Bijlage 2. Rapport verkennend bodemonderzoek (4258.001) Polseweg te Huissen (1).pdf
Tekst van het document
VERKENNEND BODEMONDERZOEK EN VERKENNEND ONDERZOEK ASBEST IN BODEM POLSEWEG (ONG.) TE HUISSEN
Rapportage verkennend bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in bodem Polseweg (ong.) te Huissen Opdrachtgever
Gemeente Lingewaard Kinkelenburglaan 6 6681 BJ BEMMEL
Rapportnummer Versienummer
4258.001 D1
Status
Eindrapportage
Datum
14 juli 2017
Vestiging
Gelderland Fabriekstraat 19c 7005 AP Doetinchem 0314 - 365150 doetinchem@econsultancy.nl
Opsteller
drs. ing. S. Schut
Paraaf
Kwaliteitscontrole
ing. H. Boesveld
Paraaf
Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van de Vereniging Kwaliteitsborging Bodembeheer (VKB). De VKB is een vereniging van bodemadviesen -onderzoeksbureaus en heeft als doel kwaliteitsborging en continue verbetering van de dienstverlening van haar leden op het gebied van bodembeheer. Het VKB keurmerk geeft opdrachtgevers de zekerheid dat het uitvoerend bureau werkt conform de eisen die de VKB aan haar leden stelt op het gebied van competenties en integriteit van medewerkers en het toepassen van vigerende normen en onderzoeksprotocollen. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteitssysteem, zoals beschreven in het kwaliteitshandboek. Ons kwaliteitssysteem is gecertificeerd volgens de kwaliteitsborgingsnormen van de NEN-EN-ISO 9001:2008. Betrouwbaarheid Dit bodemonderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving. Een bodemonderzoek wordt in zijn algemeenheid echter uitgevoerd door het steekproefsgewijs bemonsteren van de bodem, waardoor het, op basis van de resultaten van een bodemonderzoek, onmogelijk is garanties af te geven ten aanzien van de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Daarnaast betreft het bodemonderzoek een momentopname. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde bodemonderzoek neemt.
In dit kader dient ook opgemerkt te worden dat geraadpleegde bronnen niet altijd zonder fouten en volledig zijn. Daar Econsultancy voor het verkrijgen van historische informatie afhankelijk is van deze bronnen, kan Econsultancy niet instaan voor de juistheid en volledigheid van deze informatie.
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING .................................................................................................................................. 1
2
VOORONDERZOEK................................................................................................................... 2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11
Geraadpleegde bronnen ................................................................................................... 2 Afbakening onderzoekslocatie vooronderzoek ................................................................. 2 Historisch en huidig gebruik onderzoekslocatie ............................................................... 2 Calamiteiten ...................................................................................................................... 3 Uitgevoerd(e) bodemonderzoek(en) op de onderzoekslocatie ........................................ 3 Belendende percelen/terreindelen.................................................................................... 4 Terreininspectie ................................................................................................................ 5 Toekomstige situatie ......................................................................................................... 5 Informatie lokale of regionale achtergrondgehalten ......................................................... 5 Bodemopbouw .................................................................................................................. 5 Geohydrologie .................................................................................................................. 6
3
CONCLUSIES VOORONDERZOEK (ONDERZOEKSOPZET) ................................................. 6
4
VELDWERK ................................................................................................................................ 7 4.1 4.2 4.3
4.4 5
LABORATORIUMONDERZOEK .............................................................................................. 11 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Algemeen.......................................................................................................................... 7 Grondonderzoek ............................................................................................................... 7 4.2.1 Uitvoering veldwerk ............................................................................................ 7 Zintuiglijke waarnemingen ................................................................................................ 8 4.3.1 Algemene bodemopbouw................................................................................... 8 4.3.2 Visuele inspectie asbest op maaiveld .............................................................. 10 Grondwater ..................................................................................................................... 11
Uitvoering analyses ........................................................................................................ 11 Toetsingskader ............................................................................................................... 14 Resultaten grond- en grondwatermonsters .................................................................... 16 Interpretatie onderzoeksresultaten ................................................................................. 19
SAMENVATTING, CONCLUSIES EN ADVIES ........................................................................ 22
4258.001
BIJLAGEN: 1. 2a. 2b. 2c. 3. 4a. 4b. 5. 6. 7.
- Topografische ligging van de locatie - Locatieschetsen - Foto’s onderzoekslocatie - Foto's asbestinspectiegaten - Boorprofielen - Analysecertificaten - Getoetste analyseresultaten - Toetsingskader Circulaire bodemsanering - Geraadpleegde bronnen - Eerder uitgevoerd bodemonderzoek 4258.001
1
INLEIDING
Econsultancy heeft van de gemeente Lingewaard opdracht gekregen voor het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in bodem aan de Polseweg (ong.) te Huissen. Het bodemonderzoek is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen herontwikkeling, de voorgenomen nieuwbouw op de onderzoekslocatie, alsmede de bestemmingsplanwijziging. Het verkennend bodemonderzoek (NEN 5740) en het verkennend onderzoek asbest in bodem (NEN 5707) hebben tot doel met een relatief geringe onderzoeksinspanning vast te stellen of op de onderzoekslocatie grond- en/of grondwaterverontreiniging aanwezig is, teneinde te bepalen of er milieuhygiënische belemmeringen zijn voor de voorgenomen herontwikkeling, de voorgenomen nieuwbouw op de onderzoekslocatie, alsmede de bestemmingsplanwijziging. Het vooronderzoek is verricht conform de NEN 5725:2009 "Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend en nader onderzoek". Het bodemonderzoek is uitgevoerd conform de NEN 5740:2009 "Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond". Het verkennend onderzoek asbest in bodem is uitgevoerd conform de NEN 5707:2015 "Bodem – Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond".
De visuele inspectie is uitgevoerd door medewerkers die gekwalificeerd zijn voor het protocol 2018 van de BRL SIKB 2000. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteitssysteem, zoals beschreven in het kwaliteitshandboek. Ons kwaliteitssysteem is gecertificeerd volgens de kwaliteitsborgingsnormen van de NENEN-ISO 9001:2008. Voorafgaand aan het veldwerk is er een vooronderzoek verricht en heeft er een terreininspectie plaatsgevonden, die er op gericht zijn eventuele aanvullende gegevens te verzamelen, die betrekking hebben op het vroegere en huidige gebruik van de locatie en de directe omgeving. De parameter asbest heeft deel uitgemaakt van het vooronderzoek. Daarnaast is informatie verzameld over de bodemgesteldheid en de geohydrologische situatie ter plaatse. Met de verkregen informatie is de onderzoeksopzet nader vastgesteld. Het veldwerk en de bemonstering zijn uitgevoerd onder certificaat op grond van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek", protocollen 2001, 2018 en 2002. De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Circulaire bodemsanering 2013) en aan de achtergrondwaarden voor grond uit de Regeling bodemkwaliteit (bijlage B, tabel 1), VROM, 2007. Econsultancy is onder andere gecertificeerd voor de protocollen 2001, 2018 en 2002 van de BRL SIKB 2000.
In dat kader verklaart Econsultancy geen eigenaar van de onderzoekslocatie te zijn of te worden. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteitssysteem, zoals beschreven in het kwaliteitshandboek. Ons kwaliteitssysteem is gecertificeerd volgens de kwaliteitsborgingsnormen van de NENEN-ISO 9001:2008.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 1 van 24
2 2.1
VOORONDERZOEK Geraadpleegde bronnen
De informatie over de onderzoekslocatie is gebaseerd op de bij de opdrachtgever Lingewaard aanwezige informatie (contactpersoon de heer J. Hendriks), informatie afkomstig van Omgevingsdienst Regio Arnhem (contactpersoon J. Brands) en informatie verkregen uit de op 14 juni 2017 uitgevoerde terreininspectie. Van de locatie en de directe omgeving zijn uit verschillende informatiebronnen gegevens verzameld over:
het historische, huidige en toekomstige gebruik; eventuele calamiteiten; eventueel eerder uitgevoerde bodemonderzoeken; de bodemopbouw en geohydrologie; verhardingen, kabels en leidingen.
Bijlage 6 geeft een overzicht van de geraadpleegde bronnen. 2.2
Afbakening onderzoekslocatie vooronderzoek
Het vooronderzoek omvat de onderzoekslocatie en direct hieraan grenzende percelen binnen een afstand van 25 meter. De onderzoekslocatie (± 7,9 ha) ligt nabij de Polseweg (ong.), ten zuiden van de bebouwde kom van Huissen (zie bijlage 1). Het perceel, waar de onderzoekslocatie deel van uitmaakt, is kadastraal bekend gemeente Huissen, sectie E, nummers 2183, 2193, 2194, 2332, 2370, 2632, 3048, 3237, 3240 en 3241. Volgens de topografische kaart van Nederland, kaartblad 40 B, (schaal 1:25.000), bevindt het maaiveld zich op een hoogte van circa 10,5 m +NAP en zijn de coördinaten van een centraal punt binnen de onderzoekslocatie X = 193.050, Y = 437.725. 2.3
Historisch en huidig gebruik onderzoekslocatie
Algemeen e Vanaf het begin van de 19 eeuw heeft het centrale deel van de onderzoekslocatie deel uitgemaakt van een, momenteel ten noorden van de onderzoekslocatie gelegen, waterpartij “Vlote Bloem” die destijds uitgestrekter was dan hij in zijn huidige vorm aanwezig is. De delen van de onderzoekslocatie e ten zuiden hiervan waren aan het begin van de 19 eeuw in gebruik als bos en later als weiland. Ten noorden van het water was met name sprake van gebruik als akkerland. Voorlopers van de huidige e Polseweg en de Bloemstraat waren reeds aanwezig aan het begin van de 19 eeuw, evenals de dijk, met aan de overzijde daarvan de uiterwaarden. Het meest noordelijk gelegen deel van de onderzoekslocatie maakte in de periode 1935-1955 deel uit van een boomgaard. Centraal op de onderzoekslocatie is tijdens de tweede wereldoorlog een kazemat (bunker) gebouwd. Mogelijk heeft ter plaatse van het oostelijk deel van de onderzoekslocatie delfstoffenwinning plaatsgevonden. Verdere informatie hierover is echter niet bekend. Voor het overige bleef de situatie grotendeels ongewijzigd e tot het sportcomplex werd gerealiseerd in de tweede helft van de 20 eeuw.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 2 van 24
Voor zover bij de opdrachtgever bekend, heeft er op de onderzoekslocatie nimmer opslag van oliehoudende producten in ondergrondse of bovengrondse tanks plaatsgevonden. Dempingen De waterpartij Vlote bloem strekte zich, zoals beschreven, in het verleden uit over de onderzoekslocatie. De waterpartij is grotendeels in de periode 1955-1962 gedempt. Het laatste deel is eind jaren ’80 van de vorige eeuw gedempt. Vermoedelijk zijn er betonplaten afkomstig van een betonverwerkende industrie uit de omgeving gebruikt als dempingsmateriaal. Verder is de waterpartij gedurende de periode gedempt met diverse materialen afkomstig van particulieren en bedrijven uit de buurt waarbij vermoedelijk ook (resten van) bestrijdingsmiddelen zijn gedumpt. Eind jaren ’80 is ook een centraal op de onderzoekslocatie gesitueerde sloot gedempt. De exacte begrenzingen en de omvang van de dempingen zijn echter niet bekend. Huidige situatie De onderzoekslocatie is momenteel grotendeels in gebruik als sportvelden van voetbalvereniging Jonge Kracht en deels als braakliggend terrein. Het terrein van de voetbalvereniging is bebouwd met een kantine, kleedruimtes en enkele bijgebouwen. Ter plaatse is tevens een met asfalt verharde parkeerplaats aanwezig. 2.4
Calamiteiten
Voor zover bij de opdrachtgever bekend hebben zich op de onderzoekslocatie in het verleden geen calamiteiten met een bodembedreigend karakter voorgedaan. Ook uit informatie van de gemeente Lingewaard blijkt niet dat er zich in het verleden bodembedreigende calamiteiten hebben voorgedaan. 2.5
Uitgevoerd(e) bodemonderzoek(en) op de onderzoekslocatie
Ter plaatse van het centrale deel van de onderzoekslocatie (deel van de demping) is in de periode 2000-2002 door Verhoeve Milieu een aantal bodemonderzoeken uitgevoerd in het kader van het provinciale MonitoringsOnderzoek VOormalige Stortplaatsen (MOVOS Cluster 3 Locatie 260/008, Polseweg Huissen, zie bijlage 7). Destijds is lokaal vanaf circa 0,8 m -mv (maar ook lokaal 0,1 m -mv) een stortlaag (kolengruis, puin en stort) aangetroffen. De boringen zijn destijds maximaal doorgezet tot 1,0 m -mv. Uit het onderzoek blijkt dat het grondwater ter plaatse van dat deel van de voormalige stortplaats belast is met zware metalen en vluchtige of gechloreerde koolwaterstoffen. In aanvulling op het onderzoek naar de stort is 2006 aanvullend onderzoek uitgevoerd naar de aanwezige deklaag (zie bijlage 7). Uit dit onderzoek blijkt dat er geen verontreinigingen in de contactzone zijn aangetoond. Door de provincie wordt geconcludeerd dat ter plaatse sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Geadviseerd is om een nader bodemonderzoek uit te voeren. Echter gelet op de momenteel bekende informatie aangaande de mogelijke begrenzing van de stortlocatie, alsmede de verstreken termijn biedt het onderzoek te weinig houvast voor het opstellen van een plan voor een nader bodemonderzoek.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 3 van 24
2.6
Belendende percelen/terreindelen
In bijlage 6 zijn de geraadpleegde informatiebronnen voor de omliggende terreindelen en belendende percelen binnen 25 meter van de onderzoekslocatie opgenomen. Het bodemgebruik van de omliggende terreindelen is als volgt:
aan de noordzijde bevindt zich de bebouwde kom van Huissen; aan de oostzijde bevinden zich het openbaar groengebied “Vlote Bloem” en verspreid gelegen bebouwing aan de Eversstraat; aan de zuidzijde bevinden zich met name agrarische percelen (kassen); aan de westzijde bevinden zich enkele agrarische percelen (kassen), bedrijfspercelen en woonpercelen aan de Polseweg.
Op het perceel Polseweg 15, gelegen ten westen van de onderzoekslocatie, was in de periode 19562002 het bedrijf Végé motoren gevestigd. Op het perceel hebben diverse potentieel bodembedreigende activiteiten plaatsgevonden waaronder het onderhouden, demonteren en reviseren van motoren(onderdelen). Verder heeft opslag plaatsgevonden van oliehoudende producten en oplosmiddelen. In de periode 1991-2006 zij er op de locatie diverse bodemonderzoeken uitgevoerd om een ter plaatse aanwezige verontreinigingen met minerale, PAK en zware metalen in de grond en een grondwaterverontreinigingen met minerale olie en VOCL in het grondwater af te perken. Delen van de grondwaterverontreinigingen zijn mogelijk gelegen op onderhavige onderzoekslocatie (zie bijlage 7). In het kader van een grond en grondwater sanering is in maart 2013 bij de Provincie Gelderland een saneringsplan ingediend. Inmiddels is de grond op de locatie gesaneerd tot de functie Industrie. De grondwaterverontreinigingen zullen in een tweede fase worden gesaneerd. Op het perceel Polseweg 22, gelegen ten westen van de onderzoekslocatie (aan de overzijde van de Polseweg), was in het verleden Heijting aannemersbedrijf en handelsonderneming (aannemer voor wegenbouw en pompstation) gevestigd.
Op het perceel hebben diverse potentieel bodembedreigende activiteiten plaatsgevonden waaronder de ondergrondse opslag van huisbrandolie, afgewerkte olie, motorolie en dieselolie een olie-benzineafscheider en een brandstofpomp voor dieselolie. Op de locatie was sprake van een grondverontreinigingen met minerale olie en een grondwaterverontreiniging met minerale olie, BTEX en cis. De streefwaardecontour van de grondwaterverontreiniging met BTEX is gelegen even ten zuidwesten van onderhavige onderzoekslocatie. De interventiewaarde contour is gelegen aan de overzijde van de Polseweg. Uit informatie afkomstig van de provincie Gelderland blijkt e dat de locatie begin 21 eeuw reeds is gesaneerd (blijkens het evaluatie rapport van Oranjewoud daterend van februari 2001) maar dat er wel sprake is van een restverontreiniging. Uit actualiserend onderzoek (Oranjewoud, juli 2004) blijkt echter dat er nog sprake is van een sterke verontreiniging met benzeen in het grondwater die zich in westelijke richting begeeft. De provincie Gelderland heeft in november 2004 geadviseerd een actualiserend en afperkend grondwateronderzoek in te stellen. Verdere gegevens hieromtrent zijn bij Econsultancy echter niet bekend.
Op het perceel Polseweg 17, gelegen ten zuidwesten van de onderzoekslocatie, is in februari 2014 door SMV een plan van aanpak opgesteld in het kader van de sanering naar aanleiding van een in 2012 door Aveco de Bondt uitgevoerd verkennend bodemonderzoek. Tijdens het onderzoek is een sterke PAK-verontreiniging aangetoond (< 25 m³ grond). Doel van de sanering was het verwijderen van een op de locatie aanwezige ondergrondse olietank (waarbij geen olieverontreinigingen zijn geconstateerd) en het verwijderen van de PAK-verontreiniging in de grond. Verdere informatie omtrent de sanering is bij Econsultancy niet voorhanden. Aangenomen wordt dat de sanering inmiddels heeft plaatsgevonden.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 4 van 24
Onbekend is dus of er, vanuit het voormalige perceel Polseweg 15 (momenteel braakliggend), sprake is van een perceelsgrensoverschijdende grondwaterverontreiniging met minerale olie, BTEX en cis. Voor het overige wordt er vanuit de aangrenzende percelen geen perceelsgrensoverschijdende verontreinigingen verwacht. 2.7
Terreininspectie
Voorafgaand aan het bodemonderzoek is er een terreininspectie uitgevoerd. Deze is gericht op de identificatie van bronnen, die mogelijk hebben geleid of kunnen leiden tot een grond- en/of grondwaterverontreiniging. De tijdens de terreininspectie aangetroffen situatie komt overeen met de locatiegegevens, zoals deze zijn opgenomen in paragraaf 2.3. Op de onderzoekslocatie zijn geen mogelijke bronnen voor een (water)bodemverontreiniging aangetroffen. 2.8
Toekomstige situatie
De initiatiefnemer is voornemens de locatie te herontwikkelen. De herontwikkeling voorziet in verplaatsing van de sportvelden, sloop en nieuwbouw van de accommodaties en de parkeerplaats (alles binnen de onderzoekslocatie). Daarnaast is men voornemens het noordwestelijke deel van het huidige sportterrein in gebruik te nemen ten behoeve van woningbouw. Verder is men voornemens de, ten noordoosten van de onderzoekslocatie gelegen waterpartij (de “Kleine bloem” of “Vlote Bloem”), door te trekken op de onderzoekslocatie. 2.9
Informatie lokale of regionale achtergrondgehalten
Uit de “Bodemkwaliteitskaart en bodemfunctie klassenkaart Milieusamenwerking regio Arnhem” (CSO projectcode 08K118, oktober 2010) blijkt dat de locatie gezoneerd is als “Landbouw/natuur”. Met betrekking tot zowel de boven- als de ondergrond bevindt de locatie zich in deelgebied “Landbouw/natuur”. Regionaal komen verhoogde concentraties van metalen in het grondwater voor. Op de asbestkansenkaart van de provincie Gelderland is de bebouwing aangemerkt als een grote kans voor het aantreffen van asbest. Ter plaatse van het zuidwestelijk deel is de bodem aangemerkt als een kleine kans voor het aantreffen van asbest. Verder staat de stortlocatie (puntlocatie) als asbest verdacht aangeduid. 2.10 Bodemopbouw De originele bodem van het oostelijke deel bestaat volgens de bodemkaart van Nederland, kaartblad 40 West (schaal 1:50.000), uit een poldervaaggrond in zavel. Het noordwestelijke deel bestaat uit een kalkhoudende ooivaaggrond in lichte zavel. De afzettingen, waarin deze bodem is ontstaan, behoren geologisch gezien tot de Formatie van Echteld.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 5 van 24
2.11 Geohydrologie De onderzoekslocatie is gelegen in het rivierengebied. Ten noordoosten van de onderzoekslocatie stroomt de rivier het Pannerdensch kanaal, ten noordoosten stroomt de rivier de Nederrijn. Het eerste watervoerend pakket heeft een dikte van ± 25 m en wordt gevormd door de grove en grindrijke Formatie van Kreftenheye. Op deze formatie liggen de stroomgordel- en komafzettingen, behorende tot de Formatie van Echteld, met een dikte van ± 3 m. Het eerste watervoerend pakket wordt aan de onderzijde begrensd door slecht doorlatende afzettingen van de Formatie van Kedichem met een dikte van 10 m. De gemiddelde grondwaterstand van het freatisch grondwater bedraagt ± 8,5 m +NAP, waardoor het grondwater zich op ± 1,5 m -mv zou bevinden. Het water van het eerste watervoerend pakket stroomt volgens de isohypsenkaart van de Dienst Grondwaterverkenning van TNO, kaartblad 40 West, 1981 (schaal 1:50.000), in zuidwestelijke richting. Er liggen geen pompstations in de buurt van de onderzoekslocatie die van invloed zouden kunnen zijn op de grondwaterstroming ter plaatse van de onderzoekslocatie. Er liggen geen drinkwaterpompstations in de buurt van de onderzoekslocatie die van invloed zouden kunnen zijn op de grondwaterstroming ter plaatse van de onderzoekslocatie. De onderzoekslocatie ligt niet in een grondwaterbeschermings- en/of grondwaterwingebied.
3
CONCLUSIES VOORONDERZOEK (ONDERZOEKSOPZET)
Ten behoeve van het bodemonderzoek is, op basis van het vooronderzoek, een aantal deellocaties geïdentificeerd. In tabel I zijn de onderzoeksstrategieën, die van toepassing zijn op de betreffende deellocaties, weergegeven. Tabel I.
Onderzoeksstrategie Deellocatie
Oppervlakte
Verwachte stoffen
Protocol
Onderzoeksstrategie
A: demping
± 2 ha
PAK, metalen en minerale olie, bestrijdingsmiddelen, asbest
NEN 5740 NEN 5707
VED-HE VED-HE
B: perceelsgrens overschrijdende grondwaterverontreiniging
± 600 m2
minerale olie, BTEX en cis
NEN 5740
ACT
C: vml. boomgaard
± 900 m²
bestrijdingsmiddelen
NEN 5740
VED-HE
D: onverdachte terreindelen
± 5,7 ha
-
NEN 5740
ONV-NL
Onderzoeksstrategieën volgens NEN 5740 / NEN 5707: VED-HE : Verdacht, diffuse bodembelasting, heterogene verontreiniging ACT : Actualiserend onderzoek ONV-NL : Onverdacht niet lijnvormig
Aangezien vooralsnog onbekend is of het centraal gelegen, recentelijk aangelegde, kunstgrasveld al dan niet behouden zal blijven is in onderhavig onderzoeksopzet, in overleg met de opdrachtgever, niet voorzien in boringen door het veld. Verwacht wordt dat de omliggende bodem representatief is voor de bodem ter plaatse van het kunstgrasveld. Wel is er ter plaatse een referentieboring geplaatst.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 6 van 24
4
VELDWERK
4.1
Algemeen
Het veldwerk van het verkennend bodemonderzoek omvat het zintuiglijk beoordelen van aanwezige bodemlagen door middel van het handmatig opboren en opgraven van bodemmateriaal. Het opgegraven materiaal ten aanzien van het asbestonderzoek wordt gezeefd over een 20 mm zeef en word vervolgens visueel geïnspecteerd. De aanwezige te onderscheiden lagen worden hierbij nauwkeurig beschreven en de posities van de betreffende monstername-punten worden op kaart vastgelegd. Dit is beschreven in paragraaf 4.2. De zintuiglijke beoordeling van de grond vormt de basis van de keuzes bij de inzet van de chemische analyse, zoals beschreven in hoofdstuk 5. Voor de bemonstering van grondwater, ten behoeve van chemische analyse, is gebruik gemaakt van te plaatsen peilbuizen. De wijze waarop de grondwatermonsters worden verkregen is beschreven in paragraaf 4.4. Tijdens het opstellen van het boorplan is rekening gehouden met de doelstellingen en de richtlijnen, die geformuleerd zijn in de inleiding. Daarnaast is rekening gehouden met de onderzoeksprotocollen, zoals weergegeven in tabel I en de ligging van kabels en leidingen. Bijlage 2a bevat de locatieschets met daarop aangegeven de situering van de boorpunten/inspectiegaten en de peilbuizen. Bijlage 2c bevat enkele foto's van de asbestinspectiegaten. In bijlage 3 zijn de boorprofielen opgenomen. 4.2
Grondonderzoek
4.2.1
Uitvoering veldwerk
Aan de hand van de geldende onderzoeksstrategieën zijn de werkzaamheden uitgevoerd zoals die in tabel II zijn vermeld. Het veldwerk met betrekking tot de NEN 5740 is op 21 tot en met 23 juni 2017 en 26 en 27 juni 2017 uitgevoerd onder uitgevoerd onder kwaliteitsverantwoordelijkheid van de heer A.F.W. Geven. Deze medewerker van Econsultancy staat geregistreerd als ervaren veldwerker voor protocol 2001 van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek". Het veldwerk met betrekking tot de NEN 5707 is op 27 juni 2017 onder kwaliteitsverantwoordelijkheid uitgevoerd van de heer A. Bruil. Deze medewerker van Econsultancy staat geregistreerd als ervaren veldwerker voor de protocollen 2001 en 2018 van de BRL SIKB 2000.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 7 van 24
Tabel II geeft per deellocatie een overzicht van de uitgevoerde werkzaamheden, de verhardingen, en de analysepakketten Tabel II.
Uitgevoerde werkzaamheden
Veldwerk
Strategie Deellocatie
A: demping
± 2 ha
Analyses
Boringen/gaten/peilbuizen
Verharding
5 (0,5 m -mv) 25 (1,0 m -mv) 1 (1,5 m -mv) 2 (2,0 m -mv) 3 (peilbuis) 33 (gaten) (*A)
onverhard
Grond
standaardpakket (6x) OCB (6x)
Grondwater
standaardpakket (3x) OCB (3x)
asbest kwantitatief (6x)
B: perceelsgrens overschrijdende grondwaterverontreiniging
± 600 m2
3 (peilbuizen) (*B)
onverhard
-
standaardpakket (3x)
C: vml. boomgaard
± 900 m²
7 (0,5 m -mv)
onverhard
OCB (3x)
-
D: onverdachte terreindelen
± 6,5 ha
51 (0,5 m -mv) 3 (1,0 m -mv) 12 (2,0 m -mv) 1 (3,0 m -mv) 7 (peilbuis)
onverhard/ asfalt/ klinkers
standaardpakket (18x)
standaardpakket (7x)
(*A) (*B)
De gaten hebben een afmeting van 0,3 x 0,3 x 0,5 m en zijn gecombineerd uitgevoerd met de boringen Eén van de peilbuizen is als (eventuele) afperking op enige afstand van de mogelijke verontreinigingskernen geplaatst
De boringen zijn geplaatst met behulp van een edelmanboor en een zuigerboor. Van het opgeboorde materiaal is een boorbeschrijving conform de NEN 5104 gemaakt en zijn er grondmonsters genomen over trajecten van ten hoogste 0,5 m, waarbij bodemlagen met verontreinigingskenmerken of een afwijkende textuur separaat bemonsterd zijn. Voor de geplaatste peilbuizen geldt dat het onderste gedeelte van de peilbuis (het peilfilter) is geperforeerd en de ruimte tussen de wand van het boorgat en het peilfilter is opgevuld met filtergrind. Boven het filtergrind is een laag zwelklei aangebracht, zodat er géén verontreinigingen van bovenaf in de peilbuis kunnen migreren. De filterstelling is bepaald op basis van de grondwaterstand, zoals deze tijdens de veldwerkzaamheden op 21, 22 en 23 juni 2017 is ingeschat. De peilbuizen zijn na plaatsing afgepompt en na een wachttijd van minimaal een week is het grondwater bemonsterd. 4.3
Zintuiglijke waarnemingen
4.3.1
Algemene bodemopbouw
Algemeen Over het algemeen bestaat de bodem wisselend uit zwak tot matig grindig, zwak tot matig humeuze klei en uit zwak tot matig siltig, zeer fijn tot matig grof zand. Lokaal is er sprake van een slib- of veenlaag. Zintuiglijke waarnemingen Ter plaatse van deellocatie A is de bodem, over wisselende dieptes, zwak tot sterk puin-, baksteenen/of betonhoudend. Verder is de bodem lokaal kolengruishoudend en is er sprake van een bijmenging met plastic, asfalt, glas of textiel (stort). In de noordoosthoek van de deellocatie is, ter plaatse van twee boringen, sprake van een zwakke oliegeur (boring A08)of een zwakke olie-waterreactie (boring A07). Ter plaatse van boring A02 is asbestverdacht materiaal in de ondergrond waargenomen.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 8 van 24
Ter plaatse van deellocatie B is de bovengrond lokaal tot maximaal 1,5 m -mv zwak tot uiterst puinen/of betonhoudend en zwak tot uiterst glashoudend. Zintuiglijk zijn geen waarnemingen gedaan die duiden op een verontreiniging met minerale olie of vluchtige aromaten. Ter plaatse van boring B02 is asbestverdacht materiaal in de bovengrond waargenomen. Ter plaatse van deellocatie C zijn zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen. Ter plaatse van het noordwestelijke deel van deellocatie D is de ondergrond zeer lokaal zwak puin- of baksteenhoudend. Ter plaatse van boring D28 is de bovengrond zwak baksteen- en zwak kolengruishoudend. Voor het overige zijn ter plaatse zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen. Ter plaatse van het oostelijke deel van deellocatie D is in de ondergrond sprake van stort (puin-, beton- en glashoudend). Het zuidwestelijk deel van de deellocatie is vrijwel zintuiglijk schoon bevonden (behoudens de baksteen- en glashoudende boring D57. Ter plaatse van boring D63 is een puinfundatie met een dikte van 25 cm aanwezig. In het opgeboorde (en gezeefde) puin is visueel in de fractie > 20 mm geen asbestverdacht materiaal waargenomen. Tabel III geeft een overzicht van de tijdens de veldwerkzaamheden waargenomen zintuiglijke verontreinigingen. Tabel III. Zintuiglijk waargenomen verontreinigingen Boornummer
Einddiepte boring (m -mv)
Traject (m -mv)
Waargenomen verontreinigingen/bijzonderheden
A01 A02
1,00 4,10
A03
0,75
0,60 - 1,00 0,80 - 1,20 1,20 - 1,80 1,80 - 2,20 0,60 - 0,75
A05 A06
1,00 0,70
A07
1,10
A08
0,80
0,50 - 0,80
A09 A10 A11 A12
1,00 1,00 1,00 1,80
A13 A14 A15
1,00 1,00 0,70
A17 A19
1,10 0,90
0,90 - 1,00 0,70 - 1,00 0,80 - 1,00 0,80 - 1,20 1,60 - 1,80 0,70 - 1,00 0,70 - 1,00 0,40 - 0,60 0,60 - 0,70 0,80 - 1,10 0,00 - 0,90
A20 A21
1,10 1,30
A24
1,10
A25
1,00
A26 A27 A28
1,00 0,60 1,00
A29
2,00
0,00 - 1,10 0,05 - 0,05 0,05 - 0,11 1,00 - 1,30 0,00 - 0,30 0,60 - 1,10 0,00 - 0,50 0,50 - 1,00 0,00 - 1,00 0,00 - 0,60 0,00 - 0,30 0,30 - 0,80 0,00 - 1,30
A30 A31
0,90 0,70
0,00 - 0,90 0,00 - 0,70
sporen baksteen, sporen beton sterk puinhoudend, resten glas, resten asbest brokken baksteen, zwak aardewerkhoudend, resten plastic zwak puinhoudend, matig textielhoudend matig puinhoudend, matig baksteenhoudend, zwak betonhoudend, sporen kolengruis, gestaakt ivm puin gestaakt ivm puin gestaakt op puin zwak baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend, gestaakt op puin zwak baksteenhoudend zwak baksteenhoudend zwak asfalthoudend, zwak baksteenhoudend, zwak betonhoudend, matig kolengruishoudend, zwakke olie-water reactie matig baksteenhoudend, matig kolengruishoudend, zwakke oliegeur, geen oliewater reactie, gestaakt ivm puin matig puinhoudend, gestaakt ivm puin sterk baksteenhoudend, sterk betonhoudend, gestaakt op puin sterk baksteenhoudend, sterk betonhoudend, gestaakt op puin matig puinhoudend gestaakt sterk puinhoudend, gestaakt op ondoordringbare puinlaag sterk puinhoudend, gestaakt ondoordringbare puinlaag zwak puinhoudend zwak puinhoudend, uiterst betonhoudend, gestaakt op beton sterk puinhoudend, zwak grindhoudend, sterk betonhoudend, gestaakt op puin matig puinhoudend, zwak grindhoudend, sporen glas, zwak kolengruishoudend, gestaakt zwak puinhoudend, sterk glashoudend, zwak grindhoudend, gestaakt Foliehoudend lavasteen matig puinhoudend, gestaakt op puin zwak puinhoudend sterk glashoudend, zwak puinhoudend, gestaakt matig grindhoudend, zwak puinhoudend, zwak glashoudend
zwak puinhoudend, sterk glashoudend, sporen plastic zwak puinhoudend, sporen glas matig puinhoudend, zwak glashoudend, zwak grindhoudend, gestaakt zwak puinhoudend, zwak grindhoudend matig puinhoudend, zwak glashoudend sterk puinhoudend, matig glashoudend, zwak grindhoudend, zwak kolengruishoudend matig puinhoudend, zwak grindhoudend, sporen glas, gestaakt matig puinhoudend, zwak grindhoudend, sporen glas, sterk kolengruishoudend, gestaakt
Rapport 4258.001 versie D1
0,50 - 1,00 0,40 - 0,60 0,60 - 0,70 0,00 - 0,25 0,25 - 0,60 0,80 - 1,10
Pagina 9 van 24
Boornummer
Einddiepte boring (m -mv)
Traject (m -mv)
Waargenomen verontreinigingen/bijzonderheden
A32 A33 A34 A35
1,00 1,00 1,20 0,70
0,00 - 1,00 0,00 - 1,00 0,00 - 0,80 0,00 - 0,70
B02 B03
2,80 3,10
0,00 - 1,00 0,40 - 0,90
D03 D25
0,50 2,00
D28 D32 D45
2,00 2,00 3,20
0,15 - 0,50 0,00 - 0,60 0,60 - 0,90 0,20 - 0,50 0,40 - 1,00 0,70 - 1,50
zwak baksteenhoudend, zwak glashoudend zwak baksteenhoudend, zwak glashoudend matig puinhoudend, matig baksteenhoudend, zwak glashoudend sterk puinhoudend, zwak grindhoudend, sporen glas, sterk kolengruishoudend, gestaakt matig puinhoudend, zwak baksteenhoudend, zwak glashoudend, brokken asbest uiterst puinhoudend, sterk baksteenhoudend, sterk betonhoudend, uiterst glashoudend sporen baksteen, sporen kolengruis zwak grindhoudend zwak baksteenhoudend, zwak betonhoudend zwak baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend zwak baksteenhoudend uiterst puinhoudend, uiterst betonhoudend, sterk baksteenhoudend, zwak glashoudend sterk puinhoudend, sterk betonhoudend, matig baksteenhoudend matig puinhoudend, matig baksteenhoudend, zwak betonhoudend, gestaakt op beton sterk puinhoudend, matig baksteenhoudend, brokken beton, gestaakt ivm puin sporen baksteen, sporen kolengruis sterk puinhoudend, sterk baksteenhoudend, matig betonhoudend, zwak grindhoudend, gestaakt ivm puin zwak baksteenhoudend, zwak glashoudend, gestaakt volledig puin, zwak grindhoudend, gezeefd (20mm), geen asbestverdacht materiaal.
1,50 - 2,20 2,20 - 3,20 D47 D51 D54
1,30 0,50 0,90
0,90 - 1,30 0,30 - 0,50 0,40 - 0,90
D63
0,80
0,70 - 1,20 0,00 - 0,25
4.3.2
Visuele inspectie asbest op maaiveld
In tabel IV zijn enkele algemene gegevens met betrekking tot de visuele inspectie van de toplaag opgenomen. Tabel IV.
Visuele inspectie toplaag Aandachtsgebied
Opmerking
Oppervlakte van geïnspecteerde locatie
± 2 ha
Conditie toplaag
Droog.
Beperkingen van de inspectie
Geen. Opgemerkt wordt de voetbalvelden (± 1,4 ha.) niet als verdacht worden aangemerkt voor asbest op maaiveld.
Weersomstandigheden
Neerslag < 10 mm/dag Zicht > 50 m
Asbestverdacht materiaal op maaiveld aangetroffen?
Nee
4.2.3
Visuele inspectie opgegraven materiaal
In het totaal zijn er met behulp van een schep 33 gaten gegraven met een afmeting van 30x30x50 cm (lxbxd). In combinatie met de veldwerkzaamheden van het verkennend bodemonderzoek zijn de gaten doorgeboord tot 1,0 m -mv en zijn een aantal gaten dieper doorgezet (zie tabel II). Van het opgegraven materiaal is een beschrijving conform de NEN 5104 gemaakt. In het opgegraven en gezeefde bodemmateriaal van bodemtraject 0-0,5 m -mv zijn geen asbestverdachte materialen in de fractie > 20 mm waargenomen. Wel zijn in het opgeboorde (niet gezeefde) materiaal van boring A02 in het bodemtraject 0,8-1,2 m -mv resten asbestverdacht materiaal waargenomen. Opgemerkt wordt dat tijdens het plaatsen van peilbuis PB-B02 (deellocatie B), die is gelegen aan de rand van deellocatie A, in het opgeboorde (niet gezeefde) materiaal in het bodemtraject tot 1,0 m -mv brokken asbest zijn waargenomen. In het veld zijn van de bovengrond, uit de fractie < 20 mm, zes mengmonsters samengesteld ten behoeve van analytisch onderzoek naar asbest.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 10 van 24
4.4
Grondwater
De grondwaterbemonstering is op 30 juni 2017 uitgevoerd door de heer A.F.W. Geven. Deze medewerker van Econsultancy in Doetinchem staat geregistreerd als ervaren veldwerker voor het protocol 2002 van de SIKB BRL 2000. De bemonstering is uitgevoerd conform de eisen uit het protocol 2002 van de BRL SIKB 2000 en de NEN 5744:2011. De bemonstering heeft plaatsgevonden met inachtneming het voorgeschreven afpompvolume en afpompdebiet. Na afronding van het voorpompen is de troebelheid gemeten. Bij de bemonstering is gebruik gemaakt van schone kunststofslangen en is voorkomen dat er gas- of luchtbellen in de monsters zijn gekomen. De watermonsters ten behoeve van de analyse op metalen zijn in het veld gefiltreerd. Tabel V geeft een overzicht van de peilbuisgegevens en de resultaten van de veldmetingen. Tabel V.
Overzicht gegevens peilbuizen en veldmetingen grondwater
Peilbuisnummer
Situering peilbuis
Filterstelling (m -mv)
Grondwaterstand 30 juni 2017 (m -mv)
Elektrisch geleidingsvermogen (µS/cm)
Troebelheid (NTU)
PB-A02
noordoostelijk deel onderzoekslocatie
3,10 - 4,10
2,38
820
18,2
PB-A16
centraal deel onderzoekslocatie
3,10 - 4,10
2,45
610
21,9
PB-A36
zuidwestelijk deel onderzoekslocatie
2,30 - 3,30
1,69
710
28,3
PB-B01
kern minerale olie en BTEX
2,60 - 3,60
1,59
690
29,6
PB-B02
kern minerale olie, BTEX en cis
2,70 - 3,70
1,66
670
57,6
PB-B03
afperking minerale olie, BTEX en cis
2,80 - 3,80
1,84
850
32,4
PB-D02
noordelijk deel onderzoekslocatie
3,25 - 4,25
2,58
610
15,8
PB-D16
noordwestelijk deel onderzoekslocatie
3,10 - 4,10
2,47
600
31,6
PB-D25
centraal deel onderzoekslocatie
2,80 - 3,80
2,22
570
25,7
PB-D28
centraal noordelijk deel onderzoekslocatie
3,30 - 4,30
2,34
750
22,2
PB-D50
centraal deel onderzoekslocatie
2,90 - 3,90
2,35
630
17,5
PB-D64
zuidelijk deel onderzoekslocatie
2,50 - 3,50
1,75
710
21,3
PB-D72
zuidwestelijk deel onderzoekslocatie
2,50 - 4,00
1,93
620
28,4
5 5.1
LABORATORIUMONDERZOEK Uitvoering analyses
Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Alle grond- en grondwatermonsters zijn aangeboden aan een laboratorium dat is erkend door de Raad voor Accreditatie en AS3000-geaccrediteerd is voor milieuhygiënisch bodemonderzoek. In het laboratorium zijn in totaal 27 grondmengmonsters samengesteld. De 27 grondmengmonsters en de 13 grondwatermonsters zijn geanalyseerd op de volgende pakketten: -
standaardpakket grond: droge stof, lutum, organische stof, metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), polychloorbifenylen (PCB), polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) en minerale olie;
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 11 van 24
-
bestrijdingsmiddelen grond: droge stof, organische stof, lutum, organobifinylen (OCB);
-
PAK en metalen grond: droge stof, lutum, organische stof, metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink) en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) en minerale olie;
-
standaardpakket grondwater: metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), vluchtige aromaten (BTEX), styreen, naftaleen, gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOX) en minerale olie;
-
bestrijdingsmiddelen grondwater: organobifinylen (OCB).
Na bekend worden van de analyseresultaten zijn de individuele grondmonsters, waaruit ondergrond mengmonster MMA3 is samengesteld, separaat geanalyseerd op de parameters lood zink. Tabel VI geeft een overzicht van de samenstelling van de grond(meng)monsters en de analysepakketten. Tabel VI.
Overzicht van de samenstelling van de grond(meng)monsters en de analysepakketten
Grond(meng)monster
Traject (m -mv)
Analysepakket
Bijzonderheden (*A)
MMA01
A03 (0,60 - 0,75) + A06 (0,40 - 0,70) + A07 (0,80 - 1,10) + A08 (0,50 - 0,80)
standaardpakket grond + OCB
klei (zwak tot matig puin-, sporen kolengruishoudend, zwakke oliegeur of zwakke oliewaterreactie)
MMA02
A19 (0,50 - 0,90) + A29 (0,50 - 1,00) + A31 (0,00 - 0,50) + A35 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond + OCB
zand (matig tot sterk puin-, matig glas-, zwak tot sterk kolengruis-, sporen glashoudend)
MMA03
A24 (0,60 - 1,10) + A25 (0,50 - 1,00) + A26 (0,50 - 1,00) + A27 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond + OCB
zand (matig puin-, sporen plastic-, zwak tot sterk kolengruis-, sterk glashoudend)
Uitsplitsing MMA03 A24-3
A24 (0,60 - 1,10)
lood + zink
zand (zwak puin-, sterk glashoudend)
A25-2
A25 (0,50 - 1,00)
lood + zink
zand (zwak puin-, sterk glashoudend)
A26-2
A26 (0,50 - 1,00)
lood + zink
zand (zwak puin-, sporen glashoudend)
A27-1
A27 (0,00 - 0,50)
lood + zink
zand (matig puin-, zwak glashoudend)
MMA04
A02 (1,80 - 2,20) + A11 (0,80 - 1,00) + A13 (0,70 - 1,00) + A21 (1,00 - 1,30)
standaardpakket grond + OCB
klei (zwak tot sterk puin- en matig textielhoudend)
MMA05
A02 (1,20 - 1,70) + A10 (0,70 - 1,00) + A12 (0,80 - 1,20) + A14 (0,70 - 1,00)
standaardpakket grond + OCB
zand (zwak tot matig puin-, resten plastichoudend)
MMA06
A20 (0,60 - 1,10) + A30 (0,50 - 0,90) + A32 (0,00 - 0,50) + A33 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond + OCB
zand (zwak tot matig puin-, zwak tot sterk glashoudend)
MMC01
C01 (0,00 - 0,30) + C02 (0,00 - 0,30)
OCB
toplaag, zand (zintuiglijk schoon)
MMC02
C03 (0,00 - 0,30) + C04 (0,00 - 0,30)
OCB
toplaag, zand (zintuiglijk schoon)
MMC03
C05 (0,00 - 0,30) + C06 (0,00 - 0,30) + C07 (0,00 - 0,30)
OCB
toplaag, zand (zintuiglijk schoon)
D28-1
D28 (0,20 - 0,50)
PAK en metalen
zand (zwak baksteen zwak kolengruishoudend)
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 12 van 24
Grond(meng)monster
Traject (m -mv)
MMD01
C04 (0,00 - 0,30) + D03 (0,15 - 0,50) + D05 (0,00 - 0,50) + D07 (0,00 - 0,50) + D12 (0,00 - 0,50) + D20 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond
zand (zwak baksteen- en kolengruishoudend)
MMD02
D14 (0,08 - 0,50) + D15 (0,00 - 0,50) + D16 (0,00 - 0,50) + D18 (0,00 - 0,50) + D29 (0,00 - 0,50) + D31 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond
zand (zintuiglijk schoon)
MMD03
D27 (0,00 - 0,50) + D34 (0,00 - 0,50) + D36 (0,00 - 0,50) + D37 (0,00 - 0,50) + D39 (0,00 - 0,50) + D41 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond
zand (zintuiglijk schoon)
MMD04
D11 (0,00 - 0,50) + D22 (0,00 - 0,50) + D23 (0,00 - 0,50) + D24 (0,00 - 0,50) + D26 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond
zand (zintuiglijk schoon)
MMD05
D42 (0,00 - 0,50) + D43 (0,00 - 0,50) + D44 (0,00 - 0,50) + D45 (0,00 - 0,50) + D46 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
MMD06
D25 (0,60 - 0,90) + D32 (0,40 - 0,90)
standaardpakket grond
zand (zwak puinhoudend)
MMD07
D16 (1,00 - 1,50) + D22 (0,90 - 1,40) + D25 (0,90 - 1,40) + D37 (0,60 - 1,00) + D40 (0,50 - 1,00) + D42 (1,30 - 1,80)
standaardpakket grond
zand (zintuiglijk schoon)
MMD08
D02 (1,60 - 2,00) + D04 (1,50 - 2,00) + D18 (1,50 - 2,00) + D32 (1,50 - 2,00)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
MMD09
D08 (0,90 - 1,40) + D12 (1,00 - 1,50) + D28 (0,50 - 1,00) + D34 (1,50 - 2,00)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
MMD10
D47 (0,04 - 0,50) + D48 (0,04 - 0,50) + D51 (0,04 - 0,30) + D52 (0,04 - 0,50) + D63 (0,25 - 0,75) + D72 (0,00 - 0,40)
standaardpakket grond
zand (zintuiglijk schoon)
MMD11
D49 (0,00 - 0,50) + D50 (0,00 - 0,50) + D53 (0,00 - 0,50) + D54 (0,00 - 0,40) + D57 (0,00 - 0,50) + D58 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
MMD12
D59 (0,00 - 0,50) + D60 (0,00 - 0,50) + D62 (0,00 - 0,50) + D64 (0,00 - 0,40) + D65 (0,00 - 0,50) + D66 (0,00 - 0,40)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
MMD13
D67 (0,00 - 0,50) + D69 (0,00 - 0,50) + D70 (0,00 - 0,50) + D71 (0,00 - 0,50) + D74 (0,00 - 0,50)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
MMD14
D45 (1,50 - 2,00) + D47 (0,90 - 1,30) + D54 (0,40 - 0,90) + D57 (0,70 - 1,10)
standaardpakket grond
klei (zwak tot sterk puin-, zwak glashoudend)
MMD15
D50 (1,60 - 2,10) + D64 (0,50 - 1,00) + D66 (1,50 - 2,00) + D72 (1,00 - 1,50) + D75 (0,40 - 0,90)
standaardpakket grond
zand (zintuiglijk schoon)
MMD16
D47 (0,50 - 0,90) + D50 (0,60 - 1,00) + D64 (1,50 - 2,00) + D75 (1,00 - 1,50)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
MMD17
D64 (2,50 - 2,90) + D72 (2,40 - 2,90) + D75 (1,60 - 2,00)
standaardpakket grond
klei (zintuiglijk schoon)
(*A)
Analysepakket
Bijzonderheden (*A)
puin, beton en baksteen zijn ten behoeve van de overzichtelijkheid beschreven als puin
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 13 van 24
Verkennend onderzoek asbest in bodem NEN 5707 De 6 in het veld samengestelde grondmengmonsters zijn aangeboden aan een laboratorium dat is erkend door de Raad voor Accreditatie. In het laboratorium is het aangeboden asbestverdachte materiaal geanalyseerd op de volgende componenten: - asbest (kwantitatief): serpentijn asbest (chrysotiel) en amfibool asbest (amosiet, crocidoliet, anthophylliet, tremoliet en actinoliet). Tabel VII geeft een overzicht van de samenstelling van de grondmengmonsters en de analysepakketten. Tabel VII.
Overzicht van de samenstelling van de grondmengmonsters en de analysepakketten
Grondmengmonster
Traject (cm -mv)
ASB-MM1
A01 (0-50) + A02 (0-50) + A03 (0-50) + A04 (0-50) + A05 (0-50) + A09 (0-50)
asbest (kwantitatief NEN 5897)
-
ASB-MM2
A06 (0-50) + A07 (0-50) + A12 (0-50) + A13 (0-50) + A14 (0-50) + A15 (0-50)
asbest (kwantitatief NEN 5897)
-
ASB-MM3
A16 (0-50) + A17 (0-50) + A10 (0-50) + A11 (0-50) + A08 (0-50)
asbest (kwantitatief NEN 5897)
-
ASB-MM4
A18 (5-50) + A22 (5-50) + A23 (5-50)
asbest (kwantitatief NEN 5897)
-
ASB-MM5
A24 (0-50) + A25 (0-50) + A26 (0-50) + A27 (0-50) + A28 (0-50) + A29 (0-50) + A19 (0-50)
asbest (kwantitatief NEN 5897)
-
ASB-MM6
A20 (0-50) + A30 (0-50) + A31 (0-50) + A32 (0-50) + A33 (0-50) + A34 (0-50) + A35 (0-50)
asbest (kwantitatief NEN 5897)
-
5.2
Analysepakket
Bijzonderheden
Toetsingskader
Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Circulaire bodemsanering 2013) en aan de achtergrondwaarden voor grond uit de Regeling bodemkwaliteit (bijlage B, tabel 1), VROM, 2007. Het toetsingskader voor de beoordeling van de gehalten en/of concentraties van verontreinigingen is gegeven in de toetsingstabel en bevat voor grond en grondwater elk drie te onderscheiden waarden met de verschillende niveaus: -
achtergrondwaarde: deze waarde ("AW") geeft de gehalten aan zoals die op dit moment voorkomen in de bodem van natuur- en landbouwgronden, waarvoor geldt dat er geen sprake is van belasting door lokale verontreinigingsbronnen;
-
streefwaarde: deze waarde ("S") geeft het milieukwaliteitsniveau aan voor grondwater, waarbij als nadelig te waarderen effecten verwaarloosbaar worden geacht;
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 14 van 24
-
tussenwaarde: deze waarde ("T") is de helft van de som van de achtergrondwaarde en de interventiewaarde. De tussenwaarde is de concentratiegrens waarboven in beginsel nader onderzoek moet worden uitgevoerd, omdat het vermoeden van ernstige bodemverontreiniging bestaat;
-
interventiewaarde: deze waarde ("I") geeft het niveau voor verontreinigingen in grond en grondwater aan waarboven ernstige vermindering of dreigende vermindering optreedt van de functionele eigenschappen, die de bodem heeft voor mens, plant of dier. Bij gehalten boven de interventiewaarde is er sprake van een sterke verontreiniging. Bij overschrijding van de interventiewaarde wordt vaak een nader onderzoek uitgevoerd om de ernst van de verontreiniging en de saneringsurgentie te bepalen. Wanneer het boven de tussenwaarde of interventiewaarde gelegen gehalte een natuurlijke oorsprong heeft, is uitvoering van vervolgonderzoek meestal niet noodzakelijk.
In bijlage 5 is de toetsingstabel opgenomen uit de eerder genoemde circulaires. Deze bijlage bevat de achtergrondwaarden en de interventiewaarden voor een standaardbodem (10% organische stof en 25% lutum). De gemeten gehalten zijn door middel van een BoToVa-toetsing, met behulp van de door het laboratorium bepaalde waarden voor het organische stof- en lutumgehalte, omgerekend naar gehalten in een standaardbodem en vervolgens getoetst. De gebruikte analysetechnieken zijn weergegeven op de certificaten in bijlage 4a. Om de mate van verontreiniging aan te geven wordt de volgende terminologie gebruikt: Grond: - niet verontreinigd: - licht verontreinigd: - matig verontreinigd: - sterk verontreinigd:
gehalte < achtergrondwaarde en/of detectielimiet; gehalte > achtergrondwaarde en < tussenwaarde; gehalte > tussenwaarde < interventiewaarde; gehalte > interventiewaarde.
Grondwater: - niet verontreinigd: - licht verontreinigd: - matig verontreinigd: - sterk verontreinigd:
concentratie < streefwaarde en/of detectielimiet; concentratie > streefwaarde en < tussenwaarde; concentratie > tussenwaarde < interventiewaarde; concentratie > interventiewaarde.
Verkennend onderzoek asbest in bodem NEN 5707 De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Circulaire bodemsanering 2013). Het toetsingskader voor de beoordeling met betrekking tot asbest is als volgt omschreven. - interventiewaarde: Deze waarde geeft het niveau voor verontreiniging in grond aan waarboven ernstige vermindering of dreigende vermindering optreedt van de functionele eigenschappen, die de bodem heeft voor mens of dier. Bij overschrijding van de interventiewaarde dient de ernst van de verontreiniging en de saneringsurgentie te worden bepalen. De interventiewaarde voor asbest is gelijk aan de maximale samenstellingswaarde uit de Regeling bodemkwaliteit, welke de hergebruiksmogelijkheden van de grond/puin bepaalt en is vastgesteld op 100 mg/kg d.s. Indien sprake is van een overschrijding van de interventiewaarde voor asbest in de grond is tevens sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging zoals bedoeld in de Wet bodembescherming, onafhankelijk van het bodemvolume waarin deze asbestconcentraties zijn aangetoond.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 15 van 24
Aan de hand van het verkregen indicatieve gehalte aan asbest wordt nagegaan of nader onderzoek al dan niet noodzakelijk is. Door de lagere onderzoeksintensiteit van het verkennend onderzoek kan in deze fase niet direct worden getoetst aan de interventiewaarde. In het verkennend onderzoek wordt het gehalte getoetst aan de interventiewaarde gecorrigeerd met een factor 2. Deze correctiefactor is een maat voor de betrouwbaarheid van het verkennend onderzoek in relatie tot het nader onderzoek. Alleen indien in het verkennend onderzoek de onderzoeksintensiteit (hoeveelheid geïnspecteerde grond in de gaten en het aantal analyses) op hetzelfde niveau zit als in het nader onderzoek, dan is een directe toetsing aan de interventiewaarde mogelijk. Indien het asbestgehalte kleiner is dan de helft van de interventiewaarde is het statistisch aannemelijk dat ook in een nader onderzoekstraject de interventiewaarde niet zal worden overschreden. In deze gevallen geldt er geen noodzaak tot het uitvoeren van een nader onderzoek asbest. Bij een asbestgehalte groter dan de helft van de interventiewaarde is een nader onderzoek asbest verplicht. De hoogste bepaalde waarde binnen een (deel)locatie is hiervoor bepalend. 5.3
Resultaten grond- en grondwatermonsters
Tabel VIII geeft een overzicht van de parameters in de grond die de geldende toetsingskaders overschrijden. Tabel VIII.
Overschrijdingen toetsingskaders grond
Grondmengmonster
Traject (cm -mv)
Gehalte > AW
Gehalte > T
Gehalte > I
(licht verontreinigd)
(matig verontreinigd)
(sterk verontreinigd)
MMA01
A03 (0,60 - 0,75) + A06 (0,40 - 0,70) + A07 (0,80 - 1,10) + A08 (0,50 - 0,80)
koper kwik nikkel lood zink minerale olie (*A) PCB PAK
-
-
MMA02
A19 (0,50 - 0,90) + A29 (0,50 - 1,00) + A31 (0,00 - 0,50) + A35 (0,00 - 0,50)
kwik lood zink PCB PAK
-
-
MMA03
A24 (0,60 - 1,10) + A25 (0,50 - 1,00) + A26 (0,50 - 1,00) + A27 (0,00 - 0,50)
cadmium kobalt koper PCB PAK
lood zink
-
Uitsplitsing MMA03 A24-3
A24 (0,60 - 1,10)
-
lood
zink
A25-2
A25 (0,50 - 1,00)
lood zink
-
-
A26-2
A26 (0,50 - 1,00)
-
-
-
A27-1
A27 (0,00 - 0,50)
lood zink
-
MMA04
A02 (1,80 - 2,20) + A11 (0,80 - 1,00) + A13 (0,70 - 1,00) + A21 (1,00 - 1,30)
cadmium koper lood zink minerale olie PCB PAK
-
Rapport 4258.001 versie D1
-
Pagina 16 van 24
Grondmengmonster
Traject (cm -mv)
MMA05
A02 (1,20 - 1,70) + A10 (0,70 - 1,00) + A12 (0,80 - 1,20) + A14 (0,70 - 1,00)
kobalt nikkel lood zink minerale olie
-
-
MMA06
A20 (0,60 - 1,10) + A30 (0,50 - 0,90) + A32 (0,00 - 0,50) + A33 (0,00 - 0,50)
kwik nikkel lood zink OCB PAK
-
-
MMC01
C01 (0,00 - 0,30) + C02 (0,00 - 0,30)
-
-
-
MMC02
C03 (0,00 - 0,30) + C04 (0,00 - 0,30)
-
-
-
MMC03
C05 (0,00 - 0,30) + C06 (0,00 - 0,30) + C07 (0,00 - 0,30)
-
-
-
D28-1
D28 (0,20 - 0,50)
kwik lood
-
-
MMD01
C04 (0,00 - 0,30) + D03 (0,15 - 0,50) + D05 (0,00 - 0,50) + D07 (0,00 - 0,50) + D12 (0,00 - 0,50) + D20 (0,00 - 0,50)
-
-
-
MMD02
D14 (0,08 - 0,50) + D15 (0,00 - 0,50) + D16 (0,00 - 0,50) + D18 (0,00 - 0,50) + D29 (0,00 - 0,50) + D31 (0,00 - 0,50)
-
-
-
MMD03
D27 (0,00 - 0,50) + D34 (0,00 - 0,50) + D36 (0,00 - 0,50) + D37 (0,00 - 0,50) + D39 (0,00 - 0,50) + D41 (0,00 - 0,50)
-
-
-
MMD04
D11 (0,00 - 0,50) + D22 (0,00 - 0,50) + D23 (0,00 - 0,50) + D24 (0,00 - 0,50) + D26 (0,00 - 0,50)
-
-
-
MMD05
D42 (0,00 - 0,50) + D43 (0,00 - 0,50) + D44 (0,00 - 0,50) + D45 (0,00 - 0,50) + D46 (0,00 - 0,50)
nikkel PAK
-
-
MMD06
D25 (0,60 - 0,90) + D32 (0,40 - 0,90)
cadmium kobalt koper kwik lood zink
-
-
MMD07
D16 (1,00 - 1,50) + D22 (0,90 - 1,40) + D25 (0,90 - 1,40) + D37 (0,60 - 1,00) + D40 (0,50 - 1,00) + D42 (1,30 - 1,80)
-
-
-
MMD08
D02 (1,60 - 2,00) + D04 (1,50 - 2,00) + D18 (1,50 - 2,00) + D32 (1,50 - 2,00)
nikkel
MMD09
D08 (0,90 - 1,40) + D12 (1,00 - 1,50) + D28 (0,50 - 1,00) + D34 (1,50 - 2,00)
-
-
-
MMD10
D47 (0,04 - 0,50) + D48 (0,04 - 0,50) + D51 (0,04 - 0,30) + D52 (0,04 - 0,50) + D63 (0,25 - 0,75) + D72 (0,00 - 0,40)
-
-
-
MMD11
D49 (0,00 - 0,50) + D50 (0,00 - 0,50) + D53 (0,00 - 0,50) + D54 (0,00 - 0,40) + D57 (0,00 - 0,50) + D58 (0,00 - 0,50)
lood
-
-
Rapport 4258.001 versie D1
Gehalte > AW
Gehalte > T
Gehalte > I
(licht verontreinigd)
(matig verontreinigd)
(sterk verontreinigd)
Pagina 17 van 24
Grondmengmonster
Traject (cm -mv)
MMD12
D59 (0,00 - 0,50) + D60 (0,00 - 0,50) + D62 (0,00 - 0,50) + D64 (0,00 - 0,40) + D65 (0,00 - 0,50) + D66 (0,00 - 0,40)
-
-
-
MMD13
D67 (0,00 - 0,50) + D69 (0,00 - 0,50) + D70 (0,00 - 0,50) + D71 (0,00 - 0,50) + D74 (0,00 - 0,50)
-
-
-
MMD14
D45 (1,50 - 2,00) + D47 (0,90 - 1,30) + D54 (0,40 - 0,90) + D57 (0,70 - 1,10)
kwik lood zink PCB PAK
-
-
MMD15
D50 (1,60 - 2,10) + D64 (0,50 - 1,00) + D66 (1,50 - 2,00) + D72 (1,00 - 1,50) + D75 (0,40 - 0,90)
-
-
-
MMD16
D47 (0,50 - 0,90) + D50 (0,60 - 1,00) + D64 (1,50 - 2,00) + D75 (1,00 - 1,50)
nikkel
MMD17
D64 (2,50 - 2,90) + D72 (2,40 - 2,90) + D75 (1,60 - 2,00)
-
-
-
(*A)
Gehalte > AW
Gehalte > T
Gehalte > I
(licht verontreinigd)
(matig verontreinigd)
(sterk verontreinigd)
Ondanks dat er een lichte verontreiniging met minerale olie is gerapporteerd is er theoretisch mogelijk op boorpuntniveau (ten hoogste) sprake van een matige verontreiniging met minerale olie.
Tabel IX geeft een overzicht van de interpretatie van de in het laboratorium bepaalde asbestconcentratie in de fractie < 20 mm. Tabel IX.
Overschrijdingen toetsingskaders grond
Grondmengmonster
Traject (cm -mv)
ASB-MM1
A01 (0-50) + A02 (0-50) + A03 (0-50) + A04 (0-50) + A05 (0-50) + A09 (0-50)
van toepassing
-
-
-
ASB-MM2
A06 (0-50) + A07 (0-50) + A12 (0-50) + A13 (0-50) + A14 (0-50) + A15 (0-50)
van toepassing
-
-
-
ASB-MM3
A16 (0-50) + A17 (0-50) + A10 (0-50) + A11 (0-50) + A08 (0-50)
van toepassing
-
-
-
ASB-MM4
A18 (5-50) + A22 (5-50) + A23 (5-50)
van toepassing
-
-
-
ASB-MM5
A24 (0-50) + A25 (0-50) + A26 (0-50) + A27 (0-50) + A28 (0-50) + A29 (0-50) + A19 (0-50)
van toepassing
-
-
-
ASB-MM6
A20 (0-50) + A30 (0-50) + A31 (0-50) + A32 (0-50) + A33 (0-50) + A34 (0-50) + A35 (0-50)
van toepassing
-
-
-
Rapport 4258.001 versie D1
Gehalte < detectielimiet
Gehalte > detectielimiet en < 50 mg/kg d.s.
Gehalte > 50 mg/kg d.s.
Gehalte > 100 mg/kg d.s. (interventiewaarde)
Pagina 18 van 24
Tabel X geeft een overzicht van de parameters in het grondwater die het geldende toetsingskader overschrijden. Tabel X.
Overschrijdingen toetsingskader grondwater
Grondwatermonster
Situering peilbuis
Concentratie > S
Concentratie > T
Concentratie > I
(licht verontreinigd)
(matig verontreinigd)
(sterk verontreinigd)
PB-A02
noordoostelijk deel onderzoekslocatie
barium
-
-
PB-A16
centraal deel onderzoekslocatie
barium
-
-
PB-A36
zuidwestelijk deel onderzoekslocatie
barium
-
-
PB-B01
kern minerale olie en BTEX
naftaleen
-
-
PB-B02
kern minerale olie, BTEX en cis
-
-
-
PB-B03
afperking minerale olie, BTEX en cis
-
-
-
PB-D02
noordelijk deel onderzoekslocatie
-
-
-
PB-D16
noordwestelijk deel onderzoekslocatie
barium
-
-
PB-D25
centraal deel onderzoekslocatie
barium
-
-
PB-D28
centraal noordelijk deel onderzoekslocatie
barium
-
-
PB-D50
centraal deel onderzoekslocatie
-
barium
PB-D64
zuidelijk deel onderzoekslocatie
barium
-
-
PB-D72
zuidwestelijk deel onderzoekslocatie
barium
-
-
Bijlage 4a bevat de door het laboratorium aangeleverde analysecertificaten. Bijlage 4b bevat de getoetste analyseresultaten. 5.4
Interpretatie onderzoeksresultaten
Onderstaand is per deellocatie een beschouwing en interpretatie gegeven van de resultaten van onderhavig onderzoek. Deellocatie A: demping Ter plaatse is de bodem, over wisselende dieptes, zwak tot sterk puin-, baksteen- en/of betonhoudend. Verder is de bodem lokaal kolengruishoudend en is er sprake van een bijmenging met plastic, asfalt, glas of textiel. In de noordoosthoek va de deellocatie is, ter plaatse van twee boringen sprake van een zwakke oliegeur of een zwakke olie-waterreactie. Veel van de boringen zijn gestaakt op puin. De puin-, baksteen-, beton-, kolengruis en storthoudende bodemlagen zijn over het algemeen licht verontreinigd met enkele metalen, PAK en PCB. De bodemlagen met een oliegeur/olie-waterreactie zijn (ten hoogste) mogelijk matig verontreinigd met minerale olie. Ter plaatse van een gedempte sloot, welke gecombineerd is onderzocht met deellocatie A, is in 1 boring een matige verontreiniging met lood en een sterke verontreiniging met zink aangetoond. Het grondwater is ten hoogste licht verontreinigd met barium. De grondwaterverontreiniging betreft naar alle waarschijnlijkheid een regionaal voorkomende verontreiniging. In de bovengrond is zowel visueel (fractie > 20 mm) als analytisch (fractie < 20 mm) geen asbest aangetoond. Zeer lokaal is in de ondergrond asbestverdacht materiaal aangetroffen.
Rapport 4258.001 versie D1
Pagina 19 van 24
Op basis van de boorbeschrijvingen, waarbij in de eerste halve meter vrijwel zintuiglijk geen bijmengingen zijn waargenomen, wordt verwacht dat ter plaatse van de sportvelden de terreindelen zijn opgehoogd met circa een halve meter zintuiglijke schone grond (deklaag). Dit geld ook voor de locatie van het kunstgrasveld waar 1 referentie boring is gezet (boring A21). Ter plaatse van de braakliggende terreindelen van deellocatie A komen namelijk bodemlagen voor met een zintuiglijke bijmenging op minder dan 0,5 m -mv. Binnen deellocatie A komt er stortachtig materiaal voor tot circa 1,3 tot 2,2 m mv waarbij opvallend is dat enkele diepe boringen in zijn geheel zintuiglijk schoon zijn bevonden. Gelet op bovenstaande wordt verwacht dat de contour van de demping (zijnde de begrenzing van deellocatie A) aan de zuidoostzijde zich verder uitstrekt richting het zuidoosten en dat de demping zich ter plaatse van (PB)B02 verder doorloopt op het perceel Polseweg 15. Deellocatie B: perceelsgrens overschrijdende grondwaterverontreiniging Ter plaatse zijn geen waarnemingen gedaan die duiden op een verontreiniging met minerale olie of vluchtige aromaten. Ter plaatse van waar een verontreingingskern met minerale olie en BTEX aanwezig zou zijn is enkel een lichte verontreiniging met naftaleen in het grondwater aangetoond.
Voor het overige zijn geen verontreinigingen van dien aard aangetoond in het grondwater. Op basis van de onderzoeksresultaten van onderhavig onderzoek wordt geconcludeerd dat er vanuit het perceel Polseweg 15 geen perceelsgrens overschrijdende verontreinigingen zijn te verwachten. Deellocatie C: voormalige boomgaard Ter plaatse van deellocatie C zijn zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen en analytisch geen verontreinigen met OCB aangetoond. Volledigheidshalve is van 1 boring (C04) de bovengrond opgemengd in een grondmengmonster van de bovengrond van deellocatie D. In het betreffende grondmengmonster (MMD01) zijn geen verontreinigingen uit het standaardpakket aangetoond. Op basis van de onderzoeksresultaten van onderhavig onderzoek wordt geconcludeerd dat het gebruik van de deellocatie als boomgaard geen bodemverontreiniging met bestrijdingsmiddelen heeft veroorzaakt. Deellocatie D: onverdachte terreindelen Ter plaatse van het noordwestelijke deel van de deellocatie (toekomstige nieuwbouwlocatie) is de ondergrond zeer lokaal zwak puin of baksteenhoudend. Ter plaatse van boring D28 is de bovengrond zwak baksteen- en zwak kolengruishoudend. Voor het overige zijn ter plaatse zintuiglijk geen verontreinigingen waargenomen. In de zintuiglijk schone bovengrond is lokaal een lichte verontreiniging met nikkel en PAK aangetoond.