BP Bijlagen bij de toelichting Bijlage 20 Projectleiderssamenvatting.pdf
Tekst van het document
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Datum:
8 oktober 2021
Kenmerk:
BB21-229-PLS-01
Aan:
Mw. S. Capitano
Van:
dhr. F.G.J. Barink
Betreft:
PLS-OO De Blauwe Hoek, Lingewaard
Inleiding Naar aanleiding van uw verzoek van 9 september j.l. met betrekking tot de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten1 (hierna: OO) op de projectlocatie De Blauwe Hoek te Doornenburg, is voorliggende projectleiderssamenvatting OO opgesteld. Ter plaatse van de projectlocatie zullen verschillende bodemroerende werkzaamheden plaatsvinden, onder meer in de vorm van de bouw en sloop van diverse panden. In voorliggende PLS-OO wordt nagegaan of op de beoogde projectlocatie OO uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig kunnen zijn. Hiervoor is de risicokaart OO van de gemeente zoals weergegeven in de gemeentelijke informatiesystemen geraadpleegd. Op basis van de door u aangeleverde gegevens is het projectgebied begrensd. In deze rapportage vindt u een weergave van de verschillende kaartlagen uit de gemeentelijke risicokaart en de geconstateerde indicaties voor de aanwezigheid van OO. Bovendien is een overzicht opgenomen van de te nemen maatregelen indien werkzaamheden plaats zullen vinden binnen de vastgestelde verdachte gebieden.
1
Sinds 1 januari 2021 is het nieuwe certificatieschema opsporen ontplofbare oorlogsresten van kracht (CS-OOO). In dit certificatieschema is de term ‘conventionele explosieven’ komen te vervallen en vervangen voor ‘ontplofbare oorlogsresten’.
1
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 1. Het projectgebied (groen omlijnd) de Blauwe Hoek te Doornenburg. Bron satellietbeeld: World Imagery.
Uit de projectie van het projectgebied op de risicokaart is gebleken dat zich hier tijdens de Tweede Wereldoorlog diverse oorlogshandelingen hebben afgespeeld waarbij mogelijk OO in de bodem zijn achtergebleven. Zo is binnen het projectgebied en/of in de directe omgeving daarvan sprake van de aanwezigheid van: ☒ ☐ ☐ ☐ ☐ ☒ ☒ ☒ ☐ ☐ ☐
Schuttersput(ten) Granaatinslag(en) Bominslag(en) Raketinslag(en) Munitievondst(en) MMOD EODD melding(en) Loopgraaf/loopgraven Beschadigde bebouwing Veldgraf/veldgraven Bombardement(en) Bunker(s)
☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☒ ☐ ☒ ☐ ☐
Geschutopstelling(en) Munitieopslagplaats(en) Vernielingslading(en) Massaexplosie(s) Dumplocatie(s) Troepenbeweging(en) V-1 inslag(en) Mijnenveld(en) Vliegtuigcrash(es) Raketbeschieting(en)
In de omgeving van Doornenburg was sprake van diverse Duitse troepenbewegingen in de context van Operation Market Garden:
2
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 2. Een weergave van enkele van de (Duitse) troepenbewegingen iets ten noorden van het projectgebied in september 1944. De hier genoemde eenheden betreffen anderhalf bataljon van het 22. SS Panzergrenadierregiment en onderdelen van de 10. SS Panzerdivision. Bron: collectie BeoBOM.
Uit de luchtfotoanalyse voor de risicokaart is gebleken dat het gehele grondgebied van de gemeente Lingewaard kan worden beschouwd als zijnde getroffen door artillerie- en/of mortierbeschietingen. Zie onderstaande afbeeldingen voor een overzicht van alle in de risicokaart vastgestelde indicaties en verdachte gebieden binnen en in de directe nabijheid van het projectgebied te Doornenburg.
3
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 3. Alle indicaties binnen- en in de directe nabijheid van het projectgebied te Doornenburg. Het gehele projectgebied is getroffen door artillerie- en mortierbeschietingen. Tevens was er ten zuiden van het projectgebied een loopgraaf aanwezig. In de wijdere omgeving is er sprake van de aanwezigheid van beschadigde bebouwing en schuttersputten. In het verleden zijn in deze omgeving door de EODD verschillende ruimingen uitgevoerd. Luchtfoto 15 maart 1945, luchtfotonummer 4125.
Legenda Beschadigde bebouwing
Melding EOD
Loopgraaf Schuttersput
4
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 4. De op basis van de verschillende indicaties vastgestelde verdachte gebieden. Binnen het gehele projectgebied (groen omlijnd) en in de (directe) omgeving is sprake van een verdacht gebied verschoten geschutmunitie. Verder is er aan de rand van het projectgebied sprake van een gebied verdacht op kleinkalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers. Ten westen van het projectgebied een gebied vrijgegeven. Bron satellietbeeld: World Imagery.
Legenda
Verdacht gebied verschoten geschutmunitie
Verdacht gebied KKM, hand- en geweergranaten, (munitie voor) granaatwerpers
Bodemroering
Vrijgegeven gebied
In het verleden werden door de EODD enige ruimingen (geregistreerd in zgn. MORA’s) uitgevoerd in de nabijheid van het projectgebied in kwestie. In onderstaande tabel worden de details van deze ruimingen getoond. MORA
Locatie
Aantal Benaming
Nationaliteit
20031703
Blauwe Hoek 19a, Doornenburg
1
Brits
20111078
Pannerdenseweg 72, Doornenburg
2
Rookgranaat 25 ponder met schokbuis Nr 221, verschoten Brisantgranaat 2 inch mortier met schokbuis Nr 151/161
Brits
Mogelijk aan te treffen (sub)soorten OO Uit de voor de risicokaart geraadpleegde literatuur, archiefgegevens en luchtfotoanalyse is gebleken dat binnen het projectgebied te Doornenburg, als gevolg van artillerie- en mortierbeschietingen, sprake is van het mogelijk achterblijven van OO in de vorm van diverse kalibers verschoten geschutmunitie met een maximum van 155 mm (geallieerd) en 15 cm (Duits). Verder is een deel van het projectgebied verdacht op achtergelaten klein5
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN kalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers. In onderstaande tabel worden de hoofdsoorten en enkele bijbehorende typen mogelijk aan te treffen OO benoemd, gebaseerd op de geraadpleegde bronnen. Dit overzicht met subsoorten/typen OO is niet limitatief. Soort
Benaming
Toestand
Nationaliteit Penetratiediepte
Geschutmunitie
Brisantgranaat 155 mm
Verschoten
Geallieerd
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Brisantgranaat 15 cm met schokbuis (Aufschlagzunder) AZ.23
Verschoten
Duits
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Rookgranaat 25 ponder Brisantgranaat 2 inch mortier
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Diverse
Achtergelaten
Diverse
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Geschutminutie Diversen Kleinkalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers
Binnen de gemeente Lingewaard hebben sinds de Tweede Wereldoorlog diverse ontwikkelingen plaatsgevonden die van invloed zijn geweest op de bodem. Uit vergelijking van het historisch luchtfotomateriaal met de huidige situatie is gebleken dat er binnen het projectgebied en in de omgeving daarvan nauwelijks bodemroerende werkzaamheden zijn uitgevoerd. De maaiveldhoogte ten tijde van de Tweede Wereldoorlog betrof circa 11,10m+NAP Op locaties waar na de Tweede Wereldoorlog bodemroerende werkzaamheden zijn uitgevoerd mag worden aangenomen dat (tot op zekere diepte) eventuele aanwezige OO reeds opgemerkt en verwijderd zijn.
6
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN Conclusie en (werk)advies Op basis van de beschikbare archiefgegevens, literatuur en luchtfotomateriaal kan worden gesteld dat binnen het projectgebied, in de niet-naoorlogs geroerde bodem, de volgende (sub)soorten OO kunnen zijn achtergebleven: •
•
Geschutmunitie, diverse kalibers, met een maximaal kaliber van 155mm/15 cm tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 8,60m+NAP; Klein-kalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 8,60m+NAP.
Daar waar de bodem niet aantoonbaan naoorlogs geroerd is, adviseert BeoBOM om voorafgaande aan de voorgenomen bodemroerende werkzaamheden een opsporingsproces, zoals bedoeld in het CS-OOO2, uit te voeren om de risico’s met betrekking tot het aantreffen van OO te minimaliseren. Ondertekening ter accordering:
De heer F.G.J. Barink Adviseur Ontplofbare Oorlogsresten
Mevrouw S. Capitano Beleidsadviseur handhaving
2 Certificatieschema Opsporen ontplofbare oorlogsresten (1 januari 2021).
7