875971 - Bijlage 6.1 - BP 'Huissen, huisvesting Clivia ong.' - Toelichting (1)
Tekst van het document
Gemeentelijk beleid
Het plan voor huisvesting van 400 tijdelijke internationale werknemers voldoet aan het gemeentelijke beleid door zorgvuldig te voldoen aan de eisen en richtlijnen die zijn vastgesteld. In deze paragraaf wordt ingegaan op de overeenstemming van het plan met het geldende beleid, waarbij wordt aangetoond dat alle vereiste aspecten adequaat zijn meegenomen en geïntegreerd in het plan Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
28
3.3.1
Strategische Visie en Gebiedsvisie NEXTGarden
De gemeenteraad heeft op 20 december 2021 de Strategische Visie NEXTGarden en de Gebiedsvisie NEXTGarden vastgesteld. In deze twee visiedocumenten heeft de gemeente Lingewaard de ambities en de beoogde ruimtelijke consequenties van deze ambities vastgelegd. Het plangebied voor de huisvesting ligt hier tegenaan (hoek ‘Bergerden/Hoge Woerd’).
Figuur 21. Uitsnede uit de visiekaart gebiedsconcept. Bron: Gebiedsvisise NEXTgarden.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
29
Strategische Visie NEXTGarden Er bestaat een onlosmakelijke band tussen de gemeente Lingewaard en het glastuinbouwcluster. Dit vanuit de lange historie van glastuinbouw in het gebied, en het feit dat verschillende lokale ondernemersfamilies al decennialang actief zijn in de sector. In de Strategische Visie is opnieuw vastgelegd dat de glastuinbouw een belangrijke pijler is voor de economische sector in de gemeente Lingewaard. De glastuinbouw is volop in ontwikkeling. Grofweg is er sprake van een driedeling in de sector (schaalvergroters, specialisten en stoppers) die resulteert in vraag naar uitbreidingsruimte voor groeibedrijven en ruimtelijke oplossingen voor stoppende bedrijven. Beschikbaarheid van duurzame energie is in toenemende mate een vestigingsvoorwaarde voor de glastuinbouw. Het vraagt substantiële investeringen om deze duurzame energievoorziening te realiseren. Het sterker uitdragen van de kracht van de sector is belangrijk om burgers/consumenten te interesseren in de sector (t.b.v. draagvlak, afzetmarkt, talent/personeel). De sector en publieke partijen moeten hierin samen optrekken. Het geheel overzien is duidelijk dat doorontwikkeling van het gebied NEXTGarden belangrijk is voor de vitaliteit van glastuinbouwbedrijven in het gebied, realisatie van duurzaamheidsambities en de omgevingskwaliteit van het gebied.
Gebiedsvisie NEXTGarden In de Gebiedsvisie NEXTgarden wordt onderscheid gemaakt tussen vier deelgebieden: -
Intensiveringsgebied (glastuinbouw); Glastuinbouwreservegebied; Extensiveringsgebied; Bedrijventerrein.
Alle productielocaties en de bestaande huisvestinglocaties van Royal Berry zijn gelegen binnen gebied dat in de gebiedsvisie ‘intensiveringsgebied’ wordt aangeduid. De gebiedsvisie geeft geen aanleiding om te veronderstellen dat vaststelling van dit bestemmingsplan gevolgen heeft voor de ambities die de gemeente Lingewaard (op termijn) heeft om te voorzien in extra routes voor langzaam en recreatief verkeer.
Figuur 22. Uitsnede kaart infrastructurele verbindingen langzaam verkeer. Bron: Gebiedsvisie NEXTgarden.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
30
Figuur 23. Uitsnede kaart ‘Ruimtelijk raamwerk ‘droog landschap’. Bron: Gebiedsvisie NEXTgarden. In de gebiedsvisie wordt voor het noordwestelijke deel van het plangebied de aanduiding ‘bos’ gebruikt. Het landschapsintegratieplan dat onderdeel uitmaakt van de voorliggende bestemmingsplanwijziging toont aan dat de ambitie t.a.v. de realisatie van natuur zoals die in de gebiedsvisie wordt verwoord praktisch handen en voeten krijgt. De realisatie van het landschappelijke integratieplan is bovendien opgenomen als voorwaardelijke verplichting bij de voorliggende bestemmingsplanwijzing. NEXTgarden is de naam van het gebiedsontwikkelingsproject in de regio Arnhem-Nijmegen, gelegen in de gemeente Lingewaard. Het is een innovatief tuinbouwgebied dat zich richt op de ontwikkeling en toepassing van duurzame en technologische oplossingen in de agrarische sector. Het doel van NEXTgarden is om een duurzame en vitale agrarische sector te creëren die vooroploopt in innovatie en technologie. Het gebied richt zich op verschillende sectoren binnen de tuinbouw en glastuinbouw. Het gebied biedt ruimte voor zowel bestaande agrarische bedrijven als nieuwe ondernemingen die willen profiteren van de innovatieve en duurzame omgeving. Er is aandacht voor het creëren van een goede infrastructuur, zoals glasvezelnetwerken en moderne faciliteiten, om bedrijven te ondersteunen bij hun groei en ontwikkeling.
Daarnaast is NEXTgarden ook gericht op het aantrekken van toerisme en recreatie. Het gebied biedt mogelijkheden voor educatieve programma's, rondleidingen en evenementen om het bewustzijn van duurzame landbouw en gezonde voeding te vergroten. NEXTgarden is een gebiedsontwikkelingsproject dat gericht is op het stimuleren van innovatie en duurzaamheid in de agrarische sector. Het creëert een vruchtbare omgeving voor samenwerking, kennisdeling en ontwikkeling, met als doel een toekomstbestendige agrarische sector te bevorderen en bij te dragen aan een duurzame en vitale regio.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
31
Een van de doelstellingen van NEXTgarden is het bevorderen van innovatie en technologie in de agrarische sector. De huisvesting van tijdelijke internationale medewerkers van Royal Berry draagt hieraan bij door het mogelijk te maken dat het bedrijf kan blijven groeien en innoveren. Door hen een geschikte huisvestinglocatie te bieden, kan Royal Berry de kwaliteit van het werk verbeteren en efficiëntie in de bedrijfsvoering bevorderen. Dit sluit aan bij de innovatieve en technologische ontwikkelingen die NEXTgarden stimuleert. Daarnaast streeft NEXTgarden naar duurzaamheid en een circulaire economie in de agrarische sector. Door de huisvesting van tijdelijke internationale medewerkers binnen het gebied mogelijk te maken, worden onnodige verplaatsingen en transport beperkt. Tot slot draagt de huisvesting van internationale medewerkers bij aan het versterken van de economie en werkgelegenheid in de regio. Het biedt kansen voor de lokale gemeenschap en andere bedrijven om mee te profiteren van de economische activiteiten die voortkomen uit de groei van Royal Berry. Dit sluit aan bij de bredere economische doelstellingen van NEXTgarden en de bevordering van een vitale agrarische sector in de regio.
Conclusie De huisvesting van 400 tijdelijke internationale medewerkers bij Royal Berry past binnen de doelstellingen van NEXTgarden, met name op het gebied van innovatie, duurzaamheid, samenwerking en economische ontwikkeling. Het draagt bij aan de groei en innovatie van het bedrijf, stimuleert duurzaamheid en creëert een vruchtbare omgeving voor samenwerking binnen het gebied. 3.3.2
Omgevingsvisie
De Omgevingsvisie Lingewaard (vastgesteld 11 mei 2023) laat zien hoe de gemeente Lingewaard zichzelf ziet tot 2035. Daarbij wordt ingegaan op verschillende vraagstukken en doelstellingen, en wordt aangegeven op welke manier daar richting aan wordt gegeven.
Figuur 24. Uitsnede uit 'Kaart huidige opbouw'. Bron: Omgevingsvisie Lingewaard. De beoogde huisvestinglocatie is direct gelegen tegen NEXTgarden. De huisvesting van de tijdelijke internationale werknemers is bedoeld ter ondersteuning van Royal Berry waarvan alle productielocaties binnen NEXTgarden liggen.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
32
Figuur 25. Uitsnede uit kaart ‘Invloedzones’. Bron: Omgevingsvisie Lingewaard. De planlocatie voor de huisvesting is gelegen in de ‘Dynamische zone’, zoals te zien is op bovenstaande figuur. De planlocatie is aangegeven door middel van een gekleurde cirkel. Deze ‘Dynamische zone’ wordt gekenmerkt door de hogere gebruikersintensiteit, de uitgebreidere voorzieningen en infrastructuur, en de specifieke uitdagingen op het gebied van economie en wonen. De gemeente Lingewaard heeft in haar Omgevingsvisie aangegeven in hoeverre er ruimte is voor mogelijke ontwikkelambities, met behoud van de Lingewaardse kwaliteiten en ontwikkelingen.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
33
Figuur 26. Uitsnede uit kaart ‘vergezichten groene metropoolregio’. Bron: Omgevingsvisie Lingewaard. De planlocatie voor de logiesvoorziening is strategisch gelegen naast de Hotspot NEXTgarden, zoals blijkt uit bovenstaande figuur, waar de locatie is aangegeven door middel van een rode cirkel. De tijdelijke internationale medewerkers zijn werkzaam binnen de NEXTgarden. De planlocatie draagt daarmee bij aan de NEXTgarden en past binnen de Omgevingsvisie van de gemeente Lingewaard (zie ook de paragraaf ‘Regionaal beleid’).
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
34
Figuur 27. Kaartbeeld ontwikkeling Huissen. Bron: Omgevingsvisie Lingewaard Op basis van bovenstaande figuur, waarbij de planlocatie is aangegeven door een rode cirkel (bij de rode pijl), blijkt dat de planlocatie buiten de aangegeven bijzondere ontwikkelgebieden valt op de detailkaart Huissen. De keuze voor deze locatie voor de logiesvoorziening conflicteert daarmee niet met de Omgevingsvisie van de Gemeente Lingewaard. Conclusie Het voorliggende bestemmingsplan is in overeenstemming met de Omgevingsvisie van de gemeente Lingewaard. Het huisvestingplan van Royal Berry sluit aan bij de doelstellingen en richtlijnen van de Omgevingsvisie door te voorzien in adequate en passende huisvesting voor internationale medewerkers. Het plan houdt rekening met aspecten zoals kwaliteit, duurzaamheid, sociale cohesie en ruimtelijke inpassing. Daarnaast draagt het huisvestingsplan bij aan de economische ontwikkeling en werkgelegenheid in de gemeente. Dit plan stimuleert de groei en innovatie van Royal Berry en draagt zo bij aan de versterking van de lokale economie.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
35
3.3.3
Beleidskader huisvesting tijdelijke internationale werknemers Lingewaard
Op 28 maart 2012 tekenden de VNG, enkele individuele gemeenten, de minister van BZK, landbouworganisaties, woningcorporaties en uitzendorganisaties de ‘Nationale Verklaring tijdelijke huisvesting EU-arbeidsmigranten’. Hierin onderkennen de partijen de behoefte aan arbeidsmigranten en de noodzaak voor een kwantitatief en kwalitatief voldoende aanbod van huisvesting. De verantwoordelijkheid van de gemeente ligt bij het bieden van een helder kader waarbinnen de huisvesting mag plaatsvinden. Ook is het de taak van de gemeente toe te zien dat de uitvoering van initiatieven op basis van het beleid conform geldende regelgeving gebeurt. Indien in strijd met regels (bijvoorbeeld bestemmingsplan of APV) wordt gehandeld, is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om op te treden. Het is volgens alle partijen de verantwoordelijkheid van werkgevers en/of verblijfsbieders en uiteindelijk de arbeidsmigranten zelf om binnen het vigerende beleid hun huisvestingsbehoefte te realiseren. Op 24 mei 2022 heeft de gemeenteraad van Lingewaard 9 het ‘Beleidskader huisvesting tijdelijke internationale werknemers Lingewaard’ vastgesteld. In paragraaf 3.3.3 van het ‘Beleidskader huisvesting tijdelijke internationale werknemers Lingewaard’ 10 worden de uitgangspunten beschreven voor huisvesting van arbeidsmigranten op geconcentreerde locaties.
Onderstaand wordt beschreven dat bij de huisvesting van arbeidsmigranten op geconcentreerde locaties naast algemene uitgangspunten ook sprake is van aanvullende kwaliteitseisen. Deze kwaliteitseisen worden hieronder kort besproken met daarbij een toelichting van het voorliggende plan. 1. In een complex is 24 uur per dag en 7 dagen in de week vanuit de eigenaar ter plaatse toezicht aanwezig. Aan deze aanvullende kwaliteitseis wordt voldaan. Royal Berry voorziet in 24/7 beschikbaarheid van een beheerder die ter plaatse is. 2. De eigenaar van het complex stelt een klankbordgroep in die naar behoeve bij elkaar komt om eventuele knelpunten zoals overlast te bespreken. In de klankbordgroep neemt de eigenaar van het complex, de beheerder, een vertegenwoordiger van de gemeente, een vertegenwoordiger van de politie (zoals de wijkagent) en een vertegenwoordiger van omwonenden plaats. Aan deze aanvullende kwaliteitseis wordt voldaan. Royal Berry heeft tijdens de planvormingsfase van de bestemmingsplanwijziging al gewerkt met een klankbordgroep waarin o.a. omwonenden zitting hadden. Royal Berry heeft de leden van deze klankbordgroep gevraagd om zitting te nemen in een (vervolg)klankbordgroep die past bij de omschrijving de aanvullende kwaliteitseis.
Voor deze (vervolg)klankbordgroep zullen ook een vertegenwoordiger van de politie en een vertegenwoordiger van de gemeente Lingewaard worden uitgenodigd. 3. Er wordt voorzien in scholing over de wijze van afvalscheiding, telefoonnummers hulpdiensten, informatievoorziening over de gemeente in het kader van wonen, zorg, onderwijs en integratiemogelijkheden in de gemeente Lingewaard.
9
Raadsvergadering 24 mei 2022, agendapunt 15.
10
In deze toelichting wordt telkens gesproken over ‘arbeidsmigranten’. De tenaamstelling van het beleid van de gemeente Lingewaard terzake de huisvesting van arbeidsmigranten luidt echter: ‘Huisvesting tijdelijke internationale werknemers Lingewaard’.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
36
Het plan van Royal Berry voldoet aan alle bovenstaande aanvullende kwaliteitscriteria. Er vindt afscheiding plaats en informatie op alle genoemde terrein zal aan de internationale medewerkers bekend worden gemaakt in zowel het Nederlands als in de moedertaal die door de betreffende werknemer gesproken wordt. 4. Bij een (beoogd) verblijf van meer dan vier maanden moet de tijdelijke internationale werknemer zich laten inschrijven in de BRP en bij vertrek laten uitschrijven. De werkgever stimuleert inschrijving. Aan deze aanvullende kwaliteitseis zal worden voldaan. Royal Berry zal de betreffende tijdelijke internationale medewerkers op de inschrijvingsverplichting wijzen die geldt bij een verblijf van vier maanden of langer en daarbij een stimulerende en ondersteunende functie vervullen. 5. De huisvester is verplicht per complex een nachtregister bij te houden. Minimaal 1 keer per kwartaal wordt het overzicht overhandigd aan de gemeente. Tevens wordt een actueel nachtregister verstrekt op verzoek van de gemeente. Het bijhouden van een nachtregister is niet verplicht indien alle bewoners staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente. Aan deze aanvullende kwaliteitseis zal worden voldaan. Royal Berry zal een nachtregister bijhouden en dit nachtregister periodiek (tenminste 1x per kwartaal) ter inzage bij de Gemeente Lingewaard aanbieden. 6.
Tijdelijke internationale werknemers mogen een huurcontract van maximaal 1 jaar hebben, dat maximaal 2 keer met een jaar verlengd mag worden. Tijdelijke internationale werknemers mogen dus maximaal 3 jaar onafgebroken in een complexgewijze huisvesting verblijven. Royal Berry zal zich bij het aanbieden van contracten aan de betreffende tijdelijke internationale werknemers aan de bovenstaande voorwaarden houden. Het bestemmingsplan biedt uitsluitend mogelijkheden voor de huisvesting van tijdelijke internationale medewerkers. Permanente huisvesting en/of wonen is niet toegestaan. Wanneer een medewerker langer dan 3 jaar werkzaam is bij de ondernemer, wordt hij of zij conform het beleid niet meer beschouwd als ‘tijdelijke internationale werknemer’. Daarmee wordt voldaan aan deze voorwaarde. 7. Parkeergelegenheid voor de gebruikers en medewerkers van een complex dient gerealiseerd te worden op eigen terrein. Aan deze aanvullende kwaliteitseis zal worden voldaan. Het inrichtingsplan van Royal Berry Kiefland biedt voldoende ruimte voor parkeergelegenheid op eigen terrein (zie verder onder de paragraaf over parkeren). 8. Huisvester stelt een vervoerplan op. Aan deze aanvullende kwaliteitseis zal worden voldaan.
Royal Berry heeft reeds voorzien dat aan alle betreffende tijdelijke internationale werknemers waaraan huisvesting wordt geboden de mogelijkheid wordt geboden om deel te nemen aan het collectieve fietsplan waarbij de werknemers een fiets aangeboden krijgen voor de duur van hun verblijf. Indien zou blijken dat er op termijn behoefte zou zijn aan aanvullende elementen van een vervoersplan, dan zal Royal Berry daarin voorzien.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
37
9. Bij de realisatie van geconcentreerde locaties dienen mogelijkheden te worden verkend voor het realiseren van flexibele huisvesting voor aanvullende doelgroepen. Landelijk zijn er voorbeelden waarbij reeds ervaring is opgedaan wat werkt en wat niet. Ook krijgen oude kloosters, scholen, bedrijven en andere instellingen een second life en worden bestemd voor tijdelijke internationale werknemers. Soms in combinatie met andere doelgroepen zoals spoedzoekers, studenten, etc. Initieel gaat Royal Berry ervan uit dat de huisvestinglocatie op de planlocatie uitsluitend ten dienste zal staan voor de tijdelijke internationale medewerkers die bij de onder de Royal Berry Group vallende bedrijven werkzaam zijn. 10. De huisvestingsvoorzieningen zijn zodanig in de omgeving (landschappelijk) ingepast dat de omgeving geen onevenredige hinder ondervindt van de bebouwing/het complex en dat de bebouwing het complex geen afbreuk doet aan de landschappelijke kwaliteiten van het gebied. Als leidraad dient de Gids Ruimtelijke Kwaliteit te worden gebruikt. Aan deze aanvullende kwaliteitseis wordt volledig voldaan. Onderdeel van de planvorming is een landschappelijk inrichtingsplan dat volledig voorziet in de gevraagde landschappelijke bijdrage. 11. Bij de vergunningsaanvraag, levert de huisvester een uitvoeringsgerichte en toetsbare inrichtingstekening voor landschappelijke inpassing aan.
Aan deze aanvullende kwaliteitseis is in het kader van deze bestemmingsplanwijzigingsprocedure al voldaan door het overleggen van een uitvoeringsgerichte en toetsbare inrichtingstekening. Deze inrichting is geborgd als voorwaardelijke verplichting in de regels van het voorliggend bestemmingsplan en vormt zodoende een voorwaarde voor het realiseren van de huisvestingseenheden. Het door Royal Berry voorgenomen plan voldoet aan het door de gemeente Lingewaard vastgestelde beleid inzake de huisvesting van tijdelijke internationale werknemers. In het op 24 mei 2022 door de gemeenteraad vastgestelde beleidskader staan ook kwaliteitseisen geformuleerd die voor iedere vorm van huisvesting van internationale medewerkers van kracht zijn. Dit zijn extra eisen die gelden in aanvulling op de uniforme basiskwaliteitseisen zoals: -
Eigen slaapkamer met minimaal 3,5 m2 gebruiksoppervlak per internationale werknemer; Vergunning voor brandveilig gebruik; Voldoet aan de eisen die het Bouwbesluit stelt; Voldoet aan de eisen van SNF.
De voorgestelde permanente logiesvoorziening voor internationale medewerkers voldoet aan alle gestelde kwaliteitseisen, zoals blijkt uit het inrichtingsplan en de bij het inrichtingsplan behorende detailtekeningen. Op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau wordt onderkend dat de huisvesting van tijdelijke internationale medewerkers een belangrijk thema is. Voor de realisatie van permanente voorzieningen zijn op de diverse niveaus eisen en beleidsuitgangspunten vastgelegd. Conclusie De door Royal Berry gevraagde maatwerkvoorziening past binnen het nationaal, provinciaal of regionaal beleid en voldoet aan de eisen uit paragraaf 3.3.3 uit het vigerende beleid huisvesting tijdelijke internationale werknemers van de gemeente Lingewaard.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
38
4
Milieu en omgevingsaspecten
4.1
Bedrijven en milieuzonering
Om ervoor te zorgen dat er een goede indeling van de ruimte is, is het belangrijk dat er voldoende afstand wordt gehouden tussen activiteiten die overlast veroorzaken (zoals bedrijven) en gevoelige functies die hinder kunnen ondervinden (zoals woningen). Dit moet op twee manieren worden beoordeeld. Enerzijds wordt gekeken of het betreffende object zelf overlast veroorzaakt, en anderzijds wordt gekeken of het object gevoelig is voor overlast. Milieuzonering is het waar nodig ruimtelijk scheiden van milieubelastende activiteiten en milieugevoelige functies. De doelen van milieuzonering zijn het voorkomen/beperken van voorzienbare hinder en gevaar in het ruimtelijk spoor en voldoende zekerheid bieden aan bedrijven dat zij activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Milieuzonering onderbouwt de belangenafweging tussen milieubelastende en milieugevoelige functies en beperkt zich tot milieuaspecten met een ruimtelijke dimensie zoals geluid, geur, gevaar en stof. Voor milieuzonering is de VNG-publicatie Bedrijven en Milieuzonering een belangrijk standaardwerk. Ook op deze website wordt de VNG-publicatie vaak aangehaald. De publicatie geeft voor vele bedrijfstakken en installaties aan: welke milieuonderwerpen een rol kunnen spelen; welke gemiddelde afstanden tot de woonbebouwing 'passend' zijn.
In de handreiking is een lijst opgenomen die snel inzichtelijk maakt welke milieuaspecten van belang zijn en in welke milieucategorie een bedrijf ingedeeld zou kunnen worden. Het voordeel van het instrument is, dat het een integrale benadering geeft. Er is per bedrijf in beeld gebracht welke richtafstand aan de orde is voor de aspecten geluid, geur, stof en externe veiligheid. De milieucategorie wordt bepaald op de maatgevende (grootste) afstand. De VNG-publicatie is daarmee een onmisbaar hulpmiddel in de bestemmingsplanpraktijk. Als gevolg van jurisprudentie heeft de publicatie bijna de status van 'pseudo-wetgeving' gekregen waarvan slechts gemotiveerd kan worden afgeweken. (ABRvS 13 mei 1997, BR 1997, 830 én ABRvS 3 april 2001, JM 2001, nr. 85). Uit jurisprudentie (zaaknummer 200809208/1/R1) blijkt ook dat de bouwstenen (richtafstandenlijst, omgevingstypen en functiemenging) correct moeten worden toegepast. Wel moet gerealiseerd worden dat de handreiking 'richtafstanden' aangeeft. Er is uitgegaan van een gemiddeld bedrijf. Er kunnen omstandigheden zijn waarom er toch van een grotere of kleinere afstand uitgegaan kan of moet worden. De richtafstandenlijsten in de VNG-brochure vermelden de richtafstanden die bij voorkeur worden aangehouden tussen bedrijven en de omgevingstypen ‘rustige woonwijk’ en ‘rustig buitengebied’.
Bij het omgevingstype ‘gemengd gebied’ kunnen de afstanden uit de richtafstandenlijst met één afstandstap worden verminderd. Het is mogelijk om de aanbevolen afstand te verlagen met één stap, mits dit goed onderbouwd wordt. In bepaalde gevallen kan worden gemotiveerd dat een gebied geen ‘rustige woonwijk’ is, maar een ‘gemengd gebied’.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
39
Het is mogelijk om de richtafstand gemotiveerd te verlagen met één afstandsstap. In bepaalde gevallen kan gemotiveerd worden dat er geen sprake is van een 'rustige woonwijk', maar een 'gemengd gebied'. Het glastuinbouwconcentratiegebied Bergerden heeft glastuinbouw als primaire functie. Er is sprake van een grote hoeveelheid bedrijven en het gebied heeft de functionaliteit als bedrijvige omgeving, gericht op intensieve agrarische productie onder glas. Zoals ook aangegeven in het geldend bestemmingsplan 'Bergerden' wordt het gebied optimaal benut voor haar primaire functie als glastuinbouwgebied. Aangezien de gemeente Lingewaard in haar gemeentelijk geluidbeleid heeft vastgesteld in het glastuinbouwgebied de ambitie geluidsklasse 'rustig' na te streven, wordt Bergerden ondanks het bedrijvige en gemengde karakter in het kader van 'Bedrijven en milieuzonering' wel gezien als een rustige woonomgeving. In de onderstaande beoordeling is daarom uitgegaan van een richtafstand, die is gebaseerd op de rustige woonomgeving. Voor glastuinbouwbedrijven worden in de VNG-brochure de volgende richtafstanden genoemd:
Kassen met gasverwarming
Richtafstanden Geur Stof
Geluid
Gevaar
10 meter
30 meter
30 meter
10 meter
Grootste afstand 30 meter
Ten noorden van het plangebied ligt een agrarisch bedrijf, waarvoor de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Oeverwallen’ geldt. Ter plaatse van een bouwvlak zijn agrarische bedrijven toegestaan, met uitzondering van veehouderijen, paardenhouderijen en glastuinbouwbedrijven. De locatie kan worden gebruikt voor het exploiteren van een grondgebonden agrarisch bedrijf. Voor het aspect milieuzonering kan daarom worden uitgegaan van de volgende richtafstanden:
Agrarisch
Richtafstanden Geur Stof
Geluid
Gevaar
10 meter
30 meter
30 meter
10 meter
Grootste afstand 30 meter
Aan de noordwestzijde ligt een parkgebied waarvoor geen richtafstand gegeven is. Voor een beoordeling van de milieuzonering van het plan uitgegaan van de maatgevende bebouwing in combinatie met grootste afstand van 30 meter in alle richtingen.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
40
Figuur 28. Milieuzonering van 30 meter ten opzicht van de maatgevende bebouwing. Bron: Looije Agro Technics BV. In alle richtingen wordt voldaan aan de grootste richtafstand van 30 meter voor agrarische bedrijven en tuinbouwbedrijven. Het is daarom aannemelijk om te stellen dat het plan qua bedrijven en milieuzonering voldoet, waardoor zowel vanuit de maatgevende bebouwing die dit plan mogelijk maakt alsook vanuit omliggende bedrijven richting die maatgevende bebouwing wordt voldaan t.a.v. het thema bedrijven en milieuzonering. Spuitzonering Zoals de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State eerder heeft overwogen in ECLI:NL:RVS:2015:1698, wordt een planologische keuze die ziet op een afstand van 50 m tussen gevoelige functies en agrarische bedrijvigheid waarbij gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt in de open lucht, in het algemeen niet onredelijk geacht. In het kader van een bestemmingsplan dient een afweging van alle bij het gebruik van de gronden betrokken belangen plaats te vinden, waarbij de aan te houden afstand tussen het telen van fruit en andere gewassen en nabijgelegen gevoelige objecten zodanig gekozen dient te worden dat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse van het gevoelige object kan worden gegarandeerd.
Op de planlocatie worden geen woningen gerealiseerd, maar een logiesfunctie voor de huisvesting van tijdelijke internationale werknemers . De huisvesting van tijdelijke internationale werknemers wordt niet gelijkgesteld met wonen. Hiervoor geldt voor veel milieuaspecten een ander beoordelingskader dan voor woningen. Er moet in het kader van de ‘goede ruimtelijk ordening’ echter wel worden aangetoond dat er sprake is van een acceptabel verblijfklimaat voor de personen die ter plekke verblijven. De logiesfunctie op de planlocatie is daarom in eerste instantie getoetst als zijnde een permanente verblijfsfunctie. Vervolgens is voor een goede ruimtelijke ordening gekeken naar de feitelijke situatie in combinatie met het tijdelijke karakter van de huisvesting. In de navolgende afbeelding is een 50 meter-contour weergegeven rondom de huisvestingseenheden. Binnen deze contour dient op basis van de jurisprudentie in beginsel sprake te zijn van een spuitvrije zone.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
41
Figuur 29. Bouwvlakken ten behoeve van huisvesting en het centrale receptiegebouw en een afstand van 50 meter. Bron: Looije Agro Technics BV. Uit de afbeelding blijkt dat zich binnen de 50 meter-contour in de huidige, feitelijke situatie in alle richtingen geen functies bevinden, waarbij gewasbestrijdingsmiddelen gebruikt kunnen worden. In de feitelijke situatie is sprake van een goed woon- en leefklimaat ter plekke van de huisvestingseenheden binnen het plangebied. Bij de beoordeling dient tevens te worden gekeken naar de planologische mogelijkheden die worden geboden voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Twee perceelgedeelten waar planologische mogelijkheden zijn voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen liggen binnen 50 meter afstand van de huisvestingseenheden. Het gaat om een klein gedeelte van het glastuinbouwbedrijf ten zuidoosten van de planlocatie en een klein gedeelte van een agrarisch perceel ten noordoosten van de planlocatie. De betreffende percelen worden in de huidige situatie niet gebruikt voor de teelt van gewassen in de open lucht waarbij gewasbestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Het is niet aannemelijk dat de betreffende perceelsgedeelten in de nabije toekomst bedrijfsmatig gebruikt gaan worden voor intensief agrarisch gebruik als bijvoorbeeld fruitboomgaard, waarvoor gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt.
In relatie tot het tijdelijke karakter van de huisvesting (niet-zijde wonen) en in relatie tot het feit dat sprake is van een groene buffer waarbij eventuele nevelwerking van de betreffende spuitactiviteiten kan worden gemitigeerd, kan worden gesteld dat sprake is van een aanvaardbaar leefklimaat in huisvestinggebouw 1. De afstanden tot de andere huisvestingsgebouwen 2/3/4/5 en het receptiegebouw zijn dermate groot dat hier sowieso geen effecten ten gevolge van spuitzonering zijn voorzien. Conclusie Het thema ‘bedrijven en milieuzonering’ vormt geen belemmering voor dit bestemmingsplan.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
42
4.2
Licht
Het inrichtingsplan dat huisvesting van 400 tijdelijke internationale werknemers mogelijk maakt geeft verder geen aanleiding om te veronderstellen dat er sprake zal zijn van lichthinder of lichtemissie naar de omgeving. Bij het ontwerp en de ontwikkeling van de huisvestingsfaciliteiten is rekening gehouden met verschillende maatregelen om dit te voorkomen. Bij de planning en de plaatsing van de verlichting rondom het terrein zal zorgvuldig worden gekeken naar het minimaliseren van de lichtverspreiding buiten het gebied. Dit omvat het gebruik van richtbare armaturen, waarbij de lichtstralen specifiek gericht worden op de benodigde gebieden en niet in de richting van de omgeving. Daarnaast worden er efficiënte en milieuvriendelijke verlichtingsbronnen gebruikt, zoals LED-verlichting, die een gerichte lichtuitstraling mogelijk maken en weinig strooilicht produceren. Verder worden er tijdens de exploitatiefase van de huisvestingsfaciliteiten strikte regels gehanteerd met betrekking tot de verlichting. Dit omvat het toepassen van verlichtingsniveaus die passen bij de activiteiten op het terrein en het vermijden van overmatig gebruik van verlichting buiten de noodzakelijke uren.
Met deze zorgvuldige planning, het gebruik van richtbare en efficiënte verlichtingstechnologieën, en het hanteren van strikte regels voor verlichting tijdens de exploitatie, kan geconcludeerd worden dat het niet aannemelijk is dat het plan om huisvesting mogelijk te maken voor 400 tijdelijke internationale werknemers lichthinder richting de omgeving zal veroorzaken. De voorwaarden voor assimilatiebelichting in de glastuinbouw zijn vastgelegd in artikel 3.56 tot en met 3.59 van het Activiteitenbesluit milieubeheer. Voor de huisvestingseenheden geldt dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, aangezien de assimilatiebelichting en afschermingsinstallaties moeten voldoen aan de vereisten voor uitstraling van licht via zijgevels (Activiteitenbesluit milieubeheer, art. 3.59). De nieuwe huisvestingseenheden leiden niet tot een belemmering voor de bedrijfsvoering van omliggende glastuinbouwbedrijven, aangezien de regels omtrent assimilatiebelichting rechtstreeks gelden, ongeacht of er in de directe omgeving woningen of andere verblijfsfuncties aanwezig zijn. Conclusie Het aspect lichthinder vormt geen belemmering voor dit bestemmingsplan.
4.3
Geluid
Het geluidbeleid van de gemeente Lingewaard maakt onderscheid in verschillende gebiedstyperingen. De gemeente Lingewaard hanteert daarvoor de Nota Geluidsbeleid (2007) en de Nota Bedrijven en Geluid (2007). Voor de aspecten waar het beleid niet in voorziet gelden onverkort de bepalingen in het Activiteitenbesluit.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
43
Figuur 30. Gebiedstypering detailkaart Huissen. Bron: Nota geluidsbeleid Lingewaard (2007), bijlage 2. Het plangebied is gelegen in buitengebied, aan de rand van het glastuinbouw gebied, boven aangegeven met een cirkel. Zoals uit de bovenstaande figuur op te maken is, valt het plangebied buiten de industriezone (rechtsonder), dorpscentrum (midden en rechts) en woonwijken.
Figuur 31. Ambitietabel Bedrijven en geluid. Bron: Nota Bedrijven en geluid gemeente Lingewaard (2007).
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
44
De geluidsklasse voor de planlocatie heeft naar verwachting een ambitie geluidsklasse van rustig tot redelijk rustig. Op basis van de onderstaande figuur is het geambieerde geluidsniveau daarmee minder dan 45dB, en is de bovengrens van het geluidsniveau 50dB.
Figuur 32. Geluidsklassen. Bron: Nota Bedrijven en geluid gemeente Lingewaard (2007).
Voor dit gebiedstype is de volgende typering opgenomen: ‘De activiteiten binnen dit gebiedstype stellen weinig eisen aan de milieukwaliteit, maar kunnen wel belangrijke negatieve effecten op de milieukwaliteit in de omgeving van het gebied hebben, zoals bijvoorbeeld geluidhinder of luchtverontreiniging vanwege glastuinbouw gerelateerde vervoersbewegingen.’ Dit houdt in dat binnen de grenzen van het glastuinbouwgebied incidenteel geluid afkomstig van glastuinbouwbedrijven als acceptabel wordt ervaren, maar bij de beoordeling ook geluidsgevoelige objecten buiten de grenzen van het glastuinbouwgebied moeten worden beschouwd. De geluidgevoelige objecten rondom het plangebied maken allen onderdeel uit van het glastuinbouwconcentratiegebied, waarvoor glastuinbouw gerelateerde activiteiten als gebiedseigen kunnen worden beschouwd. Om te bepalen of er sprake is van geluidsoverlast, moet er allereerst bepaald worden of er sprake is van een geluidsgevoelig object. Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient op basis van de Wet geluidhinder (Wgh) te worden onderzocht of sprake is van geluidsoverlast, in het bijzonder in verband met verkeer, spoor of bedrijven. In de Wet geluidhinder wordt een exclusieve lijst aangegeven van objecten die geluidsgevoelige objecten zijn, te weten: • • •
Woningen Andere geluidsgevoelige gebouwen Geluidsgevoelige terreinen.
Daarnaast is het mogelijk om af te wijken van de Wgh, op basis van het tijdelijk afwijken van het bestemmingsplan voor maximaal 10 jaar. Dit is in het onderhavige voorstel niet van toepassing. Onder woning wordt het volgende verstaan: “Gebouw of gedeelte van een gebouw waar bewoning is toegestaan op grond van de geldende planologische status (bestemmingsplan, de beheersverordening, omgevingsvergunning afwijken bestemmingsplan of beheersverordening).” (Artikel 1 Wgh) Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
45
Een logiesvoorziening is geen woning, en is daarmee dus niet een geluidsgevoelig object 11 12 zoals beschreven in de Wgh. Deze geniet daarmee dan ook niet de beschermende status. Bewoning vereist namelijk een zekere vorm van duurzaamheid 13, welke ontbreekt. Zo is het verblijf in een logiesvoorziening gekoppeld aan het arbeidscontract, en is het hoofdverblijf van de internationale medewerker ook elders, en dus niet in de logiesvoorziening. Wel zal een internationale medewerker zich moeten inschrijven in het BRP als zij langer hier blijven dan 3 maanden, echter staat dit los van de planologische status van de huisvesting als logiesfunctie. Conclusie De factor geluid vormt geen belemmering vormt voor de vaststelling van dit bestemmingsplan. Onderstaand wordt aanvullend nog beschreven dat wegen, spoor en vaarverbindingen in relatie tot het thema geluid eveneens geen belemmering vormen. 4.3.1
Geluid ter plaatse van de huisvestingunits
Geluid en wegen Het plangebied ligt binnen de geluidzone van de Bergerdensestraat en de Clivia. Aangezien geen sprake is van geluidgevoelige objecten in de zin van de Wgh is zonder meer geen hogere waarde nodig. In het kader van een goede ruimtelijke ordening en het binnenniveau in de huisvestingseenheden is wel een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai uitgevoerd. Uit de door Aelmans uitgevoerde akoestische rapportage (bijlage 16) blijkt dat aannemelijk is dat ter hoogte van en in de huisvestingunits zelf sprake zal zijn van een goed woon- en leefklimaat (zie de conclusie in paragraaf 5, pagina 9 van de betreffende rapportage). Geluid en spoor De afstand tot de dichtstbijzijnde spoorweg is ruim 3 km hemelsbreed verwijderd van de logiesvoorziening en zodoende verwaarloosbaar. Geluid en vaarwegen Vaarwegen komen eveneens niet voor nabij de planlocatie. Er is geen sprake van een bovenmatige geluidsbelasting. Geluid voor de omgeving Het plan omvat maximaal 200 huisvestingunits waarbij in iedere huisvestingunit maximaal twee personen kunnen worden gehuisvest. Uit toepassing van de aantallen zoals genoemd in paragraaf 4.6 (Luchtkwaliteit) en 4.13 (Verkeer en Parkeren) blijkt dat er een verwachting is van een dermate gering aantal voertuigbewegingen dat niet aannemelijk is dat hieruit de verplichting volgt tot het uitvoeren van extra geluidsonderzoek.
11
ECLI:NL:RBZWB:2022:4539 overweging 6.2 tweede volzin
12
ECLI:NL:RBAMS:2021:4808 overweging 15 tweede volzin
13
ECLI:NL:RBDHA:2022:11878 overweging 7.3.1 en ECLI:NL:RBAMS:2021:5074 overweging 45 derde alinea
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
46
De ontwikkeling genereert 68,4 voertuigen per etmaal. Dat zijn afgerond 137 voertuigbewegingen per etmaal. Van de toename van verkeersbewegingen op de Clivia dient te worden opgemerkt dat indirecte hinder niet relevant is, aangezien het verkeer in zuidelijke richting naar de Bergerdensestraat rijdt en er tussen de inrit van de huisvestingslocatie en de aansluiting met de Bergerdensestraat geen sprake is van bestaande geluidgevoelige functies langs de Clivia. De verkeersaantrekkende werking is vergeleken met de verkeersprognoses 2034 voor de Bergerdensestraat. Uit een verkeerstelling in 2021 is gebleken dat er op de Bergerdensestraat 1.500 motorvoertuigbewegingen (weekend) tot 2.500 motorvoertuigbewegingen (doordeweeks) plaatsvinden. Er is een worst-case aanname gedaan, waarbij bij het bepalen van de indirecte hinder rekening is gehouden met het laagste aantal van 1.500 motorvoertuigbewegingen met een autonome groei van 1% per jaar tot 2034 (jaar van vaststelling + 10 jaar). De verkeersprognose voor de Bergerdensestraat voor 2034 = 1.690 motorvoertuigen per etmaal. De toename van het geluid is 10*log((1690+137)/1690) = 0,3 dB. Bij deze berekening is ervan uitgegaan dat alle voertuigbewegingen via de Bergerdensestraat worden afgewikkeld.
Er is dus géén rekening gehouden met de verdeling van de voertuigstromen in andere richtingen, waardoor de daadwerkelijke toename lager zal liggen. De reikwijdte voor indirecte hinder wordt beperkt tot de akoestische herkenbaarheid, waarbij kan worden aangesloten bij het 2 dB-criterium zoals ook bij reconstructies in de zin van de Wet geluidhinder wordt toegepast. Een toename van 0,3 dB is verwaarloosbaar en niet waarneembaar voor het menselijk oor. Daarmee is met het voorliggend plan sprake van een goede ruimtelijke ordening. Verder dient te worden opgemerkt dat de ontwikkeling gepaard gaat met een afname van woon-werkverkeer afkomstig van reeds aanwezige glastuinbouwbedrijven in de directe omgeving. Conclusie Het aspect geluid vormt geen belemmering voor de vaststelling van dit bestemmingsplan.
4.4
Geur
De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) is op 1 januari 2007 in werking getreden. Met de Wet geurhinder en veehouderij geldt één toetsingskader voor vergunningplichtige veehouderij in de gehele gemeente. Voor niet vergunningverplichtige veehouderijen en overige agrarische niet vergunningplichtige bedrijven is het Activiteitenbesluit het toetsingskader. De Wet geurhinder en veehouderij bevat normen en afstanden die bedrijven moeten aanhouden ten opzichte van geurgevoelige objecten. Daarnaast geeft de Wet geurhinder en veehouderij gemeenten de beleidsvrijheid om maatwerk te leveren dat is afgestemd op de ruimtelijke en milieuhygiënische feiten en omstandigheden in een concreet gebied en de gewenste (toekomstige) ruimtelijke inrichting. Er bevinden zich in de directe omgeving van het plangebied geen veehouderijen of andere agrarische bedrijven waarbij het aspect geur een rol speelt.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
47
Bij de beoordeling van dit bestemmingsplan kan het aspect geur buiten beschouwing blijven, mede omdat de voorgestelde huisvesting voor 400 tijdelijke internationale werknemers geen activiteiten omvat die geuroverlast zouden kunnen veroorzaken. Aangezien het plan zich richt op huisvesting en niet op industrieën met potentieel geurige processen, is er geen reden om aan te nemen dat de omgeving negatief beïnvloed zal worden door geur. Het bestemmingsplan voorzien niet in een wijzigingsbevoegd die omschakeling naar een bedrijf of grondgebonden veehouderij mogelijk zouden maken. Daarom is het niet nodig om specifiek onderzoek of maatregelen met betrekking tot geur uit te voeren of op te nemen in de ruimtelijke onderbouwing van dit bestemmingsplan. Omliggende veehouderijbedrijven worden met het voorliggend bestemmingsplan niet belemmerd in de bedrijfsvoering en het woon- en leefklimaat ter plekke van geurgevoelige objecten is geborgd. De afstand tussen het plangebied ten behoeve van de huisvesting van de tijdelijke internationale werknemers en de productielocatie Groen Gas Gelderland aan de Veronica 2 in Bemmel bedraagt meer dan 1600 meter. Vanwege deze afstand is niet aannemelijk dat de productielocatie van Groen Gas Nederland en de huisvesting van tijdelijke internationale werknemers invloed op elkaar kunnen hebben voor wat betreft het aspect geur.
Conclusie Het aspect geur vormt geen belemmering voor de vaststelling van dit bestemmingsplan.
4.5
Externe Veiligheid
Het beleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico's voor de omgeving vanwege handelingen met gevaarlijke stoffen. De handelingen kunnen zowel betrekking hebben op het gebruik, de opslag en de productie, als op het transport van gevaarlijke stoffen. Uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi), Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) vloeit de verplichting voort om in ruimtelijke plannen in te gaan op de veiligheidsrisico's in het plangebied ten gevolge van handelingen met gevaarlijke stoffen. Deze externe veiligheidsrisico's dienen te worden beoordeeld voor twee risiconormen, te weten het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Voor beide risiconormen geldt dat hoe groter de afstand tussen planontwikkeling en risicobron, des te kleiner zal de impact van het plan zijn op de hoogte van het risico. Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico heeft tot doel om hetzelfde minimale beschermingsniveau te bieden voor iedere burger in Nederland. Het plaatsgebonden risico beschrijft de kans per jaar dat een onbeschermd individu komt te overlijden door een ongeval met gevaarlijke stoffen.
Het plaatsgebonden risico wordt uitgedrukt in risicocontouren rondom de risicobron (bedrijf, weg, spoorlijn etc.), waarbij de 10-6 contour (kans van 1 op 1 miljoen op overlijden) de maatgevende grenswaarde is.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
48
Groepsrisico Het groepsrisico is een afwegingsinstrument dat tot doel heeft een bewuste afweging te stimuleren over het risico op een ongeval met een groot aantal slachtoffers. Het groepsrisico beschrijft de kans dat een groep van 10 of meer personen gelijktijdig komt te overlijden ten gevolge van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het groepsrisico geeft een indicatie van de maatschappelijke ontwrichting in geval van een ramp. Het groepsrisico wordt uitgedrukt in een grafiek, waarin de kans op overlijden van een bepaalde groep (bijvoorbeeld 10, 100 of 1000 personen) wordt afgezet tegen de kans daarop. Voor het groepsrisico geldt de oriëntatiewaarde als ijkpunt in de verantwoording (géén norm). Voor elke verandering van het groepsrisico (af- of toename) in het invloedsgebied moet verantwoording worden afgelegd over de wijze waarop de toelaatbaarheid van deze verandering in de besluitvorming is betrokken. Samen met de hoogte van groepsrisico moeten andere kwalitatieve aspecten worden meegewogen in de beoordeling van het groepsrisico. Onder deze aspecten vallen zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid. Planbeoordeling Het bestemmingsplan maakt het mogelijk om huisvesting te bieden aan 400 tijdelijke internationale medewerkers van Royal Berry.
Op basis van de risicokaart van de provincie Gelderland is een inventarisatie gemaakt van de risicobronnen in en rondom het plangebied die een extern veiligheidsrisico kunnen veroorzaken. In de afbeelding op de volgende pagina is een uitsnede opgenomen van de provinciale risicokaart.
Figuur 33. Uitsnede uit provinciale risicokaart. Bron: Looije Agro Technics BV op basis van de Risicokaart voor professionele gebruikers.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
49
Risicobron Hogedruk aardgasleidingen (Bevb 14) Inrichtingen (Bevi 15) Transport gevaarlijke stoffen over het water (Bevt 16) Transport gevaarlijke stoffen per spoor (Bevt)
Transport van gevaarlijke stoffen per wegvervoer (Bevt)
Invloed op plangebied Er bevinden zich rondom het plangebied geen hogedruk aardgasleidingen waarvan het invloedsgebied zich uitstrekt tot het plangebied. Er bevinden zich rondom het plangebied geen inrichtingen waarvan het invloedsgebied zich uitstrekt tot het plangebied Er bevinden zich rondom het plangebied geen vaarwegen met gevaarlijke stoffen waarvan het invloedsgebied zich uitstrekt tot het plangebied Op circa 3200 meter ten zuiden van het plangebied bevindt zich de Betuweroute. Op circa 3200 meter ten westen van het plangebied bevindt zich de spoorlijn Arnhem-Nijmegen. Het invloedsgebied van de gevaarlijke stoffen die per spoort vervoerd kunnen worden bedraagt 4000 meter. Dit invloedsgebied overlapt het plangebied. Op circa 1600 meter ten westen van het plangebied bevindt zich de snelweg A325. Op circa 3200 meter ten zuiden van de planlocatie is het Tracébesluit inzake de aanleg van de (verlengde) A15 van kracht. Het invloedsgebied in verband met het transport van gevaarlijke stoffen bedraagt 4000 meter en strekt zich uit tot over het plangebied.
Ten aanzien van het groepsrisico is het plan gelegen in het invloedsgebied van de Betuweroute, de spoorlijn Arnhem - Nijmegen en de toekomstige A15. Daarmee hebben wijzigingen in het invloedsgebied mogelijk invloed op de hoogte van het groepsrisico van deze risicobronnen. De afstand tussen het plan en deze risicobronnen is echter dermate groot (groter dan 200 meter), dat de wetgever heeft aangegeven dat het groepsrisico alleen beperkt verantwoord hoeft te worden. Hierdoor hoeft niet de hoogte van het groepsrisico in beeld gebracht te worden, maar enkel nog de aspecten zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid. Verantwoording groepsrisico Het plan is gelegen in het invloedsgebied groepsrisico van een externe veiligheidsrisicobron. Conform vigerende wetgeving moet de gemeente hierdoor het groepsrisico verantwoorden. Meer specifiek gaat om de wettelijke verplichting op grond van het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) artikel 7 en 9 vanwege het vervoer van gevaarlijke stoffen over de Betuweroute, de spoorlijn Arnhem - Nijmegen en de toekomstige snelweg A15. De gemeente heeft bij het invullen van de verantwoordingsplicht een grote mate van beoordelingsvrijheid. Ten aanzien van de aspecten bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid heeft de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) adviesrecht.
14
https://wetten.overheid.nl/BWBR0028265/2018-03-31
15
https://wetten.overheid.nl/BWBR0016767/2016-01-01
16
https://wetten.overheid.nl/BWBR0034233/2015-04-01
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
50
Royal Berry heeft vooruitlopend op de procedure van dit bestemmingsplan voor de bij haar werkzame tijdelijke internationale werknemers een omgevingsvergunning aangevraagd en gekregen waarbij deze werknemers werden gehuisvest in mobiele units op de Clivia 12. Ten aanzien die omgevingsvergunning heeft de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) op 22 maart 2021 (kenmerk: 2021-000983) het volgende geadviseerd: ‘Het plangebied ligt binnen de effectafstand van het relevante scenario toxische wolk. Het plan leidt daarbij tot een toename van het aantal aanwezigen. Het ligt in de verwachting dat de aanwezige personen zichzelf in veiligheid kunnen brengen, mits geïnformeerd en tijdig gewaarschuwd. In het kader van de verantwoording groepsrisico’s zie ik geen aanleiding om aanvullend te adviseren over de rampenbestrijding en zelfredzaamheid’. De Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) heeft ten aanzien deze bestemmingsplanwijziging op 9 november 2023 schriftelijk advies aan de gemeente Lingewaard uitgebracht waaruit blijkt dat de uitgangspunten en conclusie van het advies van 22 maart 2021 voor deze bestemmingsplanwijziging ongewijzigd blijven. Daarom is de verdere motivering van het aspect externe veiligheid beperkt tot een beschrijving van de aspecten ‘bestrijdbaarheid’ en ‘zelfredzaamheid’ (zie hieronder).
Bestrijdbaarheid Bij een calamiteit zal de brandweer zich inzetten om de effecten ten gevolge van het incident te beperken. Deze inzet zal voornamelijk plaatsvinden dicht bij de bron. De mate van bestrijdbaarheid wordt vooral bepaald door de veiligheidsvoorzieningen en het aantal aanwezigen dicht bij de risicobron. De mogelijkheden voor bestrijdbaarheid worden daarom niet verder in beschouwing genomen. Zelfredzaamheid Bij een calamiteit is het belangrijk dat de aanwezigen in het plangebied worden geïnformeerd hoe te handelen bij een incident. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde waarschuwings- en alarmeringspalen (WAS palen) en NL-Alert. Bij een scenario waarin toxische stoffen vrijkomen is het advies om te schuilen in een gebouw, waarvan ramen, deuren en ventilatie gesloten kunnen worden. De mogelijkheden voor zelfredzaamheid zijn voldoende. Conclusie Op basis van de verantwoording in deze paragraaf wordt geconcludeerd dat het aspect externe veiligheid geen belemmering vormt voor dit bestemmingsplan. 4.6
Luchtkwaliteit
De Eerste Kamer heeft op 9 oktober 2007 het wetsvoorstel voor de wijziging van de ‘Wet milieubeheer’ goedgekeurd (Stb. 2007, 414). Met name hoofdstuk 5 titel 2 uit genoemde wet is veranderd. Omdat titel 2 handelt over luchtkwaliteit staat de nieuwe titel 2 bekend als de 'Wet luchtkwaliteit'. Deze wet is op 15 november 2007 (Stb. 2007, 434) in werking getreden en vervangt het ‘Besluit luchtkwaliteit 2005’. De wet is één van de maatregelen die de overheid heeft getroffen om negatieve effecten op de volksgezondheid als gevolg van te hoge niveaus van luchtverontreiniging aan te pakken mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkeling te creëren ondanks de overschrijdingen van de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
51
De ‘Wet luchtkwaliteit’ voorziet onder meer in een gebiedsgerichte aanpak van de luchtkwaliteit via het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). De programma-aanpak zorgt voor een flexibele koppeling tussen ruimtelijke activiteiten en milieugevolgen. Van bepaalde projecten is vastgesteld dat deze ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdragen aan de luchtverontreiniging. Deze mogen zonder toetsing aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit uitgevoerd worden. Een project draagt ‘niet in betekende mate’ bij aan de luchtverontreiniging als de 3% grens niet wordt overschreden. 3 % is gedefinieerd als 3 % van de grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie van fijn stof (PM10) of stikstofdioxide (NO2). Dit komt overeen met 1,2 microgram/m3 voor zowel PM10 als NO2. Bij de beoordeling van de invloed van een initiatief op de luchtkwaliteit dient de gevraagde ontwikkeling getoetst te worden aan de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Dit staat in artikel 5.16 van de Wet milieubeheer. Een vergunning kan in principe verleend worden indien er geen overschrijding van de grenswaarden plaatsvindt. Is er toch sprake van een overschrijding, dan kan de vergunning alleen verleend worden als de luchtkwaliteit door het project niet of ‘niet in betekenende mate’ verslechtert.
Wanneer een uitbreiding ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de concentratie fijn stof kan een vergunning verleend worden. Voor fijn stof houdt dit in: een toename van 1,2 microgram (3% van de grenswaarde) op het beoordelingspunt. Met behulp van ISL3a kan berekend worden of de bijdrage NIBM is. In de Handreiking fijn stof en veehouderijen 17 zijn daarnaast vuistregels te vinden. Als uit de vuistregels blijkt dat een bijdrage NIBM is, hoeft niet meer gerekend te worden met ISL3a. Vastgelegd is wanneer een project niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de concentratie van een bepaalde stof. De achtergrond van het beginsel ‘Niet in betekende mate’ is dat de gevolgen van een ontwikkeling voor de luchtkwaliteit in een aantal gevallen (beschreven in de ministeriële Regeling NIBM 18) worden tenietgedaan door de ontwikkeling van bijvoorbeeld schonere motoren in het gehele land. De huisvesting van tijdelijke internationale werknemers wordt niet gelijkgesteld met wonen (zie voetnoot 17). Toch wordt voor de volledigheid ingegaan op het aspect luchtkwaliteit door theoretisch te kijken welke uitgangspunten gegolden zouden hebben als er wel sprake zou zijn van wonen. Voor woningen 19 gelden de volgende getalsmatige grenzen:
Woningen
Minimaal 1 3% grens 1500
Minimaal 2 3% grens 3000
De NIBM-grens voor woningbouwlocaties houdt in dat met de bouw tot maximaal 1.500 woningen beneden het criterium van 3% gebleven wordt. Dit initiatief valt ruim binnen de grenzen van het Besluit NIBM 20 en de Regeling NIBM. Volgens de kaarten van het RIVM is de luchtkwaliteit ter plaatse voldoende, waardoor er sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Gezien het bovenstaande kan worden geconcludeerd worden dat het aspect luchtkwaliteit geen belemmering vormt voor de vaststelling van het voorliggende bestemmingsplan.
17
https://www.infomil.nl/onderwerpen/landbouw/stof/handreiking-fijn-1/ en
18
https://wetten.overheid.nl/BWBR0022816/2013-03-22
https://www.infomil.nl/onderwerpen/landbouw/stof/handreiking-fijn-1/berekenen-fijn-stof/vuistregel/ 19
In dit bestemmingsplan is geen sprake van ‘woningen’ zoals bedoeld in de diverse regelgeving maar is uitsluitend sprake van het aanbieden van de huisvesting van arbeidsmigranten. Hierdoor hoeft feitelijk niet aan de functie ‘wonen’ getoetst te worden
20
https://wetten.overheid.nl/BWBR0022815/2012-06-20
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
52
Daarnaast is de maximale bijdrage van de verkeersbewegingen aan de luchtkwaliteit bepaald met de NIBM-tool 21. De NIBM-tool is in 2008 ontwikkeld door het ministerie van Infrastructuur en Milieu in samenwerking met Kenniscentrum InfoMil. De NIBM-tool wordt jaarlijks door InfoMil geactualiseerd. In overleg met de verkeerskundige van de gemeente Lingewaard is als uitgangspunt geformuleerd dat de huisvesting van 400 tijdelijke internationale medewerkers maximaal leidt tot een parkeerbehoefte van 100 personenvoertuigen. Voor de NIBM-berekening is uitgegaan van de volgende uitgangspunten. Soort verkeer Personenauto’s (licht verkeer) arbeidsmigranten en bezoekers 22 Overig licht verkeer (pakketbezorging etc) Zwaar verkeer (ophalen afval)
Per week 300
Per jaar 15.600
40
2080
2
104
Soort verkeer Licht verkeer Zwaar verkeer
Aantal/jaar 17.680 104
Verkeersbewegingen/jaar 23 35.360 208
In de handleiding van de NIBM tool 24 staat vermeld hoe verkeersbewegingen per werkdag kunnen worden omgerekend naar de eenheid ‘weekdaggemiddelde’ ten behoeve van de NIBM-tool: ‘Als de etmaalintensiteiten van een werkdag moeten worden omgerekend naar een weekdag, dan kan men een weekdagfactor van 0,90 voor woon- en 0,75 voor werkgebieden (zonder detailhandel) hanteren.’ 25 Bij dit bestemmingsplan sprake is van het bieden van huisvesting aan tijdelijke internationale medewerkers die werkzaam zijn bij Royal Berry. Bij de omrekening zou derhalve gebruik gemaakt kunnen worden van de factor van 0,75. Om te zorgen dat deze berekening daadwerkelijk als worstcase berekening geldt, is onderstaand gerekend met de (ongunstigere) factor van 0,9 die voor woongebieden geldt.
21 22
https://www.infomil.nl/publish/pages/114645/nibm-tool_versie_23-04-2022.xlsx In het aantal van 100 voertuigen zit zowel de auto’s van de arbeidsmigranten begrepen alsook de auto’s van eventuele bezoekers. Voor de berekening wordt bij wijze van worstcasebenadering ervan uitgegaan dat 60% van deze auto’s wordt ingezet om iedere werkdag 1 rit te maken. In de praktijk wordt niet verwacht dat dit daadwerkelijk het geval zal zijn. Dit is derhalve een worst-case benadering.
23
Het aantal verkeersbewegingen is telkens het dubbele van het getal van het aantal voertuigen, omdat ervan uitgegaan wordt dat ieder voertuig zowel vertrekt als terugkomt (voor de tijdelijke internationale werknemers) ofwel aankomt en vertrekt (voor bezoekers).
24
https://www.infomil.nl/publish/pages/114645/handleiding_nibm-tool_01-04-2020.docx
25
https://www.infomil.nl/publish/pages/114645/handleiding_nibm-tool_01-04-2020.docx, pagina 3
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
53
Soort verkeer Personenauto’s (licht verkeer) arbeidsmigranten en bezoekers 26 Overig licht verkeer (pakketbezorging etc) Totaal licht verkeer Zwaar verkeer (ophalen afval) Totaal zwaar verkeer
Per week
Per werkdag
300
60
40 340 2 2
8 68 0,4 0,4
Weekdag gemiddelde
61,2 0,36
Toepassing van de bovenstaande uitgangspunten in de NIBM-tool levert het volgende resultaat op.
De berekening met de NIBM tool leidt tot de conclusie dat de toename in verkeersbeweging dusdanig ‘niet-in-betekende-mate’ is dat verder onderzoek naar de effecten van deze toename in verkeersbewegingen op de luchtkwaliteit niet noodzakelijk wordt geacht. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is de lokale luchtkwaliteit onderzocht, zodat onacceptabele gezondheidsrisico’s kunnen worden uitgesloten. Hiertoe is de monitoringstool1 uit het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) geraadpleegd. De monitoringstool geeft inzicht in de concentraties stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM2.5 en PM10) in het plangebied tussen 2020 en 2030. De monitoringstool kent scenario’s zonder en met lokale maatregelen die ervoor moeten zorgen dat op termijn overal aan de grenswaarden wordt voldaan. Beide typen scenario’s laten in de toekomst een afname van de concentraties zien. Dit komt doordat bedrijven en het verkeer steeds schoner worden door technologische verbeteringen.
26
In het aantal van 100 voertuigen zit zowel de auto’s van de arbeidsmigranten begrepen alsook de auto’s van eventuele bezoekers. Voor de berekening wordt bij wijze van worstcasebenadering ervan uitgegaan dat 60% van deze auto’s wordt ingezet om iedere werkdag 1 rit te maken. In de praktijk wordt niet verwacht dat dit daadwerkelijk het geval zal zijn. Dit is derhalve een worst-case benadering.
Toelichting bestemmingsplan versie 3.2
54
Concentraties NO₂ (monitoringsjaar 2021) in µg/m³ Achtergrondconcentratie (GCN) Correctie op GCN 0 Correctie dubbeltelling HWN 0 Achtergrond gecorrigeerd 13,37 SRM1 bijdrage 8,7941 SRM2 bijdrage 0,7439 SRM1 concentratie 1,8355 SRM2 concentratie 0,1578 Bijdrage van NO₂ uit NO en O₃ 2,0857 Totale concentratie NO₂ 17,449 Concentraties PM10 (monitoringsjaar 2021) in µg/m³ Achtergrondconcentratie (GCN) Correctie op GCN 0 Correctie dubbeltelling HWN 0 Achtergrond gecorrigeerd 16,94 SRM1 bijdrage 0,7205 SRM2 bijdrage 0,0365 Totale concentratie PM10 17,697 Totaal overschrijdingsdagen PM10 6,2 Concentraties PM2,5 (monitoringsjaar 2021) in µg/m³ Achtergrondconcentratie (GCN) Correctie op GCN 0 Correctie dubbeltelling HWN 0 Achtergrond gecorrigeerd 10,2 SRM1 bijdrage 0,2247 SRM2 bijdrage 0,0132 Totale concentratie PM2,5 10,4379 Concentraties NO₂ (monitoringsjaar 2030) µg/m³ Achtergrondconcentratie (GCN) Correctie op GCN 0 Correctie dubbeltelling HWN 0 Achtergrond gecorrigeerd 9,64 SRM1 bijdrage 6,1533 SRM2 bijdrage 0,653 SRM1 concentratie 1,7453 SRM2 concentratie 0,1854 Bijdrage van NO₂ uit NO en O₃ 1,4369 Totale concentratie NO₂ 13,0076 Concentraties PM10 (monitingsjaar 2030) µg/m³ Achtergrondconcentratie (GCN) Correctie op GCN 0 Correctie dubbeltelling HWN 0 Achtergrond gecorrigeerd 14,31 SRM1 bijdrage 0,7255 SRM2 bijdrage 0,0527 Totale concentratie PM10 15,0882 Toelichting
bestemmingsplan versie 3.2
55
Totaal overschrijdingsdagen PM10
6
Concentraties PM2,5 (monitoringsjaar 2030) in µg/m³ Achtergrondconcentratie (GCN) Correctie op GCN 0 Correctie dubbeltelling HWN 0 Achtergrond gecorrigeerd 7,69 SRM1 bijdrage 0,1776 SRM2 bijdrage 0,0148 Totale concentratie PM2,5 7,8824 Uit bovenstaande tabel wordt geconcludeerd dat de concentraties luchtverontreinigende stoffen (ook als daar de waarden uit de NIBM-tool bij opgeteld worden) onder de grenswaarden in de twee jaren (2021 en 2030) liggen. Deze grenswaarden zijn op Europees niveau vastgesteld ter bescherming van mens en milieu tegen schadelijke gevolgen van luchtverontreiniging. Tevens geven de uitkomsten uit de monitoringstool aan dat de concentraties van de luchtvervuilende stoffen naar de toekomst toe in het plangebied verder afnemen. De blootstelling aan luchtverontreiniging is hierdoor beperkt en leidt niet tot onaanvaardbare gezondheidsrisico’s.