851929 Bijlage 6.1 Toelichting en regels bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Tekst van het document
4.5.3
Conclusie
Het aspect 'milieuzonering' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
27
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
4.6
Externe veiligheid
4.6.1
Regelgeving
Externe veiligheid gaat over het beheersen van de risico's die ontstaan voor de omgeving bij het gebruik, de opslag en het vervoer van gevaarlijke stoffen als vuurwerk, lpg en munitie over weg, water en spoor en door buisleidingen. Het beleid rondom externe veiligheid is vastgelegd in circulaires, regelingen, AMvB's en wetten. In Nederland worden twee maten gehanteerd voor externe veiligheidsrisico's, namelijk het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Bij het plaatsgebonden risico (PR) gaat het om de kans per jaar dat een denkbeeldig persoon overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen als deze persoon zich onafgebroken en onbeschermd in de nabijheid van een risicovolle inrichting of transportas bevindt. Het plaatsgebonden risico wordt weergegeven als een contour rondom de risicovolle inrichting of de transportas. Het groepsrisico (GR) is de cumulatieve kans dat een (werkelijk) aanwezige groep van 10, 100 of 1.000 personen overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het groepsrisico moet verantwoord worden voor het gebied waarbinnen zich de gevolgen van een incident met gevaarlijke stoffen voordoen. Dit is de zogenaamde 1 %-letaliteitsgrens; de afstand vanaf een risicobedrijf waarop nog slechts 1 % van de blootgestelde mensen in de omgeving overlijdt bij een ongeval op het risicobedrijf (invloedsgebied).
Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) legt veiligheidsnormen op aan bedrijven die een risico vormen voor personen buiten het bedrijfsterrein, bijvoorbeeld rondom chemische fabrieken, LPG-tankstations en spoorwegemplacementen waar goederentreinen met gevaarlijke stoffen rangeren. Het besluit is op 27 oktober 2004 in werking getreden. Op 1 januari 2011 is het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) in werking getreden. Daarin wordt geregeld hoe een gemeente moet omgaan met risico's langs relevante buisleidingen. De hogedruk gasleidingen van Gasunie zijn het meest relevant. Op 1 april 2015 is de regeling 'Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen' in werking getreden. Het Basisnet verhoogt de veiligheid van mensen die wonen of werken in de buurt van rijksinfrastructuur (auto-, spoor- en vaarwegen) waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd.
4.6.2
Onderzoek
Uit de risicokaart blijkt dat in de directe omgeving van het plangebied de volgende relevante risicobronnen aanwezig zijn: 1. Transport van gevaarlijke stoffen over de toekomstige A15 (tracé Ressen - Oudbroeken); 2. Transport van gevaarlijke stoffen over de Betuweroute.
28
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Uitsnede risicokaart met globale begrenzing plangebied (blauwe omkadering), de toekomstige A-15 en de Betuweroute vallen buiten deze kaartuitsnede en zijn op grotere afstand in noordelijke richting gelegen. Plaatsgebonden risico Het voorliggende plangebied ligt buiten de plaatsgebonden risicocontour 10-6 van een Bevi inrichting, transportroute en hogedruk aardgastransportleiding. Dit vormt dan ook geen belemmering voor de realisatie van het plan. Groepsrisico Het plangebied bevindt zich in het invloedgebied van de toekomstige snelweg A15 en de Betuweroute. Daarmee hebben wijzigingen in het plangebied mogelijk invloed op de hoogte van het groepsrisico. Doordat de afstand tussen het plan en de snelweg A15 en de Betuweroute groter is dan 200 m, heeft de wetgever aangegeven dat het groepsrisico alleen beperkt verantwoord hoeft te worden. Beperkte verantwoording groepsrisico Het plan ligt in het invloedsgebied groepsrisico van de Betuweroute en de toekomstige snelweg A15. Conform vigerende wetgeving moet de gemeente hierdoor het groepsrisico verantwoorden. Meer specifiek gaat om de wettelijke verplichting op grond van Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) artikel 7 en 9 vanwege het vervoer van gevaarlijke stoffen over de Betuweroute en de snelweg A15. De gemeente heeft bij het invullen van de verantwoordingsplicht een grote mate van beoordelingsvrijheid.
Ten aanzien van de aspecten bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid heeft de veiligheidsregio adviesrecht. Bij het invullen van de verantwoordingsplicht is gebruik gemaakt van het advies van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) op 8 mei 2019 (kenmerk: 190508-0033), dat eerder is uitgebracht voor fase 1 van Vleumingen-West. Omdat het plangebied op vrijwel dezelfde afstand ligt tot de toekomstige A15 en de Betuweroute, kan dit advies ook voor onderhavig plangebied gebruikt worden. De tekst uit het advies is hieronder integraal overgenomen:
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
29
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
A. Bestrijdbaarheid Bij een calamiteit zal de brandweer zich inzetten om de effecten ten gevolge van het incident te beperken. Deze inzet zal voornamelijk plaatsvinden dicht bij de bron. De mate van bestrijdbaarheid wordt vooral bepaald door de veiligheidsvoorzieningen en het aantal aanwezigen dicht bij de risicobron. De mogelijkheden voor bestrijdbaarheid worden daarom niet verder in beschouwing genomen. De VGGM ziet ook geen aanleiding om aanvullend te adviseren over bestrijdbaarheid. B. Zelfredzaamheid Met de term 'zelfredzaamheid' wordt bedoeld: Het vermogen om jezelf en/of anderen in veiligheid te brengen bij (een dreiging van) een gevaarlijke situatie. Bij het bepalen van de mate van zelfredzaamheid spelen onder andere de fysieke gesteldheid en zelfstandigheid van de aanwezigen, de alarmeringsmogelijkheden en vluchtmogelijkheden een rol. Het advies van Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden geeft het volgende aan: Het plan leidt tot een toename van het aantal aanwezigen personen. Het ligt in de verwachting dat de aanwezige personen zichzelf in veiligheid kunnen brengen, mits geïnformeerd en tijdig gewaarschuwd. Het plangebied ligt binnen de effectafstand van het relevante scenario toxische wolk. Bij een calamiteit is het belangrijk dat de aanwezigen in het plangebied worden geïnformeerd hoe te handelen bij een incident.
Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde waarschuwings- en alarmeringspalen (WAS palen) en NL-Alert. De VGGM ziet geen aanleiding om aanvullend te adviseren over zelfredzaamheid.
4.6.3
Conclusie
Ten aanzien van het groepsrisico ligt het plan in het invloedsgebied van de Betuweroute en de toekomstige snelweg A15. Op basis van de verantwoording groepsrisico kan worden geconcludeerd dat het ruimtelijke initiatief geen significant effect heeft op het groepsrisico en op de mogelijkheden voor de bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid. Het aspect 'externe veiligheid' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
4.7
Waterhuishouding
4.7.1
Regelgeving
Nationaal beleid Het Nationaal Waterplan 2022 - 2027 beschrijft de hoofdlijnen van het nationale waterbeleid tot 2027, met een vooruitblik richting 2050. Het Rijk speelt proactief in op de verwachte klimaatveranderingen op lange termijn, om overstromingen te voorkomen. Binnen de planperiode gaan realistische maatregelen in uitvoering die een antwoord bieden op de opgaven voor de korte termijn en voldoende mogelijkheden openlaten om op langere termijn verdere stappen te zetten. Om een duurzaam en klimaatbestendig watersysteem te bereiken moet het water meer bepalend zijn bij de besluitvorming over grote ruimtelijke opgaven dan voorheen. De mate van bepalendheid wordt afhankelijk gesteld van, onder meer, de omvang en de aard van de ingrepen, bestaande functies, nieuwe andere ruimteclaims en de bodemgesteldheid van een gebied. Beleid waterbeheerder Het Waterbeheerprogramma 2022 - 2027 'Versterken, verbinden, vergroenen' beschrijft wat Waterschap Rivierenland in de planperiode 2022 - 2027 wil bereiken, met wie, hoe men dat wil gaan doen en waarom. In het waterbeheerprogramma zijn voor het waterbeheer de kaders gegeven en de opgaven gedefinieerd.
De visie van Waterschap Rivierenland is vertaald in 8 hoofdthema's: beschermen tegen overstromingen; water eerlijk verdelen; voorbereiden op extreem weer; streven naar schoon water van een goede biologische kwaliteit; bijdragen aan een fijne leefomgeving voor mens en natuur; kwaliteitsverbetering zwemwater; toewerken naar klimaat- en energieneutraliteit; toewerken naar circulariteit.
30
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Verder beschikt waterschap Rivierenland over een verordening: Keur Waterschap Rivierenland 2014. Hierin staan de geboden en verboden voor de manier van inrichten, gebruik en onderhoud van waterkeringen, oppervlaktewaterlichamen, bergingsgebieden, ondersteunende kunstwerken en grondwater. Van alle verboden werken en/of werkzaamheden die niet voldoen aan de criteria van de algemene regels, kan een vergunning worden aangevraagd. Compensatie verhard oppervlak – Waterschap Rivierenland Het is zonder vergunning van het waterschap verboden om water, afkomstig van een uitbreiding van verhard oppervlak, te lozen op watergangen. Wanneer nog niet eerder gebruik is gemaakt van een vrijstelling van 500 m², mag dit door particulieren gebruikt worden. Wanneer sprake is van nieuwe lozingen vanaf verhard oppervlak dan mag dit geen nadelig effect hebben op het ontvangende watersysteem. Hier wordt in ieder geval aan voldaan wanneer er niet meer dan het plaatselijk geldende landelijke afvoer vanuit het plangebied geloosd wordt. Daarnaast worden eisen gesteld aan de te realiseren waterberging. Hierbij geldt: Bij berging in oppervlaktewater moet een T=10+10% (vuistregel 436 m³/ha) geborgen kunnen worden met een maximale peilstijging van 0,3 m.
Bij een T=100+10% mag het waterpeil tot de insteek stijgen; Bij berging in een alternatieve voorziening moet een T=100+10% (vuistregel 664 m³/ha) in de voorziening geborgen worden. Overige uitgangspunten – Waterschap Rivierenland Gedempt oppervlaktewater moet 1 op 1 teruggebracht worden; A-watergangen: 1. Taluds: niet steiler van 1:2; 2. Bodembreedte: minimaal 0,7 m; 3. Bodemhoogte: 1,0 m beneden zomerpeil/ streefpeil; 4. Breedte beschermingszone (vanaf insteek): minimaal 4,0 m; 5. Breedte schouwstrook bij eenzijdig onderhoud: minimaal 1,5 m; 6. Minimale diameter duiker: a. Waterlijn niet breder van 4,0 m op zomerpeil: ø 800 mm; b. Waterlijn breder van 4,0 m op zomerpeil: ø 1.000 mm. B-watergangen: 1. Taluds: niet steiler van 1:1,5; 2. Bodembreedte: minimaal 0,5 m; 3. Bodemhoogte: 0,50 m beneden zomerpeil/ streefpeil; 4. Breedte beschermingszone (vanaf insteek aan beide zijden): minimaal 1,0 m; 5. Minimale diameter duiker (in stedelijk gebied): ø 800 mm; C-watergangen: 1.
Minimale diameter duiker: ø 500 mm; Bij eenzijdig onderhoud van een watergang, maximale bovenbreedte (van insteek tot insteek): 8,0 m; Bij tweezijdig onderhoud van een watergang, maximale bovenbreedte (van insteek tot insteek): 16,0 m; Bij een bovenbreedte van een watergang (van insteek tot insteek) breder dan 16,0 m is varend onderhoud noodzakelijk; Binnen de beschermingszone langs watergangen mogen geen obstakels worden geplaatst. Beleid gemeente Compensatie verhard oppervlak – Gemeente Lingewaard In het gemeentelijk watertakenplan Lingewaard 2023 - 2027 (GWP) zijn volgende eisen gesteld voor nieuwbouwlocaties: Het afval- en hemelwater blijven gescheiden; In het ontwerp moet al rekening gehouden worden met een duurzame ontwatering, dit om problemen in de toekomst te voorkomen. De gemeente volgt het waterschap betreft de compensaties voor toenemend verhard oppervlak.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
31
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Voor de ontwateringsdiepte ten opzichte van de GHG heeft de gemeente de onderstaande minimale wensen: Wegen: 0,7 m -wegpeil; Nieuwbouw: 1,0 m -vloerpeil; Groen: 0,5 m -maaiveld. Hierbij geldt dat het vloerpeil 0,3 m boven het hoogste wegpeil gelegen moet zijn. Met de onderstaande voorkeursvolgorde streeft de gemeente na om grondwateroverlast bij nieuwbouw te voorkomen: 1. Ophogen van het maaiveld. 2. Aanleggen van extra oppervlaktewater. 3. Treffen van bodemkundige maatregelen. 4. Treffen van grondwatertechnische maatregelen. 5. Bouwtechnische maatregelen. 4.7.2
Onderzoek
Er is een uitgebreide watertoets uitgevoerd voor de beoogde woningbouwontwikkeling. De rapportage van deze toets is als bijlage 6 bij de toelichting gevoegd. Bestaande situatie In de huidige situatie is binnen het nieuwe woongebied (= bestemming 'Woongebied) één gebouw aanwezig. De bebouwing wordt ten behoeve van de ontwikkeling verwijderd. In de huidige situatie is circa 480 m² verhard oppervlak aanwezig. Aan de westzijde van het plangebied is een A-watergang gelegen en in het midden van het plangebied een C-watergang.
Wateropgave Toename verhard oppervlak Om de huidige afvoersituatie ter plaatse van het plangebied niet te verslechteren wordt voor het toenemend verhard oppervlak watercompensatie gerealiseerd. Waterberging wordt gerealiseerd door het realiseren van wadi’s en mogelijk waterbergende fundering. Vanuit de gemeente Lingewaard en het waterschap Rivierenland geldt dat 66,4 mm/m² toenemend verhard oppervlak geborgen moet worden binnen het plangebied. Met een toename van 23.485 m² verhard oppervlak (voor de berekening zie paragraaf 2.2 van de watertoets in bijlage 6) binnen het plangebied moet de onderstaande berging gerealiseerd worden: Waterschap Rivierenland: 23.485 m² x 66,4 mm = 1.559 m³; Gemeente Lingewaard: 23.485 m² x 66,4 mm = 1.559 m³. Op basis van de bergingseisen moet 1.559 m³ berging binnen het plangebied gerealiseerd worden. Dempen C-watergang In het midden van het plangebied ligt een C-watergang. Ten behoeve van de ontwikkeling wordt deze C-watergang gedempt. Vanuit het waterschap geldt dat te dempen oppervlaktewater 1:1 teruggebracht moet worden. De C-watergang heeft een lengte van 175 m en ter hoogte van de waterspiegel een gemiddelde breedte van 1,5 m. Daarom moet circa 260 m² (175 m x 1,5 m) oppervlaktewater gerealiseerd worden.
Waterbergende voorzieningen Toename verhard oppervlak In het ontwerp is verspreid over het plangebied ruimte gereserveerd voor groen, op deze locatie worden wadi’s gerealiseerd. Hierbij wordt rekening gehouden met respectievelijk 1 m en 2 m tussen
32
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
de insteek van de wadi tot de openbare verharding en de percelen. De vormgeving is overgenomen vanuit het concept inrichtingsplan van Buro Waalburg d.d. 13 november 2023 (deels opgenomen in bijlage C van de watertoets). In navolgende tabel is per diepte van de wadi’s de beschikbare waterberging weergegeven. Uit de tabel blijkt dat de beschikbare waterberging (1.701 m³) van wadi’s ruim voldoende is. In de berekening is het uitgangspunt dat de diepere delen tot 0,5 m-mv gevuld zijn en niet gebruikt worden voor waterberging. De maximale ruimte voor de wadi’s is weergeven op navolgende afbeelding:
Binnen de wadi’s worden dieptes gerealiseerd. Door de onderkant van de dieptes af te dichten met een niet waterdoorlatende laag wordt in deze dieptes het water langer vastgehouden en ontstaan er regenwaterbuffervijvers. De vijvers worden gerealiseerd ten behoeve van de biodiversiteit.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
33
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Het voornemen is om ter plaatse van de ondiepe gedeeltes van de wadi’s (van 0,3 m -mv) wandelpaden aan te leggen. Tussen de 0,5 en 0,3 m -mv bieden de wadi’s 405 m³ berging (zie navolgende tabel). Dit komt overeen met een neerslag hoeveelheid van 17 mm (405 m³/ 23.485 m²). Een neerslaggebeurtenis van 17 mm /uur is vergelijkbaar met de ontwerpbuien Bui05 en Bui06 van stichting Rioned. Deze ontwerpbuien hebben een herhalingstijd van eens per jaar. Daarom is de verwachting dat de voetpaden gemiddelde eens per jaar onder water staan.
De watergang ten westen van het plangebied wordt in verband met de wenselijke verbreding vanuit het waterschap en het dempen van de C-watergang al optimaal verbreedt. Daarom kan hier geen extra waterberging worden gerealiseerd. Naast de wadi’s is binnen het plangebied ook de ruimte om waterberging onder de parkeerkoffers te realiseren. Onder de parkeerkoffers kan in plaats van reguliere fundering waterbergende fundering worden toegepast. Waterbergende fundering kenmerkt zich door een hogere porositeit (40 %). Met een totaal oppervlak van 1.030 m² (ruimtebeslag is weergeven op voorgaande afbeelding) en een dikte van 0,5 m is de beschikbare waterberging circa 205 m³. Uit bovenstaande blijkt dat binnen het plangebied ruimte is voor 1.906 m³ (1.701 m³ + 205 m³) waterberging dit betreft een overschot van 347 m³ ten opzichte van de waterbergingseis (1.559 m³) vanuit de gemeente en het waterschap. In een later stadium kan de uiteindelijk vormgeving van de wadi’s nog veranderen. Indien de beschikbare berging in de wadi’s in een latere ontwerpfase minder wordt, kan het tekort worden gecompenseerd door het realiseren van een waterbergende fundering onder (een deel van) de parkeerkoffers.
Dempen C-watergang Het dempen van de C-watergang wordt gecompenseerd door langs de A-watergang een natuurvriendelijke oever te realiseren De A-watergang wordt al in verband met het verbeteren van de doorstroming verbreed tot een breedte van 6,5 m ter hoogte van de insteek. De waterbreedte van de A-watergang neemt met de natuurvriendelijke oever met circa 1,5 m toe. De maximale breedte van de A-watergang ter hoogte van de insteek wordt hiermee 8 m. Met een maximum breedte van 8 m ter hoogte van de insteek is de watergang vanaf de Kruisstraat rijdend onderhoudbaar. Op navolgende afbeelding is een dwarsdoorsnede van de toekomstige situatie weergegeven:
34
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Toekomstig dwarsprofiel A-watergang parallel aan de Kruisstraat Wijze van afwatering Binnen het plangebied wordt hemelwater dat op de daken valt oppervlakkig aan de erfgrens aangeboden. Dit water, en het hemelwater dat afkomstig van de overige verharde oppervlakken, stroomt waar mogelijk oppervlakkig via goten richting de wadi’s. Uitgezonderd hiervan zijn de kavels van de westelijke woningen, de noordwestelijke hoek van het plangebied en de parkeerplaats centraal in het plangebied. De kavels in het westen wateren af richting de verbrede watergang aan de westzijde van het plangebied. Hiervoor is al akkoord vanuit het waterschap. In verband met de afstand (circa 80 m) vanuit de noordwestelijke hoek en vanaf de centraal gelegen parkeerplaats tot een wadi moet het hemelwater hiervan verzameld worden via een HWA-stelsel. Op navolgende afbeelding en vergroot in bijlage B van de watertoets zijn globaal de oppervlakkige en ondergrondse stromingen weergegeven:
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
35
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Wanneer in de wadi’s het water stijgt tot 0,1 m-mv stort het water vanuit de wadi’s over elkaar over. Als in alle wadi’s het waterpeil tot 0,1 m-mv gestegen is stort het water over richting de watergang ten noorden van het plangebied. In verband met de beperkte doorlatendheid van de grond is het aanbevolen om onder de wadi’s bodemverbetering toe te passen. Daarbij is ten behoeve van de afwatering drainage onder de wadi’s nodig. De drainage watert af richting de watergang ten noorden van het plangebied. De globale ligging van de drainage is op voorgaande afbeelding weergegeven. Het instelpeil van de drainage moet hoger of gelijk zijn aan de GHG/RHG. Deze moet nader onderzocht worden. Wens van de gemeente is om bij de instroompunten van het hemelwater in de wadi een kleine verlaging te realiseren zodat eventuele verontreinigingen lokaal verzameld worden en zich niet verspreiden door de wadi. Dit is met name van toepassing als de wadi’s ook ingericht worden als speelplaats.
36
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Meekoppelkansen in het plangebied Om binnen het plangebied kansen te benutten op het gebied van verkoeling en biodiversiteit adviseren wij de volgende meekoppelkansen te benutten: Biodiverse beplanting in en rond de wadi’s en watergang, voor een verweving van “groen” en “blauw” in het plangebied; Realiseren schaduw door aanplanten bomen of heesters of toepassing van schaduwdoeken; Realiseren schaduw ter plaatse van verblijfsplaatsen voor verkoeling middels bomen in de verharding, tussen parkeervakken, etc.; Overige randvoorwaarden Om vervuiling van het hemelwater te beperken, wordt geadviseerd het gebruik van uitlogende bouwmaterialen te voorkomen conform beleid gemeente en waterschap. Vuilwater Op basis van de realisatie van 127 woningen en een appartementencomplex met 63 appartementen, een bezetting van 2,5 per woning en een afvoer van 120 liter per persoon per dag, is de toevoer op de droogweerafvoer (dwa) 38,1 m³ per dag of 0,44 l/s. Grondwater Het aanlegpeil van woningen wordt bepaald op basis van de omliggende verharding en de ligging ten opzichte van het grondwater. Met een representatief hoogste grondwaterstand (RHG) ingeschat op circa NAP +9,4 m wordt bij een toekomstig bouwpeil van minimaal NAP +10,4 m (huidige maaiveld) ruim voldaan aan de ontwateringseisen. Ook voor de overige terreinen als de rijbaan en groenstroken is voldoende ontwatering voorzien.
Met de toekomstige situatie is de verwachting dat de ontwikkeling niet voor een verandering van de grondwaterstand gaat zorgen. Er wordt dus grondwaterneutraal gebouwd. Oppervlaktewater Het plan veroorzaakt, door de voorziene compenserende maatregelen, geen nadelige gevolgen voor of door het oppervlaktewatersysteem vanwege in de omgeving. Waterveiligheid Het plan ligt niet binnen de kern- of beschermingszone van een waterkering. Wel ligt binnen het plangebied de beschermingszone van de A-watergang aan de westzijde van het plangebied. De beschermingszone is een zone van 4,0 m waarbinnen ge- en verboden gelden. Deze zijn beschreven in de Keur van het waterschap. Binnen het plan is het voornemen om ter plaatse van de beschermingszone van de A-watergang een groenzone te realiseren.
4.7.3
Conclusie
Het aspect 'waterhuishouding' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
4.8
Ecologie
4.8.1
Regelgeving
Soortenbescherming Voor ruimtelijke ingrepen die resulteren in overtreding van één of meer artikelen van de Wnb moet ontheffing worden aangevraagd. Voor een aantal soorten geldt daarenboven het beschermingsregime van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Voor werkzaamheden die uit een bestemmingsplan voortvloeien moet voor de start van die werkzaamheden ontheffing worden aangevraagd indien beschermde soorten voorkomen. Bij de vaststelling van het plan moet duidelijk zijn of en in hoeverre een ontheffing kan worden verkregen.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
37
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Voor alle in de wet genoemde diersoorten (inclusief vogels) geldt dat het verboden is individuen van deze soorten (opzettelijk) te doden of te vangen. Bovendien is het verboden nesten (en eieren) en (vaste) voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen dan wel weg te nemen. Voor de in de wet genoemde plantensoorten geldt dat het verboden is exemplaren in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. In de Wnb worden drie beschermingsregimes onderscheiden voor beschermde soorten. Voor de eerste twee regimes gelden aanvullende verbodsbepalingen. 1. Het beschermingsregime Vogelrichtlijn (Vrl), dat van toepassing is op van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vrl. Met betrekking tot deze vogelsoorten geldt dat het - aanvullend aan de bovengenoemde verbodsbepalingen - verboden is vogels opzettelijk te storen, behalve als de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Ruimtelijke inrichting of ontwikkeling en dwingende redenen van groot openbaar belang zijn geen reden om ontheffing te verlenen. Ontheffing is uitsluitend toegestaan op basis van de ontheffingsgronden die in de Vrl zijn genoemd.
Overigens is het, indien geen ontheffing nodig is, volgens de huidige interpretatie van de wet wel verplicht rekening te houden met het broedseizoen van vogels. Voor sommige vogelsoorten met vaste verblijfplaatsen geldt dat deze vaste verblijfplaatsen en het essentiële leefgebied jaarrond beschermd zijn. 2. Het beschermingsregime Habitatrichtlijn (Hrl), dat van toepassing is op soorten van bijlage IV bij de Hrl, bijlage I en II bij het Verdrag van Bern en bijlage I bij het Verdrag van Bonn. Met betrekking tot deze soorten is het - aanvullend aan de bovengenoemde verbodsbepalingen verboden dieren opzettelijk te verstoren. Ontheffing wordt voor ruimtelijke inrichting of ontwikkeling alleen verleend indien: a. er geen andere bevredigende oplossing is, en b. geen afbreuk wordt gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van de soort, en c. sprake is van één van de volgende (bij ruimtelijke ontwikkeling relevante) belangen: de bescherming van wilde flora en fauna of natuurlijke habitats, of de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en voor het milieu wezenlijk gunstige effecten. 3. Het beschermingsregime Andere Soorten, dat van toepassing is op soorten van de bijlage behorende bij artikel 3.10 van de Wnb. Ontheffing is alleen mogelijk indien: a.
er geen andere bevredigende oplossing is, en b. indien geen afbreuk wordt gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van de soort. Er is echter geen ontheffing nodig indien gewerkt wordt volgens een geldige gedragscode die van toepassing is op de betreffende soort(en). Vaak is daarnaast ecologische begeleiding en een ecologisch werkprotocol nodig bij de uitvoering van werkzaamheden. De provincies kunnen voor het beschermingsregime Andere Soorten een algemene vrijstelling verlenen voor onder meer ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden. In de gemeente Lingewaard is de provincie Gelderland het bevoegd gezag voor de Wnb. Indien nesten, (vaste) voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van soorten niet (kunnen) worden ontzien, is ontheffing noodzakelijk. Ontheffing is niet benodigd indien de functionaliteit van de nesten, (vaste) voortplantingsplaatsen of rustplaatsen gegarandeerd wordt (het beschadigen en vernielen wordt voorkomen door maatregelen of er zijn voldoende alternatieven). Ten slotte is altijd de algemene zorgplicht van toepassing, die inhoudt dat een ieder voldoende zorg in acht neemt voor alle inheemse dieren en planten en hun directe leefomgeving (artikel 1.11 van de Wnb). Concreet betekent dit dat bij ruimtelijke ontwikkeling gezorgd moet worden dat dieren niet gedood worden en dat planten verplant worden.
Ook moet gelet worden op bijvoorbeeld de voortplantingsperiode van amfibieën en de zoogperiode van zoogdieren. Gebiedsbescherming De Wnb ziet op de bescherming van Natura 2000-gebieden (Vrl- en Hrl-gebieden). Voor ieder Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelstellingen opgesteld voor één of meerdere soorten en/of habitats. Voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de Natura 2000-gebieden en tevens voor ontwikkelingen daarbuiten die van invloed kunnen zijn (door 'externe werking') op die beschermde natuurgebieden, gelden (strenge) restricties. Voor activiteiten of projecten die schadelijk zijn voor de beschermde natuur geldt een vergunningplicht. Middels een 'habitattoets' moet worden onderzocht of een activiteit (significante) negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen voor Natura 2000gebieden veroorzaakt. De uitkomsten van de habitattoets moeten worden beoordeeld door het
38
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
bevoegd gezag. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden (de voormalige Ecologische Hoofdstructuur / EHS). Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. Het doel van het NNN is de instandhouding en ontwikkeling van natuurgebieden om daarmee een groot aantal soorten en ecosystemen te laten voortbestaan. Sinds 2014 zijn de provincies het eerste verantwoordelijke bevoegde gezag voor het NNN (daarvoor was dat de rijksoverheid). De provincies hebben in een verordening regelgeving vastgelegd ten aanzien van het NNN.
4.8.2
Onderzoek
Soortenbescherming Er is een quickscan Wet natuurbescherming uitgevoerd in het plangebied. De rapportage van dit onderzoek is als bijlage 7 bij de toelichting gevoegd.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
39
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Op basis van onderhavige quickscan Wet natuurbescherming moet voor de uitvoering van de werkzaamheden middels aanvullend ecologisch onderzoek duidelijkheid worden verkregen omtrent de aan- of afwezigheid van een verblijfplaats en/of functie van de onderzoekslocatie voor steenuil, vleermuizen, kleine marterachtigen, steenmarter en amfibieën (alpenwatersalamander en kamsalamander). Om daarnaast vast te kunnen stellen of er eekhoornnesten, nesten van roofvogels, ransuil en roek en/of potentiële verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen op de onderzoekslocatie aanwezig zijn, is een nadere inspectie in de winterperiode/bladloze periode noodzakelijk. Bij aantreffen van een potentieel nest en/of verblijfplaatsplaats van eekhoorn, roofvogels, ransuil, roek en boombewonende vleermuizen is een nader onderzoek benodigd. Ten aanzien van de das is een nadere inspectie van het gebied ten noorden en westen van de onderzoekslocatie benodigd om vast te kunnen stellen of de voorgenomen werkzaamheden negatieve effecten kunnen hebben. Mochten hierbij vaste rust- en/of voortplantingsplaatsen, loop- of eetsporen, latrines en/of wissels van de das aangetroffen worden, is aanvullend ecologisch onderzoek benodigd om de functie van de onderzoekslocatie voor de das vast te stellen.
Gelet op de woonboerderij, de meest oostelijk gelegen schuur en de bomenlaan aan de Nijmeegsestraat, zijn bij de bouwfase en eindfase, overtredingen van de Wet natuurbescherming te vermijden als mogelijke verblijfplaatsen en vliegroutes functioneel en behouden blijven. Additionele (bouw)verlichting richting bovengenoemde elementen moet worden voorkomen. Indien verstoring door een toename van verlichting dreigt, zal een verlichtingsplan in samenwerking met een ter zake deskundige worden opgesteld om verstoring door verlichting te voorkomen. Overtreding ten aanzien van algemene broedvogels kunnen worden voorkomen door de sloop van de meest noordelijk gelegen schuur en verwijdering van het groen buiten het broedseizoen uit te voeren. Indien de bovengenoemde werkzaamheden in het broedseizoen plaatsvinden, moet voorafgaand aan de start van de werkzaamheden een broedvogelinspectie uitgevoerd worden. Het wordt geadviseerd om materiaalopslag en snoeiafval te verwijderen buiten het broedseizoen van vogels. Voor beschermde soorten behorende tot de overige soortgroepen zijn overtredingen ten aanzien van de Wet natuurbescherming wegens het ontbreken van geschikt habitat, het ontbreken van sporen en/of vanwege een vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkeling niet aan de orde.
Wel moet rekening gehouden worden met de algemene zorgplicht ten aanzien van algemene grondgebonden zoogdieren en amfibieënsoorten. Nader ecologisch onderzoek Vanwege de uitkomsten van de ecologische quickscan is een nader ecologisch onderzoek uitgevoerd in het plangebied. De rapportage van dit onderzoek is als bijlage 8 bij de toelichting gevoegd. In het onderzoek is gekeken naar de betekenis van het plangebied voor vleermuizen, marterachtigen (inclusief steenmarter), das, alpenwatersalamander, kamsalamander, roofvogels en eekhoorn onderzocht. Voor steenuil is een ander nader onderzoek uitgevoerd (zie hierna en in bijlage 9). Voor de voorgenomen sloopwerkzaamheden van een oude schuur is een ontheffing Wet natuurbescherming nodig voor het vernielen en beschadigen van verblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis.
40
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Nader ecologisch onderzoek steenuil Bij het hiervoor uitgevoerde nader onderzoek werden ook enkele steenuilen gehoord en op basis van de beschikbare informatie kon geen uitsluitsel worden gegeven over de betekenis van het plangebied als essentieel foerageergebied. Om uitsluitsel te kunnen geven over de betekenis van het plangebied voor steenuil is daarom in 2023 een aanvullend nader onderzoek uitgevoerd. De rapportage van dit onderzoek is als bijlage 9 bij de toelichting gevoegd. In het plangebied zijn op basis van het aanvullende onderzoek geen essentiële functies aangetroffen voor steenuil en ook niet voor ransuil en bosuil (die ook in de omgeving zijn waargenomen). Door de voorgenomen herinrichting vindt er geen overtreding plaats van de Wet natuurbescherming, mits er wordt voldaan aan de voorwaarden: Het verstoren en vernietigen van vogelnesten die in gebruik zijn moet voorkomen worden om overtreding van verbodsbepalingen te voorkomen. Dit kan door het rooien van beplanting en (voorbereidende) (bouw)werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren. Voor het broedseizoen wordt in het kader van de Wnb geen standaard periode gehanteerd. De lengte en de aanvang van het broedseizoen verschilt per soort. Globaal moet voor het broedseizoen rekening gehouden worden met de periode half maart tot half augustus.
Voor alle soorten geldt dat verstoring hiervan zoveel mogelijk moet worden voorkomen in het kader van de Zorgplicht. Indien tijdens de werkzaamheden grondgebonden zoogdieren of amfibieën of verblijfplaatsen van deze dieren worden aangetroffen, worden maatregelen genomen om te zorgen dat deze dieren niet worden gedood. Er moet zoveel mogelijk één kant opgewerkt worden om het wegvluchten van individuen te faciliteren. Aangetroffen, maar niet spontaan wegvluchtende dieren – zoals bijv. een opgerolde egel in een bladhoop of passieve amfibieën – dienen zorgvuldig verplaatst te worden naar het meest dichtstbijzijnde geschikte habitat voor deze soort buiten de ingreepzone. Ontheffingsaanvraag In de te slopen schuur aan de Nijmeegsestraat 48 zijn 3 zomerverblijfplaatsen aangetroffen van de gewone dwergvleermuis. Door de sloop van de schuur gaan deze zomerverblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis verloren en is er een risico dat er vleermuizen gedood worden. Het vernielen van verblijfplaatsen en het doden van deze dieren is verboden op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb). Het activiteitenplan (zie bijlage 10) dient als onderbouwing van de Wnb-ontheffingsaanvraag voor gewone dwergvleermuis voor de sloop van de schuur.
Met de in dit activiteitenplan beschreven aanpak en maatregelen wordt invulling gegeven aan de zorgplicht en wordt gewaarborgd dat de voorgenomen ingreep wordt uitgevoerd met het minste risico op negatieve effecten op (beschermde) soorten. Gebiedsbescherming Externe effecten op het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied kunnen niet op voorhand uitgesloten worden. Met betrekking tot Natura 2000-gebieden wordt geadviseerd om voorafgaand aan de werkzaamheden een stikstofdepositieonderzoek uit te voeren. Ten aanzien van het Natuurnetwerk Nederland en beschermde houtopstanden worden geen bezwaren voorzien in de uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden op de onderzoekslocaties. Er is daarom een stikstofdepositieonderzoek uitgevoerd voor zowel de aanleg- als de gebruiksfase. De rapportage van dit onderzoek is als bijlage 11 bij de toelichting gevoegd. Uit het onderzoek blijkt dat met het toepassen van intern salderen er door stikstofdepositie geen negatief effect optreedt in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb) beschermde Natura 2000gebieden. Een vergunning van de Wnb is in het kader van de stikstofdepositie dan ook niet nodig.
4.8.3
Conclusie
Het aspect 'ecologie' vormt, na verlening van de ontheffing Wnb voor de gewone dwergvleermuis, geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan. Gezien het onderzoek en het opgestelde activiteitenplan is er geen reden om aan te nemen dat de ontheffing niet verkregen zou kunnen worden.
4.9
Archeologie & cultuurhistorie
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
41
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
4.9.1
Regelgeving
Erfgoedwet De Monumentenwet 1988 is op 1 juli 2016 overgegaan in de Erfgoedwet. De Erfgoedwet bundelt de bestaande wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland. Bovendien zijn aan de Erfgoedwet een aantal nieuwe bepalingen toegevoegd. Het beschermingsniveau zoals deze in de oude wetten en regelingen golden, blijft gehandhaafd. Het behoud en beheer van het Nederlandse erfgoed was geregeld in zes verschillende wetten en een regeling. Waarin roerend, onroerend en archeologisch erfgoed allemaal hun eigen specifieke definities, procedures en beschermingsmaatregelen hadden. In de Erfgoedwet is vastgelegd hoe met ons erfgoed wordt omgegaan, wie welke verantwoordelijkheden daarbij heeft en hoe het toezicht daarop wordt uitgeoefend. Overbodige regels zijn geschrapt en de verantwoordelijkheid voor de bescherming van het cultureel erfgoed ligt waar mogelijk bij het erfgoedveld zelf. Onderdelen van de Monumentenwet die de fysieke leefomgeving betreffen, worden overgeheveld naar de Omgevingswet die naar verwachting in 2024 van kracht wordt. Voor deze onderdelen is een overgangsregeling in de Erfgoedwet opgenomen voor de tussenliggende periode. Het gaat daarbij om de volgende zaken: Vergunningen tot wijziging, sloop of verwijdering van rijksmonumenten. Verordeningen, bestemmingsplannen, vergunningen en ontheffingen op het gebied van archeologie.
Bescherming van stads- en dorpsgezichten. Archeologische beleidsadvieskaart gemeente Lingewaard Volgens de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Lingewaard ligt het plangebied in een gebied met een middelhoge tot hoge archeologische verwachting.
4.9.2
Onderzoek
Archeologie Op basis van de archeologische beleidsadvieskaart is archeologisch onderzoek noodzakelijk. In 2009 en 2018 is daarom het plangebied door middel van een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek onderzocht, gevolgd door een karterend booronderzoek. Op basis van dit onderzoek zijn in het hele gebied omgeven door de straten Vleumingen, Nijmeegsestraat en Kruisstraat, drie ‘vindplaatsen’ geïdentificeerd (waarvan één in onderhavig plangebied):
42
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
In 2020 heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie een Programma van Eisen (PvE) opgesteld voor het inventariseren van deze drie vindplaatsen door middel van proefsleuven. Hierna heeft een proefsleuvenonderzoek plaatsgevonden van vindplaatsen 1 en 3 die zich bevinden in het oostelijk gedeelte van het plangebied (in de eerste fase van Vleumingen - West, buiten onderhavig plangebied). Eind 2022 heeft de initiatiefnemer Vestigia verzocht om ook het proefsleuvenonderzoek uit te voeren in vindplaats 2, in onderhavig plangebied. Hiervoor is een addendum op het PvE geschreven in januari 2023.2. Hiermee is het PvE van 2020 gehervalideerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.1), protocol 4001 Programma van Eisen en protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek. Alle betrokken partijen hebben het addendum voor het proefsleuvenonderzoek op 31 januari 2023 goedgekeurd. De voorlopige resultaten van het onderzoek zijn in een evaluatierapport samengevat, dat als bijlage 12 bij de toelichting is gevoegd. De toetsing van het evaluatierapport van de regioarcheoloog is toegevoegd achteraan bijlage 12.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
43
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Bevindingen Vindplaats 2 is met de typering als onderdeel van het agrarisch cultuurlandschap geen typische vindplaats binnen de archeologische monumentenzorg, waarin vooral sporenconcentraties van nederzettingen en grafvelden centraal staan. De fysieke kwaliteit van vindplaats 2 is onvoldoende om deze vindplaats als behoudenswaardig te bestempelen, en dat is vooral te wijten aan de slechte conservering van organisch – vooral archeobotanisch – materiaal en daardoor is de informatiewaarde van deze vindplaats beperkt. Dit laatste aspect draagt ook bij aan de gemiddelde score van de inhoudelijke kwaliteit voor vindplaats 2. Aangezien vindplaats 2 niet bestaat uit een sporenconcentratie maar vooral uit een wijde verspreiding van een begraven bodem waarmee een lage dichtheid aan sporen is geassocieerd, is dit geen type vindplaats om makkelijk te begrenzen. De begrenzing van vindplaats 2 binnen het plangebied is nu bepaald op de aanwezigheid van sporen, maar de bodemlaag -940 beslaat een vele malen ruimer oppervlak. Een aanzienlijk deel van deze laag is in situ te behouden omdat zowel ophoging plaats vindt als dat ook grote oppervlakte van het plangebied geen grondberoering ondergaan.
Aangezien hier geen sprake is van een behoudenswaardige vindplaats op basis van fysieke kwaliteit en evenmin om een bijzondere of informatieve vindplaats, is geen AMZ-maatregel noodzakelijk anders dan dat de meldingsplicht voor een archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht blijft (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Cultuurhistorie Op basis van de kaart 'Historisch landschap, historische stedenbouw en archeologie' van de provincie Gelderland zijn er geen cultuurhistorische waardevolle objecten of structuren in het plangebied aanwezig. Wel is de Nijmeegsestraat aangemerkt als historisch geografische lijn. Met de voorliggende ontwikkeling wordt het bestaande karakter van het bebouwingslint echter gerespecteerd en zelfs verder versterkt door het realiseren van enkele vrijstaande woningen aan de noordzijde van de Nijmeegsestraat. Zodoende vormt het aspect 'cultuurhistorie' geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling.
4.9.3
Conclusie
Archeologie Het aspect 'archeologie' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan. Cultuurhistorie Het aspect 'cultuurhistorie' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
4.10
Leidingen
Naast de hiervoor beschreven milieuaspecten kunnen er nog andere belemmeringen in of nabij het plangebied aanwezig zijn die van invloed kunnen zijn op de planvorming. Het gaat bijvoorbeeld om de aanwezigheid van straalpaden, planologisch relevante leidingen (zoals waterleidingen of rioolwatertransportleidingen), beschermingszones en dergelijke. Aan de noordzijde van het plangebied, buiten de toekomstige woonvelden, is een rioolwatertransportleiding gelegen. Rondom de leiding moet een strook worden vrijgehouden voor de aanleg, instandhouding en bescherming van de betreffende leiding. Voor de rioolpersleiding en de beschermingszone is een regeling (dubbelbestemming Leiding - Riool) in het bestemmingsplan opgenomen. Naast de rioolpersleiding zijn er geen andere planologisch relevante kabels of leidingen in het plangebied aanwezig. Daarom bestaan er geen belemmeringen voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
44
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
4.11
Verkeer en parkeren
4.11.1 Verkeer Om inzicht te bieden in de mate van verkeerstoename als gevolg van de ontwikkeling, die met dit bestemmingsplan wordt gefaciliteerd, moet de verkeersaantrekkende werking worden bepaald. Er is een notitie parkeren en verkeersgeneratie opgesteld. Deze notitie is als bijlage 13 bij de toelichting gevoegd.
Verkeersgeneratie oost
Verkeersgeneratie west De totale verkeersgeneratie van het plan bedraagt 861,4 auto’s per gemiddelde werkdag. Per gemiddelde weekdag zijn dit 776,0 motorvoertuigen. De ontwikkeling is opgenomen in het Regionale VerkeersModel Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (2023). Ongeveer de helft van dit verkeer rijdt via de rotonde in de Langstraat richting Bemmel en A15.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
45
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Ontsluitingsstructuur voor auto's (zwart) en voetgangers en fietsers (rood) Vleumingen-West wordt voor autoverkeer ontsloten vanaf de Kruisstraat en de Nijmeegsestraat. Via de Kruisstraat is er verbinding met de Langstraat, de verbinding richting Bemmel en de A15. Zowel de Langstraat als de Nijmeegsestraat verzorgen de verbinding met de rest van Gendt. Het extra autoverkeer is weliswaar merkbaar op de Kruisstraat en de Nijmeegsestraat maar leidt daar niet tot een duidelijk ander verkeersbeeld. Beide straten hebben ook in de toekomst een intensiteit die goed past bij een erftoegangsweg. Op de Langstraat (huidige intensiteit 9.300 mvt/werkdagetmaal – Atlas Gelders Verkeer 2022) is de verkeerstoename beperkt tot ongeveer 430 auto’s per werkdag en heeft geen gevolgen voor de verkeersafwikkeling op de rotonde Langstraat-Kruisstraat. De conclusie is dat de omliggende wegen de toename van het autoverkeer als gevolg van de woningbouwontwikkeling van Vleumingen-West fase 2 goed kunnen verwerken. De verkeerstoename is geen aanleiding voor maatregelen aan de bestaande wegen. Binnen de wijk is doorgaand autoverkeer niet mogelijk, de woningen worden ontsloten via noord-zuid georiënteerde 30 km/u woonstraten. Daarmee is een verkeersluwe woonomgeving verzekerd. Voor fietsers gelden dezelfde verbindingen.
Daarnaast is er voor fietsers een extra doorkoppeling naar de Kruisstraat en er is een doorkoppeling naar de Imbrexstraat en de Schoolstraat. Fietsers en voetgangers kunnen door de paden in de groenstructuur kriskras door de wijk. Het openbaar vervoer wordt verzorgd door een halte aan de Nijmeegsestraat en bij de rotonde in de Langstraat. Hemelsbreed ligt deze halte op maximaal 250m van de woningen, voor alle woningen in fase 2 is er zo een bushalte op loopafstand beschikbaar. Het aspect 'verkeer' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
46
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
4.11.2 Parkeren Ter waarborging van voldoende parkeervoorzieningen hanteert de gemeente Lingewaard de 'Nota parkeernormen', zoals de gemeenteraad deze heeft vastgesteld op 14 mei 2020. Omdat de voor Vleumingen-West fase 2 voorziene woningtypen niet volledig aansluiten bij de parkeernormen zoals die in de Nota Parkeernormen Lingewaard 2020 worden gehanteerd, is er een notitie parkeren en verkeersgeneratie opgesteld. Deze notitie is als bijlage 13 bij de toelichting gevoegd. De Nota Parkeernormen Lingewaard 2020 is gebaseerd op de parkeerkencijfers uit CROW-publicatie 381: Toekomstbestendig parkeren. De gemeente Lingewaard hanteert het gemiddelde parkeerkencijfer voor de CBS-categorie ‘weinig stedelijk’, stedelijkheidscode 4. Gezien de aantallen kleine en goedkopere woningen en gezien de levensloopbestendige woningen voor ouderen is er aanleiding om voor Vleumingen-West aanvullende parkeernormen te hanteren die net als de gemeentelijke normen gestoeld zijn op de kentallen van het CROW. Daarmee volgen we de intentie van het gemeentelijke parkeerbeleid en voorkomen we dat meer parkeerplaatsen worden gerealiseerd dan nodig. Tabel 4 in de notitie geeft een overzicht van de het programma voor Vleumingen-West met telkens de parkeernormen of het specifieke kental passend bij de woonvorm:
Vleumingen-West is door een groenstrook in twee delen gesplitst, west en oost. Voor autoverkeer is er alleen aan de noord- en zuidzijde van het plangebied een doorverbinding binnen de wijk, reden om de parkeerbalans voor beide delen apart op te zetten. Tabel 5 en Tabel 6 uit de notitie geven een beeld van het benodigde aantal parkeerplaatsen:
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
47
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Parkeerbalans oost
Parkeerbalans west In het oostelijke deel zijn in de openbare ruimte 50 parkeerplaatsen aanwezig en daarnaast 36 parkeerplekken op eigen terrein in garages en op inritten. In het westelijke deel zijn 84 openbare parkeerplaatsen aanwezig en 60 parkeerplekken op eigen terrein en op inritten. Een deel van de parkeervoorziening is gerealiseerd op het eigen terrein bij de woningen. Dat zijn de plekken zoals op navolgende afbeelding aangegeven, 36 parkeerplekken op eigen terrein in het oostelijk deel, 60 parkeerplekken op eigen terrein in het westelijke deel.
48
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Overzicht parkeerplaatsen op eigen terrein (ter plaatse van kleine zwarte driehoeken) De parkeerplaatsen op eigen terrein worden iets minder efficiënt gebruikt, daarom geldt op basis van de Nota Parkeernormen een correctiefactor.
Correctie parkeerplaatsen op eigen terrein oostelijk deel
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
49
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Correctie parkeerplaatsen op eigen terrein westelijk deel Met deze correctie zijn in het oostelijke deel afgerond 74 parkeerplaatsen beschikbaar, in het westelijk deel 128 parkeerplaatsen. Daarmee zijn er voldoende parkeerplaatsen in beide delen aanwezig om de parkeerdruk op te vangen. Tabel 9 in de notitie laat dat zien:
Het aspect 'parkeren' vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan.
4.12
Explosieven
Naar aanleiding van de voorgenomen ontwikkeling is een controle verzoek uitgevoerd naar de mogelijke aanwezigheid van conventionele explosieven in het plangebied in de vorm van een projectleiderssamenvatting. De belangrijkste conclusie is hieronder overgenomen, de volledige rapportage is als bijlage 14 bij de toelichting opgenomen. Op basis van de beschikbare archiefgegevens, literatuur en luchtfotomateriaal kan worden gesteld dat binnen het projectgebied, in de niet-naoorlogs geroerde bodem, de volgende (sub)soorten OO kunnen zijn achtergebleven: Geschutmunitie, diverse kalibers, met een maximaal kaliber van 155 mm/15 cm tot een diepte van 2,5 m minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 8,3 m +NAP; Klein-kalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers, tot een diepte van 2,5 m -MV, oftewel 8,3 m +NAP. Daar waar de bodem niet aantoonbaan naoorlogs geroerd is, adviseert BeoBOM om voorafgaande aan de voorgenomen bodemroerende werkzaamheden een opsporingsproces, zoals bedoeld in het CS-OOO 2, uit te voeren om de risico’s met betrekking tot het aantreffen van OO te minimaliseren. Er is daarom een projectplan opgesteld (zie bijlage 15), om binnen het plangebied, waar een verhoogd risico bestaat op het aantreffen van Ontplofbare Oorlogsresten (OO), detectie- en eventuele benaderwerkzaamheden uitvoeren.
Inmiddels heeft het opsporingsproces in het grootste deel van het plangebied plaatsgevonden. Op navolgende afbeelding is dit samenvattend weergegeven:
50
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Pas na sloop van de schuur achter Nijmeegsestraat 48 kan dat deel van het plangebied worden vrijgegeven voor onderzoek. Ook aan de zuidoostzijde (rode arcering) moet nog verder onderzoek plaatsvinden. Dit onderzoek vindt parallel aan de bestemmingsplanprocedure plaats.
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
51
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
4.13
Duurzaamheid & klimaatadaptatie
Het klimaat verandert; de neerslaghoeveelheid (en intensiteit) neemt toe, waardoor er meer kans is op wateroverlast. Daarnaast stijgt de gemiddelde temperatuur en neemt de kans op hittegolven toe, wat in de zomer kan leiden tot hittestress. In Nederland zijn de gevolgen van klimaatverandering waarschijnlijk te beheersen. Hoe groot de problemen straks worden, hangt af van de maatregelen die we nemen. Aan de ene kant moeten we de uitstoot van broeikasgassen verminderen zodat de opwarming beperkt blijft (deze aanpak wordt ‘mitigatie’ genoemd, dat betekent ‘vermindering’). Aan de andere kant is het verstandig dat we ons aanpassen aan een ander klimaat (dit type maatregelen wordt ‘adaptatie’ genoemd). Beide type maatregelen zijn nodig. Planspecifiek Door in het ontwerp van de openbare ruimte rekening te houden met de mogelijke gevolgen van klimaatverandering wordt de leefbaarheid van het nieuwe woongebied in de toekomst gegarandeerd. Deze verwachte gevolgen zullen het meest merkbaar zijn in een toenemende regenintensiteit enerzijds en een toenemende droogte en hitte anderzijds. De keuzes met betrekking tot de inrichting van Vleumingen-West (eerder in fase 1 en nu ook in fase 2) houden direct verband met deze aspecten. In Vleumingen-West nemen water en groen een vooraanstaande positie in binnen de opzet van het woongebied/straatbeeld.
Dit heeft niet alleen een esthetische en ecologische waarde, maar ook een klimaatadaptieve waarde. Hieronder een opsomming van die onderdelen van de inrichting die tegemoet komen aan de klimaatadaptiviteit en de natuurinclusiviteit van het nieuwe woongebied: Afkoppelen regenwater en zoveel mogelijk oppervlakkig, vertraagd afvoeren in watergang: door het regenwater bovengronds af te koppelen wordt wateroverlast tegengegaan en verkoeling gebracht. Beperken verharding door samenbrengen van verschillende weggebruikers binnen één wegprofiel en concentreren deel parkeerplaatsen in parkeerkoffers. Daarnaast wordt er doorlatende verharding toegepast bij de parkeerplaatsen in de parkeerkoffers. Ruimte bieden aan een groene inrichting met verschillende soorten (inheemse) beplanting ter verbetering van het microklimaat en de biodiversiteit, waardoor een bijdrage wordt geleverd aan een gezonde leefomgeving. Voorbeelden zijn: de groenzone met watergang, de twee groene pleintjes, de groene voorruimte bij de rijwoningen en het toepassen van groene erfafscheidingen. Aanplanten van (verschillende soorten) bomen waar mogelijk: beperken wateroverlast, verbetering bodemstructuur, voorkomen opwarming, verbeteren luchtkwaliteit en CO2-reductie. Binnen de straatprofielen met open goten kan op de weg tijdelijk extra waterberging worden gecreëerd.
Op diverse plaatsen binnen het woongebied zijn in het plan bomen opgenomen. Bomen dragen bij aan een gezonde leefomgeving: zuiveren lucht en kunnen zorgen voor verkoeling. Het versterkt daarnaast het gewenste, landelijk karakter van Vleumingen-West. Waar mogelijk en gewenst zijn groene ruimten en boomvakken voorzien van beplanting. Dit komt tevens ten goede aan de biodiversiteit. Bovenstaande adaptaties in de openbare ruimte richten zich voornamelijk op het beperken van de verwachte gevolgen van klimaatverandering; wateroverlast en hitte. Dit gebeurt grotendeels door het aanleggen van meer en betere groenvoorzieningen. Dit heeft niet alleen positieve gevolgen voor het tegengaan van de mogelijke effecten van klimaatverandering. De aanleg van groen in VleumingenWest heeft tevens invloed op de gezondheid en het woongenot van de nieuwe bewoners.
4.14
Gezondheid
In het kader van het programma Veehouderijen en Gezondheid Omwonenden (hierna VGO) zijn onderzoeken uitgevoerd naar de gezondheid van mensen die in de nabijheid van veehouderijen wonen. Naar aanleiding van deze VGO-onderzoeken zijn er consistente aanwijzingen dat er een grotere kans is op longontsteking binnen een bepaalde zone rondom geitenhouderijen. Het verband wordt verondersteld causaal te zijn. Er wordt nog volgonderzoek uitgevoerd (VGO-III). De resultaten hiervan worden in 2024 verwacht.
52
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
De RIVM heeft in het rapport GGD-richtlijn medische milieukunde 2020 handvatten opgenomen voor de GGD’s, zodat op een uniforme wijze kan worden geadviseerd bij uitbreiding van veehouderijen en bij gebiedsontwikkelingen nabij veehouderijen. De GGD hanteert twee uitgangspunten bij zijn adviezen. De eerste is voorzorg: wees terughoudend met het realiseren van gevoelige bestemmingen en veehouderijen binnen 250 m van elkaar (bij geitenhouderijen binnen 2 km). Gevoelige bestemmingen zijn bijvoorbeeld woningen, scholen en ziekenhuizen. Het tweede uitgangspunt is het streven om de uitstoot van geur, stof, endotoxinen (kleine stukjes bacteriën) en ammoniak van veehouderijen te verminderen. Het uitgangspunt ‘voorzorg’ heeft invloed op ruimtelijke ontwikkelingen in de nabijheid van veehouderijen. Dit geldt gezien de geadviseerde afstandsnorm, met name als er ontwikkelingen in de nabijheid van geitenhouderijen worden voorzien. In de richtlijn is het volgende opgenomen:
Planspecifiek Het voorliggende initiatief veroorzaakt zelf geen schade op het gebied van gezondheid. Binnen een straal van 2 km van het plangebied is wel één geitenhouderij gelegen aan de Angerensestraat 38, op circa 1,8 km ten noordoosten van het plangebied (aan de andere zijde van de kern), zie ook navolgende afbeelding:
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
53
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Los van het feit dat de inbreidingslocaties er niet zijn, zou realisatie van woningbouw binnen de bestaande kern van Gendt betekenen dat de woningen dichterbij de geitenhouderij zouden worden gebouwd, dan in onderhavig plangebied. In het kader van het aspect 'gezondheid' heeft het plangebied dan ook de voorkeur. Er zijn geen klachten in de omgeving van het plangebied ten aanzien van geuroverlast van deze geitenhouderij. Er is sprake is van een gezondheidsrisico, maar het risico is niet groot. Een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan gewaarborgd worden, zeker in relatie tot andere overwegingen zoals volkshuisvestelijke belangen. Er bestaat een grote behoefte aan de bouw van woningen en aan het belang om extra woningen te bouwen wordt veel gewicht toegekend. De initiatiefnemer brengt toekomstige bewoners op de hoogte van de aanwezigheid van de geitenhouderij en de bijbehorende risico's, zodat zij een eigen afweging kunnen maken.
54
bestemmingsplan "Gendt, Vleumingen-West fase 2"
bestemmingsplan Gendt, Vleumingen-West fase 2
Hoofdstuk 5 5.1
Juridische planbeschrijving
Algemeen
Het bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding en regels en is voorzien van een toelichting. De regels en verbeelding vormen het juridisch bindende deel, terwijl de toelichting geen juridische binding heeft, maar moet worden beschouwd als handvat voor de uitleg en de onderbouwing van de opgenomen bestemmingen. De regels bevatten het juridisch instrumentarium voor het regelen van het gebruik van de gronden, bepalingen omtrent de toegelaten bebouwing, regelingen betreffende het gebruik van aanwezige en/of op te richten bouwwerken. De verbeelding heeft een rol voor toepassing van de regels alsmede de functie van visualisering van de bestemmingen. In deze paragraaf worden de systematiek van de regels en de wijze waarop de regels gehanteerd dienen te worden, uiteengezet. De regels van het plan bestaan uit vier hoofdstukken, waarin achtereenvolgens de inleidende regels, de bestemmingsregels, de algemene regels en de overgangs- en slotregels aan de orde komen. Voor de systematiek is aangesloten op de SVBP2012, de Wabo en andere (recente) bestemmingsplannen van de gemeente. Voor het bouwen is verder het Besluit omgevingsrecht (Bor) van belang. In het Bor zijn onder andere regels voor vergunningvrije bouwwerken opgenomen.
5.1.1
Planopzet
Vleumingen-West fase 2 betreft een woningbouwontwikkeling, die gefaseerd wordt ontwikkeld en gerealiseerd. Doordat marktomstandigheden en/of inzichten kunnen veranderen en de architectonische ontwerpen en het inrichtingsplan nog nader uitgewerkt moeten worden, is een bepaalde mate van flexibiliteit gedurende het ontwikkelingstraject gewenst. Bovendien kan zo beter ingespeeld worden op specifieke wensen vanuit de toekomstige bewoners of eventuele doelgroepen. Het toekomstige woongebied is voorzien van een globale eindbestemming. Op grond van deze bestemming geldt een rechtstreekse bouwtitel. De globale eindbestemming is inhoudelijk gestoeld op het stedenbouwkundig plan, maar biedt de nodige flexibiliteit. Omdat het een nog te realiseren woongebied betreft en de exacte situering en vorm van de woningen nog niet bekend is, zijn ruimere bouwmogelijkheden opgenomen dan voor bestaande woningen het geval zal zijn. Door deze opzet wordt de gewenste flexibiliteit gedurende het ontwikkelingstraject gecreëerd. De bestaande woning aan de Nijmeegsestraat 48 is voorzien van de bestemming 'Wonen'.