875971 - Bijlage 6.9 - BP 'Huissen, huisvesting Clivia ong.' - Bijlage bij de toelichting - Bijlage 6 Projectplan Ontplofbare Oorlogsresten
Tekst van het document
376-022-PP-01
Pagina 0 van 62
Projectplan opsporingswerkzaamheden van ontplofbare oorlogsresten binnen het opsporingsgebied ‘Clivia Huissen’.
©2022 Explosive Clearance Group BV. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, internet of welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de houders van het auteursrecht. De opdrachtgever mag voor intern gebruik duplicaten maken.
376-022-PP-01
Pagina 1 van 62
PROJECTNAAM ECG
:
Clivia Huissen
PROJECTNUMMER ECG
:
376-022
OPDRACHTGEVER
:
Royal Berry
DATUM
:
15 december 2022
DOCUMENTCODE
:
376-022-PP-01
STATUS
:
Definitief
DISTRIBUTIELIJST
:
Explosive Clearance Group BV Royal Berry Gemeente Lingewaard
AKKOORD NAMENS ROYAL BERRY:
VOOR GEZIEN NAMENS BEVOEGD GEZAG OPENBARE ORDE EN
AKKOORD VOOR UITVOERING ECG:
ACCEPTATIE NAMENS DIRECTIE ECG:
VEILIGHEID GEMEENTE
Naam:
LINGEWAARD: Naam: L. den Daas
Paraaf
Naam: Dhr. T. Derks Functie:Juridisch Beleidsadviseur Functie: Handhaving Senior deskundige OOO Paraaf Paraaf
Datum
Datum
VERSIE 1.0
OMSCHRIJVING DEFINITIEF
Functie:
376-022-PP-01
15-12-2022
Datum
5 december 2022
Naam: Dhr. F. Pas Functie: Algemeen directeur Paraaf
Datum
5 december 2022
DATUM 15 DECEMBER 2022
Pagina 2 van 62
INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING ............................................................................................................................. 5 1.1 ALGEMEEN..................................................................................................................................... 5 1.2 AANLEIDING ................................................................................................................................... 5 1.3 DOEL VAN HET PROJECTPLAN ............................................................................................................ 5 1.4 WERKWIJZE ................................................................................................................................... 6 1.5 ONDERTEKENING PROJECTPLAN ......................................................................................................... 7 2 DOELSTELLING, PROJECTORGANISATIE EN COMMUNICATIE................................................................. 8 2.1 INLEIDING ...................................................................................................................................... 8 2.2 CONCLUSIE PLS ..............................................................................................................................
8 2.3 ZOEKDOEL...................................................................................................................................... 8 2.4 DOELSTELLING VAN DE OPDRACHT ..................................................................................................... 8 2.5 BESCHRIJVING VAN DE PROJECTORGANISATIE ....................................................................................... 9 3 UITVOERING ........................................................................................................................ 10 3.1 INLEIDING .................................................................................................................................... 10 3.2 HET OPSPORINGSGEBIED ................................................................................................................ 10 3.3 VOORGENOMEN WERKZAAMHEDEN ................................................................................................. 10 3.4 SELECTIE EN CONFIGURATIE DETECTIEMIDDELEN ................................................................................. 10 3.4.1 NON-REALTIME OPPERVLAKTEDETECTIE ............................................................................................ 12 3.4.2 INTERPRETATIE VAN DE MEETGEGEVENS ............................................................................................
13 3.4.3 OVERZICHT CONFIGURATIE TE GEBRUIKEN MEETSYSTEMEN .................................................................. 13 3.5 WERKVOORBEREIDING & UITVOERINGSWIJZE .................................................................................... 15 3.5.1 KLIC-MELDING ............................................................................................................................. 15 3.5.2 PLANNING WERKZAAMHEDEN ......................................................................................................... 16 3.5.3 PERSONEEL EN MATERIEEL .............................................................................................................. 16 3.5.4 UITVOERINGSWIJZE ....................................................................................................................... 16 3.6 AANTREFFEN VAN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN ............................................................................. 17 3.7 OPLEVERING ................................................................................................................................ 18 3.8 WIJZIGINGEN LOPENDE HET PROJECT ................................................................................................ 19 4 PROJECTGEBONDEN RISICO-EVALUATIE EN VEILIGHEIDSMAATREGELEN ................................................
20 4.1 INLEIDING .................................................................................................................................... 20 4.2 DE PROJECTGEBONDEN RISICO-EVALUATIE ......................................................................................... 20 4.2.1 MAATREGELEN VOOR PERSONEN EN OMGEVING ................................................................................. 20 4.3 TOEGANGSREGELING EN BEWAKING VAN DE PROJECTLOCATIE ............................................................... 22 4.4 VERKEERSMAATREGELEN ................................................................................................................ 22 5 VEILIGHEID- GEZONDHEID- EN MILIEU......................................................................................... 23 5.1 INLEIDING .................................................................................................................................... 23 5.2 BEHEERSMAATREGELEN ................................................................................................................. 23 5.2.1 VAARDIGHEDEN EN ERVARING UITVOEREND PERSONEEL ...................................................................... 23 5.2.2 PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMIDDELEN ..........................................................................................
24 5.2.3 BEVEILIGD MATERIEEL .................................................................................................................... 24
376-022-PP-01
Pagina 3 van 62
5.2.4 BESCHERMENDE MAATREGELEN VOOR DE OMGEVING ......................................................................... 24 5.2.5 BESCHERMENDE MAATREGELEN VOOR HET MILIEU .............................................................................. 26 5.2.6 FLORA EN FAUNA .......................................................................................................................... 26 5.2.7 ARCHEOLOGIE .............................................................................................................................. 26 5.2.8 STOFFELIJKE RESTEN ...................................................................................................................... 26 5.2.9 AANTREFFEN VAN (RESTANTEN VAN) VLIEGTUIGEN ............................................................................. 27 5.2.10 OVERIGE VONDSTEN ...................................................................................................................... 27 5.3 GEZAGSVERHOUDINGEN BETROKKEN PARTIJEN ................................................................................... 27 5.4 SAMENWERKING EN OVERLEG ......................................................................................................... 28 5.5 VOORLICHTING EN INSTRUCTIE ........................................................................................................
29 5.6 INCIDENTEN EN ONGEVALLEN .......................................................................................................... 29 5.7 ORGANISATIE VAN DE VEILIGHEIDSINSPECTIES .................................................................................... 31 6 OVERIGE ZAKEN .................................................................................................................... 33 6.1 AANSPRAKELIJKHEDEN, VERZEKERINGEN EN VERGUNNINGEN ................................................................ 33 6.1.1 ALGEMENE AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERING................................................................................... 33 6.1.2 COLLECTIEVE ONGEVALLENVERZEKERING ........................................................................................... 33 6.1.3 VERGUNNINGEN EN ONTHEFFINGEN ................................................................................................. 33 6.2 TAKEN, VERANTWOORDELIJKHEDEN EN BEVOEGDHEDEN ...................................................................... 34 6.3 CONTACTGEGEVENS BETROKKEN PARTIJEN ........................................................................................ 37 7 BIJLAGEN ............................................................................................................................
39 BIJLAGE 1: PROJECTSAMENVATTING ................................................................................................. 39 BIJLAGE 2: LOCATIES VAN DE OPSPORINGSGEBIEDEN ........................................................................... 40 BIJLAGE 3: RESULTATEN PROJECTGEBONDEN RISICO-EVALUATIE ............................................................ 42 BIJLAGE 4: LAATSTE MINUUT RISICO ANALYSE (LMRA) ...................................................................... 45 BIJLAGE 5: ALARMKAART................................................................................................................ 46 BIJLAGE 6: REVISIE(S) EN BEDRIJFSGEGEVENS ..................................................................................... 48 BIJLAGE 7: CERTIFICAAT CS-OOO ................................................................................................... 49 BIJLAGE 8: ONTHEFFING WET WAPENS EN MUNITIE .......................................................................... 50 BIJLAGE 9: VERZEKERINGSPOLIS....................................................................................................... 55 BIJLAGE 10: COLLECTIEVE ONGEVALLENVERZEKERING ......................................................................... 57 BIJLAGE 11: STROOMSCHEMA SPONTAAN AANTREFFEN VAN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN .................... 59
376-022-PP-01
Pagina 4 van 62
1 INLEIDING 1.1
ALGEMEEN
Op een onbekend aantal plaatsen in Nederland liggen nog bommen, granaten en andere munitieartikelen uit de Tweede Wereldoorlog. Volgens algemene inschatting is van al het explosieve materiaal dat gedurende de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) ingezet, verschoten of afgeworpen is, tussen de 7% en 15% om verschillende redenen niet tot uitwerking gekomen. Wanneer deze Ontplofbare Oorlogsresten (hierna: OO) bij werkzaamheden worden aangetroffen, kunnen deze gevaar opleveren voor de publieke veiligheid. Om de kans te verkleinen op het onverhoeds aantreffen van OO bij het uitvoeren van werkzaamheden in de (water)bodem en/of de ondeskundige en onzorgvuldige omgang met OO, kan een opsporingsproces in gang gezet worden. Op basis van het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit)1 mag een dergelijk proces enkel uitgevoerd worden door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) en bedrijven die in het bezit zijn van een certificaat voor het opsporen van OO. Om dit certificaat te verkrijgen dient het bedrijf te voldoen aan de eisen zoals gesteld in het 'Certificatieschema voor het Opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten (hierna: CS-OOO). Het voorliggende projectplan beschrijft de wijze waarop Explosive Clearance Group (hierna: ECG), als CS-OOO gecertificeerd bedrijf, de opsporingswerkzaamheden in het projectgebied uit zal voeren.
1.2
AANLEIDING
De aanleiding voor het uitvoeren van een detectie-onderzoek is de geplande nieuwbouw en daaruit voortkomende grondroerende werkzaamheden op het perceel. Daarnaast is uit de Projectleiderssamenvatting (PLS)2 van het gemeentedekkend vooronderzoek gebleken dat er binnen het onderzoeksgebied een verhoogd risico is op het aantreffen van OO.
1.3
DOEL VAN HET PROJECTPLAN
ECG heeft dit projectplan opgesteld om de processen die nodig zijn voor een veilige, deskundige en juiste uitvoering van het project te identificeren en te plannen. In dit projectplan is aandacht besteed aan de navolgende onderwerpen: -
Verantwoordelijkheden (inclusief vaststelling en goedkeuring projectplan); Samenwerking , identificatie en communicatie met verschillende disciplines; Planning; Documentatie en registraties.
1 Arbeidsomstandighedenregeling, bijlage XII, behorend bij Artikel 4.17F, geldend van 5-7-2016 t/m heden. 2 Gemeente Lingewaard, Projectleiderssamenvatting Ontplofbare Oorlogsresten Clivia Huissen, documentnr:
BB22-296-PLS-01, dd. 30-09-2022
376-022-PP-01
Pagina 5 van 62
1.4
WERKWIJZE
Conform het gestelde in paragraaf 4.1 van het CS-OOO zijn in het projectplan verschillende onderdelen opgenomen die van belang zijn voor een goede voorbereiding van de geplande werkzaamheden. Ten behoeve van de opsporing wordt door de certificaathouder een projectplan opgesteld. Het projectplan omvat ten minste de volgende onderdelen: 1.
een omschrijving en doelstelling van de opdracht, gebaseerd op de verwachte ontplofbare oorlogsresten in het opsporingsgebied gespecificeerd naar hoofdsoort, subsoort, kaliber, type en nationaliteit [paragraaf 2.4]; 2. een beschrijving van de projectorganisatie met taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden [paragrafen 2.5 en 6.2]; 3. een beschrijving hoe om te gaan met wijzigingen lopende het project [paragraaf 3.9]; 4. een beschrijving van de wijze van interne en externe communicatie [paragraaf 2.5 en 5.3 tot en met 5.7]; 5. de planning van de werkzaamheden en inzet van personeel [paragraaf 3.6.2 en 3.6.3]; 6. bepalingen ten aanzien van de juiste toepassing van PBM en de PBM dienen afgestemd te zijn op de uit te voeren activiteiten en de geïdentificeerde risico’s [paragraaf 5.2.2]; 7. een werktekening met daarop ten minste de ligging van het werk-/opsporingsgebied, geprojecteerd op een ondergrond van de omgeving (gebaseerd op de Basisregistratie Grootschalige Topografie (B.G.T)) met daarop aangegeven de ligging ten opzichte van het Rijksdriehoeknet (door middel van RD-coördinaten) dan wel, indien het opsporingsgebied zich aan de zeezijde van de kustlijn bevindt, in overleg met de opdrachtgever een ander coördinatenstelsel, mits dit voor de certificaathouder uitvoerbaar is [bijlage 2]; 8.
een omschrijving van de wijze van detectie en daarbij te gebruiken detectiemethoden en apparatuur, inclusief de configuratie en validatiegegevens [paragraaf 3.3 en 3.4]; 9. een beschrijving van de wijze van lokaliseren, laagsgewijze detectie en identificatie en daarbij te gebruiken arbeidsmiddelen, indien nodig, PBM en, indien aan de orde, informatie over het toepassen van munitiescheiding conform paragraaf 4.6 [paragraaf 3.6 en 3.7]; 10. een beschrijving van de wijze van tijdelijk veiligstellen van ontplofbare oorlogsresten [paragraaf 3.7]; 11. de wijze van overdracht van de mogelijk aan te treffen ontplofbare oorlogsresten aan de EODD en -indien van toepassing- de vernietigingslocatie, waarbij wordt voldaan aan de richtlijnen van de EODD [paragraaf 3.7]; 12. een projectgebonden RI&E en een beschrijving van de op basis daarvan te treffen veiligheidsmaatregelen in de onderscheiden procesfasen [hoofdstuk 4]; 13. indien van toepassing een beschrijving van de beschermende maatregelen voor de omgeving, die worden bepaald in overleg met de gemeente(n), de opdrachtgever en de EODD [paragraaf 5.2.4]; 14. de toegangsregeling, begaanbaarheid en de bewaking van de projectlocatie [paragraaf 4.3]; 15. een actuele en voor de projectlocatie geschikte beschrijving van de handelwijze bij calamiteiten [paragraaf 5.6]; 16. een protocol voor de inschakeling van hulpverleningsdiensten [bijlage 5];
376-022-PP-01
Pagina 6 van 62
17. een beschrijving van aansprakelijkheden en verzekeringen [paragraaf 6.1]; 18. een beschrijving van de projectcontroles (wat, wie en hoe controleren op welk moment), inclusief de wijze van registratie en de terugkoppeling daarvan[hoofdstuk 5, paragraaf 5.7]; 19. een beschrijving van de wijze van oplevering [3.8]. De relevante aspecten voor de openbare orde en veiligheid binnen een gemeente zijn in het blauw aangegeven.
1.5
ONDERTEKENING PROJECTPLAN
Conform de eisen gesteld in het CS-OOO dient het projectplan in ieder geval ondertekend te zijn door de opdrachtgever, de senior deskundige opsporen ontplofbare oorlogsresten (hierna: senior deskundige OOO) en een bevoegd lid van het management van ECG. Het onderliggend document dient door de volgende partijen getekend te worden: -
Royal Berry; Senior deskundige OOO; Bevoegd lid van het management van ECG.
Aanvullend zal ECG de gemeente ook vragen om het document te ondertekenen met het oogpunt op de relevante punten welke betrekking hebben op de openbare orde en veiligheid binnen de gemeente. De EODD vereist voor het ruimen van eventuele aangetroffen OO een door de gemeente ondertekend document waarin zij akkoord zijn met het uitvoeren van de opsporingswerkzaamheden. Tevens dient het bevoegd gezag van de gemeente een springlocatie beschikbaar te stellen wanneer deze noodzakelijk is.
376-022-PP-01
Pagina 7 van 62
2 DOELSTELLING, PROJECTORGANISATIE EN COMMUNICATIE 2.1
INLEIDING
Dit hoofdstuk omvat de eerste drie onderdelen die conform paragraaf 4.1 van het CS-OOO opgenomen dienen te worden in een projectplan. Daarnaast worden hieronder de randvoorwaarden vastgesteld voor de uitvoering van de in dit projectplan beschreven opsporingswerkzaamheden.
2.2
CONCLUSIE PLS
De verwachte OO binnen het onderzoeksgebied zijn gebaseerd op de conclusie zoals omschreven in de projectleiderssamenvatting OO van de gemeente Lingewaard. De mogelijke OO die aangetroffen kunnen worden in het opsporingsgebied zijn:
Tabel 1: Aan te treffen ontplofbare oorlogsresten
2.3
ZOEKDOEL
Het zoekdoel is gebaseerd op de mogelijk aan te treffen OO in relatie tot de geplande bodemingrepen. Voor dit onderzoek geldt het zoekdoel zoals omschreven in paragraaf 2.2 De onderzoeksdiepte is bepaald aan de hand van de geplande bodemingrepen in relatie met de mogelijk aan te treffen OO. De maximale onderzoeksdiepte is 4,5m1 -mv. OO die buiten het zoekdoel vallen worden bij aantreffen veiliggesteld. Het zoekdoel kan tijdens het project worden bijgesteld door de senior deskundige OOO in overleg met de opdrachtgever.
2.4
DOELSTELLING VAN DE OPDRACHT
376-022-PP-01
Pagina 8 van 62
ECG verricht in opdracht van Royal Berry opsporingswerkzaamheden, bestaande uit detectie- en benaderwerkzaamheden, naar de mogelijke aanwezigheid van OO zoals opgenomen in paragraaf 2.3 en omschreven in paragraaf 3.6.4. Het doel van de detectiewerkzaamheden is het vast stellen of, en zo ja: op welke locatie(s), er binnen het opsporingsgebied significante objecten in de bodem aanwezig kunnen zijn. Het doel van het benaderen en, wanneer het een OO betreft, verwijderen van de significante objecten is het vrijgeven van het opsporingsgebied op de aanwezigheid van OO. Door het opsporen, en het eventueel verwijderen, van munitieverdachte objecten wordt de kans op het ongewenst tot (uit)werking komen van een OO, ten gevolge van een toevallige vondst of onzorgvuldige omgang, bij de uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden gereduceerd. Het beoogde resultaat van de opsporingswerkzaamheden is het voorkomen van schade aan mens, dier, milieu en (on)roerende goederen.
2.5
BESCHRIJVING VAN DE PROJECTORGANISATIE
Bij het voorbereiden en uitvoeren van opsporingswerkzaamheden zijn verschillende medewerkers van ECG betrokken. In het navolgende diagram zijn de personen en organisaties opgenomen die bij de uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden in het kader van het voorliggende project betrokken zijn. Opdrachtgever Royal Berry
Projectleider Mw. N. de Graaf 06-18595679 Explosievenopsporingsbedrijf Explosive Clearance Group Directie Dhr. R.E.A.G. Jacobs / Dhr. F.G. Pas 06-53242182 / 06-51548384 Projectleider ECG Wesley van Rijsbergen 06-51667489
Project administrator Marvin van Gelder 024-6452409
Senior deskundige OOO Steven Jonkers 06-30712620
Deskundige OOO
376-022-PP-01
Uitvoerend personeel
Assistent Deskundige OOO (Kraanmachinist)
Pagina 9 van 62
3 UITVOERING 3.1
INLEIDING
De relevante gegevens met betrekking tot de uitvoering van de opsporingswerkzaamheden (punt 4 t/m 6 uit paragraaf 1.4) staan in dit hoofdstuk centraal.
3.2
HET OPSPORINGSGEBIED
Op basis van de OO-bodembelastingkaart en de geplande bodemingrepen is het opsporingsgebied bepaald. Het opsporingsgebied is weergegeven in bijlage 2.
3.3
VOORGENOMEN WERKZAAMHEDEN
Aan de hand van de beschikbare informatie is voor het onderhavige project de navolgende uitvoeringswijze gekozen. -
Non-realtime detectie met behulp van een passief multisonde meetsysteem; Realtime detectie met behulp van een enkelsondig actief/passief meetsysteem met gelijktijdige benadering van significante objecten;
3.4
SELECTIE EN CONFIGURATIE DETECTIEMIDDELEN
Op basis van de combinatie van het vooronderzoek, de randvoorwaarden voor het opsporingsonderzoek, de inrichting van het opsporingsgebied en de beschikbare detectiemiddelen is voor het onderhavige onderzoek gekozen voor non-realtime detectie. De detectiewerkzaamheden zullen uitgevoerd worden met één of meerdere meetsystemen. Hieronder vindt u voor welk systeem, of systemen, gekozen is: -
Sensys DLMMX 8-kanaals meetsysteem; Sensys SBL10 bomblocator/magnetometer; Vallon VMH3/4 minedetector/metaaldetector.
De hoogte van de sondes tegenover het maaiveld is afhankelijk van het gebruikte meetsysteem. Maar deze zal voor landdetectie tussen de 10cm1 tot 30cm1 boven het maaiveld zijn. Voor waterdetectie is de hoogte van de sondes ten opzichte van de waterbodem afhankelijk van die diepte van het te detecteren waterlichaam en de vlakheid van de bodem. Het dieptebereik van de detectiemiddelen is afhankelijk van meerdere factoren. De factoren die de detectie kunnen beïnvloeden zijn als volgt omschreven:
376-022-PP-01
Pagina 10 van 62
- Het kaliber of gewicht van een object: de diameter of het gewicht van een object heeft een grote invloed op het dieptebereik van een detectiemiddel. - Oriëntatie van de objecten ten opzichte van het detectiemiddel: als een object rechtop in de grond zit, zal het een kleinere verstoring in het magnetisch veld veroorzaken dan een object dat plat in de grond zit. In de navolgende grafiek is, voor zowel een passief als actief meetsysteem, globaal weergegeven tot welke diepte OO gedetecteerd kunnen worden onder optimale omstandigheden. De maximale diepte van circa 4m1 -mv is een aannemelijke diepte waarop een OO met een kaliber van minimaal 30cm1 onder optimale omstandigheden gedetecteerd kan worden middels passieve detectie. OO met een kaliber van 2- tot 5cm1 is onder optimale omstandigheden tot een diepte van circa 0,4m1 -mv te detecteren. In het algemeen is de indringingsdiepte bij kleinere kalibers geringer. Wanneer de detectie met een passief meetinstrument niet mogelijk is door verstorende elementen, wordt er gekozen voor actieve detectie. De maximale detectiediepte voor de actieve meetsystemen VMH3/4 en de EMD2 is circa 1,5m1 -mv. Deze systemen worden gebruikt wanneer er OO met een klein kaliber opgespoord worden daar deze gevoeliger zijn dan de UPEX 2D welke geschikt is voor grotere kalibers tot een diepte van 3,5m1 -mv.
Indien OO worden verwacht die zich buiten het detectiebereik van het meetinstrument bevinden, kan in overleg met de opdrachtgever de onderzoeksmethodiek worden aangepast. Gebeurd dit niet, dan zal in het PVvO worden vermeld dat vrijgave zich beperkt tot de OO welke zich binnen het meetbereik van de ingezette detectiesystemen bevinden.
MAXIMAAL DIEPTEBEREIK DETECTIEMIDDELEN 4 3.5
DIEPTE IN METERS
3 2.5 2 1.5 1 0.5 0 2-5cm
7,5cm
8,8cm
10,5cm
15cm
20cm
30cm
KALIBER IN CENTIMETERS (passief)
(actief VMH3/4 - EMD2)
(actief Upex 2D)
Figuur 1: Overzicht van het aannemelijke maximale dieptebereik.
376-022-PP-01
Pagina 11 van 62
De plaatsbepaling (bij het bepalen van het de te onderzoeken gebieden en bij het aantreffen van explosieven) wordt gedaan met behulp van een Trimble Differential Global Positioning System (DGPS). 3.4.1
NON-REALTIME OPPERVLAKTEDETECTIE
Non-realtime detectie is een vorm van detectie waarbij een gebied met meerdere sondes of spoelen wordt ingemeten. De data wordt opgeslagen op een computer en na de detectie geïnterpreteerd op het zoekdoel. ECG hanteert diverse meetsystemen om verschillende bodemsamenstellingen te onderzoeken. Hierna vindt u een overzicht van de meetsystemen die ECG hanteert: SYSTEEM Multisonde meetsysteem 8- of 16-kanaals (DLMMX)
376-022-PP-01
CONFIGURATIE Producent: Sensys Soort systeem: Passief meetsysteem Aantal sondes: 8 of 16 Hoogte van de spoelen t.o.v. het maaiveld: 20cm1 Voordeel: - Groter dieptebereik dan een actief meetsysteem. Nadeel: - Gevoeliger voor boven-en ondergrondse verstoringen. Inzet: Land
AFBEELDING MEETSYSTEEM
Pagina 12 van 62
3.4.2
INTERPRETATIE VAN DE MEETGEGEVENS
Nadat een gebied is ingemeten middels één of meerdere van de bovengenoemde methodieken, gaat een senior deskundige OOO de meetgegevens interpreteren. We onderscheiden 3 categorieën die een senior deskundige OOO kan tegenkomen. Deze categorieën zijn:
(1) Geïnterpreteerd gebied: Een geïnterpreteerd gebied, is een gebied waarbinnen de significante objecten duidelijk te onderscheiden zijn.
(2) Niet te interpreteren gebied: Een niet te interpreteren gebied, is een gebied waarbij het niet mogelijk is om individuele objecten te onderscheiden.
(3) Niet gedetecteerd gebied: Niet gedetecteerde gebieden, zijn gebieden waar het meetsysteem niet kan meten door de aanwezigheid van b.v. begroeiing.
Een senior deskundige OOO bekijkt de meetdata en markeert, wanneer het een gebied uit categorie 1 betreft, de objecten die mogelijk, conform het zoekdoel, OO kunnen zijn. Het programma (Magneto) berekend na de selectie van een significant object een diepte, diameter en volume. Deze gegevens zijn niet exact, maar een benadering en dienen als leidraad voor de vervolgwerkzaamheden. Mogelijk bevat de meetdata gebieden uit de 2e categorie. Het is niet dan mogelijk om individuele objecten te selecteren. Deze gebieden dienen op een andere manier onderzocht te worden. Een advies wordt dan door ECG gegeven in paragraaf 4.2. Hetzelfde geldt voor gebieden uit categorie 3. Deze zijn niet begaanbaar voor het non-realtime meetsysteem. Alle gegevens met betrekking tot de categorie van het gebied en de eventuele als OO gemarkeerde objecten, worden verwerkt in detectierapportage. 3.4.3
OVERZICHT CONFIGURATIE TE GEBRUIKEN MEETSYSTEMEN
Realtime oppervlaktedetectie is een manier van detecteren waarbij gebruik gemaakt wordt van een enkelsondig meetsysteem, of een meetsysteem met 1 spoel. In het navolgende overzicht is het meetsysteem, of zijn de meetsystemen, beschreven welke voor het project gebruikt gaat of gaan worden:
376-022-PP-01
Pagina 13 van 62
SYSTEEM SBL10 bomblocator/ magnetometer
CONFIGURATIE Producent: Sensys Soort systeem: Passief meetsysteem Aantal sondes: 1 Hoogte van de sonde t.o.v. het maaiveld: 10cm1 Voordeel: - Groter dieptebereik dan een actief meetsysteem. Nadeel: - Gevoeliger voor boven-en ondergrondse verstoringen. (2m -mv) Inzet: Land en watergangen waar doorheen gewaad kan worden.
VMH3/4 mijndetector/ metaaldetector
Producent: Vallon Soort systeem: Actief meetsysteem Aantal spoelen: 1 Hoogte van de spoel t.o.v. het maaiveld: 10cm1 Voordeel: - Minder gevoelig voor verstoringen. Nadeel: - Dieptebereik is beperkt tegenover een passief meetsysteem. Inzet: Land en watergangen waar doorheen gewaad kan worden.
376-022-PP-01
AFBEELDING MEETSYSTEEM
Pagina 14 van 62
3.5
WERKVOORBEREIDING & UITVOERINGSWIJZE
Bij aanvang van de werkzaamheden dient het terrein zo veel als mogelijk geschikt te worden gemaakt voor de inzet van de te hanteren opsporingsmiddelen. Vastgesteld is dat binnen het opsporingsgebied zich enkele detectiebelemmerende obstakels bevinden, te weten: hekwerken. Om de aangeboden opsporingswerkzaamheden kwalitatief en efficiënt uit te kunnen voeren, dienen de waargenomen obstakels voorafgaand aan de uitvoering van de geplande opsporingswerkzaamheden verwijderd te worden door, of in naam van, opdrachtgever. Verder houdt het geschikt maken van het terrein in dat eventuele begroeiing wordt teruggebracht tot een hoogte van maximaal 10cm1 boven het maaiveld. Ook moeten, wanneer mogelijk, eventuele overige detectieverstorende of -belemmerende objecten zoals onder- en bovengrondse infrastructuur, kabels en leidingen, levende have enzovoort worden verwijderd. Indien dit onwenselijk of onmogelijk is, worden de daaruitvolgende onderzoeksbeperkingen in de detectierapportage opgenomen. Het regelen van de benodigde vergunningen en toestemmingen om het terrein te mogen betreden dient ook vooraf door de opdrachtgever uitgevoerd te worden. De voornoemde werkzaamheden dienen voorafgaande aan de werkzaamheden door of namens de opdrachtgever uitgevoerd te worden, zodat ECG haar werkzaamheden kan aanvangen op de geplande startdatum. 3.5.1
KLIC-MELDING
Om schade aan ondergrondse kabels en leidingen te voorkomen, dient voorafgaand aan het “mechanisch verrichten van werkzaamheden in de ondergrond”3 een zogenaamde KLIC-melding (Kabels en Leidingen Informatie Centrum) te worden gedaan.4 De geldigheid van de KLIC-melding is twintig dagen, daarbinnen moet men beginnen met de werkzaamheden. In artikel 8 van de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten (WIBON) is voorts bepaald dat er geen KLIC-melding aangevraagd dient te worden indien: “de graafwerkzaamheden ten hoogste een bij algemene maatregel van bestuur te bepalen diepgang hebben [50cm1, ECG5] en uitgevoerd zullen worden in grond die in eigendom of beheer is van de grondroerder en hij weet dat sinds de voorafgaande graafmelding de ligging van de netten in deze grond niet is veranderd.”6 Ten behoeve van de voorgenomen opsporingswerkzaamheden doet ECG voor aanvang van de werkzaamheden een KLIC-melding bij het Kadaster. Het uitvoerend personeel van ECG krijgt voor aanvang van het project de aangevraagde informatie betreffende kabels en leidingen digitaal aangeleverd. Hierdoor zijn zij in staat om ter plaatse vast te stellen waar ondergrondse infrastructuur is gelegen.
Indien er, ondanks de door ECG genomen voorzorgsmaatregelen en in acht te nemen zorgvuldigheid, schade aan kabels en/of leidingen ontstaat dan wordt dit door de projectmedewerkers van ECG direct digitaal geregistreerd en gerapporteerd. 3 Artikel 1, Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten (WIBON). 4 Informatie op basis van www.kadasterdata.nl/klic-melding. 5 Artikel 9, lid 1, Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten (WIBON). 6 Artikel 8, lid 3, WIBON.
376-022-PP-01
Pagina 15 van 62
3.5.2
PLANNING WERKZAAMHEDEN
De startdatum van de OOO-werkzaamheden wordt gepland in overleg met opdrachtgever. De doorlooptijd van de opsporingswerkzaamheden is bepaald aan de hand van de grootte van het gebied, de werkzaamheden en de manier waarop gedetecteerd wordt. De detectiewerkzaamheden voor het onderhavige project zal circa 1 werkdagen in beslag gaan nemen. Na afloop van de detectiewerkzaamheden stelt ECG een detectierapportage op met daarin een advies voor de te nemen vervolgstappen. Na afloop van de opsporing en eventuele benadering wordt een Proces-Verbaal van Oplevering (PVvO) opgesteld. De doorlooptijd daarvan bedraagt circa 10 werkdagen. 3.5.3
PERSONEEL EN MATERIEEL
Bij de voorbereiding en uitvoering van de opsporingswerkzaamheden zijn verschillende medewerkers van ECG betrokken (zie hiervoor ook het schema in paragraaf 2.5). Het team dat de werkzaamheden uitvoert bestaat uit één senior deskundige OOO, één (assistent) deskundige opsporen ontplofbare oorlogsresten (hierna: deskundige OOO of assistent deskundige OOO) aangevuld met een beveiligde graafmachine. De graafmachine machinist dient minimaal in bezit te zijn van het certificaat basiskennis OOO. 3.5.4
UITVOERINGSWIJZE
Non-realtime oppervlaktedetectie: Non-realtime oppervlaktedetectie wordt ingezet wanneer een groot en voor het meetsysteem begaanbaar gebied gedetecteerd dient te worden. Een multisonde meetsysteem kan middels een voertuig of met de hand voortbewogen worden. De detectiedata wordt digitaal opgeslagen en verwerkt in Magneto of EPAS; een programma voor de interpretatie van de meetgegevens. De data wordt door een senior deskundige opsporingen ontplofbare oorlogsresten geïnterpreteerd op het zoekdoel. De significante objecten en de daarbij horende gegevens, worden verwerkt in een detectierapportage. Tevens zal een advies gegeven worden voor de eventuele vervolgstappen voor de benaderwerkzaamheden. Benaderen van specifieke objecten: Voor de benaderwerkzaamheden, welke plaats vinden op basis van non-realtime detectie, wordt van het significante object, met behulp van de reeds beschikbare coördinaten, de globale ligging van het object in het veld opgezocht. Vervolgens wordt met behulp van realtime detectieapparatuur de ligplaats van het gedetecteerde object exact vastgesteld. Nadat de ligplaats is vastgesteld, wordt het object blootgelegd middels laagsgewijze ontgraving van de bodem waardoor het kan worden waargenomen.
De identificatie volgt op het aantreffen van het object en heeft tot doel om vast te stellen of sprake is van een OO, en zo ja, om de soort, subsoort en wapeningstoestand (gewapende of ongewapende OO) van eventueel geplaatste ontstekers te bepalen.
376-022-PP-01
Pagina 16 van 62
3.6
AANTREFFEN VAN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Voordat objecten uit de bodem worden gehaald (geroerd), worden deze eerst door de senior deskundige OOO geïdentificeerd. Het doel van de identificatie is vast te stellen of er sprake is van een OO, en zo ja, om de soort, subsoort en wapeningstoestand van eventueel geplaatste ontstekers te bepalen. Indien het aangetroffen object geen (restant van) ontplofbare oorlogsresten betreft, dan wordt het aangemerkt als schroot. Van objecten waarvan na identificatie vastgesteld wordt dat het (vermoedelijk) een OO betreft, worden de navolgende gegevens geregistreerd: - De ligging van het aangetroffen OO ten opzichte van het Rijksdriehoekstelsel (X-, Y-coördinaat); - De uiteindelijke diepte (Z) waarop het OO is aangetroffen; - De soort en subsoort; - Het type van eventueel geplaatste ontstekers; - De wapeningstoestand, het kaliber en de nationaliteit; - De naam van de persoon die de identificatie heeft uitgevoerd. Alle gegevens worden opgenomen in het projectdossier. Indien een OO7 naar het oordeel van de senior deskundige OOO direct gevaar oplevert voor de openbare orde en veiligheid, dan dienen er maatregelen getroffen te worden om de ligplaats en de directe omgeving af te schermen. Bovendien dient onverwijld melding van de vondst te worden gedaan aan de EODD en aan het bevoegd gezag.
Na aantreffen van een (restant van) ontplofbare oorlogsresten of wapens afkomstig uit WOII dient de situatie tijdelijk veiliggesteld te worden. Het tijdelijk veiligstellen van de situatie omvat alle activiteiten na de benadering en identificatie die benodigd zijn om de uitwerkingsrisico’s van ontplofbare oorlogsresten in relatie tot de omgeving te beheersen tot aan het tijdstip van overdracht van ontplofbare oorlogsresten aan EODD. Er worden bij het tijdelijk veiligstellen van de situatie geen demontagehandelingen aan de OO zelf verricht. Het veiligstellen kan op drie, hieronder beschreven, manieren geschieden: - Het tijdelijk veiligstellen door middel van ‘in situ’ en de locatie ontoegankelijk te maken voor derden; - Het tijdelijk veiligstellen door de OO in te graven of toe te dekken en de locatie ontoegankelijk te maken voor derden; - Het veiligstellen door de OO op te slaan in een speciaal daarvoor ontworpen ‘Voorziening voor het Tijdelijk Veiligstellen van de Situatie’ (VTVS). Dit is een mobiele container die voldoet aan de voorwaarden gesteld in bijlage 1 van het CS-OOO. In de VTVS mag maximaal 10 kilogram explosieve stof worden opgeslagen.8 7 CS-OOO, bijlage 1 A.4. 8 CS-OOO bijlage 1 A.7. Hiervan mag afgeweken worden indien de gemeente als bevoegd gezag voor de openbare orde en
veiligheid op basis van een gedegen risicoanalyse schriftelijk toestemming geeft voor een afwijkende hoeveelheid Netto Explosief Gewicht.
376-022-PP-01
Pagina 17 van 62
Aan de buitenzijde (voorzijde) van de VTVS dienen onderstaand gevaarsbord, brandklassebord en verbodsbord aangebracht te worden. Het gevaarsbord en brandklassebord zijn alleen aangebracht ingeval er zich daadwerkelijk (restanten van) ontplofbare oorlogsresten in de VTVS bevinden.
Figuur 2: Bebording VTVS.
Rondom de VTVS wordt een hekwerk geplaatst waarop aan alle zijden het volgende bord is aangebracht:
Figuur 3: Aanduiding op hekwerk VTVS
De OO worden, afhankelijk van het aantal kilogram springstof, tijdens of na de benaderwerkzaamheden ter vernietiging overgedragen aan de EODD. De gemeente wordt verzocht om een springlocatie aan te dragen voor de vernietiging van de OO. De locatie dient gecommuniceerd te worden aan de regionale politie en de EODD.9 Wanneer de gemeente geen springlocatie voorhanden heeft, zal in overleg met de EODD en ECG een geschikte locatie gezocht worden.
3.7
OPLEVERING
Het terrein wordt opgeleverd conform de afspraken met Royal Berry. Een proces-verbaal van oplevering wordt opgesteld door of namens de opdrachtnemer en bevat ten minste de volgende gegevens: - het werk-/opsporingsgebied geprojecteerd op een ondergrond van de omgeving met daarop aangegeven de ligging ten opzichte van het Rijksdriehoeknet; - een omschrijving van de opdracht; - een omschrijving van de gebruikte opsporingsmethoden; - de onderzoeksresultaten waaronder de ligging (X, Y-waarde) van de aangetroffen OO ten opzichte van het Rijksdriehoeksnet, en de diepte waarop het OO is aangetroffen (Z-waarde); 9 Ministerie van Defensie/ Explosieven Opruimingsdienst Defensie, Brief Nedl Gemeenten versie 1.0,
Procedure ruimen munitie WO II en geïmproviseerde explosieven (IED’s), p2.
376-022-PP-01
Pagina 18 van 62
- de gegevens met betrekking tot de overdracht en (indien van toepassing) de aard van de verwijderde objecten. - de digitale bestanden van de detectie/benaderwerkzaamheden gescheiden in minimaal de categorieën: gedetecteerde/geïnterpreteerde gebieden, benaderde/onderzochte gebieden inclusief vrijgavediepte, niet te interpreteren gebied en niet te detecteren gebieden. ECG stuurt een afschrift van het proces-verbaal van oplevering aan het bevoegd gezag van de gemeente(n) waarbinnen het opsporingsgebied is gelegen.
3.8
WIJZIGINGEN LOPENDE HET PROJECT
Wanneer er zich wijzigingen voordoen in projectorganisatie, zoekdoel, uitvoeringsmethodiek en overige niet benoemde zaken in voorgaande paragrafen, worden deze middels een addendum op dit projectplan vastgelegd.
376-022-PP-01
Pagina 19 van 62
4 PROJECTGEBONDEN RISICO-EVALUATIE EN VEILIGHEIDSMAATREGELEN 4.1
INLEIDING
In dit hoofdstuk staan de projectgebonden risico-evaluatie en de te treffen veiligheidsmaatregelen in de onderscheiden procesfasen centraal.
4.2
DE PROJECTGEBONDEN RISICO-EVALUATIE
De projectgebonden risico-evaluatie (PRE) bestaat uit een adequate risico-inventarisatie en evaluatie voor de opsporing. Uit de PRE volgen ten minste de benodigde acties gericht op: -
De te treffen beschermende maatregelen voor personen op de projectlocatie en de omgeving; Het tijdelijk veiligstellen van de situatie; De toegangsregeling en bewaking van de projectlocatie; De verkeersmaatregelen en begaanbaarheid van de projectlocatie.
4.2.1
MAATREGELEN VOOR PERSONEN EN OMGEVING
Om een goede inschatting te kunnen maken van de risico’s en de daaruit voorvloeiende benodigde maatregelen voor het opsporingsproces, wordt gebruik gemaakt van een objectieve risico inschatting gebaseerd op de methode ontwikkeld door G.F. Kinney en A.D. Wiruth10 en aangepast aan werkzaamheden in het kader van het opsporen van OO. Deze kwantitatieve methode resulteert in een objectieve en meetbare inschatting van de risico’s welke zijn verbonden aan dergelijke werkzaamheden. De formule die hierbij wordt gehanteerd luidt als volgt: Risico = Effect x Blootstellingfrequentie x Waarschijnlijkheid (R = E x B x W). In de navolgende overzichten zijn per onderdeel van deze formule de bijbehorende coëfficiënten, en een toelichting daarop, weergegeven. De resultaten van de formule met betrekking tot de voor dit project voorgenomen werkzaamheden zijn opgenomen in bijlage 3. Voor ieder voorzienbaar risico zijn in de genoemde bijlage de te nemen maatregelen opgenomen, evenals de eisen waaraan het personeel dient te voldoen om de risico’s beheersbaar te houden.
10 Kinney, G.F. en A.D. Wiruth, Practical risk Analysis for safety management (1976 China Lake).
376-022-PP-01
Pagina 20 van 62
Effect (E): COËFFICIËNT 100 40 15 7
ERNST Catastrofe Ramp Zeer ernstig Ernstig
3
Belangrijk
1
Gering
UITWERKING OP MENS Vele doden Enkele doden Eén dode Chronische ziekte, blijvend letsel en/of mentale schade Ziekte, letsel en/of mentale schade met verzuim Letsel zonder verzuim, EHBO of hinder
UITWERKING OP MILIEU Onherstelbare aantasting Ernstige langdurige aantasting Ernstige aantasting Aantasting Langdurige hinder Tijdelijke hinder
Blootstellingfrequentie (B): COËFFICIËNT 10 6 3 2 1 0,5
FREQUENTIE Doorlopend Vaak Regelmatig Incidenteel Zelden Zeer zelden
OMSCHRIJVING Continu Dagelijks Wekelijks Maandelijks Een paar keer per jaar Maximaal eens per jaar
Waarschijnlijkheid (W): COËFFICIËNT 10 6 3 1 0,5 0,2 0.1
VERWACHTING Te verwachten Zeer wel mogelijk Onwaarschijnlijk, maar mogelijk Onwaarschijnlijk Zeer onwaarschijnlijk Haast onmogelijk Onmogelijk
Risico (R): SCORE > 400 200 – 400
RISICO Zeer hoog Hoog
70 – 200 20 – 70
Substantieel Mogelijk
< 20
Laag
TE NEMEN MAATREGELEN Werkzaamheden niet uitvoeren Uitvoering alleen na het nemen van extra maatregelen11 Gebruik van beveiligd materieel Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen Geen extra maatregelen nemen
EISEN AAN PERSONEEL EODD (Senior) deskundige OOO (Assistent) Deskundige OOO (Assistent) Deskundige OOO Basiskennis OOO
11 Onder ‘extra maatregelen’ wordt hier verstaan: scherfwerende maatregelen (kevlardekens, muur van legoblokken),
evacuatie van de omgeving, bombunkers, etc.
376-022-PP-01
Pagina 21 van 62
4.3
TOEGANGSREGELING EN BEWAKING VAN DE PROJECTLOCATIE
Gedurende de OOO-werkzaamheden wordt onbevoegden de toegang tot de opsporingslocatie(s) ontzegd. De senior deskundige OOO kan besluiten tot het afzetten van de omgeving van de werkzaamheden (zie ook: paragraaf 5.2.4.). De wijze waarop deze afzetting wordt toegepast, is afhankelijk van verschillende factoren (Netto Explosief Gewicht, toegankelijkheid locatie, soort ontsteker, etc.) en dient derhalve per situatie te worden bepaald. Het betreden van de opsporingslocatie wordt alleen toegestaan na goedkeuring van de senior deskundige OOO en onder begeleiding van minimaal een assistent deskundige OOO. Een uitzondering hierop wordt gemaakt voor medewerkers van ECG of derden welke in het bezit van ten minste een certificaat ‘basiskennis OOO’. Deze medewerkers mogen de projectlocatie ook zonder begeleiding van een assistent deskundige OOO betreden. Wel dienen zij zich ten alle tijden vooraf te melden bij de senior deskundige OOO. Tijdens het benaderen van (mogelijke) OO mag alleen functioneel noodzakelijk personeel in de directe omgeving van het te benaderen object aanwezig zijn. Dat wil zeggen dat al het personeel dat niet betrokken is bij het benaderen en eventueel ruimen van het object zich buiten een door de senior deskundige OOO aangegeven veiligheidsstraal dient te bevinden. De grootte van de veiligheidsstraal wordt bepaald door de senior deskundige OOO.
In principe wordt een minimale veiligheidsstraal van 50 meter gehanteerd. De wijze waarop deze straal wordt aangegeven, is ter bepaling van de senior deskundige OOO. Indien er tijdens benaderwerkzaamheden toch onbevoegde personen binnen de veiligheidsstraal aanwezig zijn, dan worden de werkzaamheden direct gestaakt. Het benaderen van het (vermoedelijke) explosief vangt in een dergelijk geval pas weer aan nadat de onbevoegde personen zich buiten de veiligheidsstraal bevinden.
4.4
VERKEERSMAATREGELEN
Voor het project zullen er door ECG geen preventieve verkeersmaatregelen worden getroffen. Mogelijk heeft de opdrachtgever verkeersmaatregelen getroffen. ECG zal zich dan aan deze regels conformeren. De senior deskundige OOO kan, in overleg met de opdrachtgever en het bevoegd gezag, besluiten tot het nemen van (aanvullende) verkeersmaatregelen indien hij daartoe de noodzaak ziet.
376-022-PP-01
Pagina 22 van 62
5 VEILIGHEID- GEZONDHEID- EN MILIEU 5.1
INLEIDING
Opsporing van ontplofbare oorlogsresten kan grote risico’s met zich meebrengen voor zowel mens als milieu. De risico’s die met het project samenhangen, zijn reeds in het voorgaande hoofdstuk geïnventariseerd. Het hoofdstuk veiligheid- gezondheid- en milieu is erop gericht om de arbeidsomstandigheden van de medewerkers te waarborgen, te verbeteren en ongevallen en schade aan mens en milieu te voorkomen. In dit hoofdstuk komen de volgende onderwerpen aan bod: - De beheersmaatregelen die naar aanleiding van de project specifieke risico’s genomen dienen te worden; - Een overzicht van de gezagsverhoudingen tussen de betrokken partijen in het kader van de veiligheid en gezondheid; - De wijze van samenwerking en overleg; - Voorlichting en onderricht van de medewerkers; - Hoe te handelen in geval van incidenten en noodgevallen; - De wijze waarop de veiligheidsinspecties zijn georganiseerd. De basis van het hoofdstuk VGM wordt gevormd door de omschrijving van het werk zoals opgenomen in paragraaf 3.6.4 en de projectgebonden risico-evaluatie zoals opgenomen in het voorgaande hoofdstuk. De voorliggende paragrafen hebben specifiek betrekking op werkzaamheden en risico’s die verband houden met het opsporen van ontplofbare oorlogsresten.
5.2
BEHEERSMAATREGELEN
In deze paragraaf worden de beheersmaatregelen beschreven welke genomen worden bij de uit te voeren werkzaamheden. Deze maatregelen hebben betrekking op het beheersen van de risico’s voor mens en milieu die met de opsporingswerkzaamheden gepaard kunnen gaan. 5.2.1
VAARDIGHEDEN EN ERVARING UITVOEREND PERSONEEL
Het personeel van ECG dat is belast met de uitvoering van opsporingswerkzaamheden is gecertificeerd conform de eisen gesteld in het CS-OOO. Alle medewerkers bezitten derhalve de benodigde vaardigheden en ervaring om op een verantwoorde manier om te gaan met de risico’s die samenhangen met de door hen uitgevoerde werkzaamheden.
376-022-PP-01
Pagina 23 van 62
5.2.2
PERSOONLIJKE BESCHERMINGSMIDDELEN
Medewerkers die de opsporingslocatie betreden dienen bij opsporingswerkzaamheden de navolgende persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) te dragen: -
Oranje veiligheidsvest of bovenkleding voorzien van fluorescerend en/of reflecterend materiaal. Beschermende schoenen of -laarzen zonder stalen neuzen (in verband met verstoring van detectie). Gehoorbescherming: bij een geluidsniveau boven 85dB(A). Veiligheidshelm: op bouwplaatsen waar gebruik wordt gemaakt van bouwkranen of andere hijsinstallaties en bij werkzaamheden binnen het draaibereik van een graafmachine of aan een boorstelling.12
Bij het benaderen van vermoedelijke conventionele explosieven dienen daarnaast de volgende aanvullende PBM’s gedragen te worden: -
Veiligheidshandschoenen
-
Beschermende werkkleding: bij werkzaamheden in verontreinigde grond.
5.2.3
BEVEILIGD MATERIEEL
Opsporingswerkzaamheden waarbij een graafmachine ingezet wordt, zoals bij laagsgewijze detectie in verstoorde gebieden of bij het benaderen van een (vermoedelijk) ontplofbare oorlogsresten, moeten voldoen aan de eisen uit het ‘Warenwetbesluit Machines’13 en voldoen aan de ‘Richtlijn inzet beveiligd materieel bij opsporing van ontplofbare oorlogsresten’14 zoals opgesteld door de VEO. Het door ECG in te zetten materieel voldoet aan de hiervoor genoemde eis. 5.2.4
BESCHERMENDE MAATREGELEN VOOR DE OMGEVING
Bij het benaderen en ontgraven van vermoede OO dienen ten behoeve van de veiligheid van de omgeving extra beschermende maatregelen te worden genomen. Deze maatregelen omvatten waar mogelijk het instellen van een vrije werkruimte van tenminste 50 meter rondom de werkzaamheden. Binnen deze werkruimte mogen zich geen onbevoegde personen begeven. In het geval een dergelijke vrije ruimte niet ingesteld kan worden, beslist de senior deskundige OOO of, en zo ja welke, aanvullende maatregelen genomen dienen te worden. Mogelijke maatregelen zijn o.a.: scherfwerende dekens, een muur van stapelbare legoblokken, evacuatie van de omgeving enz.
12 Artikel 70a, CAO voor de Bouwnijverheid 2014. 13 https://wetten.overheid.nl/BWBR0005577/2020-02-01 14 Vereniging voor Explosieve Opsporing, Richtlijn inzet beveiligd materieel bij opsporing van ontplofbare
oorlogsresten’.
376-022-PP-01
Pagina 24 van 62
Indien bij de opsporingswerkzaamheden een OO wordt aangetroffen dan wordt de afstand van de vrije werkruimte aangepast aan de hand van de uitwerkingsfactoren15 van het gevonden ontplofbare oorlogsrestant. De wijze van instellen van deze vrije ruimte, wordt (in verband met de specifieke omstandigheden) ter plaatse door de senior deskundige OOO bepaald. Binnen deze ruimte mogen alleen bevoegde personen aanwezig zijn welke direct betrokken zijn bij het benaderen en eventueel ruimen van het OO. Deze personen dienen minstens in het bezit te zijn van het certificaat assistent deskundige OOO of gekwalificeerde werknemers van de EODD. De wijze waarop de werkruimte wordt afgezet, wordt bepaald door de senior deskundige OOO (en in voorkomende gevallen door de EODD). Binnen de 50 meter buffer bevinden zich openbare wegen, woonhuizen, tuinbouwkassen en landbouwgronden. In dergelijke gevallen hanteert ECG een zo groot mogelijke veiligheidszone. Bij de start van de werkzaamheden is het niet noodzakelijk om veiligheidsmaatregelen te treffen. Tijdens het detecteren en benaderen is er voor de omgeving geen gevaar. Voordat een significant object geroerd mag worden, wordt deze eerst blootgelegd zodat de senior deskundige OOO het object kan identificeren.
Blijkt het aangetroffen object een OO te zijn, dan bepaald de senior deskundige OOO aan de hand van de identificatie of het OO geroerd kan worden voor veiligstelling. Wanneer een OO niet geroerd kan worden door b.v. een gespannen slagpin in het geval van een handgranaat, dan wordt het OO geregistreerd, gefotografeerd en in situ veilig gesteld. De regie over het ruimen van het OO wordt dan overgedragen aan de EODD. ECG is dan enkel nog faciliterend en bepaald niet welke veiligheidsmaatregelen getroffen dienen te worden. Wanneer de senior deskundige OOO bepaald dat het object een direct gevaar vormt voor de omgeving, wordt direct, in overleg met de opdrachtgever en het bevoegd gezag van de gemeente, de omgeving veilig gesteld door afzetting van de weg, evacuatie van woningen/bedrijfspanden in de buurt en staking van de spoordienst op het aangrenzende spoor. De EODD zal direct ingelicht worden en neemt vanaf dat moment de regie over het ruimen van het aangetroffen OO over. ECG is ook vanaf dat moment alleen faciliterend.
Indien het aangetroffen OO naar oordeel van de senior deskundige OOO of de EODD niet verplaatst kan worden, dan bestaat er de mogelijkheid om extra beschermende maatregelen te treffen om de uitwerkingseffecten van een tot werking komend OO te voorkomen of te beperken.16 De te treffen maatregelen zijn afhankelijk van het Netto Explosief Gewicht (NEG) van het aangetroffen OO en de eventuele aanwezigheid van brandbare stoffen (bijvoorbeeld: fosfor). Een overzicht van de maatregelen is opgenomen in het ‘Voorschrift opruimen en ruimen van explosieven’ (VS 9-861, 2e druk, paragraaf 5.6). De senior deskundige OOO en/of de EODD bepalen (in onderling overleg) welke van de maatregelen uit voornoemde paragraaf toegepast dienen te worden. Ten aanzien van de demontage en gecontroleerde vernietiging van de OO (alleen voorbehouden aan de EODD) dienen extra beschermende maatregelen te worden genomen. Ook hier is de hoeveelheid NEG en de eventuele aanwezigheid van brandbare stoffen maatgevend. Indien de OO, naar oordeel van de EODD, niet zonder risico vervoerd kan worden, dient het gebied rond de ligplaats van het 15 Zoals vastgesteld in hoofdstuk 5 van de VS 9-861. 16 Kenniscentrum van de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (KC-EOD), Voorschrift opruimen en ruimen van
explosieven, VS 9-861 (2e druk; z.p. 29 september 2010) 5-8 - 5-10.
376-022-PP-01
Pagina 25 van 62
ontplofbare oorlogsrestant dat binnen de directe uitwerkingssfeer ligt volledig ontruimd te worden. Uit het volledig te ontruimen gebied moeten alle niet tot de EODD-ruimploeg behorende personen, levende have en al het kwetsbaar materiaal dat verplaatsbaar is, worden verwijderd.17 5.2.5
BESCHERMENDE MAATREGELEN VOOR HET MILIEU
De opdrachtgever is verplicht een verkennend bodem- (NEN 5725) en milieukundig onderzoek (NEN 5740) uit te voeren alvorens de grondroerende werkzaamheden kunnen aanvangen. De kans blijft echter bestaan, gezien het verkennende karakter van de onderzoeken, dat lokaal voorkomende verontreinigingen niet zijn ontdekt. Voor zover bij ECG bekend, is de kans op het aantreffen van (bodem)verontreiniging binnen het opsporingsgebied niet aanwezig. Er hoeven derhalve geen aanvullende beschermende maatregelen te worden getroffen ten aanzien van aanwezige milieuverontreiniging. Bij het voorgaande dient een kanttekening te worden geplaatst: eventueel in de bodem aanwezige ontplofbare oorlogsresten kunnen milieuverontreinigende stoffen (zoals: springstof; fosfor; kerosine, waterstofperoxide, etc.) bevatten. Voor het projectgebied is er een kans op het aantreffen van OO met springstof en/of fosfor. De stoffen worden tegelijk met overige (restanten van) OO uit de bodem verwijderd en vernietigd. Er hoeven in dit kader geen aanvullende maatregelen getroffen te worden. Indien er op de locatie onverwacht puin of resten van puin worden aangetroffen is de locatie per definitie asbestverdacht. De grondroerende werkzaamheden mogen na het aantreffen niet continueren.
Voor de asbestverdachte locatie dient er door de opdrachtgever een aanvullend asbestonderzoek conform de NEN 5707 en NEN 5725 te worden uitgevoerd. Na het onderzoek dient deze rapportage aan ECG overhandigd te worden. 5.2.6
FLORA EN FAUNA
Er zijn geen aanvullende bepalingen ten aanzien van flora en fauna bekend bij ECG. Er zullen derhalve door ECG geen aanvullende maatregelen genomen worden. ECG conformeert zich aan de wet natuurbescherming18 wanneer er geen aanvullend ecologisch protocol is opgesteld. 5.2.7
ARCHEOLOGIE
Indien er tijdens de opsporingswerkzaamheden archeologisch of cultuurhistorisch relevante vondsten worden gedaan dan wordt daar direct melding van gemaakt bij de gemeente Lingewaard. In de directe omgeving van de vondst zullen de werkzaamheden tijdelijk gestaakt worden in afwachting van een professioneel waardeoordeel van een archeologisch waarnemer. 5.2.8
STOFFELIJKE RESTEN
17 KC-EOD, VS 9-861, 5-12 - 5-15. 18 Wet natuurbescherming, geldend van 01-01-2020.
376-022-PP-01
Pagina 26 van 62
Wanneer er tijdens de werkzaamheden stoffelijke resten (bijvoorbeeld afkomstig uit de Tweede Wereldoorlog) aangetroffen worden, dan wordt de vondst door de senior deskundige OOO bij de opdrachtgever en de plaatselijke politie gemeld. De locatie wordt veiliggesteld van ontplofbare oorlogsresten waarna de werkzaamheden in de directe omgeving van de stoffelijke resten worden gestaakt. Op aangeven van de senior deskundige OOO maakt de plaatselijke politie melding van de vondst bij de Bergings- en Identificatiedienst Koninklijke Landmacht (BIDKL). De BIDKL wordt in de gelegenheid gesteld om de stoffelijke resten vakkundig te verwijderen. 5.2.9
AANTREFFEN VAN (RESTANTEN VAN) VLIEGTUIGEN
Bij het aantreffen van vliegtuigonderdelen of restanten worden de opdrachtgever, gemeente Lingewaard en de Bergingsdienst van de Koninklijke Luchtmacht geïnformeerd. Restanten worden na overleg met Majoor Ing. H.P.M. Schuncken van de Bergingsdienst KLu tijdelijk veiliggesteld. 5.2.10 OVERIGE VONDSTEN Bij de vondst van op misdaad significante objecten (zoals: nummerborden, kluizen, wapens, etc.) wordt de plaatselijke politie direct op de hoogte gesteld. Hetzelfde geldt bij het aantreffen van objecten die duiden op milieudelicten (zoals: gedumpte olievaten of chemicaliën; asbestplaten, etc.).
5.3
GEZAGSVERHOUDINGEN BETROKKEN PARTIJEN
Het opsporen van ontplofbare oorlogsresten vormt een onderdeel van het gehele project. Bij het project zijn verschillende partijen betrokken. Een deel van deze partijen is direct betrokken bij het opsporingsproces. In het navolgende stroomdiagram zijn de betrokken partijen weergegeven en is tevens hun gezagsverhouding ten opzichte van elkaar uitgewerkt.
376-022-PP-01
Pagina 27 van 62
Bevoegd gezag Mw. N. Kalfs 026-3260111
Projectleider opdrachtgever Mw. N. de Graaf 06-18595679
Projectleider ECG Wesley van Rijsbergen 06-51667489
Hulpdiensten (spoed) 112
Senior deskundige OOO Steven Jonkers 06-30712620
Politie (geen spoed) 0900-8844
Deskundige OOO
EODD 033-4219640
Assistent Deskundige OOO Kraanmachinist
VGM-coördinator Dhr. F. Lefering 06-51369166
5.4
Uitvoerend personeel opdrachtgever
SAMENWERKING EN OVERLEG
Voor een veilige en goede uitvoering van de geplande opsporingswerkzaamheden is het belangrijk dat de verschillende partijen goed samenwerken en regelmatig onderling overleg voeren. Daarbij is het van belang dat alle partijen op de hoogte zijn van de specifieke gevaren en risico’s die met een explosievenonderzoek samenhangen. Om dit te bewerkstelligen wordt dit projectplan aan alle betrokken partijen verstrekt. Bij aanvang van de (opsporings)werkzaamheden wordt een ‘kick-off meeting’ gehouden voor alle bij de uitvoeringsfase betrokken personeel. Bij een kick-off worden minimaal onderstaande onderwerpen aan de orde gesteld: -
aanleiding project; historische achtergronden; opdracht; werkwijze; controle opleidingsniveau betrokken personeel; communicatie (persvoorlichting / telefoonlijst); taken en verantwoordelijkheden; risico’s, veiligheids- en beschermende maatregelen;
376-022-PP-01
Pagina 28 van 62
-
procedure spontaan aantreffen OO; protocol voor de hulpverleningsdiensten; Toegangsbeleid projectlocatie.
DIRECTIE ECG PROJECTLEIDER ECG SENIOR DESKUNDIGE OOO DESKUNDIGE OOO ASSISTENT DESKUNDIGE OOO
X X X
X X
X X X
X X
PERSONEEL
UITVOEREND
OOO TEN
SR. DESK.
LEIDER
PROJECT -
DIRECTIE ECG
EODD
HEBBENDEN
BELANG -
GEZAG
BEVOEGD
GEVER
OPDRACHT -
Lopende het opsporingsproject is de projectleider van ECG het eerste aanspreekpunt voor de betrokken partijen. Bij relevante wijzigingen, afwijkingen of incidenten neemt de projectleider contact op met de opdrachtgever en vice versa. Periodiek vindt er een overleg plaats waarbij aanwezig de opdrachtgever, de projectleider en senior deskundige OOO. In dit overleg worden onder andere de voortgang, munitievondsten e.d. besproken.
X X X X
X X X
Tabel 2: Overzicht van interne en externe communicatie bij een opsporingsproject.
5.5
VOORLICHTING EN INSTRUCTIE
Zoals in de voorgaande paragraaf reeds is aangehaald, worden werknemers van ECG en overige uitvoerende partijen ter plaatse van de projectlocatie middels een kick-off en tenminste één toolboxbijeenkomst voorgelicht over de risico’s en te nemen maatregelen bij de opsporing van ontplofbare oorlogsresten. Indien er behoefte bestaat aan verdere instructie dan kan dit aangegeven worden bij de senior deskundige OOO. In overleg met de betrokken personen kan dan besloten worden tot aanvullende voorlichting en instructie. Indien één of meerdere deskundige OOO gedurende de opsporingswerkzaamheden vaststelt dat er behoefte is aan aanvullende voorlichting en instructies met betrekking tot de veiligheid dan wordt deze op initiatief van de senior deskundige OOO georganiseerd. De voorlichting van derden en naar de media geschiedt in eerste instantie middels een door de opdrachtgever aangestelde (pers)voorlichter. Namens ECG houdt de senior deskundige OOO contact met deze voorlichter. ECG doet geen uitlatingen naar de media zonder voorafgaande toestemming van de opdrachtgever.