854883 Bijlage 3 Bijlage 8 bij Toelichting - Verkennend bodemonderzoek
Tekst van het document
Sigma Bouw & Milieu Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 Fax (0591) 65 93 25 www.sigma-bm.nl E-mail info@sigma-bm.nl
Onderwerp:
Projectnummer: Opdrachtgever: Datum:
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel 18-M8545/20-M9532 dhr. H.J. Eeuwes 12 oktober 2020
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
datum
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16 te Bemmel 12 oktober 2020
projectnummer
18-M8545 / 20-M9532
in opdracht van
dhr. H.J. Eeuwes Het Nevelveld 18 6681 KL Bemmel
uitgevoerd door
Sigma Bouw & Milieu Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen tel: (0591) 659128 fax:(0591) 659325
onderwerp
Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens de norm NEN-EN-ISO 9001:2008, het uitvoeren van milieukundige bodemonderzoeken en geotechnische onderzoeken Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Monsterneming Bouwstoffenbesluit SIKB 1000 protocol 1001: Monsterneming grond voor partijkeuringen” Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek SIKB 2000 protocollen 2001, 2002 en 2018” Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Milieukundige begeleiding (water)bodemsaneringen en nazorg SIKB 6000, protocol 6001: Milieukundige begeleiding landbodemsanering met conventionele methoden”
(het onderhavige onderzoek heeft uitsluitend betrekking op de beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000, protocol 2001 en 2002) Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middels van druk, fotokopie, microfilm of anderszins zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de opdrachtgever of Sigma Bouw & Milieu.
oktober 2020
2
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
INHOUD
1 INLEIDING ...................................................................................................................................... 4 1.1 Algemeen ............................................................................................................................. 4 1.2 Aanleiding van het verkennend milieukundig bodemonderzoek......................................... 4 1.3 Doel van het onderzoek....................................................................................................... 4 1.4 Referentiekader van het onderzoek .................................................................................... 4 1.5 Opbouw van het rapport ...................................................................................................... 5 2 VOORONDERZOEK ...................................................................................................................... 6 2.4 Hypothese .......................................................................................................................... 13 3 VELDONDERZOEK ..................................................................................................................... 15 3.1 Uitvoering van het veldonderzoek .....................................................................................
15 3.2 Resultaten van het veldonderzoek .................................................................................... 16 4 CHEMISCH-ANALYTISCH ONDERZOEK .................................................................................. 18 4.1 Onderzoeksprogramma chemisch-analytisch onderzoek ................................................. 18 4.2 Toetsingscriteria grond en grondwater ............................................................................. 20 4.3 Analyseresultaten en interpretatie ..................................................................................... 21 4.3.1 Milieuhygiënische kwaliteit grond ....................................................................................... 21 5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ........................................................................................ 31 Aanbevelingen .............................................................................................................................. 34 LITERATUURLIJST .......................................................................................................................... 36 COLOFON ......................................................................................................................................... 37 BIJLAGEN 1. Topografisch overzicht incl. oude topografische overzichten 2.
Onderzoekslocatie met boorplan (1:1.000) 3. Boorbeschrijvingen 4. Analysecertificaten 5. Onafhankelijkheidsverklaring
oktober 2020
3
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
1
INLEIDING
1.1
Algemeen
In opdracht van dhr. H.J. Eeuwes is in de periode juli-augustus 2018 / september 2020 door Sigma Bouw & Milieu een verkennend milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd op een deel van de locatie gelegen aan Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel (gemeente Lingewaard). De plaats en situering van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage 1 en 2. In dit onderzoek worden allereerst de locatiegegevens, de historische gegevens ofwel het bodemgebruik in het verleden evenals de resultaten van eventuele voorgaande bodemonderzoeken besproken. Vervolgens wordt de bodemopbouw, geologie en geohydrologie besproken. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek is een onderzoekshypothese opgesteld. Het verdere onderzoek is op basis van deze hypothese uitgevoerd. De onderzoeksresultaten worden geïnterpreteerd. Aan de hand van de interpretatie van de onderzoeksresultaten wordt een eindconclusie geformuleerd. kwaliteitsborging: Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens de norm NEN-EN-ISO 9001:2015. Het verkennend milieukundig bodemonderzoek is uitgevoerd volgens de richtlijnen uit het besluit uitvoeringskwaliteit Bodembeheer (KWALIBO). Zo is de gehanteerde onderzoeksstrategie opgesteld volgens de normen NEN-5725 en NEN-5740 en zijn de veld- en laboratoriumwerkzaamheden uitgevoerd volgens geldende beoordelingsrichtlijnen en accreditatieschema’s.
De veldwerkzaamheden van Sigma Bouw & Milieu zijn verricht onder het procescertificaat BRL SIKB 2000 (Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek) waarvoor Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd en erkend door het ministerie van VROM. In het kader van het onderhavige onderzoek zijn de protocollen 2001 (plaatsen van handboringen en peilbuizen t.b.v. het nemen van grond- en grondwatermonsters) en 2002 (het nemen van grondwatermonsters) van toepassing. Sigma Bouw & Milieu verklaart bij deze volledig onafhankelijk te zijn in de uitvoering van het onderzoek en op geen enkele wijze gerelateerd te zijn aan de eigenaar van het te onderzoeken terrein. 1.2
Aanleiding van het verkennend milieukundig bodemonderzoek
Aanleiding tot de uitvoering van dit verkennend milieukundig bodemonderzoek vormt de wens inzicht te verkrijgen in de kwaliteit van de bodem in verband met een geplande herontwikkeling van de onderzoekslocatie en geplande nieuwbouw op een deel van de locatie. 1.3
Doel van het onderzoek
Dit onderzoek heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en vast te stellen of er sprake is van bodemverontreiniging. Aan de hand van dit onderzoek wordt inzicht verkregen in hoeverre het bodemgebruik van de locatie heeft geleid tot verontreiniging. Op basis van de onderzoeksresultaten kan een milieuhygiënische beoordeling worden gegeven ten aanzien van de beoogde c.q. de toekomstige gebruiksmogelijkheden van de locatie. Indien uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er sprake is van bodemverontreiniging zal worden beoordeeld of vervolgonderzoek noodzakelijk geacht wordt. 1.4
Referentiekader van het onderzoek
Teneinde de kwaliteit van de bodem op de onderhavige locatie juist in te schatten is de onderzoeksopzet van het bodemonderzoek gebaseerd op de onderzoeksstrategie voor verkennend bodemonderzoek, onderzoeksnorm NEN 5740+A1 (literatuur 1). oktober 2020
4
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
1.5
Opbouw van het rapport
In het voorliggende rapport komen de volgende aspecten aan de orde: • vooronderzoek, (hoofdstuk 2) • veldonderzoek, (hoofdstuk 3) • chemisch-analytisch onderzoek, (hoofdstuk 4) • conclusies en aanbevelingen, (hoofdstuk 5).
oktober 2020
5
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
2
VOORONDERZOEK
Het vooronderzoek wordt voorafgaand aan het feitelijke onderzoek (veld- en chemisch-analytisch onderzoek) uitgevoerd. Het vooronderzoek omvat het verzamelen van informatie over het vroegere en huidige gebruik van de onderzoekslocatie en de omgeving, onder meer gericht op het vinden van mogelijke bronnen van bodembelasting. De uitwerking van het vooronderzoek is gebaseerd op de onderzoeksnorm NEN 5725, strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek (literatuur 9). In de NEN-5725 (2017) zijn zeven aanleidingen tot vooronderzoek naar landbodems geformuleerd. Voor elke afzonderlijke aanleiding tot vooronderzoek dienen verschillende onderzoeksvragen te worden beantwoord. De verplicht te onderzoeken aspecten zijn per aanleiding omschreven in tabel 1. tabel 1: onderzoeksaspecten milieuhygiënisch vooronderzoek Onderzoeksaspecten 1. Locatiegegevens
Aanleiding tot vooronderzoek
D
E
F
G
✓
✓ ✓
✓ ✓ ✓
✓ ✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
0
✓
✓
✓
✓ ✓
✓ ✓
✓
✓
✓ ✓
✓
0
✓
✓
✓
✓
✓
✓ 0
✓
✓
✓
✓
✓
A 0
B 0
C
Bodemopbouw
✓
✓
✓
Antropogene lagen in de bodem
✓
✓
Geohydrologie
✓
✓
Geval van ernstige bodemverontreiniging?
✓
Kwaliteit o.b.v. BKK
✓
O.b.v. uitgevoerde bodemonderzoeken
Eigendomssituatie Hoogteligging
2. Bodemopbouw en geohydrologie
3. Verwachting t.a.v. de bodemkwaliteit
4. Gebruik en beïnvloeding van de locatie, verdachte situatie, activiteiten, ongewoon voorval
✓
Voormalig Huidig
✓
Toekomstig Asbestverdacht?
✓
✓
✓
✓
5. Terreinverkenning ✓ Verplicht onderzoeksaspect. Indien dit onderzoeksaspect niet van toepassing is, behoort dit in het rapport te worden vermeld en gemotiveerd 0 Optioneel
oktober 2020
6
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
aanleiding vooronderzoek Het onderhavige bodemonderzoek betreft een verkennend bodemonderzoek in het kader van een geplande herinrichting van de locatie en geplande nieuwbouw van drie woninge onderzoekslocatie. Het vooronderzoek is uitgevoerd op basis van aanleiding A, conform paragraaf 6.2.1 “opstellen hypothese bodemkwaliteit ten behoeve van een bodemonderzoek” uit de NEN-5725 (2017). geraadpleegde bronnen in het kader van het vooronderzoek Voor het vooronderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: • informatie verstrekt door de opdrachtgever/eigenaar; • informatie verstrekt door de gemeente Lingewaard (dossieronderzoek ter beschikking gestelde dossiers); • informatie van Bodemloket.nl; • informatie van de bodematlas van de provincie Gelderland; • www.topotijdreis.nl; • Kadaster/BAG Viewer; • grondwaterkaart van Nederland; • ahn.nl; • Dinoloket.nl; • handelsbestand van de Kamer van Koophandel; • terreininspectie voorafgaand aan de veldwerkzaamheden. Het uitgevoerde vooronderzoek heeft betrekking tot de onderhavige onderzoekslocatie alsmede de aangrenzende percelen binnen een straal van 25 meter. De onderzoeksvragen voor het opstellen van de onderzoekshypothese en de gekozen onderzoeksstrategie zijn, voor zover relevant, in de onderstaande paragrafen nader uitgewerkt. basisinformatie In tabel 2 is een overzicht van de basisinformatie weergegeven.
tabel 2: overzicht basisinformatie adres plaats gemeente topografisch overzicht coördinaten kadastrale aanduiding oppervlakte onderzoekslocatie (plangebied) toekomstig bodemgebruik huidig bodemgebruik voormalig bodemgebruik ophogingen/dempingen/stortingen opvullingen en verhardingen toepassing van asbesthoudende bouw-, bodem- of verhardingsmaterialen voorgaand bodemonderzoek op de onderzoekslocatie
oktober 2020
Het Nevelveld naast nr. 16-18 Bemmel Lingewaard Zie bijlage 1 X = 188,921 Y=433,135 gemeente Ressen sectie C nr. 219 en 220 (ged.) ca. 4.750+1675 m2 woonfunctie woning/tuin/tuinbouwkas/gras woning/tuin/tuinbouwkas/gras niet bekend
de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bestaande bebouwing is niet uit te sluiten (niet onderzocht) ► historisch onderzoek, d.d. 23-06-1999, ref. GLTO-77072 conclusies: Op de locatie is sprake van de volgende verdachte deellocaties: ►een bovengrondse huisbrandolietank ►een opslagplaats voor bestrijdingsmiddelen en motorspuit ►opslag van chemicaliën voor vloeibare meststoffen ►tuinbouwkas
7
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
voorgaand bodemonderzoek in de omgeving (<25 m)
► Het Nevelveld naast 10, verkennend bodemonderzoek, d.d. 30-06-2015, ref. Sigma Bouw & Milieu, 15-M7339 conclusies: ● bovengrondmengmonster MM1 (boring 1 t/m 7) bevat geen van de onderzochte stoffen verhoogd t.o.v. de achtergrondwaarde en/of detectiewaarde ●ondergrondmengmonster MM2 (boring 1+2) bevat geen van de onderzochte stoffen verhoogd t.o.v. de achtergrondwaarde en/of detectiewaarde. ●het grondwater ter plaatse van peilbuis 1 bevat een verhoogd gehalte barium en nikkel (zware metalen) t.o.v. de streefwaarde. ► Het Nevelveld 12, verkennend bodemonderzoek, d.d. 16-11-2010, ref. Mos Grondmechanica, R6069210-RH_1 conclusies: ●de bovengrond en ondergrond bevat geen verhoogde gehalten ●het grondwater bevat een verhoogd gehalte barium t.o.v. de streefwaarde ► Het Nevelveld 12, verkennend bodemonderzoek, 1998, ref. CBB, 5069181 conclusies: ●de bovengrond en ondergrond bevat geen verhoogde gehalten ●het grondwater bevat verhoogde gehalten vluchtige aromaten t.o.v. de streefwaarde ► Het Nevelveld 8, verkennend bodemonderzoek, 2010, ref. Mos Grondmechanica, 6079111 conclusies: ●de bovengrond bevat verhoogde gehalten barium, kobalt, nikkel en DDE t.o.v. de streefwaarde ●de ondergrond bevat een verhoogd gehalte nikkel t.o.v. de streefwaarde ●het grondwater bevat een verhoogd gehalte nikkel t.o.v. de interventiewaarde en een verhoogd gehalte barium en zink t.o.v.
de streefwaarde, na herbemonstering is een gehalte nikkel onder de interventiewaarde gemeten, er wordt geen vervolgonderzoek noodzakelijk geacht
De onderzoekslocatie is gelegen aan Het Nevelveld nr. 16-18 ten zuidwesten van de bebouwde kom van Bemmel (gemeente Lingewaard). De topografische ligging van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage 1. De onderzoekslocatie betreft een deel van het perceel gelegen aan Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel. Op de locatie Het Nevelveld 16 is een glastuinbouwbedrijf (rozenkwekerij) gevestigd. Op dit deel van de locatie bevindt zich een sorteerschuur en een kassencomplex. Ten westen van de kas bevindt zich een waterbassin. Het terreindeel ten westen en oosten van de kas betreft grasveld. Op de locatie aan Het Nevelveld 18 bevindt zich een bedrijfswoning. Het onbebouwde deel rondom de woning is in gebruik als erf en tuin. De opdrachtgever is voornemens om de locatie opnieuw in te richten en de bestemming te wijzigen. De bestaande bebouwing t.p.v. het kassencomplex wordt afgebroken. T.p.v. het zuidoostelijk deel van het kassencomplex is de nieuwbouw van drie woningen gepland. De bestaande bedrijfswoning blijft bestaan en behoud een woonfunctie. Het onderhavige onderzoek, het geografisch besluitvormingsgebied, betreft het terreindeel t.p.v. de nieuw te bouwen woningen (bouwvlak) en het bestaande woonkavel, zoals weergegeven in bijlage 2. Het terreindeel t.p.v. de geplande nieuwbouw is thans nog bebouwd met de bestaande kas.
Dit deel is meest onverhard door een deel van het gebied loopt een betonpad. Het bestaande woonkavel is bebouwd met de bestaande te behouden woning. Dit deel van het plangebied is meest onverhard. Delen van dit gebied zijn verhard met bestrating. oktober 2020
8
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
De onderzoekslocatie, het beoogde plangebied, heeft een oppervlakte van ca. 6.435 m2 (zie bijlage 2). In de directe omgeving bevinden zich enkele woningen en glastuinbouwbedrijven buiten de bebouwde kom. Aan de westzijde grenst de onderzoekslocatie aan Het Nevelveld en een tegenovergelegen boomgaard. Aan de noordzijde grenst de onderzoekslocatie aan een naastgelegen weideperceel. Aan de oostzijde grenst de onderzoekslocatie aan achter- en naastgelegen weidepercelen. Aan de zuidzijde grenst de onderzoekslocatie aan een naastgelegen woning (Het Nevelveld 12). huidige en voormalige bodemgebruik bodemgebruik in het verleden tot heden: (bron: opdrachtgever/gemeente/topografische kaarten) • De onderzoekslocatie betreft een deel van het perceel gelegen aan Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel. Op de locatie Het Nevelveld 16 is een glastuinbouwbedrijf (rozenkwekerij) gevestigd. Op dit deel van de locatie bevindt zich een sorteerschuur en een kassencomplex. Ten westen van de kas bevindt zich een waterbassin. Het terreindeel ten westen en oosten van de kas betreft grasveld. Op de locatie aan Het Nevelveld 18 bevindt zich een bedrijfswoning. Het onbebouwde deel rondom de woning is in gebruik als erf en tuin. De opdrachtgever is voornemens om de locatie opnieuw in te richten en de bestemming te wijzigen. De bestaande bebouwing t.p.v. het kassencomplex wordt afgebroken. T.p.v.
het zuidoostelijk deel van het kassencomplex is de nieuwbouw van drie woningen gepland. De bestaande bedrijfswoning blijft bestaan en behoud een woonfunctie. Het onderhavige onderzoek, het geografisch besluitvormingsgebied, betreft het terreindeel t.p.v. de nieuw te bouwen woningen (bouwvlak) en het bestaande woonkavel, zoals weergegeven in bijlage 2. Het terreindeel t.p.v. de geplande nieuwbouw is thans nog bebouwd met de bestaande kas. Dit deel is meest onverhard door een deel van het gebied loopt een betonpad. Het bestaande woonkavel is bebouwd met de bestaande te behouden woning. Dit deel van het plangebied is meest onverhard. Delen van dit gebied zijn verhard met bestrating. De onderzoekslocatie, het beoogde plangebied, heeft een oppervlakte van ca. 6.425 m2 (zie bijlage 2). • Op basis van oude topografische kaarten van voor 1880 tot 1992 is op de locatie nog geen bebouwing te herkennen. Op basis van kaarten vanaf 1993 is de huidige bebouwing zichtbaar. • Ten behoeve van de locatie zijn de volgende bouwvergunningen verleend: ►12-02-1985, de bouw van een kassencomplex met bedrijfsruimte ►10-10-1989, het vergroten van de kas Het bestaande kassencomplex dateert van 1985, de bestaande woning dateert van 1991 (bron: Kadaster) • Ten behoeve van de locatie is voor zover bekend een milieuvergunning verleend voor een tuinbouwbedrijf.
• De locatie wordt in het handelsbestand van de Kamer van Koophandel vermeld onder: ►kwekerij Eeuwes BV en diverse aanverwante vermeldingen onder- of bovengrondse brandstoftanks: (bron: opdrachtgever/eigenaar/gemeente/provincie) • In de kas, nabij het ketelhuis, staat een bovengrondse huisbrandolietank. Deze tank staat in een lekbak. Deze tank bevindt zich buiten het in dit onderzoek onderzochte terreindeel en is derhalve buiten beschouwing gelaten. Er is geen andere informatie omtrent de eventuele aanwezigheid of voormalige aanwezigheid van boven- of ondergrondse brandstoftanks op de onderzoekslocatie. Er bestaat altijd de mogelijkheid dat onder- of bovengrondse brandstoftanks in het verleden geplaatst zijn zonder melding, de aanwezigheid van deze tanks blijkt dan niet uit registraties in archieven.
oktober 2020
9
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
aanwezigheid van asbest (bron: opdrachtgever/gemeente) • Op basis van de provinciale asbestsignaleringskaart geldt voor het deel van de onderzoekslocatie ten westen van de kas een grote kans op de aanwezigheid van asbest voor het terreindeel in de kas geldt een kleine kans op de aanwezigheid van asbest in bodem. Volgens de asbestdakenkaart van de provincie Gelderland staan de daken van de bestaande bebouwing op de onderzoekslocatie geregistreerd als niet verdacht voor asbest.
figuur 1: inventarisatie abestdakenkaart
De aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bestaande bebouwing is niet uit te sluiten (niet onderzocht). Er is op voorhand geen informatie bekend omtrent de evt. aanwezigheid van asbest in de bodem. Er bestaat altijd de mogelijkheid dat asbest (afval) ed. is begraven. Op voorhand is hiervan geen informatie bekend. voormalige en huidige potentieel belastende agrarische en bedrijfsactiviteiten (bron: opdrachtgever/ eigenaar/ gemeente/ provincie) • Op de locatie Het Nevelveld nr. 16 te Bemmel bevindt zich vanaf 1985 een glastuinbouwbedrijf (rozenkwekerij). Op de locatie is sprake van een bovengrondse huisbrandolietank in een lekbak, een opslag van bestrijdingsmiddelen (in een kast op een betonvloer), een motorspuit, opslag van vloeibare meststoffen in bulktanks (in een lekbak) (o.a. opslag van ammoniumnitraat, kalksalpeter, magnesiumnitraat, bitterzout, salpeterzuur en kali). De opslag van bestrijdingsmiddelen (in een kast op een betonvloer) en de motorspuit bevinden zich naast elkaar en vallen volgens opgaaf binnen het woonkavel. De overige hierboven genoemde bodembedreigende activiteiten vinden plaats buiten het thans onderzochte deel van de locatie, de bodemkwaliteit t.p.v. de overige genoemde verdachte deelactiviteiten is derhalve in dit onderzoek niet onderzocht. Voordien had de gehele locatie een agrarische functie.
Voor zover na te gaan is de onderzoekslocatie in het verleden, voor 1985, niet eerder bebouwd geweest. • Er is geen andere informatie omtrent evt. (voormalige) (bedrijfs)matige activiteiten op de onderzoekslocatie. • Er is geen andere informatie omtrent evt. (voormalige) potentieel bodembedreigende activiteiten (verbranding afval, opslag van gevaarlijke stoffen etc.) op de onderzoekslocatie, t.p.v. het beoogde plangebied.
oktober 2020
10
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
• •
Er is geen informatie omtrent evt. (voormalige) potentieel bodembedreigende calamiteiten op de onderzoekslocatie. In de directe omgeving van de onderzoekslocatie bevinden zich enkele woningen, glastuinbouwbedrijven en agrarische buiten de bebouwde kom. Op de locatie Het Nevelveld nr. 12 te Bemmel was in het verleden tussen 1986 en 2009 een glastuinbouwbedrijf gevestigd. Tegen de westgevel van het vm. bedrijfsgebouw, buiten de invloedssfeer van de onderhavige onderzoekslocatie, was in het verleden een bovengrondse brandstoftank gelegen. Deze tank is in 2009 verwijderd. Op de locatie Het Nevelveld 12 wordt melding gemaakt van glastuinbouwbedrijf met bovengrondse brandstoftank. Op de locatie Het Nevelveld 6 wordt melding gemaakt van glastuinbouwbedrijf met bovengrondse brandstoftank. Op de locatie Het Nevelveld 4 wordt melding gemaakt van glastuinbouwbedrijf met bovengrondse brandstoftank. Het is op voorhand onbekend of activiteiten in de directe omgeving negatieve invloed hebben (gehad) op de bodemkwaliteit t.p.v. de onderhavige onderzoekslocatie.
verrichte handelingen met grond, verhardingsmateriaal en/of afval: (bron: opdrachtgever/gemeente) • Er is geen informatie omtrent evt. met bodemvreemd materiaal gedempte watergangen/ sloten t.p.v. de onderzoekslocatie (binnen het onderzochte terreindeel). • Er is op voorhand geen informatie omtrent evt. opgebrachte gebiedsvreemde grond (ophogingen), verhardingsmateriaal, puinmateriaal en/of afval op de onderzoekslocatie. ondergrondse infrastructuur in het heden verleden: (bron: opdrachtgever) • Geen informatie, bij grondwerk dient een KLIC-melding gedaan te worden. archeologische waarden: (bron:gemeente/provincie) • De locatie heeft op basis van de archeologische waardenkaart (IKAW) de vermelding “hoge verwachting”. niet gesprongen explosieven: (bron:gemeente/provincie) • In Nederland zijn er niet gesprongen explosieven (NGE) uit de Tweede Wereldoorlog in de grond achtergebleven. De (potentiële) aanwezigheid van niet gesprongen explosieven kan een bedreiging inhouden bij grondroerende werkzaamheden en kan tot vertraging leiden bij planvorming en uitvoering van werkzaamheden. NGE's worden met name aangetroffen ter plaatse van 'strategische doelen' zoals binnensteden, verbindingswegen, spoorwegen, bruggen en havens. De gemeente is op basis van regelgeving verantwoordelijk voor het opsporen en ruimen van niet gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog.
Voor aanvullende informatie wordt verwezen naar de gemeente. huidige bodemgebruik huidige bodemgebruik van de locatie: (bron:opdrachtgever/terreininspectie) • Op de locatie Het Neveldveld 16 is thans nog een plantenkwekerij actief. De locatie Het Neveldveld 18 heeft een woonfunctie (bedrijfswoning). huidige verdachte/bedrijfsmatige/bodembelastende activiteiten: (bron:opdrachtgever/gemeente) • Binnen het woonkavel is de bestrijdingsmiddelenkast en motorspuit gesitueerd. Het terreindeel t.p.v. de geplande toekomstige woningbouw is thans nog onderdeel van de kas. Voor het overige vinden binnen het plangebied thans geen bodembedreigende activiteiten plaats.
oktober 2020
11
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
verhardingslagen: (bron:opdrachtgever/terreininspectie) • Het plangebied is grotendeels onverhard. Door de kas bevindt zich een met beton verhard pad. Rondom de bestaande woning bevindt zich hier en daar bestrating. PFAS-verdachtheid:
•
(bron:opdrachtgever/terreininspectie) Op of nabij de onderzoekslocatie bevinden zich geen locaties die de bodem verdacht maken voor PFAS en GenX verbindingen als gevolg van puntbronnen. De kans op verontreiniging met PFAS in de grond t.p.v. de onderzoekslocatie t.g.v. puntbronnen wordt gering geacht. De bovengrond, diepere geroerde bodemlagen en de waterbodem zijn op basis van het Tijdelijk Handelingskader PFAS in heel Nederland verdacht op het diffuus voorkomen van PFAS als gevolg van atmosferische depositie. Verwacht wordt dat de bodem van de onderzoekslocatie diffuus onverdacht is voor PFAS en onverdacht is op GenX.
toekomstige bodemgebruik geplande herinrichting/ bouwplannen: • woningbouw
(bron:opdrachtgever)
geplande bedrijfsactiviteiten: • niet bekend
(bron:opdrachtgever)
geplande potentieel bodemverontreinigende activiteiten: • niet bekend
(bron:opdrachtgever)
geologie, bodemsamenstelling en geohydrologie: De ondiepe geologie in het onderzoeksgebied is afgeleid van de Grondwaterkaart van Nederland (Dienst grondwaterverkenning TNO/DGGV) en ontleend aan het dinoloket (www.dinoloket.nl) en de Grondwaterkaart van Nederland, kaartblad 40 West, juli 1978). Ter plaatse van de onderzoekslocatie is de ondergrond opgebouwd uit zand- en kleipakketten. Vanaf het maaiveld tot ca. 3 m-mv bevindt zich de deklaag, welke bestaat uit (zandige) klei. Het 1e watervoerend pakket (formatie van Kreftenheye), bestaande uit grof zand en fijn grind is goed doorlatend en bevindt zich tot circa 50 meter beneden maaiveld. Mogelijk ontbreekt de scheidende laag ter plaatse van de onderzoekslocatie aan de onderzijde van het eerste watervoerend pakket, zodat er verbinding is met het dieper gelegen tweede watervoerend pakket (50-100 m-mv). De stromingsrichting van het ondiepe grondwater van het eerste watervoerend pakket is in dit onderzoek niet vastgesteld. Opgemerkt dient te worden dat de stromingsrichting van het grondwater beïnvloed kan worden door drainepatroon, ligging van sloten, riolering, kabels, leidingen en funderingen. (financieel-) juridische situatie In tabel 3 zijn de financieel- juridische aspecten weergegeven. tabel 3: financieel/juridische aspecten kadastrale gegevens opdrachtgever/ belanghebbende rechtspersonen
gemeente Ressen, sectie C nr. 219 en 220 (ged.) niet nagegaan
In het kader van onderhavig bodemonderzoek is behoudens de opgenomen kadastrale gegevens geen nadere financieel juridische informatie verzameld. Het uitvoeren van een daadwerkelijke juridische toets maakt geen deel uit van onderhavig bodemonderzoek.
oktober 2020
12
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
2.4
Hypothese
Volgens de onderzoeksnorm NEN 5740 dient, m.b.t. de aanwezigheid van eventuele bodemverontreiniging, vooraf een onderzoekshypothese te worden opgesteld. De hypothese kan worden opgesteld op basis van bekende (historische) gegevens, uit de betrokken informatie kan blijken dat de onderzoekslocatie, vooraf, als “verdacht” of “onverdacht” wordt aangemerkt. Op basis van de historische informatie uit het vooronderzoek blijkt dat zich op de locatie aan Het Nevelveld nr. 16 te Bemmel vanaf 1985 een glastuinbouwbedrijf (rozenkwekerij) bevindt. Op de locatie is sprake van een bovengrondse huisbrandolietank in een lekbak, een opslag van bestrijdingsmiddelen (in een kast op een betonvloer), een motorspuit, opslag van vloeibare meststoffen in bulktanks (in een lekbak) (o.a. opslag van ammoniumnitraat, kalksalpeter, magnesiumnitraat, bitterzout, salpeterzuur en kali). De opslag van bestrijdingsmiddelen (in een kast op een betonvloer) en de motorspuit bevinden zich naast elkaar en vallen volgens opgaaf binnen het woonkavel. De overige hierboven genoemde bodembedreigende activiteiten vinden plaats buiten het thans onderzochte deel van de locatie, de bodemkwaliteit t.p.v. de overige genoemde verdachte deelactiviteiten is derhalve in dit onderzoek niet onderzocht. Er is geen andere informatie beschikbaar omtrent evt.
(voormalige) potentieel bodembedreigende activiteiten/calamiteiten (verbranding afval, opslag van gevaarlijke stoffen etc.) op de onderzoekslocatie. Het terreindeel t.p.v. de bestrijdingsmiddelenkast en motorspuit is in dit onderzoek als een potentieel verdachte deellocatie beschouwd en in dit onderzoek separaat onderzocht. Het onderzoek t.p.v. de bestrijdingsmiddelenkast en motorspuit is uitgevoerd volgens de onderzoeksstrategie voor verdachte locatie een plaatselijke bodembelasting met een duidelijke verontreinigingskern (VEP), volgens NEN 5740+A1, paragraaf 5.3, (literatuur 1). Gezien het algemeen bedrijfsmatige gebruik van de locatie Het Nevelveld 16 (kwekerij) is het terreindeel t.p.v. de toekomstige nieuwbouw in eerste aanleg als milieuhygiënisch "verdacht" aangemerkt. Op basis van deze hypothese is het bodemonderzoek t.p.v. het terreindeel t.p.v. de toekomstige nieuwbouw uitgevoerd conform de bijbehorende onderzoeksstrategie, volgens NEN 5740+A1, paragraaf 5.6 strategie voor een verdachte locatie, diffuse bodembelasting, heterogeen verdeelde verontreiniging (VED-HE-NL), verdachte bovengrond (literatuur 1). Als aanvulling op deze onderzoeksstrategie is de bovengrond vanwege het mogelijk gebruik van persistentie bestrijdingsmiddelen in het verleden, onderzocht op het gehalte organochloorpesticiden.
De ondergrond en het grondwater is in dit onderzoek onderzocht volgens de strategie voor een onverdachte locatie, (ONV-NL) paragraaf 5.1 van de NEN-5740.
Het woonkavel, Het Nevelveld 18, is behoudens de plaats van de bestrijdingsmiddelenkast en motrospuit, in eerste aanleg als milieuhygiënisch "onverdacht" aangemerkt. Op basis van deze hypothese is het bodemonderzoek t.p.v. het woonkavel uitgevoerd conform de bijbehorende onderzoeksstrategie, volgens NEN 5740+A1, paragraaf 5.1, strategie voor onverdachte locaties (ONV-NL) (literatuur 1). In het onderzoek is t.b.v. het grondwateronderzoek gebruik gemaakt van een gecombineerde peilbuis met de bestrijdingsmiddelenkast en motorspuit.
oktober 2020
13
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
In tabel 4 is de gehanteerde onderzoeksstrategie weergegeven. tabel 4: gehanteerde onderzoeksstrategie mogelijke verontreiniging grond (deel)locatie NEN-5740+A1 bestrijdingsmiddelenkast /motorspuit (ca. 5 m2) terreindeel t.p.v. de toekomstige nieuwbouw (ca. 4.750 m2)
woonkavel Het Nevelveld 18 (onbebouwde deel) (ca. 1.675 m2)
grondwater
zware metalen, minerale olie, PAK’s, OCB’s PAK’s, zware metalen, minerale olie, OCB’s
-
-
onderzoeksstrategie
VEP VED-HE-NL (bovengrond) ONV-NL (ondergrond en grondwater)
ONV-NL
In het de onderzoeksfase die uitgevoerd is in augustus 2018 is een afwijkend toekomstig te bebouwen bouwen terreindeel onderzocht t.o.v. het thans vastgestelde terreindeel. De opdrachtgever heeft met de Omgevingsdienst Regio Arnhem besproken dat de onderzoeksgegevens die in 2018 zijn verkregen binnen het definitief bepaalde te bebouwen terreindeel kunnen worden gebruik. Het onderzoeksplan is voor uitvoering met de ODRA ter goedkeuring besproken. Op voorhand is geen concrete informatie bekend waaruit blijkt dat t.p.v. de onderzoekslocatie asbesthoudend materiaal in de bodem aanwezig is. Er is in dit onderzoek vooralsnog geen onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in grond uitgevoerd. Het opgeboorde monstermateriaal op de onderzoekslocatie is in dit onderzoek visueel beoordeeld op de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal. Opgemerkt dient te worden dat asbestanalyses geen deel uitmaken van uitgevoerde analyses in het kader van de NEN-5740+A1. Onderhavig onderzoek betreft geen asbest onderzoek in bodem volgens NEN-5707+C2 of NEN-5897+C2. Er bestaat echter altijd de mogelijkheid dat asbest (afval/puin) ed. in de bodem terecht gekomen is of is begraven. Alleen een verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707+C2 of onderzoek asbest in puin volgens NEN-5897+C2 kan een uitspraak doen over de evt. aanwezigheid van asbest in de bodem.
Tevens dient opgemerkt te worden dat aanwezig puinmateriaal en/of (half)verhardingsmaterialen niet chemisch-analytisch zijn onderzocht.
oktober 2020
14
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
3
VELDONDERZOEK
In dit hoofdstuk wordt het uitgevoerde veldwerkonderzoeksprogramma beschreven. Daarnaast worden de resultaten van het veldonderzoek weergegeven. 3.1
Uitvoering van het veldonderzoek
Het veldonderzoek is uitgevoerd onder procescertificaat BRL SIKB 2000 en conform de eisen uit de protocollen 2001 en 2002. Het onderzoeksprogramma is ruimtelijk weergegeven in bijlage 2. In deze bijlage zijn alle geplaatste boringen geprojecteerd. plaatsen van boringen en peilbuizen Het uitvoeren van boringen, het plaatsen van de peilbuizen en het nemen van grondmonsters heeft plaatsgevonden op 24 juli 2018 en 17 september 2020. Het bemonsteren van het grondwater is conform NEN-5740 ruim een week na plaatsing van de peilbuis op 02 augustus 2018 en 24 september 2020 uitgevoerd. De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door dhr. A. van Wuykhuyse geregistreerde veldwerker van Sigma Bouw & Milieu te Emmen. Bedrijfs- en persoonerkenningen zijn weergegeven op de internetsite van Bodem+ (https://www.bodemplus.nl/aanvragen/erkenningen/zoekmenu). Een onafhankelijkheidsverklaring is opgenomen in bijlage 5. Voorafgaand aan het plaatsen van boringen is een locatie-inspectie gehouden. Op basis van de locatie-inspectie is het volgende geconcludeerd: ● op het terrein bevinden zich op enkele plaatsen afvalresten en opslag van onderdelen
Alle geplaatste boringen zijn zodanig ruimtelijk verspreid over het onbebouwde deel van de onderzoekslocatie dat een zo representatief mogelijke indruk van de onderzoekslocatie wordt verkregen. De boringen t.p.v. de werkplaats zijn vanwege het behoud van de betonvloer buitenom, schuin onder de vloer, geplaatst. De positionering van alle boringen is weergegeven in bijlage 2. Het veldwerkprogramma staat weergegeven in tabel 5. tabel 5: veldwerkprogramma
Onderdeel
Aantal
Diepte (m-mv)
Nummers
bestrijdingsmiddelenkast / motorspuit (ca. 5 m2) Boringen Peilbuis
3
0.5
36 t/m 38
-
-
-
1
2.9-3.9
39*
terreindeel t.p.v. de toekomstige nieuwbouw (ca. 4.750 m2) Boringen Peilbuis
3
max. 0.5
6+9 t/m 11+17+17A+19 t/m 25
3
2.0
3+17A+18
1
2.9-3.9
1
woonkavel Het Nevelveld 18 (onbebouwde deel) (ca. 1.675 m2) Boringen Peilbuis
14
0.5
28 t/m 35
2
2.0
26+27
1
2.9-3.9
39*
*= peilbuis is gecombineerd uitgevoerd
oktober 2020
15
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
De geplaatste peilbuizen zijn opgebouwd uit 1 meter HDPE peilfilter omstort met filtergrind. Het filtergrind zorgt voor een goede instroming van het grondwater in het filter, daarnaast voorkomt het dat het filter dichtslibt. De peilfilters bevinden zich 0.5 meter beneden het grondwaterniveau. Boven het peilfilter bevindt zich blinde HDPE opzetbuis, omstort met bentoniet (zwelklei). De zwelklei dient ervoor te zorgen dat toestroming vanuit de bovengrond wordt voorkomen. De peilbuis is geplaatst conform de eisen uit het protocol 2001. Op de locatie zijn in totaal, gelijkmatig verdeeld, op de onderzoekslocatie achttien boringen geplaatst. Alle boringen zijn doorgezet tot in de aanwezige deklaag (0.5 m-mv). Vier boringen zijn doorgezet 2.0 m-mv. Eén boring is doorgezet tot in het freatisch grondwater, deze boring is ten behoeve van de bemonstering van het grondwater afgewerkt met een peilbuis, filtertraject ca. 2.9-3.9 m-mv. De geplaatste peilbuis is opgebouwd uit 1 meter HDPE peilfilter omstort met filtergrind. Het filtergrind zorgt voor een goede instroming van het grondwater in het filter, daarnaast voorkomt het dat het filter dichtslibt. Het peilfilter bevindt zich 0.5 meter beneden het grondwaterniveau. Boven het peilfilter bevindt zich blinde HDPE opzetbuis, omstort met bentoniet (zwelklei).
De zwelklei dient ervoor te zorgen dat toestroming vanuit de bovengrond wordt voorkomen. De peilbuizen zijn geplaatst conform de eisen uit het protocol 2001. monstername grond Het vrijkomende bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld op bodemkundige eigenschappen, o.a. de korrelgrootteverdeling (textuur), kleur en eventueel aanwezige verontreinigingskenmerken. Na de zintuiglijke beoordeling is het bodemmateriaal in trajecten van 0.5 meter of per afwijkende bodemlaag bemonsterd. Grondmonsters t.b.v. analyse op vluchtige verbindingen zijn m.b.v. een steekbus bemonsterd. Grondmonsters zijn genomen conform de eisen uit het protocol 2001. monstername grondwater Om een representatief grondwatermonster te verkrijgen is de peilbuis, na plaatsing en voor monstername, grondig (3 maal de inhoud van het peilfilter) afgepompt. Voorafgaand aan de bemonstering is de grondwaterstand t.o.v. het maaiveld ingemeten. Grondwatermonsters zijn genomen conform de eisen uit het protocol 2002 en NEN-5744 (literatuur 11). Tijdens de monstername van het grondwater is in het veld de zuurgraad (pH) en de elektrische geleidbaarheid (EGV) bepaald. 3.2
Resultaten van het veldonderzoek
bodemopbouw De boorprofielbeschrijvingen van alle verrichte boringen met bijbehorende zintuiglijke waarnemingen zijn grafisch uitgewerkt en opgenomen in bijlage 3. In tabel 6 is op basis van de waarnemingen de lokale bodemopbouw beschreven. tabel 6: lokale bodemopbouw bodemlaag m-mv 0.0-0.5 0.9-1.7 2.6-3.1 3.1-3.9
oktober 2020
hoofdbestanddeel
Toevoeging
Kleur
klei klei klei zand
matig siltig matig siltig zwak zandig zwak siltig
neutraal bruin bruin/beige bruin/beige neutraal grijs
16
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
veldmetingen grondwater De resultaten van de veldwaarnemingen van het grondwater zijn in tabel 7 weergegeven. tabel 7: veldwaarnemingen grondwater Peilbuis
filtertraject m-mv
grondwaterstand m-mv
voorpompen liter
pH
1 39
2.9-3.9 2.9-3.9
2.33 2.38
7 7
6.5 6.2
EGV geleidingsvermogen µS/cm 810 730
troebelheid (NTU) 18 9.2
In het genomen grondwatermonster uit peilbuis 1 is een hogere troebelheid gemeten dan voor natuurlijke troebelheid verwacht wordt (≥10 NTU). De peilbuis heeft voldoende rusttijd gehad na plaatsing (minimaal een week). Ook is de peilbuis zorgvuldig en met een voldoende laag debiet afgepompt zodat de grondwaterstand in de peilbuis slechts gering is gedaald tijdens afpompen (< 50 cm). Daarom wordt aangenomen dat er geen sprake is geweest van een verstoord bodemevenwicht tijdens monsterneming, en dat de gemeten waarde voor troebelheid een natuurlijke oorzaak hebben (zwevende stoffen als lutum of silt in het grondwater). Zwevende delen kunnen leiden tot verhoogde meetwaarden in het grondwater als gevolg van matrixstoringen bij de analyse en ab- en adsorptie organische verbindingen en zware metalen aan deze zwevende delen zintuiglijke waarnemingen grond Het bij de boringen vrijkomende bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld op eventuele afwijkingen. De zintuiglijke waarnemingen zijn omschreven en grafisch weergegeven in bijlage 3. Op basis van zintuiglijke waarnemingen van het bodemmateriaal zijn geen bodemvreemde afwijkingen of bijmengingen waargenomen welke duiden op een vorm van bodemverontreiniging. grondwater Het bemonsterde grondwater bevatte geen zintuiglijk waarneembare afwijkingen.
asbest Tijdens de locatie-inspectie is aandacht geschonken aan de aanwezigheid van asbest op het maaiveld, hierbij is op het maaiveld geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Hierbij wordt opgemerkt dat het maaiveld deels is voorzien van folie en begroeiing wat de inspectie heeft belemmerd. Tijdens de locatie-inspectie is aandacht geschonken aan de aanwezigheid van asbest op het maaiveld, hierbij is op het maaiveld geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Het opgeboorde monstermateriaal (grond) is zintuiglijk beoordeeld op de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal. Op basis van zintuiglijke waarnemingen van het opgeboorde monstermateriaal is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen (indicatieve waarneming). Hierbij wordt opgemerkt dat in dit onderzoek handboringen zijn uitgevoerd met een 5 cm edelman boor de trefkans op het aantreffen van asbesthoudend materiaal (t.g.v. verdringing van materiaal) is kleiner dan bij het graven van inspectiegaten volgens NEN-5707+C2. Bij het graven van proefgaten of proefsleuven ontstaat een beter beeld van eventueel aanwezig bodemvreemd materiaal. Met nadruk wordt vermeld dat onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in de bodem/puin geen onderdeel uitmaakt van het onderhavige onderzoek dat volgens NEN-5740+A1 is uitgevoerd.
Het onderhavige onderzoek kan daarom geen uitspraak doen over de aan- of afwezigheid van asbest in de bodem op de onderhavige locatie. Opgemerkt dient te worden dat geen asbestanalyses van grond en/of puin e.d. hebben plaatsgevonden. Asbestanalyses maken geen deel uit van verkennend bodemonderzoek in het kader van de NEN-5740+A1. Tevens wordt opgemerkt dat de zintuiglijke beoordeling op asbest en de locatie-inspectie niet opgevat dient te worden als een onderzoek uitgevoerd op basis van NEN-5707+C2 (asbestonderzoek in grond) en/of NEN-5897+C2 (monsterneming en analyse van asbest in onbewerkt bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat). Alleen een asbestonderzoek volgens NEN-5707+C2 / NEN-5897+C2 geeft meer zekerheid over de aanwezigheid van asbest in de bodem resp. puin. De chemische samenstelling van eventueel aanwezig verhardingsmateriaal is niet in dit onderzoek onderzocht. oktober 2020
17
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
4
CHEMISCH-ANALYTISCH ONDERZOEK
In dit hoofdstuk worden de uitvoering, het toetsingskader en de resultaten van de chemische analyses besproken. Vervolgens worden de resultaten van het chemisch-analytisch onderzoek geïnterpreteerd Het chemisch onderzoek van grond is uitgevoerd door het NEN-EN-ISO 17025 geaccrediteerde milieulaboratorium van SGS BV (onderzoeksfase 2018) en Omgema (onderzoeksfase 2020). Alle analyses zijn geanalyseerd volgens het accreditatieschema AS3000 “laboratoriumanalyses voor milieuhygiënisch bodemonderzoek”, waarvoor SGS en Omegam zijn geaccrediteerd en erken door het ministerie van VROM. De conservering van grond- en grondwatermonsters is uitgevoerd conform SIKB protocol 3001 “conserveringsmethoden en conserveringstermijnen voor milieumonsters”. 4.1
Onderzoeksprogramma chemisch-analytisch onderzoek
grond Teneinde in het kader van het verkennend bodemonderzoek een indruk te krijgen van de algemene kwaliteit van de grond zijn de grondmonsters, welke tijdens het veldonderzoek zijn genomen, in het laboratorium met elkaar gemengd tot grondmengmonsters. grondwater Uit de geplaatste peilbuizen is per peilbuis een grondwatermonster genomen en geanalyseerd. In onderstaande tabel 8 wordt de samenstelling van de grondmengmonsters, grondwatermonsters, de monsternamediepte en de uitgevoerde analyses weergegeven. tabel 8: analyseschema Monstercode
boringnummer(s)
diepte (m-mv)
zintuiglijke waarnemingen
analysepakket
bestrijdingsmiddelenkast / motorspuit grond MM11
37+38+39
0.0-0.5
-
NEN-grond(*)+OCB’s+ AS3000
grondwater Pb 39
39
2.9-3.9
-
NEN-grondwater(**)
terreindeel t.p.v. de toekomstige nieuwbouw grond NEN-grond(*)+OCB’s+ AS3000 NEN-grond(*)+OCB’s+ AS3000 NEN-grond(*)+OCB’s+ AS3000 NEN-grond(*)+AS3000 NEN-grond(*)+OCB’s+ AS3000 NEN-grond(*)+OCB’s+ AS3000
MM1
1+2+6+8
0.0-0.5
-
MM2
3+9+11+17
0.0-0.5
-
MM3
4+13+15+16
0.0-0.5
-
MM4
1+2+3+4
0.5-2.0
-
MM5
18+21 t/m 24
0.0-0.5
-
MM6
17A+19+20+25
0.0-0.5
-
MM7
17A+18
0.5-2.0
-
NEN-grond(*)+AS3000
grondwater Pb 1
1
2.9-3.9
-
NEN-grondwater(**)
oktober 2020
18
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
vervolg tabel 8: analyseschema woonkavel Het Nevelveld 18 (onbebouwde deel) grond MM8
26+27+29+30+ 32 t/m 34
0.0-0.5
-
NEN-grond(*)+AS3000
MM9
28+31+35
0.0-0.5
-
NEN-grond(*)+AS3000
MM10 grondwater
26+27
0.5-2.0
-
NEN-grond(*)+AS3000
Pb 39
39
2.9-3.9
-
NEN-grondwater(**)
verklaring van de gebruikte afkortingen en codes:(1) * NEN-grond = Standaard Pakket Grond omvat AS3000 voorbehandeling, 9 zware metalen, PAK (10-VROM), minerale olie (GC), PBC’s, droge stof, organische stof en lutum; **NEN-water = Standaard Pakket Grondwater omvat AS3000 voorbehandeling zware metalen, vluchtige aromaten (incl. naftaleen), chloorhoudende oplosmiddelen, chloorbenzenen, minerale olie, styreen en bromoform; Zware metalen = barium (Ba)/cadmium (Cd)/Cobalt(Co)/koper (Cu)/lood (Pb)/nikkel (Ni)/zink (Zn)/Molybdeen (Mo)/kwik(Hg); Vluchtige aromaten = Benzeen (B), Tolueen (T), Ethylbenzeen (E), Xylenen (X), Naftaleen (N) Styreen (S) (BTEXNS); PCB = Polychloorbifenylen; PAK = Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen; VOH = Vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen. Bromoform = Tribroommethaan
oktober 2020
19
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
4.2
Toetsingscriteria grond en grondwater
Om de kwaliteit van de bodem en de mate van verontreiniging te kunnen beoordelen, zijn de analyseresultaten van grondmonsters getoetst aan de geldende toetsingswaarden; 1) de achtergrondwaarde (AW-2000) zoals opgenomen in bijlage B van “de Regeling Bodemkwaliteit” 2) de interventiewaarde zoals opgenomen in tabel 1 van “de Circulaire Bodemsanering”, De toetsing van de meetresultaten is uitgevoerd middels BoToVa, de Bodem Toets Validatie Service van de overheid voor grond, grondwater en waterbodem, waarbij de toetsmodules T12 en T13 zijn gehanteerd. BoTova gaat uit van het wettelijk kader dat per 1 juli 2013 van kracht is. In de BoToVa toetsing worden de meetwaarden gecorrigeerd/teruggerekend voor de “standaard bodem” (humus=10% en lutum=25%). Generiek toetsingskader Voor de beoordeling van de analyseresultaten van de grond- en grondwatermonsters wordt gebruik gemaakt van de achtergrondwaarden grond zoals opgenomen in de Regeling bodemkwaliteit, de streefwaarden grondwater en interventiewaarden grond en grondwater zoals opgenomen in de Circulaire bodemsanering. Achtergrondwaarde (AW-2000): De achtergrondwaarde (AW-2000) geeft de kwaliteit weer die 'van nature' voorkomt in de bodem van natuur- en landbouwgronden waarvoor geldt dat er geen sprake is van belasting door lokale verontreinigingsbronnen.
De achtergrondwaarden zijn opgenomen in het Besluit Bodemkwaliteit en zijn gebaseerd op het onderzoek ‘Achtergrondwaarden 2000’. Hierin zijn gehalten vastgesteld van een groot aantal stoffen in bodem van natuur- en landbouwgronden in Nederland. De achtergrondwaarde (AW-2000) geeft het niveau aan waarbij sprake is van duurzame bodemkwaliteit. Bij overschrijding van de achtergrondwaarde is er sprake van bodemverontreiniging. Tussenwaarde/bodemindex-waarde >0,5:; De gemiddelde waarde van de achtergrondwaarde en de interventiewaarde (S+I)/2, hierna te noemen 'tussenwaarde'(T), wordt gehanteerd om aan te geven dat bij overschrijding de kans aanwezig is dat er sprake is van een ernstige verontreiniging, ofwel dat nader onderzoek noodzakelijk is. De tussenwaarde heeft geen wettelijke status maar is een indicatieniveau voor het uitvoeren van aanvullend onderzoek. De tussenwaarde geeft het concentratieniveau aan waarboven onder bepaalde omstandigheden risico’s voor mens en milieu aan de orde kunnen zijn. De tussenwaarde is zodoende een indicatiewaarde voor nader onderzoek. Bij overschrijding van de T-waarde of bodemindex waarde (>0,5) dient aanvullend/nader bodemonderzoek in overweging genomen te worden. Een nader onderzoek wordt uitgevoerd indien er een vermoeden bestaat dat er sprake is van een ernstig geval van bodemverontreiniging.
Interventiewaarde: De interventiewaarde (I) geeft aan dat bij overschrijding van deze waarde de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, plant en dier ernstig zijn verminderd of dreigen te worden verminderd. Is er sprake van een ernstige bodemverontreiniging en wordt de interventiewaarde in meer dan 25 m3 grond of 100 m3 grondwater (bodemvolume) overschreden, dan kan er noodzaak zijn tot sanering. De saneringsurgentie wordt bepaald door blootstellingsrisico's van mens, dier en plant en de verspreidingsrisico's van de betreffende stoffen (actuele risico’s). De interventiewaarden zijn gebaseerd op de risico's voor de volksgezondheid en het milieu (onderzoek RIVM). Bij de beoordeling van bodemverontreiniging aan de hand van de genoemde toetsingswaarden spelen nog een aantal aspecten een rol. Rekening dient te worden gehouden met het feit dat de mobiliteit van stoffen in de bodem en daardoor de verspreiding van stoffen afhankelijk is van diverse bodemkenmerken. Daarnaast speelt de bestemming en het gebruik van de locatie in de huidige situatie alsmede de toekomstige situatie, een grote rol bij de beoordeling van de risico's voor het milieu.
oktober 2020
20
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
4.3
Analyseresultaten en interpretatie
In deze paragraaf zijn de resultaten van de chemische analyses van de grond- en grondwatermonsters, gerelateerd aan toetsingswaarden, weergegeven in tabelvorm. Na elke tabel worden de onderzoeksresultaten besproken. In bijlage 4 zijn van alle uitgevoerde analyses de analysecertificaten opgenomen. 4.3.1 Milieuhygiënische kwaliteit grond boven- en ondergrond (0.0-2.0 m-mv) In tabel 9 t/m 12 wordt een volledig overzicht weergegeven van de analyseresultaten getoetst aan de toetsingswaarde. tabel 9: gemeten gehaltes (mg/kg d.s.) in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Be oor de ling kw alite it van gr ond volge ns Wbb in he t kade r van WBB (BoToVa toetsing T.12 versie 3.0.0 is uitgevoerd op 8 september 2018 om 13:51) Monster ID Klant Ref . Bodemtraject (m-mv) Bodemtype Zintuiglijke w aarnemingen BoToVa Monster Conclusie
GP18-19684.001 18-M8545 0.0-0.5 K
GP18-19684.002 18-M8545 0.0-0.5 K
GP18-19684.003 18-M8545 0.0-0.5 K
Voldoet aan AW Voldoet aan AW Voldoet aan AW MaxBI:0,2 MaxBI:0,1 Parameter Toetsingsw aarden Alge m ee n Ee nhe id AW TW IW BW 1 BTV 1 SGS 1 BW 2 BTV 2 SGS 2 BW 3 BTV 3 Korrelgroottef ractie % 12 15 15 Droge stof % m/m 93 -86 -87 -Organisch stof % 3,9 3,7 3,0 1. M e talen barium (Ba) mg/kg – 241 -177 -192 -cadmium (Cd) mg/kg 0,6 6,8 13 0,62 Won 0,0 0,66 Won 0,0 0,66 Won kobalt (Co) mg/kg 15 102,5 190 18 Won 0,0 14 ≤AW 15 ≤AW koper (Cu) mg/kg 40 115 190 29 ≤AW 25 ≤AW 27 ≤AW kw ik (Hg) mg/kg 0,15 18,08 36 0,065 ≤AW 0,041 ≤AW 0,041 ≤AW lood (Pb) mg/kg 50 290 530 31 ≤AW 27 ≤AW 29 ≤AW 1,1 ≤AW 1,1 ≤AW 1,1 ≤AW molybdeen (Mo) mg/kg 1.5* 95,75 190 nikkel (Ni) mg/kg 35 67,5 100 48 Ind 0,2 39 Ind 0,1 39 Ind zink (Zn) mg/kg 140 430 720 105 ≤AW 102 ≤AW 103 ≤AW 4. Polycyclis che arom atis che koolw ater s toffe n (PAK’s) naf taleen mg/kg – 0,035 0,035 0,058 f enantreen mg/kg – 0,072 0,035 0,035 antraceen mg/kg – 0,035 0,035 0,035 f luorantheen mg/kg – 0,20 0,035 0,035 chryseen mg/kg – 0,11 0,035 0,035 benzo(a)antraceen mg/kg – 0,12 0,035 0,035 benzo(a)pyreen mg/kg – 0,15 0,035 0,035 benzo(k)f luorantheen mg/kg – 0,074 0,035 0,035 indeno(1,2,3cd)pyreen mg/kg – 0,12 0,035 0,035 benzo(ghi)peryleen mg/kg – 0,12 0,035 0,035 PAK’s (som 10) mg/kg 1,5 20,75 40 1,0 ≤AW 0,35 ≤AW 0,37 ≤AW 5. Gechlor ee rde k oolw ate rs toffe n e .
ove rige ge chlore e rde koolw ater stoffe n 1,8 1,9 2,3 PCB 28 ug/kg PCB 52 ug/kg 1,8 1,9 2,3 PCB 101 ug/kg 1,8 1,9 2,3 PCB 118 ug/kg 1,8 1,9 2,3 PCB 138 ug/kg 1,8 1,9 2,3 PCB 153 ug/kg 1,8 1,9 2,3 PCB 180 ug/kg 1,8 1,9 2,3 PCB’s (som 7) ug/kg 20 510 1000 13 ≤AW 13 ≤AW 16 ≤AW 6. Be s tr ijdings m idde len a. organochloor be s trijdings m idde le n cis-chloordaan ug/kg 1,8 1,9 2,3 trans-chloordaan ug/kg 1,8 1,9 2,3 chloordaan (som) ug/kg 2 2001 4000 3,6 ≤AW 3,8 ≤AW 4,7 ≤AW o,p-DDT ug/kg 1,8 1,9 2,3 p,p-DDT ug/kg 1,8 1,9 2,3 DDT (som) ug/kg 200 950 1700 3,6 ≤AW 3,8 ≤AW 4,7 ≤AW 1,8 1,9 2,3 o,p-DDE ug/kg p,p-DDE ug/kg 1,8 1,9 2,3 DDE (som) ug/kg 100 1200 2300 3,6 ≤AW 3,8 ≤AW 4,7 ≤AW o,p-DDD ug/kg 1,8 1,9 2,3 p,p-DDD ug/kg 1,8 1,9 2,3 DDD (som) ug/kg 20 17010 34000 3,6 ≤AW 3,8 ≤AW 4,7 ≤AW aldrin ug/kg 160 320 1,8 0,0 1,9 0,0 2,3 dieldrin ug/kg – 1,8 1,9 2,3 endrin ug/kg – 1,8 1,9 2,3 isodrin ug/kg 1,8 1,9 2,3 telodrin ug/kg 1,8 1,9 2,3 drins (som) ug/kg 15 2007,5 4000 5,4 ≤AW 5,7 ≤AW 7,0 ≤AW endosulf ansulf aat ug/kg 1,8 -1,9 -2,3 -α-endosulfan ug/kg 0,9 2000,45 4000 1,8 ≤AW 1,9 ≤AW 2,3 ≤AW α-HCH ug/kg 1 8500,5 17000 1,8 ≤AW 1,9 ≤AW 2,3 ≤AW β-HCH ug/kg 2 801 1600 1,8 ≤AW 1,9 ≤AW 2,3 ≤AW γ-HCH (lindaan) ug/kg 3 601,5 1200 1,8 ≤AW 1,9 ≤AW 2,3 ≤AW δ-HCH ug/kg 1,8 -1,9 -2,3 -heptachloor ug/kg 0,7 2000,35 4000 1,8 ≤AW 1,9 ≤AW 2,3 ≤AW trans-heptachloorepoxide ug/kg 1,8 1,9 2,3
heptachloorepoxide (som) ug/kg 2 2001 4000 1,8 ≤AW 1,9 ≤AW 2,3 ≤AW hexachloorbutadieen ug/kg 3* 1,8 ≤AW 1,9 ≤AW 2,3 ≤AW OCB (som) ug/kg 400 34 ≤AW 36 ≤AW 44 ≤AW 7. Ove rige stoffe n minerale olie mg/kg 190 2595 5000 36 ≤AW 38 ≤AW 47 ≤AW M ons te rID Mons te r om s chr ijving GP18-19684.001 MM1: MM1, 01: 0-50, 02: 0-50, 06: 0-50, 08: 0-50 GP18-19684.002 MM2: MM2, 03: 0-50, 09: 0-50, 11: 0-50, 17: 0-50 GP18-19684.003 MM3: MM3, 04: 0-50, 13: 0-50, 15: 0-50, 16: 0-50 GP18-19684.004 MM4: MM4, 01: 50-80, 01: 80-130, 02: 50-100, 02: 150-200, 03: 50-90, 04: 100-150, 04: 50-100, 04: 150-200 Le ge nda's AW: Achtergrondw aarde; TW: Tussenw aarde; IW: Interventiew aarde BW n: Botova Berekende Waarde; BTV n: Botova conclusie; SGS n: SGS toevoeging --: Geen toetsoordeel mogelijk; ≤AW: <= Achtergrondw aarde; Ind: Industrie; Won: Wonen Additione le Info Als de BW w aarde in groen is af gedrukt betref t dit een w aarde kleiner dan de of f iciele rapportage grens SGS n bevat de BodemIndex, BI = (BW-AW)/(IW-AW). Als AW=IW: #DIV/0
oktober 2020
GP18-19684.004 18-M8545 0.5-2.0 K Voldoet aan AW MaxBI:0,1 SGS 3
0,0
0,1
MaxBI:0,2 BW 4 19 81 3,9
BTV 4
SGS 4
--
236 0,51 18 29 0,062 27 1,1 51 103
-≤AW Won ≤AW ≤AW ≤AW ≤AW Ind ≤AW
0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,35
≤AW
1,8 1,8 1,8 1,8 1,8 1,8 1,8 13
≤AW
36
≤AW
0,0
0,2
0,0
21
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Het Nevelveld nr. 16-18 te Bemmel
tabel 10: gemeten gehaltes (mg/kg d.s.) in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Project Certificaten Toetsing Toetsversie
OPID 22776562#20-M9532-Het Nevelveld 16-18 te Bemmel 1088565 T.12 - Beoordeling kwaliteit van grond volgens Wbb BoToVa 3.0.0 Toetsdatum: 9 oktober 2020 14:37
Parameters
Toetsing
Analyse Eenheid Lutum/Humus Organische stof % (m/m ds) Lutum % (m/m ds) Droogrest droge stof % Metalen ICP-AES barium (Ba) mg/kg ds cadmium (Cd) mg/kg ds kobalt (Co) mg/kg ds koper (Cu) mg/kg ds kwik (Hg) (niet vluchtig) mg/kg ds lood (Pb) mg/kg ds molybdeen (Mo) mg/kg ds nikkel (Ni) mg/kg ds zink (Zn) mg/kg ds Minerale olie minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds Polycyclische koolwaterstoffen naftaleen mg/kg ds fenantreen mg/kg ds anthraceen mg/kg ds fluoranteen mg/kg ds benzo(a)antraceen mg/kg ds chryseen mg/kg ds benzo(k)fluoranteen mg/kg ds benzo(a)pyreen mg/kg ds benzo(ghi)peryleen mg/kg ds indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kg ds Sommaties som PAK (10) mg/kg ds Polychloorbifenylen PCB - 28 mg/kg ds PCB - 52 mg/kg ds PCB - 101 mg/kg ds PCB - 118 mg/kg ds PCB - 138 mg/kg ds PCB - 153 mg/kg ds PCB - 180 mg/kg ds PCB - 28 mg/kg ds PCB - 52 mg/kg ds PCB - 101 mg/kg ds PCB - 118 mg/kg ds PCB - 138 mg/kg ds PCB - 153 mg/kg ds PCB - 180 mg/kg ds Sommaties som PCBs (7) mg/kg ds som PCBs (7) mg/kg ds Organochloorbestrijdingsmiddelen 2,4-DDD (o,p-DDD) mg/kg ds 4,4-DDD (p,p-DDD) mg/kg ds 2,4-DDE (o,p-DDE) mg/kg ds 4,4-DDE (p,p-DDE) mg/kg ds 2,4-DDT (o,p-DDT) mg/kg ds 4,4-DDT (p,p-DDT) mg/kg ds aldrin mg/kg ds dieldrin mg/kg ds endrin mg/kg ds telodrin mg/kg ds isodrin mg/kg ds heptachloor mg/kg ds heptachloorepoxide (cis) mg/kg ds heptachloorepoxide (trans)mg/kg ds alfa-endosulfan mg/kg
ds alfa - HCH mg/kg ds beta - HCH mg/kg ds gamma - HCH (lindaan) mg/kg ds delta - HCH mg/kg ds hexachloorbenzeen mg/kg ds endosulfansulfaat mg/kg ds hexachloorbutadieen mg/kg ds chloordaan (cis) mg/kg ds chloordaan (trans) mg/kg ds Sommaties som DDD mg/kg ds som DDE mg/kg ds som DDT mg/kg ds som drins (3) mg/kg ds som c/t heptachloorepoxidemg/kg ds som chloordaan mg/kg ds som OCBs (landbodem) mg/kg ds
AW
Legenda @ x AW(IND) x AW(WO) N.B.
T
I
190 0,6 15 40 0,15 50 1,5 35 140
555 6,8 102,5 115 18,075 290 95,75 67,5 430
920 13 190 190 36 530 190 100 720
190
2595
5000
1,5
0,02 0,02
20,75
0,51 0,51
40
1 1
0,32
0,0007
2,00035
4
0,0009 0,001 0,002 0,003
2,00045 8,5005 0,801 0,6015
4 17 1,6 1,2
0,0085
1,00425
2
17,01 1,2 0,95 2,0075 2,001 2,001
34 2,3 1,7 4 4 4
0,003
0,02 0,1 0,2 0,015 0,002 0,002 0,4
Monster 6454106 Monster 6454107 Monster 6454108 MM5, 18: 0-50, 21: 0-50, 22: 0-50, 24: 0-50, 23: 0-50 MM6, 17: 0-50, 20: 0-50, 19: 0-50, 25: 0-50 MM7, 17: 50-90, 17: 100-150, 17: 150-200, 18: 50-80, 18: 80-130, 18: 150-200 Max. Bodemindex 0,006 Max. Bodemindex 0,004 Max. Bodemindex 0,004 Toetsoordeel Overschrijding Achtergrondwaarde Toetsoordeel Voldoet aan Achtergrondwaarde Toetsoordeel Voldoet aan Achtergrondwaarde Ana.Res. Std.Res. T.Oordeel B.Index Ana.Res. Std.Res. T.Oordeel B.Index Ana.Res. Std.Res. T.Oordeel B.Index 1 21,5
10 25
86,3
86,3
@
0
80,6
80,6
@
0
76
76
@
0
130 0,44 9,3 18 0,06 25 < 1.5 29 68
150 0,58 10 22 0,07 29 < 1.0 32 81
@ -
0 0 0 0 0 0 0 0 0
150 0,38 13 20 0,27 25 < 1.5 36 80
120 0,44 10 20 0,26 25 < 1.0 29 72
@ 1.7 AW(WO) -
0 0 0 0 0,003 0 0 0 0
190 0,31 14 20 0,11 24 < 1.5 41 78
120 0,33 9 17 0,1 22 < 1.0 27 60
@ -
0 0 0 0 0 0 0 0 0
-
-
-
0
< 35
< 120
< 0.05 < 0.05 < 0.05 0,13 < 0.05 0,06 < 0.05 0,06 0,06 < 0.05
< 0.035 < 0.035 < 0.035 0,13 < 0.035 0,06 < 0.035 0,06 0,06 < 0.035
0,52
0,52
0 0
-
< 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001
< 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035
0,005
< 0.024
-
< 0.001 < 0.001 < 0.001 0,003 < 0.001 0,001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 0,002 < 0.001 < 0.001 < 0.002 < 0.001 < 0.001 < 0.001 0,001 0,004 0,002 0,002 0,001 0,001 0,019
1,4 34,1
10 25
0
< 35
< 120
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
< 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05
< 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035
0
0,35
< 0.35
0 0 0 0 0 0 0
< 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001
< 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035
0,004
0,005
< 0.024
< 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 0,015 < 0.0035 0,005 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 0,01 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0070 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0,001 0 0 0,001 0 0,001 3.3 AW(WO) 0,006 @ 0 0 @ 0 0 0 0
< 0.001 < 0.001 < 0.001 0,002 < 0.001 0,001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.002 < 0.001 < 0.001 < 0.001
< 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 0,01 < 0.0035 0,005 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0070 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035