | -134 Huishoudafval | 7.3 Afval | -4.533 | -4.505 | -4.505 | -4.505 Overige afvalstoffen | 7.3 Afval | -919 | -1.019 | -991 | -990 Straatreiniging | 2.1 Verkeer en | -22 | -22 | -23 | -25 vervoer Perceptiekosten | 0.64 | -276 | -276 | -276 | -276 afvalstoffenheffing | Belastingen overig Overhead | 0.4 Overhead | -468 | -468 | -468 | -468 Compensabele BTW | n.v.t.
| -1.189 | -1.204 | -1.198 | 1.198 Subtotaal Lasten | -7.541 | -7.628 | -7.596 | -7.597 BATEN Huishoudelijk afval | 7.3 Afval | 646 | 646 | 646 | 646 Overige afvalstoffen | 7.3 Afval | 89 | 89 | 89 | 89 Afvalstoffenheffing | 7.3 Afval | 6.986 | 6.986 | 6.986 | 6.986 Kwijtscheldingen | 6.3 Inkomens- | -180 | -180 | -180 | -180 afvalstoffenheffing | regelingen Subtotaal Baten | 7.541 | 7.541 | 7.541 | 7.541 SALDO | 0 | -87 | -55 | -56 Dekkingspercentage | 100% | 99,9% | 99,3% | 99,3% Afvalstoffenheffing | 7.3 Afval. | - | 87 | 55 | 56 Dekkingspercentage na | 100,0% | 100,0% | 100,0% | 100,0% egalisatie (+ = voordeel, - =nadeel) Ontwikkelingen in relatie tot de bestemmingsreserve Het doel van de bestemmingsreserve is het egaliseren van de tarieven voor inzameling en verwerking van afval. Het werkelijke saldo van baten en lasten wordt gemuteerd op deze reserve. In 2023 is de egalisatiereserve afval volledig ingezet ter dekking van het nadeel op afval. De stand van deze reserve is medio 2026 nog steeds € 0. Risico's In de risicoparagraaf hebben we de mogelijke toekomstige financiële tegenvallers beschreven. 72 Rioolheffing Beleidskader Artikel 228a van de Gemeentewet Verordening Riool- en Waterzorgheffing Lingewaard 2026 Algemeen De riool- en waterzorgheffing wordt geheven voor de bekostiging van de gemeentelijke watertaken.
Voor het tarief geldt het uitgangspunt van 100% kostendekking. We gaan uit van het principe ‘de vervuiler betaalt’. De gemeente werkt met een voorziening riolering. Dit is conform artikel 44 lid 2 BBV. Het gaat daarmee om gelden die bij de burger worden opgehaald voor de taak riolering en die weer volledig naar de burger terugvloeien. Zijn de lasten hoger dan de baten, dan onttrekken we deze aan de voorziening en andersom. Deze voorziening zetten we alleen in voor riool- en waterzorgtaken. De middelen blijven beschikbaar voor de taken die in het Gemeentelijk Watertakenplan (GWP) 2023-2027 genoemd zijn. Tarieven Met ingang van 2024 bestaat de nieuwe riool- en waterzorgheffing uit een belasting voor het gebruikersdeel en het eigenarendeel. De belasting voor het gebruikersdeel is een vast bedrag voor een perceel met woonhuis en voor overige percelen naar het aantal kubieke meters water dat wordt afgevoerd. Het eigenarendeel wordt geheven naar een vast bedrag per perceel (WOZ-object). Op de riool- en waterzorgheffing is een jaarlijkse inflatiecorrectie van toepassing. Voor 2027 is dat 2,5%.
Tarief | 2025 | 2026 | 2030 Riool- en waterzorgheffing – gebruiker | € 147,36 | € 151,32 | € 155,10 Riool- en waterzorgheffing – eigenaar | € 75,84 | € 77,88 | € 79,83 Vermeerdering niet-woning vanaf 350 m3 | € 35,44 | € 36,40 | € 37,31 (per volledige 100 m3) Kostendekking (bedragen x € 1.000) Riool- en Waterzorgheffing | Taakveld | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN Algemeen rioolbeheer *) | 7.2 Riolering | -1.765 | -1.834 | -1.860 | -1.914 Riolering en waterzuivering | 7.2 Riolering | -1.657 | -1.659 | -1.648 | -1.647 Straatreiniging | 2.1 Verkeer, | -124 | -124 | -131 | -140 vervoer Onderhoud watergangen | 5.7 Openbaar | -281 | -281 | -281 | -281 groen en (open- lucht) recreatie Perceptiekosten | 0.64 Belastingen | -311 | -311 | -311 | -311 overig Overhead | 0.4 Overhead | -696 | -696 | -696 | -696 Compensabele BTW | n.v.t.
| -772 | -786 | -793 | -806 Subtotaal Lasten | -5.606 | -5.691 | -5.720 | -5.795 BATEN Riolering en waterzuivering | 7.2 Riolering | 30 | 30 | 30 | 30 Riool- en waterzorgheffing | 7.2 Riolering | 5.149 | 5.194 | 5.194 | 5.194 73 Riool- en Waterzorgheffing | Taakveld | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kwijtscheldingen riool- en | 6.3 Inkomens- | -85 | -85 | -85 | -85 waterzorgheffing | regelingen Subtotaal Baten | 5.139 | 5.139 | 5.139 | 5.139 SALDO | -467 | -552 | -581 | -656 Dekkingspercentage | 91,7% | 90,3% | 89,8% | 88,7% Onttrekking Voorziening | 7.2 Riolering | 467 | 552 | 581 | 656 Dekkingspercentage na | 100% | 100% | 100% | 100% egalisatie (+ = voordeel, - =nadeel) *) De toename van de lasten vindt zijn oorsprong in de toekomstige investeringen volgens het GWP, zie Investeringsplan in programma 7. De toelichting in de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen kunt u hier vinden. Voorziening Riolering Deze voorziening valt onder de categorie “voorziening van derden verkregen middelen met een specifieke bestemming”. Dit is volgens het gestelde in artikel 44 lid 2 van de BBV.. "Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b." Hiermee wordt duidelijk dat het om gelden gaat die bij de inwoner zijn opgehaald voor de taak riolering.
Zijn de lasten hoger dan de baten, dan wordt aan deze voorziening onttrokken. Deze voorziening wordt alleen voor riool- en watertaken ingezet. De middelen blijven voor de in het GWP genoemde taken beschikbaar. Het verloop van de voorziening is als volgt: Voorziening riolering x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN Beginsaldo 1 januari * | 5.255 | 4.789 | 4.237 | 3.657 Onttrekking begrotingsjaar | -466 | -552 | -580 | -655 Saldo 31 december | 4.789 | 4.237 | 3.657 | 3.001 * Het beginsaldo per 1 januari 2027 is bepaald door het saldo per 31 december 2025 te verminderen met de geraamde onttrekking volgens de actuele begroting 2026. Lijkbezorgingsrechten Beleidskader Artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, van de Gemeentewet Verordening Lijkbezorgingsrechten 2026 Algemeen Voor het gebruik van een algemene begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats worden rechten geheven. In de gemeente Lingewaard zijn vijf algemene begraafplaatsen. Twee van deze begraafplaatsen zijn juridisch gesloten, namelijk Huissen-Stad en Huissen- 74 Zand. Dat betekent dat hier geen begrafenissen meer plaatsvinden, maar bestaande grafrechten in stand blijven. De drie open begraafplaatsen bevinden zich in Bemmel, Gendt en Huissen-Hoeve. Baten Het grootste gedeelte van de heffing bestaat uit vooruitbetalingen van grafrechten.
Aangezien dit een verplichting vormt voor latere jaren wordt dit gedeelte in een voorziening gestort. Elk jaar onttrekken we dat deel uit de voorziening dat voor dat jaar is vooruitbetaald. Doordat we in 2017 met deze methodiek zijn begonnen, valt het dekkingspercentage lager uit. In de komende jaren gaat dit dekkingspercentage weer oplopen. Tarieven Op basis van het voorstel in de Kadernota 2020 is besloten om de tarieven voor de lijkbezorgingsrechten niet verder aan te passen in de egroting 2020 en aansluitend in de betreffende verordening. Kostendekking (bedragen x € 1.000) Lijkbezorgingsrechten | Taakveld | Begroting 2027 LASTEN Lijkbezorging | 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | -135 Gemeentelijke uren | 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | -163 Overhead | 0.4 Overhead | -147 Subtotaal Lasten | -445 BATEN Opbrengst lijkbezorgingsrechten 2027 | 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 65 Opbrengsten uit voorgaande jaren | 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 100 Subtotaal Baten | 165 SALDO | -280 Dekkingspercentage | 37,1% (+ = voordeel, - =nadeel) De ontwikkeling van het dekkingspercentage over de jaren 2017 t/m 2026 is: Jaar | Percentage Jaarverslag 2017 | 18,1% Jaarverslag 2018 | 23,8% Jaarverslag 2019 | 29,0% Jaarverslag 2020 | 30,8% Jaarverslag 2021 | 31,5% Jaarverslag 2022 | 34,4% Jaarverslag 2023 | 44,3% Jaarverslag 2024 | 51,6% Jaarverslag 2025 | 26,2% Begroting 2026 |
35,7% Begroting 2027 | 37,1% 75 76 Hondenbelasting Algemeen Op 11 november 2024 is door de gemeenteraad besloten de hondenbelasting vanaf 2026 af te schaffen. In de raadsvergadering van 11 december 2025 is de verordening ingetrokken. Toeristenbelasting Beleidskader Artikel 224 van de Gemeentewet Verordening Toeristenbelasting 2026 Nota toerisme en recreatie Lingewaard en Overbetuwe 2023 - 2028 Algemeen Toeristenbelasting heffen we voor elke overnachting in de gemeente Lingewaard. De opbrengsten worden ingezet voor de ontwikkeling van toerisme binnen de gemeente. Concreet is dit opgenomen in de Nota Toerisme & recreatie 2023-2028. De uitvoering hiervan vindt plaats in overleg met ondernemers en overige participanten. Bij de vaststelling van het tarief is afgesproken het tarief niet te indexeren. Met ingang van 2025 betrekken we het verblijf van internationale tijdelijke werknemers (arbeidsmigranten) ook in de heffing. Deze inkomsten duiden we als Verblijfsbelasting. Tarief Het tarief was vanaf 2012 € 1,00 per persoon per nacht. Per 1 januari 2025 is dit verhoogd naar € 1,25 per persoon per nacht. Oorspronkelijk was het voorstel om het tarief ad. € 1,25 te verhogen naar € 1,50 in 2026 tot € 1,67 in 2027 per persoon per nacht. Dit is aangepast waardoor we met ingang van 1 januari de volgende tariefstelling hanteren: Voor het verblijf in de toeristische sector: 1.
Per persoon per overnachting € 2,50 2. Voor verblijf op een kampeerterrein in mobiele kampeeronderkomens, stacaravans of vakantieonderkomens op vaste standplaatsen en volgtijdige standplaatsen per persoon per overnachting € 1,25. Voor het verblijf om zakelijke redenen: 3. In afwijking van de tarieven genoemd onder 1 en 2, bedraagt het tarief door personen die gedurende hun verblijf beroeps- of bedrijfsmatige werkzaamheden verrichten voor of in opdracht van anderen € 1,25 per persoon per overnachting Kostendekking (bedragen x € 1.000) Toeristenbelasting Taakveld Begroting 2027 LASTEN Toerisme / Algemene kosten en subsidies 3.4 Economische promotie -95 Toeristische bewegwijzering 2.1 Verkeer en Vervoer -4 Controle belasting / perceptiekosten 0.64 Belastingen overig -7 Gemeentelijke uren 3.4 Economische promotie -49 Overhead 0.4 Overhead -44 Samenwerkingsverbanden: Groene Metropoolregio - Opgave Ontspannen regio (25%) 3.4 Economische ontwikkeling -11 Subtotaal Lasten -211 77 Toeristenbelasting Taakveld Begroting 2027 BATEN Opbrengst toeristenbelasting 0.64 Belastingen overig 138 Subtotaal Baten 138 SALDO -73 Dekkingspercentage 65,6% Verblijfsbelasting Taakveld Begroting 2027 LASTEN Controle belasting / perceptiekosten 0.64 Belastingen overig -7 Subtotaal Lasten -7 BATEN Opbrengst belasting 0.64 Belastingen overig 100 Subtotaal Baten 100 SALDO 93 Dekkingspercentage 93% (+ =
voordeel, - =nadeel) Reclamebelasting Beleidskader Artikel 227 van de Gemeentewet Verordening Reclamebelasting 2026 incl heffingsgebieden Algemeen Reclamebelasting heffen we in de dorpscentra van Bemmel, Huissen en Gendt. De opbrengst hiervan wordt, na aftrek van perceptiekosten, beschikbaar gesteld aan het ondernemersfonds. De voorzitters van de ondernemersverenigingen Gendt en Huissen zitten in het bestuur van Centrum Management Lingewaard (CML). De mogelijkheid tot verhoging van de reclamebelasting (eventueel deels ter financiering van CML, maar ook ter compensatie van eventuele leegstand die gaat ontstaan) is gespreksonderwerp in het CML. De voorzitters trekken ook samen op in het bepalen van de tarieven voor 2026. Tarieven Het tarief is afhankelijk van de locatie en de WOZ-waarde van de vestiging. Indien vanuit de ondernemersverenigingen tariefswijzigingen worden voorgesteld zullen wij deze verwerken bij het raadsvoorstel voor de belastingverordeningen 2027 in december 2026.
78 Kostendekking (bedragen x € 1.000) Reclamebelasting Taakveld Begroting 2027 LASTEN Bijdrage ondernemersfonds 3.4 Economische promotie -94 Perceptiekosten 0.64 Belastingen overig -3 Subtotaal Lasten -97 BATEN Opbrengst reclamebelasting 0.64 Belastingen overig 97 Subtotaal Baten 97 SALDO 0,0 Dekkingspercentage 100% (+ = voordeel, - =nadeel) BIZ-bijdrage Beleidskader Verordening Bedrijveninvesteringzone Bedrijvenpark Houtakker Bemmel 2026-2030 Verordening Bedrijveninvesteringzone Bedrijventerrein Pannenhuis 2023-2027 De verordeningen Bedrijveninvesteringszone (BIZ) zijn voor een bepaalde periode vastgesteld en daarmee dus ook de tarieven en het afgebakende gebied. Na die periode vervalt de BIZ-verordening en moet er weer een nieuwe draagvlakmeting worden opgestart. De tarieven staan dus vast in die periode waarvoor de BIZ geldt. Ze worden ook niet geïndexeerd. De ondernemers hebben namelijk gestemd voor die BIZ, dus ook voor die betreffende verordening en het activiteitenplan met de begroting wat ze in deze periode gaan uitgeven. Algemeen Met ingang van 2021 kennen we een verordening voor Bedrijveninvesteringzone Bedrijvenpark Houtakker in Bemmel. In 2023 is voor Pannenhuis ook een BIZ ingesteld voor de periode 2023-2027. Zowel de eigenaar als de gebruiker van een WOZ-object (gelegen binnen het aangewezen gebied) betalen een belasting.
Deze belasting is vergelijkbaar met de reclamebelasting, waarbij de opbrengst van de belasting, na aftrek van perceptiekosten, aan de twee stichtingen Bedrijveninvesteringszone beschikbaar wordt gesteld. In deze stichtingen zijn de verschillende ondernemers op het bedrijventerrein verenigd. Het initiatief van de BIZ ligt dan ook bij de ondernemers. De gemeente helpt onder andere met de uitvoering van deze verordening. Tarieven De BIZ-bijdragen zijn ingesteld voor een periode van vijf jaar. 79 Kostendekking (bedragen x € 1.000) BIZ-bijdrage Taakveld Begroting 2027 LASTEN Bijdrage ondernemersfonds 3.4 Economische promotie -103 Perceptiekosten 0.64 Belastingen overig -3 Subtotaal Lasten -106 BATEN Opbrengst reclamebelasting 0.64 Belastingen overig - Houtakker 45 - Pannenhuis 61 Subtotaal Baten 106 SALDO 0 Dekkingspercentage 100% (+ = voordeel, - =nadeel) Marktgelden Beleidskader Artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, van de Gemeentewet Marktverordening gemeente Lingewaard 2018 Verordening Marktgelden 2026 Algemeen Marktgeld wordt geheven van degene die goederen of koopwaren uitstalt tijdens de wekelijkse markt. Het is een recht geheven voor het gebruik van de openbare grond op het marktterrein, gedurende de tijd dat het markt is. Tarieven De tarieven voor de straatmarkten worden geïndexeerd met 2,5%.
In mei 2022 hebben we besloten om een gedeelte van de elektriciteitskosten in rekening te brengen voor het innemen van marktstandplaatsen. De lasten en baten hiervan hebben we buiten beschouwing gelaten in onderstaand overzicht. Kostendekking (bedragen x € 1.000) Straatmarkten Taakveld Begroting 2027 LASTEN Kosten markt 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - Gemeentelijke uren 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen -46 Overhead 0.4 Overhead -41 Subtotaal Lasten -87 BATEN Marktgelden 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 20 Subtotaal Baten 20 SALDO -67 Dekkingspercentage 23% (+ = voordeel, - =nadeel) Leges Beleidskader Artikel 229 Gemeentewet Legesverordening 2026 incl. bijlagen Algemeen We heffen leges om een gedeelte van onze taken te bekostigen. Deze taken worden in de vorm van een dienst individueel afgenomen door bewoners of bedrijven. In de Legesverordening is geregeld voor welke diensten leges verschuldigd zijn. Belastingplichtig is degene die de dienst aanvraagt, dan wel degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. Voor de Legesverordening nemen wij de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten als basis. Kostendekkingsoverzichten In onderstaande kostendekkingsoverzichten zijn alle ramingen opgenomen die in onze legesverordening voorkomen. Wanneer deze niet in onze legesverordening voorkomen, is hier een waarde van 0 opgenomen.
Hierdoor is per hoofdstuk, titel en totaal de mate van kostendekkendheid te zien. De tarieven in de Legesverordening worden met ingang van 2027 verhoogd met het prijsindexcijfer 2,5%. De algemene indexering geldt niet voor de bouwgerelateerde leges voor omgevingsvergunningen die geheven worden met de bouwkosten als grondslag (hoofdstuk 2). Een stijging van de bouwkosten leidt immers al tot een verhoging van de leges. Directe | Overhead | BTW | Kosten | Baten | Percen- kosten | totaal | tage Totaal | -1.317 | -586 | -134 | -3.656 | 3.198 | 87% Hoofdstuk 1 | Algemene | -1.087 | -441 | -57 | -1.585 | 1.704 | 108% dienstverlening Niet op paragraafniveau toegerekende lasten | -3 | - | -1 | -3 | - | 0% Paragraaf 1.1 | Burgerlijke stand | -66 | -40 | -5 | -111 | 108 | 97% Paragraaf 1.2 | Reisdocumenten en | -493 | -120 | -14 | -627 | 700 | 112% Nederlandse identiteitskaart Paragraaf 1.3 | Rijbewijzen | -122 | -80 | -9 | -211 | 222 | 105% Paragraaf 1.4 | Basisregistratie Personen | -3 | -4 | -0 | -7 | 9 | 124% Paragraaf 1.5 | Bestuursstukken | - | - | - | - | - | 0% Paragraaf 1.6 | Vastgoedinformatie | - | - | - | - | - | 0% Paragraaf 1.7 | Overige publiekszaken | -10 | -3 | -0 | -13 | 10 | 78% Paragraaf 1.8 | Gemeentearchief | - | - | - | - | - | 0% Paragraaf 1.9 | Bijzondere Wetten | - | - | - | - | - | 0% 1.30 | Leegstandswet | -1 | -1 | -0 | -1 | - | 31% 1.31 | Wet op de
kansspelen | -0 | -0 | -0 | -1 | - | 8% 1.32 | Telecommunicatiewet | -366 | -175 | -25 | -567 | 622 | 110% 1.33 | Verkeer en vervoer | -9 | -8 | -1 | -18 | 21 | 118% 1.34 | Wegenverkeerswetgeving | -11 | -8 | -1 | -20 | 9 | 47% Paragraaf 1.10 | Diversen | -3 | -3 | -0 | -6 | 3 | 40% 80 Hoofdstuk 2 | Dienstverlening vallend | -170 | -129 | -76 | -1.993 | 1.489 | 75% onder fysieke leefomgeving/omgevings- vergunning Paragraaf 2.1 | Algemene bepalingen | - | - | - | - | - | 0% Paragraaf 2.2 | Voorfase | -158 | -101 | -33 | -293 | 78 | 27% Paragraaf 2.3 | Activiteiten met betrekking | -728 | - | -153 | -881 | 1.019 | 116% tot bouwwerken Paragraaf 2.4 | Gereserveerd: Activiteiten | - | - | - | - | - m.b.t.