851929 Bijlage 6.15 Projectleiderssamenvatting ontplofbare oorlogsresten
Tekst van het document
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Datum:
18 februari 2022
Kenmerk:
BB22-040-PLS-01
Aan:
Mw. S. Capitano
Van:
dhr. F.G.J. Barink
Betreft:
PLS-OO Vleumingen, Gendt, Lingewaard
Inleiding Naar aanleiding van uw verzoek van 1 februari j.l. met betrekking tot de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten1 (hierna: OO) op de projectlocatie Vleumingen te Gendt is voorliggende projectleiderssamenvatting OO opgesteld. Ter plaatse van de projectlocatie zal nieuwbouw worden gerealiseerd. Daarbij zullen verschillende bodemroerende werkzaamheden plaatsvinden. In voorliggende PLS-OO wordt nagegaan of op de beoogde projectlocatie OO uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig kunnen zijn. Hiervoor is de risicokaart OO van de gemeente Lingewaard zoals weergegeven in de gemeentelijke informatiesystemen geraadpleegd. Op basis van de door u aangeleverde gegevens is het projectgebied begrensd. In deze rapportage vindt u een weergave van de verschillende kaartlagen uit de gemeentelijke risicokaart en de geconstateerde indicaties voor de aanwezigheid van OO. Bovendien is een overzicht opgenomen van de te nemen maatregelen indien werkzaamheden plaats zullen vinden binnen de vastgestelde verdachte gebieden.
1
Sinds 1 januari 2021 is het nieuwe certificatieschema opsporen ontplofbare oorlogsresten van kracht (CS-OOO). In dit certificatieschema is de term ‘conventionele explosieven’ komen te vervallen en vervangen voor ‘ontplofbare oorlogsresten’.
1
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 1. Het projectgebied (groen omlijnd) de Vleumingen, Gendt. Bron satellietbeeld: World Imagery.
Uit de projectie van het projectgebied op de risicokaart is gebleken dat zich hier tijdens de Tweede Wereldoorlog diverse oorlogshandelingen hebben afgespeeld waarbij mogelijk OO in de bodem zijn achtergebleven. Zo is binnen het projectgebied en/of in de directe omgeving daarvan sprake van de aanwezigheid van: ☒ ☒ ☐ ☐ ☐ ☒ ☒ ☒ ☐ ☐ ☐
Schuttersput(ten) Granaatinslag(en) Bominslag(en) Raketinslag(en) Munitievondst(en) MMOD EODD melding(en) Loopgraaf/loopgraven Beschadigde bebouwing Veldgraf/veldgraven Bombardement(en) Bunker(s)
☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☒ ☐ ☐
Geschutopstelling(en) Munitieopslagplaats(en) Vernielingslading(en) Massaexplosie(s) Dumplocatie(s) Troepenbeweging(en) V-1 inslag(en) Mijnenveld(en) Vliegtuigcrash(es) Raketbeschieting(en)
Uit de luchtfotoanalyse voor de risicokaart is gebleken dat het gehele grondgebied van de gemeente Lingewaard kan worden beschouwd als zijnde getroffen door artillerie- en/of mortierbeschietingen. Zie onderstaande afbeeldingen voor een overzicht van alle in de risicokaart vastgestelde indicaties en verdachte gebieden binnen en in de directe nabijheid van het projectgebied te Gendt.
2
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 2. Alle indicaties binnen- en in de directe nabijheid van het projectgebied te Gendt. Het gehele projectgebied is getroffen door artillerie- en mortierbeschietingen. In de wijdere omgeving is er sprake van de aanwezigheid van beschadigde bebouwing en loopgraven. In het verleden zijn in deze omgeving door de EODD verschillende ruimingen uitgevoerd. Luchtfoto 15 maart 1945, luchtfotonummer 4083.
Legenda Gebied getroffen door artillerie- en mortierbeschietingen
Beschadigde bebouwing
Loopgraaf
Schuttersput
Melding EOD
Onderstaande figuur toont de op basis van bovenstaande indicaties vastgestelde verdachte gebieden.
3
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 3. De op basis van de verschillende indicaties vastgestelde verdachte gebieden. Binnen het gehele projectgebied (groen omlijnd) en in de (directe) omgeving is sprake van een verdacht gebied verschoten geschutmunitie en afwerpmunitie. Verder is in de directe nabijheid van het projectgebied sprake van een gebied verdacht op klein-kalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers. In deze figuur is tevens het reeds voor Vleumingen-West vrijgegeven terreingedeelte weergegeven. Bron satellietbeeld: World Imagery.
Legenda
Verdacht gebied verschoten geschutmunitie
Verdacht gebied KKM, hand- en geweergranaten, (munitie voor) granaatwerpers
Bodemroering
Vrijgegeven
In het verleden werden door de EODD enige ruimingen (geregistreerd in zgn. MORA’s) uitgevoerd in de nabijheid van het projectgebied in kwestie. In onderstaande tabel worden de details van deze ruimingen getoond. MORA
Locatie
Aantal Benaming
Nationaliteit
19710388
1
Brisantgranaat 8,8 cm
Duits
20
Klein-kalibermunitie, diverse Rookgranaat 25 ponder, verschoten Rookgranaat 25 ponder
Amerikaans
19901841
Vleumingenstraat, bij bouwwerkzaamheden Vleumingen 40 te Gendt/Wilgenhof 40 te Gendt T.h.v. perceel Krommedijk nr. 2 te Gendt Weiland te Elst
19883648
Nijmeegsestraat 53-54
1
Brits
19813645
Kruisstraat 16
1
Brisantgranaat 25 ponder met schokbuis No 117 Rookgranaat 25 ponder (leeg), verschoten
19912113 19912385
1 1
Brits Brits
Brits
KWS Infra, Proces-Verbaal van Oplevering CE onderzoek Vleumingen-West- Fase 1 te Gendt (kenmerk: 5200509-PvvO-01, d.d. 1 mei 2020). In 2020 heeft de firma KWS Infra een detectieonderzoek uitgevoerd voor Vleumingen-West, fase 1, te Gendt. Naar aanleiding hiervan werden onderstaande munitieartikelen aangetroffen
4
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN en geruimd. Dit onderzoek werd uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de projectleiderssamenvatting met kenmerk BB18-034 (5 juni 2018). Omschrijving
Aantal
Toestand
Nationaliteit
Brisantgranaat 3.7 inch met mechanische tijdbuis No 207/208 Rookpot 25 ponder (leeg)
3
Verschoten
Brits
1
Verschoten
Brits
Staartstuk 4.2 inch mortier, leeg
1
Verschoten
Brits
Brisantgranaat 25 ponder met schokbuis No 119
1
Verschoten
Brits
Rookgranaat 25 ponder met tijdbuis No 221
3
Leeg/verschoten
Brits
Schokbuis M48
1
Leeg/verschoten
Amerikaans
Brisantgranaat 25 ponder met No 117
2
Verschoten
Brits
Restant van springrookgranaat 75mm
1
Verschoten
Amerikaans
Mogelijk aan te treffen (sub)soorten OO Uit de voor de risicokaart geraadpleegde literatuur, archiefgegevens en luchtfotoanalyse is gebleken dat binnen het projectgebied te Gendt, als gevolg van artillerie- en mortierbeschietingen, sprake is van het mogelijk achterblijven van OO in de vorm van diverse kalibers verschoten geschutmunitie met een maximum van 155 mm (geallieerd) en 15 cm (Duits). In onderstaande tabel worden de hoofdsoorten en enkele bijbehorende typen mogelijk aan te treffen OO benoemd, gebaseerd op de geraadpleegde bronnen. Dit overzicht met subsoorten/typen OO is niet limitatief. Soort
Benaming
Toestand
Nationaliteit Penetratiediepte
Geschutmunitie
Brisantgranaat 155 mm
Verschoten
Geallieerd
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Brisantgranaat 15 cm met schokbuis (Aufschlagzunder) AZ.23
Verschoten
Duits
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Brisantgranaat 4.2 inch mortier Brisantgranaat 3.7 inch met MTB 207/208 Rookgranaat 25 ponder met tijdbuis No 221 Brisantgranaat 25 ponder met schokbuis No 119 Brisantgranaat 25 ponder met schokbuis No 117 Springrookgranaat 75mm Schokbuis M48
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Amerikaans
< 2,50m-MV
Verschoten
Amerikaans
< 2,50m-MV
Kleinkalibermunitie Handgranaten
Diverse
Onbekend
< 2,50m-MV
Onbekend
< 2,50m-MV
Geweergranaten
Diverse
Achtergelaten/ gedumpt Achtergelaten/ gedumpt Achtergelaten/ gedumpt
Onbekend
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Geschutmunitie
Geschutmunitie
Geschutmunitie
Geschutmunitie
Geschutmunitie Geschutmunitie
Diverse
5
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN Soort
Benaming
Toestand
Nationaliteit Penetratiediepte
Munitie voor granaatwerpers
Diverse
Achtergelaten/ gedumpt
Onbekend
< 2,50m-MV
Binnen de gemeente Lingewaard hebben sinds de Tweede Wereldoorlog diverse ontwikkelingen plaatsgevonden die van invloed zijn geweest op de bodem. Uit vergelijking van het historisch luchtfotomateriaal met de huidige situatie is gebleken dat binnen het projectgebied zover bekend géén ingrijpende bodemroerende werkzaamheden zijn uitgevoerd. De maaiveldhoogte ten tijde van de Tweede Wereldoorlog betrof circa 10,80m+NAP Op locaties waar na de Tweede Wereldoorlog bodemroerende werkzaamheden zijn uitgevoerd mag worden aangenomen dat (tot op zekere diepte) eventuele aanwezige OO reeds opgemerkt en verwijderd zijn.
6
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN Conclusie en (werk)advies Op basis van de beschikbare archiefgegevens, literatuur en luchtfotomateriaal kan worden gesteld dat binnen het projectgebied, in de niet-naoorlogs geroerde bodem, de volgende (sub)soorten OO kunnen zijn achtergebleven: •
•
Geschutmunitie, diverse kalibers, met een maximaal kaliber van 155mm/15 cm tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 8,30m+NAP; Klein-kalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers, tot een diepte van 2,50m-MV, oftewel 8,30m+NAP.
Daar waar de bodem niet aantoonbaan naoorlogs geroerd is, adviseert BeoBOM om voorafgaande aan de voorgenomen bodemroerende werkzaamheden een opsporingsproces, zoals bedoeld in het CS-OOO2, uit te voeren om de risico’s met betrekking tot het aantreffen van OO te minimaliseren. Ondertekening ter accordering:
De heer F.G.J. Barink Adviseur Ontplofbare Oorlogsresten
Mevrouw S. Capitano Beleidsadviseur handhaving
Bij afwezigheid van mw. S. Capitano ondertekening door mw. E. Heslenfeld-Smit
2 Certificatieschema Opsporen ontplofbare oorlogsresten (1 januari 2021).
7