821487 Bijlage 4.5.6 (en 7) natuuronderzoek inclusief vleermuizenonderzoek (toegevoegd op 19 jan 2024)
Tekst van het document
Natuurtoets en voortoets voor de locatie Scheepswerf Vahali, Waaldijk 3, Gendt
2023-599 Versie 2.0 12-6-2023
Natuurtoets en voortoets voor de locatie Scheepswerf Vahali, Waaldijk 3, Gendt
Colofon © 2023
Tekst, samenstelling:
Fopma NatuurAdvies
Opdrachtgever:
Wijze van citeren:
Fopma NatuurAdvies, 2023. Natuurtoets en voortoets voor de locatie Scheepswerf Vahali, Waaldijk 3, Gendt; Fopma NatuurAdvies, Rapport 2023-599, Wapse.
Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van scanning, internet, druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Fopma NatuurAdvies. Ook mag het zonder een dergelijke toestemming niet worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Fopma NatuurAdvies is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Fopma NatuurAdvies. De opdrachtgever vrijwaart Fopma NatuurAdvies voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing.
De informatie in dit rapport is deels afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. 1
Inhoudsopgave 1
INLEIDING ............................................................................................................................................................ 4 1.1 ACHTERGROND ........................................................................................................................................................ 4 1.2 AANLEIDING ............................................................................................................................................................ 6 1.2.1 Soortbescherming ....................................................................................................................................... 6 1.2.2 Gebiedsbescherming ................................................................................................................................... 6 1.3 PROBLEEMSTELLING / DOELSTELLING ............................................................................................................................ 6
2
SOORTBESCHERMING – WET NATUURBESCHERMING ......................................................................................... 7 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3
BESCHERMINGSREGIME SOORTEN VOGELRICHTLIJN ......................................................................................................... 7 BESCHERMINGSREGIME SOORTEN HABITATRICHTLIJN ...................................................................................................... 7 BESCHERMINGSREGIME ANDERE SOORTEN .................................................................................................................... 7 ZORGPLICHT ............................................................................................................................................................ 7 PROVINCIALE OMGEVINGSVERORDENING GELDERLAND ................................................................................................... 7
LIGGING ONDERZOEKSGEBIED EN ONDERZOEKSOPZET ....................................................................................... 8 3.1 LIGGING ONDERZOEKSGEBIED ..................................................................................................................................... 8 3.2 ONDERZOEKSMETHODE ............................................................................................................................................. 8 3.2.1 Bronnenonderzoek ...................................................................................................................................... 8 3.2.2 Veldbezoek .................................................................................................................................................. 9
4
INVENTARISATIE NATUURWAARDEN ................................................................................................................ 10 4.1 VOGELS ................................................................................................................................................................ 10 4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen ...................................................................................................... 10 4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels).............................................................................................................. 13 4.2 VLEERMUIZEN ....................................................................................................................................................... 13 4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen ...................................................................................................... 13 4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen) .................................................................................................... 13 4.2.3 Gegevens uit aanvullende veldbezoeken (vleermuizen) ............................................................................ 14 4.3 OVERIGE GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN ...................................................................................................................
14 4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen ...................................................................................................... 14 4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren) ..................................................................................... 15 4.4 AMFIBIEËN, VISSEN EN REPTIELEN .............................................................................................................................. 15 4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen ...................................................................................................... 15 4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) ........................................................................ 15 4.5 DAGVLINDERS, LIBELLEN, JUFFERS EN INSECTEN ............................................................................................................ 16 4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen ...................................................................................................... 16 4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (dagvlinders, libellen, juffers en insecten) ......................................................... 16 4.6 VAATPLANTEN .......................................................................................................................................................
16 4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen ...................................................................................................... 16 4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) .................................................................................................... 16 4.7 OVERIGE BESCHERMDE SOORTEN............................................................................................................................... 17 4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen ...................................................................................................... 17 4.7.2 Gegevens uit veldbezoek ........................................................................................................................... 17
5
BEOORDELING WET NATUURBESCHERMING (SOORTEN) ................................................................................... 18 5.1 VOGELS ................................................................................................................................................................ 18 5.1.1 Effectenbeoordeling gebruiksfase ............................................................................................................. 18 5.1.2 Effectenbeoordeling aanlegfase ................................................................................................................ 18 5.2 VLEERMUIZEN ....................................................................................................................................................... 19 5.3 OVERIGE GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN ................................................................................................................... 19 5.4 REPTIELEN, AMFIBIEËN EN VISSEN .............................................................................................................................. 19 5.5 VLINDERS, LIBELLEN EN JUFFERS ................................................................................................................................
19 5.6 VAATPLANTEN ....................................................................................................................................................... 20 5.7 OVERIGE DIERSOORTEN ........................................................................................................................................... 20
2
6
NATURA 2000 GEBIEDEN (GEBIEDSBESCHERMING) ........................................................................................... 21 6.1 INSTANDHOUDINGSDOELEN RIJNTAKKEN ..................................................................................................................... 21 6.2 MOGELIJKE EFFECTEN OP HABITATTYPEN ..................................................................................................................... 22 6.3 MOGELIJKE EFFECTEN OP HABITATRICHTLIJNSOORTEN ................................................................................................... 23 6.3.1 Aangewezen vissen en amfibieën .............................................................................................................. 23 6.3.2 Bever en Meervleermuis ............................................................................................................................ 23 6.3.3 Meervleermuis........................................................................................................................................... 23 6.4 MOGELIJKE EFFECTEN OP VOGELRICHTLIJNSOORTEN...................................................................................................... 23 6.4.1 Broedvogels ...............................................................................................................................................
23 6.4.2 Niet broedvogels ....................................................................................................................................... 24
7
CONCLUSIES ...................................................................................................................................................... 25 7.1 7.2
8
CONCLUSIE WET NATUURBESCHERMING (SOORTEN) ..................................................................................................... 25 CONCLUSIE WET NATUURBESCHERMING (GEBIEDEN)..................................................................................................... 25
BRONNEN .......................................................................................................................................................... 26 8.1 8.2
LITERATUUR .......................................................................................................................................................... 26 GERAADPLEEGDE WEBSITES ...................................................................................................................................... 26
BIJLAGE 1
ALGEMENE VERBODSBEPALINGEN WNB ............................................................................................ 27
BIJLAGE 2
PROCES BEOORDELING ONTHEFFING WNB ........................................................................................ 28
BIJLAGE 3
JAARROND BESCHERMDE VOGELS...................................................................................................... 29
BIJLAGE 4
SAMENVATTING NDFF (1-1-2017 TOT 1-11-2022) ............................................................................... 31
BIJLAGE 5
POV GELDERLAND .............................................................................................................................. 32
3
1
Inleiding
1.1
Achtergrond
De opdrachtgever wil graag een kleine windmolen (zie figuur 3) met een ashoogte van ca. 15 meter om duurzame energie mee op te wekken voor hun eigen scheepswerf. De molen wordt geplaatst op de rand van het bouwblok bij de locatie langs de Waaldijk te Gendt (zie figuur 2). Op deze locatie kan men optimaal gebruik maken van de wind ter plaatse. Voor het plaatsen van een kleine windmolen wordt een Natuurtoets en een voortoets uitgevoerd (zie figuur 1). In deze Natuurtoets wordt gekeken of er voor de realisering van de plannen nog een ontheffing (soorten) op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is. Ook kan uitsluitsel gegeven worden of de gemeente bij een Omgevingsvergunning een verklaring van geen bedenkingen moet aanvragen. Het rapport kan tevens gebruikt worden bij de bestemmingsplanprocedure. In hoofdstuk 8 staan de conclusies van de Natuurtoets. De te toetsen activiteit betreft: • Bouw van 1 kleine windmolen (zie figuur 2). Er worden geen bomen gekapt of sloten gedempt voor de bouw en ze worden geplaatst op braak liggende grond.
Figuur 1.
4
Kaart met ligging onderzoeksgebied zwarte kader en plangebied rode pijl (Bron: NDFF).
Figuur 2.
Locatie van de kleine windmolen (rode ster)
Figuur 3.
Foto’s omgeving standplaats van de windmolen.
5
Figuur 4.
1.2
Specificaties kleine windmolen
Aanleiding
De aanleiding voor het maken van een Natuurtoets is de noodzaak en de wens om vooraf uit te sluiten dat door het project natuurwaarden aangetast kunnen worden.
1.2.1 Soortbescherming Realisatie van de voorgenomen plannen kan invloed hebben op de bepalingen in de Wet natuurbescherming. Deze wet regelt de bescherming van planten- en diersoorten in Nederland. Overtreding van de verbodsbepalingen (bijlage 1) ten aanzien van streng beschermde soorten vereist mogelijk een ontheffing (zie hoofdstukken 2 t/m 5 en 8).
1.2.2 Gebiedsbescherming In deze Natuurtoets is tevens gekeken of er door de uitvoering van het voorgenomen plan sprake kan zijn van externe werking op nabijgelegen Natura 2000-gebieden. De Natura 2000-gebieden vallen eveneens onder de Wet natuurbescherming. Bij effecten op Natura 2000-instandhoudingsdoelen is mogelijk een vergunning vereist (zie hoofdstuk 6 en 7).
1.3
Probleemstelling / doelstelling
De Natuurtoets geeft antwoord op onderstaande vragen: 1. Komen er natuurwaarden voor, waarvoor het noodzakelijk is om een soort specifiek onderzoek eventueel met mitigatieplan te laten uitvoeren om te beoordelen in hoeverre het project handelingen bevat die in strijd zijn met de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming (soortbescherming)?
2. Zijn er mogelijke effecten op de Natura 2000-instandhoudingsdoelen waardoor er een passende beoordeling gemaakt moet worden (gebiedsbescherming/ Wet natuurbescherming)?
6
2
Soortbescherming – Wet natuurbescherming
Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. Voor het soortenbeleid deelt de Wet natuurbescherming de soorten in drie beschermingsregimes, namelijk vogels (EU-Vogelrichtlijn), soorten beschermd op grond van de Habitatrichtlijn en nationaal beschermde soorten.
2.1
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn
Dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels (zoals bedoelt in artikel 1 van de Vogelrichtlijn). De lijst met jaarrond beschermde vogels staat in bijlage 3.
2.2
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn
Dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage IV van de Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het Verdrag van Bonn. Het Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn is ten aanzien van verstoren strikter dan het Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn.
2.3
Beschermingsregime andere soorten
Dit zijn de in de bijlage van Wet natuurbescherming genoemde soorten. Het gaat hier om de bescherming van niet onder de bovenstaande twee categorieën vallende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten voorkomend in Nederland, vermeld in de bijlage van de Wet natuurbescherming (art. 3.10 – 3.11 Wet natuurbescherming). Voor de soorten opgenomen in deze bijlage geldt geen Europese verplichting tot bescherming. Deze soorten worden beschermd vanwege de breed in de maatschappij levende overtuiging dat deze dieren een bescherming behoeven. De andere in de bijlage opgenomen soorten worden om ecologische redenen beschermd. Hiermee geeft Nederland uitvoering aan de algemene verplichting van het Biodiversiteitsverdrag om de staat van instandhouding van dier- en plantsoorten te beschermen. Omdat er ook veel algemene soorten in staan genoemd is de verwachting dat er weer een verdeling komt van meer en minder strikt beschermde soorten. Deze kan echter per provincie verschillen (zie bijlage 5).
2.4
Zorgplicht
Onder de Wet natuurbescherming geldt een zorgplicht voor alle in het wild levende dieren. De zorgplicht houdt in dat de initiatiefnemer werkzaamheden, die nadelig kunnen zijn voor dieren en planten, in redelijkheid zo veel mogelijk nalaat of maatregelen neemt om onnodige schade aan dieren en planten te voorkomen.
2.5
Provinciale Omgevingsverordening Gelderland
Artikel 3.68 (vrijstelling ruimtelijke inrichting of ontwikkeling en bestendig beheer en onderhoud) De vrijstelling gaat over algemeen voorkomende soorten die niet in hun voortbestaan worden bedreigd of het gevaar lopen in hun voortbestaan te worden bedreigd. Bij ruimtelijke inrichting of ontwikkeling en bestendig beheer en onderhoud, kan het zijn dat het ondanks het naleven van de zorgplicht onvermijdelijk is dat soorten worden verstoord, de verblijf- en rustplaatsen worden vernietigd en de eieren worden beschadigd of vernietigd. De zorgplicht genoemd in artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming moet altijd in acht worden genomen. Daarbij moeten soms dieren gevangen worden om te voorkomen dat ze tijdens het uitvoeren van werkzaamheden worden gedood. Voor die situatie is ook ontheffing verleend voor het vangen. Na het vangen dienen de dieren zo snel mogelijk in de directe omgeving te worden losgelaten, zodat doden of verwonden tijdens de uitvoering van de werkzaamheden, waarvoor de vrijstelling geldt, wordt voorkomen. Een aantal van deze soorten wordt ook door de Wet natuurbescherming (artikel 3.10, eerste lid) beschermd: de zogeheten ‘nationaal beschermde soorten’. Deze soorten zijn niet beschermd op grond van internationale verdragen zoals de Habitatrichtlijn, de Vogelrichtlijn, het Verdrag van Bern of het Verdrag van Bonn.
Daarom is op grond van artikel 3.10, tweede lid van de Wet natuurbescherming een vrijstelling voor ruimtelijke ingrepen, bestendig beheer of onderhoud mogelijk. Voor deze soorten handhaaft de provincie Gelderland de vrijstellingen. De populaties van deze soorten verkeren in een gunstige staat van instandhouding. Ook is het, juist bij deze soorten die zeer algemeen voorkomen, niet gewenst dat voor elke ruimtelijke ontwikkeling of ingreep in het kader van bestendig beheer of onderhoud een ontheffing aangevraagd moet worden (Zie bijlage 5).
7
3
Ligging onderzoeksgebied en onderzoeksopzet
3.1
Ligging onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied voor de Wet natuurbescherming beperkt zich tot de percelen waarop de ingreep plaatsvindt en de directe omgeving (zie figuur 1). Voor de effecten op Natura 2000-gebieden is in hoofdstuk 7 ook gekeken naar het aspect externe werking.
3.2
Onderzoeksmethode
Deze Natuurtoets is gebaseerd op bronnenonderzoek en een bureauanalyse. Aan de hand van expert judgement door een ecoloog (Ir. A. Fopma van Fopma NatuurAdvies) is ingeschat wat de beschermde natuurwaarden zijn en de te verwachten effecten. De Natuurtoets soorten is gemaakt conform de definitielijst Netwerk Groene Bureaus 2021 (zie website www.netwerkgroenebureaus.nl).
3.2.1 Bronnenonderzoek Gekeken is naar de volgende bronnen: • Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF, zie ook bijlage 4). • Literatuur (zie hoofdstuk 8). Wat zit er in het NDFF? Er is gebruik gemaakt van de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF). Hiervoor hebben we de gevalideerde data gebruikt (laatste 5 jaar). De omvang van het onderzoeksgebied is weergegeven in figuur 1. In de NDFF zit gevalideerde data van verschillende soortbeschermingsorganisaties en partners. Ook de data van Telmee.nl en waarneming.nl zit in de NDFF. Zo ook de eigen data van Fopma NatuurAdvies. Soortenorganisaties De soortenorganisaties zijn elk gespecialiseerd in een groep dieren of planten. Zij beheren databanken met verspreidings- en ecologische gegevens die door duizenden vrijwilligers verzameld zijn. Deze gegevens zijn ook beschikbaar in de Nationale Databank Flora en Fauna. De soortenorganisaties hebben in de loop der jaren een grote expertise opgebouwd met betrekking tot veldbiologisch onderzoek, de ecologie van de Nederlandse flora en fauna en het beheren en interpreteren van monitorings- en verspreidingsgegevens. • • • • • • • • • •
ANEMOON (Flora en fauna van de zee) Bryologische en Lichenologische Werkgroep (BLWG) (Mossen en korstmossen) De Vlinderstichting (Vlinders en libellen) EIS-Nederland (Ongewervelde dieren) FLORON (Planten) Nederlandse Mycologische Vereniging (NMV) (Paddenstoelen) RAVON (Reptielen, amfibieën en vissen) Sovon Vogelonderzoek Nederland (Vogels) TINEA (Micronachtvlinders) Zoogdiervereniging (Zoogdieren)
Partners Verschillende organisaties werken samen met de NDFF. Bijvoorbeeld door gegevens beschikbaar te stellen of andere kennis te delen. • • • • • • • • • • 8
Alterra (landelijke vegetatiedatabank) Instituut voor Biodiversiteit en Ecosystem Dynamica (IBED) Naturalis Biodiversity Center Natuurhistorisch Genootschap in Limburg Natuurbank Limburg Natuurnetwerk Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) Regelink Ecologie & Landschap Stichting Natuurinformatie (waarneming.nl) Stichting Staring Advies
3.2.2 Veldbezoek Er hebben meerder veldbezoeken op de planlocatie en de naaste omgeving plaatsgevonden. Datum: Tijdstip: Weersbeeld: Temperatuur:
2 november 2022 Ochtend Droog, licht bewolkt 15o Celsius
Datum: Tijdstip: Weersbeeld: Temperatuur:
8 mei 2023 Avond (half uur voor zonsondergang tot ca. 2 uur na zonsondergang) Droog, licht bewolkt 10o Celsius
Datum: Tijdstip: Weersbeeld: Temperatuur:
2 juni 2023 Avond (half uur voor zonsondergang tot ca. 2 uur na zonsondergang) Droog, licht bewolkt 15o Celsius
Tijdens het veldbezoek is gekeken naar de potenties van het plangebied voor beschermde diersoorten en de mogelijke functies. Bij de laatste 2 veldbezoeken lag het accent op vleermuizen. Op basis van expert judgement is een inschatting gemaakt wat de mogelijke effecten zijn van de ingreep op beschermde soorten.
9
4
Inventarisatie natuurwaarden
4.1
Vogels
4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In het onderzoeksgebied (zie figuur 1) zijn 1.599 waarnemingen van vogels geregistreerd, verdeeld over 116 vogelsoorten. Hierbij zijn 9 soorten uit de “Lijst Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten”. Tabel 1.
Waargenomen soorten in onderzoeksgebied in de periode 1-1-2017 tot 1-11-2022 in het NDFF. Vet en cursief zijn vogels met jaarrond beschermde nesten (zie bijlage 3).
Aalscholver Appelvink Bergeend Blauwe reiger Boerenzwaluw Bonte vliegenvanger
Vogelsoorten Heggenmus Holenduif Houtduif Houtsnip Huismus Huiszwaluw
Scholekster Sijs Smient Soepgans Sperwer Spotvogel
Boomklever Boomkruiper Boompieper Boomvalk Bosrietzanger Braamsluiper
IJsvogel Kauw Kleine karekiet Kleine mantelmeeuw Kleine plevier Kleine zwaan
Spreeuw Sprinkhaanzanger Staartmees Steenuil Stormmeeuw Tapuit
Brandgans Brilduiker Buizerd Ekster Fazant Fitis
Kneu Knobbelzwaan Koekoek Kokmeeuw Kolgans Koolmees
Tjiftjaf Toendrarietgans Torenvalk Tuinfluiter Turkse tortel Vink
Gaai Geelpootmeeuw Gekraagde roodstaart Gierzwaluw Glanskop Goudhaan
Koperwiek Kraanvogel Krakeend Kramsvogel Lepelaar Matkop
Visarend Visdief Vuurgoudhaan Wespendief Wielewaal Wilde eend
Goudvink Grasmus Graspieper Grauwe gans Grauwe klauwier Grauwe vliegenvanger
Meerkoet Merel Nachtegaal Nijlgans Oeverloper Oeverzwaluw
Winterkoning Wintertaling Witgat Witte kwikstaart Wulp Zanglijster
Groene specht Groenling Grote bonte specht Grote Canadese gans Grote lijster Grote mantelmeeuw
Ooievaar Pimpelmees Pontische meeuw Putter Raaf Reuzenstern
Zeearend Zilvermeeuw Zomertortel Zwarte kraai Zwarte mees Zwarte ooievaar
Grote zaagbek Grote zilverreiger Havik
Rietgors Roodborst Roodborsttapuit
Zwarte roodstaart Zwartkop 116 soorten
10
De data in de NDFF is redelijk volledig voor deze soortgroep. Tabel 2. Soort Boomvalk Buizerd
Gierzwaluw Havik Huismus Ooievaar Sperwer Steenuil Wespendief
Waarnemingen jaarrond beschermde vogelsoorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Jaren = alleen met broedindicatie) Wrn Jaren Locatie t.o.v. plangebied 6 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. 37 2017, 2018, Elf waarnemingen met broedindicatie. Betreft een 2020, 2021, broedlocatie langs de afgesloten arm van de Waal 2022 (Waaldijk) en een broedgeval in de Millingerwaard. 5 2017 Twee waarnemingen met broedindicatie (roepende vogels) in Hulhuizen. 8 2020 Twee waarnemingen met broedindicatie, baltsende vogels in de Millingerwaard. 11 2017 Drie waarnemingen met broedindicatie (roepende vogels) in Hulhuizen. 28 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. 9 2018 Waarneming met broedindicatie, vastgesteld territorium in de Millingerwaard.. 5 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. 2 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie.
Voor de effecten van de bouwfase wordt met name gekeken naar de mogelijke effecten op jaarrond beschermde soorten en nesten. Voor de effecten in de gebruiksfase wordt vooral gekeken naar de soorten binnen een straal van 200 meter rondom de molen. Data vogels in directe nabijheid de windmolen
Figuur 5. 11
Gebied in de mogelijke directe invloedssfeer van de windmolen. De groene stippen zijn alle data van alle vogelsoorten met broedindicatie die in het NDFF zit.
Tabel 3.
Waarnemingen van vogels in de directe nabijheid van de planlocatie in de periode 1-1-2017 tot 1-11-2022 en tijdens het veldbezoek. De waarnemingen verwijzen naar de stippen in figuur 5) (Bron: NDFF en veldbezoek) Soort # Datum Gedrag Bron Losse waarnemingen van Appelvink 1 15-10-2017 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Bergeend 1 11-3-2019 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Boerenzwaluw 1 25-8-2021 ter plaatse Waarneming.nl Bosrietzanger 1 1-1-2020 vastgesteld territorium Monitoring van Broedvogels (NEM) Braamsluiper 1 1-1-2021 vastgesteld territorium Monitoring van Broedvogels (NEM) Losse waarnemingen van Buizerd 1 1-7-2022 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Ekster 1 5-3-2021 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Gaai 1 1-7-2022 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Gierzwaluw 2 21-5-2020 ter plaatse Waarneming.nl Graspieper 1 1-1-2021 vastgesteld territorium Monitoring van Broedvogels (NEM) Losse waarnemingen van Groene specht 1 17-1-2020 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Huismus 1 14-10-2018 roepend Waarneming.nl Losse waarnemingen van Kauw 16 8-3-2019 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Kauw 1 1-7-2022 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Kauw 4 2-11-2022 ter plaatse Waarneming.nl ter plaatse op Losse waarnemingen van Kokmeeuw 600 31-7-2017 sportveld Waarneming.nl Losse
waarnemingen van Kokmeeuw 10 8-3-2019 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Oeverloper 1 7-7-2021 overvliegend Waarneming.nl Overvliegend over Losse waarnemingen van Ooievaar 9 24-4-2021 sportveld Waarneming.nl Losse waarnemingen van Pimpelmees 2 8-3-2019 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Scholekster 1 1-7-2022 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Sijs 1 6-3-2022 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Spreeuw 1 1-7-2022 ter plaatse Waarneming.nl ter plaatse op Losse waarnemingen van Stormmeeuw 25 31-7-2017 sportveld Waarneming.nl Losse waarnemingen van Vuurgoudhaan 1 15-10-2017 baltsend/zingend Waarneming.nl Losse waarnemingen van Winterkoning 1 6-3-2022 ter plaatse Waarneming.nl Losse waarnemingen van Witte kwikstaart 2 8-3-2019 ter plaatse Waarneming.nl
12
4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels) Aangetroffen soorten Tijdens het veldbezoek zaten er met name een aantal Kauwen en een Witte kwikstaart op de werf. Op het water en tussen de kribben vlogen enkele Kok- en Stormmeeuwen. Tijdens het tweede aanvullende vleermuizenonderzoek (2 juni 2023) zijn er binnendijks roepende Steenuilen vastgesteld bij ’t Hof en de Molenstraat. Het terrein waarop de molen komt is verhard en er zijn geen bomen of gebouwen in de directe nabijheid. De aanwezigheid van broedende vogels en jaarrond beschermde soorten op het gedeelte waar de windmolen komt is met zekerheid uitgesloten.
4.2
Vleermuizen
4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Op basis van landelijke verspreiding (Bron: Zoogdiervereniging), zijn de volgende soorten mogelijk: • Gewone dwergvleermuis • Watervleermuis • Ruige dwergvleermuis • Meervleermuis • Kleine dwergvleermuis • Franjestaart • Rosse vleermuis • Bechstein’s vleermuis • Bosvleermuis • Baardvleermuis • Laatvlieger • Brandt’s vleermuis • Gewone grootoorvleermuis Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Tabel 4.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-11-2022.
Soort Franjestaart Gewone dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis
Wet natuurbescherming Wnb § 3.2 Wnb § 3.2 Wnb § 3.2
Tabel 5.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_Ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Franjestaart 4 3 2019, 2020, Betreft winterverblijf in Ooibos 2022 Millingerwaard. Gewone dwergvleermuis 7 1 2017, 2018, Tijdens vleermuistrajecttelling, 2021 individuen op de Doornenburgsestraat en Molenstraat (Gendt) en 1 losse waarneming in de Millingerwaard. Allen op > 300 meter van de planlocatie. Gewone 6 6 2018, 2019, Betreft winterverblijf in Ooibos grootoorvleermuis 2020, 2022 Millingerwaard.
4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen) Verblijfplaatsen Op het perceel waar de molen komt staan geen bomen of gebouwen. Vernietiging van verblijfplaatsen is uitgesloten. Foerageergebied / vliegroutes De mogelijke betekenis van het onderzoeksgebied als foerageergebied en vliegroute voor vleermuizen is bepaald op basis van een visuele beoordeling van de landschappelijke karakteristieken van het plangebied. Er wordt gebouwd op de rand van de werf, direct grenzend aan de Waal. Naast twee hoge kranen en een zendmast zijn er geen bomen of andere hoge elementen die vleermuizen aantrekken of die ze 13
gebruiken als bakens. Er worden ook geen bestaande, voor vleermuizen interessante structuren, aangetast. De molen komt niet in de lijn van bestaande beplanting te staan.
4.2.3 Gegevens uit aanvullende veldbezoeken (vleermuizen) Tabel 6. Waarnemingen vleermuizen tijdens de 2 aanvullende veldbezoeken Soort 8 mei 2023 6 juni 2023 Opmerking Gewone dwergvleermuis 2-5 2-4 Allen binnendijks Franjestaart 1-2 Hoek Waaldijk / Mpnnikhofsestraat Rosse vleermuis 2 1 Overvliegend (vrij hoog) Alle waarnemingen betreffen dieren die langs de dijk vliegen.
4.3
Overige grondgebonden zoogdieren
4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied (zie figuur 1) waargenomen soorten. Tabel 7.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-11-2022.
Soort Bever Bruine rat
Wet natuurbescherming Wnb § 3.2 Onbeschermd
Das
Wnb § 3.3
Dwergmuis
Wnb § 3.31
Egel
Wnb § 3.31
Galloway
Onbeschermd
Gewone/Tweekleurige bosspitsmuis
Wnb § 3.31
Haas
Wnb § 3.31
Huiskat
Onbeschermd
Mol
Onbeschermd
Ree
Wnb § 3.31
Steenmarter
Wnb § 3.3
Vos
Wnb § 3.31
Wezel
Wnb § 3.3
Wild zwijn
Wnb § 3.3
Tabel 8.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_Ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Bever 5 1 2017, 2019, Vier waarnemingen in oude arm van de 2020 Waal bij Gendt op > 500 meter ten WZW van de planlocatie en één in de Millingerwaard aan de overzijde van de Waal. Das 11 1 2021 Betreft 10 waarnemingen in de Millingerwaard aan de overzijde van de Waal en één in de uiterwaarden Gendt op > 500 meter ten ZW van de planlocatie. Steenmarter 7 1 2021 Betreft 7 waarnemingen in de Millingerwaard overzijde Waal op > 400 meter ten ZO van de planlocatie.
1 Vrijgestelde soort op grond van de Omgevingsverordening Gelderland
14
Wezel
2
1
2017, 2021
Wild zwijn
1
1
2021
Betreft 2 waarnemingen in de Millingerwaard overzijde Waal op > 500 meter ten ZO van de planlocatie. Langs de Waaldijk op > 300 meter ten ZW van de planlocatie.
4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren) Tijdens het veldbezoek zijn in het onderzoeksgebied enkele grondgebonden zoogdieren waargenomen, zijnde een drietal Hazen. Het terrein is verhard en is wel ‘niet geschikt’ voor kleine zoogdieren, zoals de Haas, Ree, Mol, Huisspitsmuis, Egel, Huismuis, Bruine rat, Bosmuis etc. Langs de oever van de Waal is geen geschikt habitat voor Bever en/of Otter.
4.4
Amfibieën, vissen en reptielen
4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Tabel 9.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-11-2022.
Soort Alpenwatersalamander Bastaardkikker Gewone pad Groene kikker (Onb.) Rugstreeppad Europese aal Europese meerval Serpeling
Wet natuurbescherming Wnb § 3.3 Wnb § 3.32 Wnb § 3.32 Wnb § 3.32 Wnb § 3.2 Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
Tabel 10.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_Ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Rugstreeppad 11 2 2017, 2018, In Millingerwaard (oevers overzijde 2020, 2022 Waal) op ruim 400 meter van de planlocatie. Alpenwatersalamander 1 1 2019 In Millingerwaard (overzijde Waal) op ruim 500 meter ten ZO van de planlocatie.
4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) Er zijn geen soorten amfibieën, vissen of reptielen aangetroffen in het plangebied op de plek waar de windmolen komt. Er is op de geheel verharde werf ook geen geschikt habitat aanwezig.
2 Vrijgestelde soort op grond van de Omgevingsverordening Gelderland
15
4.5
Dagvlinders, libellen, juffers en insecten
4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Tabel 11.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-11-2022.
Dagvlinders Atalanta Bont zandoogje Boomblauwtje Bruin blauwtje Bruin zandoogje Citroenvlinder Dagpauwoog Distelvlinder Eikenpage Gehakkelde aurelia Groot dikkopje Groot koolwitje Grote vos Hooibeestje Icarusblauwtje Klein geaderd witje Klein koolwitje Kleine vos Kleine vuurvlinder Koevinkje Koninginnenpage Landkaartje Oranje luzernevlinder Oranjetipje Zwartsprietdikkopje
Status Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Wnb § 3.3 Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
Libellen Azuurwaterjuffer Bloedrode heidelibel Bruine glazenmaker Bruine winterjuffer Bruinrode heidelibel Gewone oeverlibel Grote keizerlibel Kleine roodoogjuffer Paardenbijter Plasrombout Vroege glazenmaker Vuurlibel
Status Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
Tabel 11.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_Ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Grote vos 1 1 2021 In Millingerwaard (overzijde Waal) op ruim 400 meter ten ZZO van de planlocatie.
4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (dagvlinders, libellen, juffers en insecten) Er zijn geen beschermde soorten dagvlinders, libellen, juffers en insecten aangetroffen in het plangebied op de plek waar de windmolen komt. Er is op het perceel is ook geen geschikt habitat aanwezig.
4.6
Vaatplanten
4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) Er zijn 2.753 waarnemingen van 365 onbeschermde soorten geregistreerd. Er zijn geen beschermde soorten aangetroffen.
4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) Het terrein is geheel verhard. Er zijn geen beschermde soorten aangetroffen. Effecten op beschermde soorten kunnen op voorhand worden uitgesloten. 16
4.7
Overige beschermde soorten
(Sprinkhanen, krekels, geleedpotigen, nachtvlinders, mossen, korstmossen, algen, wieren etc.)
4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen beschermde soorten. Tabel 13.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-11-2022.
Soort Teunisbloempijlstaart
Wet natuurbescherming Wnb § 3.2
Tabel 14.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_Ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Teunisbloempijlstaart 4 3 2019, 2020, In Millingerwaard (overzijde Waal) op 2021 ruim 400 meter ten OZO van de planlocatie.
4.7.2 Gegevens uit veldbezoek Er zijn geen andere beschermde soorten aangetroffen. Het terrein is hiervoor ook niet geschikt.
17
5
Beoordeling Wet natuurbescherming (soorten)
5.1
Vogels
5.1.1 Effectenbeoordeling gebruiksfase Broedvogels Kleine zangvogels/ bosvogels: Het gaat in alle gevallen om enkele broedparen per jaar in het in figuur 5 aangegeven gebied. Soorten als de Kleine karekiet, Roodborst, Huismus, Holenduif, Kauw en Witte kwikstaart zitten met name in en rond de loodsen op de werf en langs de oever van de Waal. In de omgeving broeden verder nog soorten als de Houtduif, Zwarte kraai en Ekster. Van deze soorten is de kans op aanvaringen met kleine windmolens klein (Sweco, 2019). Beoordeling: er is een zeer geringe incidentele kans op een slachtoffer. Roofvogels / uilen: Er zijn geen waarnemingen in de directe omgeving van de windmolen. De kans op aanvaringen met windmolens is bij roofvogels en uilen groter. Volgens Sweco is de Kerkuil één van de meest gevoelige soorten voor kleine windmolens. Deze soort is niet aangetroffen op het bedrijf en ook in de directe omgeving zijn geen waarnemingen. Met name de hogere molens vergen slachtoffers. In de betreffende situatie gaat het om een molen met een tiphoogte van circa 22 meter en een rotor-straal van ca 7 meter op een verharde werf en tussen twee kranen in die nog hoger zijn. De kans op een aanvaring met een windmolen is derhalve zeer gering. Beoordeling: er is een zeer geringe incidentele kans op een slachtoffer. Watervogels: De kans op aanvaringen met windmolens is bij watervogels groter.
Ook hiervoor geldt dat met name de hogere molens meer slachtoffers vergen. In de betreffende situatie gaat het om een molen met een tiphoogte van circa 22 meter en een rotor-straal van ca. 7 meter achter een bestaande schuur. Voor watervogels is er geen geschikt broedbiotoop aanwezig rond de planlocatie. Effecten op watervogels worden dan ook niet verwacht. Beoordeling: er is een geringe incidentele kans op een slachtoffer. Reigers / Ooievaars: Er zijn geen bekende broedlocaties in de directe omgeving van de geplande windmolen. Reigers foerageren wel regelmatig aan de overzijde van Waal en langs de afgesloten rivierarm. Voor de beoordeling geldt dezelfde redenatie als voor roofvogels. Beoordeling: er is een geringe incidentele kans op een slachtoffer. Niet broedvogels Grote concentraties van steltlopers en watervogels kunnen leiden tot een verhoogd risico op aanvaring met windmolens. Er zijn geen aanwijzingen van grote groepen watervogels of steltlopers in de nabijheid van de molen. Vanwege de hoge kranen wordt de werf al vaak vermeden. Beoordeling: er is een geringe incidentele kans op een slachtoffer.
5.1.2 Effectenbeoordeling aanlegfase Op de bouwlocatie zijn geen effecten te verwachten op broedende vogels. De molen wordt geplaatst op de rand van het perceel op verharde ondergrond. Op de werf zelf is continu bedrijvigheid. De bouw van de molen op het perceel zal weinig tot geen invloed hebben op de vogels in de omgeving. Er zijn geen kwetsbare soorten te verwachten waarvan de staat van instandhouding in het geding is. Om verstoring van broedvogels met 100% te kunnen uitsluiten moet men de werkzaamheden buiten het broedseizoen aanvangen.
18
Omdat geen ontheffingen worden verleend voor het verstoren van vogels en/of het vernielen van nesten wordt geadviseerd om het bouwrijp maken voor het broedseizoen (globale richtlijn 3 15 maart - 15 juli) uit te voeren of te beginnen na 15 juli. Voorkom het vestigen van broedvogels op het bouwperceel door het plaatsen van wapperende zakken of enkele linten. Op deze wijze zijn effecten op vogels in de aanlegfase met zekerheid uitgesloten.
5.2
Vleermuizen
Effectenbeoordeling Verblijfplaatsen De molen komt te staan op een ruime afstand van de grote loods op de werf, welke niet geschikt is als verblijfplaats voor vleermuizen. Vliegroutes De molen wordt geplaatst op het verhard terrein zonder voor vleermuizen interessante structuren (bomen en struiken). Voorzorgbeginsel De verwachting is dat vleermuizen vooral aan de overzijde van de Waal, waar een natuurlijke oever is, met meer prooidieren. Om effecten op vleermuizen met zekerheid te kunnen uitsluiten is het vanuit het voorzorgbeginsel in november 2022 aanbevolen om In het voorjaar een aanvullend vleermuisonderzoek uit te voeren. Om deze reden is er in mei 2023 en juni 2023 met een batdetector onderzoek verricht rond de planlocatie. Beoordeling: er is een geringe incidentele kans op een slachtoffer.
5.3
Overige grondgebonden zoogdieren
Effectenbeoordeling Effecten op grondgebonden zoogdieren worden op basis van de data uit de NDFF en op basis van het veldbezoek niet verwacht.
5.4
Reptielen, amfibieën en vissen
Effectenbeoordeling Reptielen Effecten zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten. Effectenbeoordeling Amfibieën Effecten zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten. Effectenbeoordeling Vissen Effecten zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten.
5.5
Vlinders, libellen en juffers
Effectenbeoordeling Dagvlinders Effecten zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten.
3 Broedseizoen: Vogels worden met name beschermd tijdens het broedseizoen. Een belangrijke vraag is dus: Van wanneer tot wanneer duurt het broedseizoen? Vaak wordt als grove lijn gezegd dat het broedseizoen duurt van 15 maart tot en met 15 juli. Inderdaad broeden vogels met name in deze periode. De bescherming van vogels is echter niet gebaseerd op een datum, maar op het daadwerkelijke broedseizoen. Dat kan ook al voor 15 maart of na 15 juli zijn. Het broedseizoen begint niet pas wanneer de eieren gelegd zijn. Het broedseizoen gaat al van start met de paarvorming, territorium afbakenen en het bouwen van nesten. In deze tijdsspan worden vogels, hun nesten en eieren beschermd door de Wet natuurbescherming. Het nest mag niet verwijderd, verstoord of leeggehaald worden (Bron: Vogelbescherming Nederland). 19
Effectenbeoordeling Libellen en juffers Effecten zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten.
5.6
Vaatplanten
Effectenbeoordeling In het gebied is geen geschikt habitat aanwezig voor beschermde soorten. Effecten op beschermde soorten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
5.7
Overige diersoorten
Effectenbeoordeling In het gebied zijn geen andere beschermde diersoorten aangetroffen.
20
6
Natura 2000 gebieden (gebiedsbescherming)
Natura 2000 is een netwerk van Europese natuurgebieden. Het vormt de basis van het Europese natuurbeleid. Natura 2000 is gericht op de instandhouding en ontwikkeling van soorten en ecosystemen die voor Europa belangrijk zijn. Een voorbeeld is de Noordse woelmuis, die alleen nog maar in Nederland voorkomt. Zoals blijkt uit onderstaande figuur blijkt, ligt het plangebied net buiten het Natura 2000 gebied “Rijntakken”.
Figuur 6.
Ligging van de planlocatie (rode ster) ten opzichte van Natura 2000-gebied Rijntakken. (Bron: NDFF).
Vanwege de geringe afstand tot Natura 2000-gebied zijn effecten op Natura 2000-instandhoudingsdoelen niet zonder meer uit te sluiten. In dit hoofdstuk (voortoets) worden de effecten onderzocht.
6.1
Instandhoudingsdoelen Rijntakken
Voor een aantal soorten en habitattypen zijn instandhoudingsdoelen geformuleerd in het aanwijzingsbesluit voor het Natura 2000-gebied Rijntakken. Habitattypen 1. H3150 - Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden 2. H3270 - Slikkige rivieroevers 3. H6120 - Stroomdalgraslanden 4. H9120 - Beuken-eikenbossen met hulst 5. H91F0 - Droge hardhoutooibossen 6. H6430A - Ruigten en zomen - subtype moerasspirea 7. H6430B - Ruigten en zomen - subtype wilgenroosje 8. H6430C - Ruigten en zomen - subtype droge bosranden 9. H91E0C - Vochtige alluviale bossen – subtype beekbegeleidende bossen 10. H6510A - Glanshaver- en vossenstaarthooilanden - subtype glanshaver 11. H6510B - Glanshaver- en vossenstaarthooilanden - subtype grote vossenstaart 12. H91E0A - Vochtige alluviale bossen - subtype zachthoutooibossen 13. H91E0B - Vochtige alluviale bossen – subtype essen-iepenbossen 14. H3260B - Beken en rivieren met waterplanten - subtype grote fonteinkruiden
21
Habitatrichtlijnsoorten 1. H1095 - Zeeprik 2. H1099 - Rivierprik 3. H1106 - Zalm 4. H1134 - Bittervoorn 5. H1145 - Grote modderkruiper 6. H1149 - Kleine modderkruiper
7. H1163 - Rivierdonderpad 8. H1166 - Kamsalamander 9. H1318 - Meervleermuis 10. H1337 - Bever 11. H1102 - Elft
Broedvogels 1. A004 - Dodaars 2. A017 - Aalscholver 3. A021 - Roerdomp 4. A022 - Woudaap 5. A119 - Porseleinhoen 6. A122 - Kwartelkoning 7. A153 - Watersnip Niet-broedvogels 1. A005 - Fuut 2. A017 - Aalscholver 3. A037 - Kleine zwaan 4. A038 - Wilde zwaan 5. A702 - Toendrarietgans 6. A702 - Toendrarietgans 7. A041 - Kolgans 8. A041 - Kolgans 9. A043 - Grauwe gans 10. A043 - Grauwe gans 11. A045 - Brandgans 12. A045 - Brandgans 13. A048 - Bergeend 14. A050 - Smient 15. A051 - Krakeend
6.2
8. A197 - Zwarte stern 9. A229 – IJsvogel 10. A249 - Oeverzwaluw 11. A272 - Blauwborst 12. A298 - Grote karekiet
16. A052 - Wintertaling 17. A053 - Wilde eend 18. A054 - Pijlstaart 19. A056 - Slobeend 20. A059 - Tafeleend 21. A061 - Kuifeend 22. A068 - Nonnetje 23. A125 - Meerkoet 24. A130 - Scholekster 25. A140 - Goudplevier 26. A142 - Kievit 27. A151 - Kemphaan 28. A156 - Grutto 29. A160 - Wulp 30. A162 - Tureluur
Mogelijke effecten op habitattypen
Figuur 7.
Habitattypekaart omgeving planlocatie (groene pointer)
De activiteit vindt plaats buiten het Natura 2000-gebied en op een afstand van > 500 meter van kwetsbare habitattypen. Effecten op habitattypen zijn dan ook uitgesloten.
22
6.3
Mogelijke effecten op Habitatrichtlijnsoorten
De molen wordt geplaats op een geheel verharde en verhoogde oever, zonder een natuurlijke overgang (zie figuur 2 en 3).
6.3.1 Aangewezen vissen en amfibieën Deze soorten zijn gebonden aan water in de uiterwaarden en in de rivier. Her vinden geen ingrepen plaats. De bouw van de molen heeft geen effect op deze soorten.
6.3.2 Bever en Meervleermuis De Bever is waargenomen op verschillende plekken langs de Waal. Het plaatsen van een windmolen op de scheepswerf heeft geen effect op het leefgebied van de Bever. Effecten op Bevers zijn uitgesloten.
6.3.3 Meervleermuis Zie voor vleermuizen ook paragraaf 4.2 en 5.2. De aanbeveling uit paragraaf 5.2 geldt ook voor de Meervleermuis. Tijdens het aanvullende onderzoek is de soort niet aangetroffen. In het Natura 2000 beheerplan voor de Rijntakken staat: “Meervleermuizen foerageren veelal boven open water (rivierlopen en grotere plassen). De beschikbaarheid hiervan zal toenemen doordat in het kader van Ruimte voor de Rivier en Kaderrichtlijn water nieuw open water en gevarieerde oevers zullen ontstaan.” Ter plaatse van de molen is er sprake van een verharde oever, zonder natuurlijke elementen. Er zijn in de afgelopen 5 jaar 5 waarnemingen van Meervleermuizen in de Rijntakken. Drie waarnemingen met batloggers in Nijmegen (2021) en 2 losse waarnemingen bij Tolkamer. In de omgeving van de windmolen zijn geen waarnemingen van foeragerende dieren boven de Waal. De soort zal naar verwachting wel bij de rivier foerageren. In het plangebied zijn geen verblijfplaatsen van Meervleermuizen. Effecten kunnen worden uitgesloten.
Figuur 8.
6.4
Waarnemingen Meervleermuis in de periode 1-1-2017 t/m 15-11-2022 (Bron: NDFF).
Mogelijke effecten op Vogelrichtlijnsoorten
De molen wordt gebouwd op de scheepswerf tussen twee hoge kranen langs de Waal. Het omliggende terrein bestaat uit verharding en water.
6.4.1 Broedvogels Van de aangewezen broedvogelsoorten zijn er geen broedlocaties bekend in de directe omgeving van de geplande molen in de afgelopen 5 jaar (Bron: NDFF). Zie ook paragraaf 4.1. Effect: Significant negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen zijn op voorhand uitgesloten.
23
6.4.2 Niet broedvogels De uiterwaarde is voor een aantal aangewezen soorten van belang als foerageergebied en trekroute. Hierbij kan met name gedacht worden aan de watervogels en steltlopers. De plaatsing van de molen in een flauwe bocht van de rivier op een onnatuurlijke verharde oever en tussen twee hoge kranen zorgt ervoor dat de effecten op trekkende vogels zeer klein zijn. Zie ook beoordeling in paragraaf 5.1. Effect: Significant negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen zijn op voorhand uitgesloten.
24
7
Conclusies
7.1
Conclusie Wet natuurbescherming (Soorten)
Als de aanbevelingen uit onderstaande tabel en hoofdstuk 5 worden uitgevoerd, dan kunnen effecten op beschermde soorten voorkomen worden en is er geen noodzaak om een ontheffing aan te vragen. Wij adviseren wel om deze conclusie (het rapport) door het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning (Gemeente Lingewaard) te laten bevestigen. Het is eventueel ook raadzaam om het rapport voor te leggen ter beoordeling aan de provincie. Tabel 15.
Overzicht conclusies aangaande verstoring en de eventueel te nemen vervolgstappen.
Soortgroep
Ingreep verstorend
Nader onderzoek noodzakelijk
Wnbontheffing noodzakelijk
Nee,mits
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.1
Jaarrond beschermd
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.1
Verblijfplaatsen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.2
Vliegroutes
Nee
Aanbeveling. Onderzoek vliegroutes Waal.
Waarschijnlijk niet.
Overige zoogdieren
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.3
Amfibieën
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Reptielen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Vissen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Libellen en vlinders
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.5
Vaatplanten
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.6
Overige soortgroepen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.7
Broedvogels
Bijzonderheden / opmerkingen
Vogels
Vleermuizen
7.2
Zie verder paragraaf 5.2 (zie aanbeveling voor vervolgonderzoek vliegroutes Waal)
Conclusie Wet natuurbescherming (gebieden)
Er zijn geen effecten op de Natura 2000-gebieden te verwachten. Een vergunning op grond van Wet natuurbescherming is dan ook niet noodzakelijk voor de overige effecten.
25
8
Bronnen
8.1
Literatuur
• • • • • • • • •
8.2 • • • • • • • •
26
Bijlsma, R.G. (et al) 2001, Algemene en schaarse vogels van Nederland (Avifauna van Nederland 2) GMB uitgeverij/KNNV Uitgeverij, Haarlem/Utrecht. Dietz, C. (et al.) 2009, Vleermuizen; Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika, Tirion Natuur. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2003. Europese Natuur in Nederland; Habitattypen, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2008. Europese Natuur in Nederland; Soorten van de Habitatrichtlijn, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Lange R. (et al.) 1994. Zoogdieren van West-Europa, KNNV Uitgeverij, Utrecht. SOVON 1987, Atlas van de Nederlandse Vogels. SOVON Vogelonderzoek Nederland, 2002 Atlas van de Nederlandse Broedvogels 1998-2000, Nederlandse fauna 5, Naturalis, KNNV-uitgeverij Leiden. SOVON & CBS 2005, Trends van vogels in het Nederlandse Natura 2000 netwerk, SOVONinformatierapport 2005/09. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen. Sweco, 2019. Evaluatie beleid kleine windturbines, Provincie Groningen, Projectnummer 365795,Referentienummer SWNL0242800.
Geraadpleegde websites www.sovonatlas.nl www.rijksoverheid.nl & www.synbiosys.alterra.nl www.natuurloket.nl www.overheid.nl www.uilen.org www.waarneming.nl www.zoogdieratlas.nl www.ndff.nl
[verspreidingsgegevens vogels] [natuurwetgeving / soortbescherming & gebiedsbescherming N2000 / EHS, profielendocument] [waarnemingen van flora en fauna] [actuele wetteksten] [vogelwaarnemingen en informatie / uileninformatie] [waarnemingen van flora en fauna] [waarnemingen zoogdieren]
BIJLAGE 1
Algemene verbodsbepalingen Wnb
§ 3.1. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. § 3.2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. § 3.3. Beschermingsregime andere soorten Artikel 3.10 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a) in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b) de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of c) vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. 2.
Artikel 3.8, met uitzondering van het derde en vierde lid, is van overeenkomstige toepassing op de verboden, bedoeld in het eerste lid, met dien verstande dat, in aanvulling op de redenen, genoemd in het vijfde lid, onderdeel b, de noodzaak voor de ontheffing of vrijstelling ook verband kan houden met handelingen: a) in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daaropvolgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b) ter voorkoming van schade of overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen; c) ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden; d) ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren; e) in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; f) in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; g) in het kader van bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied, of h. in het algemeen belang. 3.
De verboden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, en b, zijn niet van toepassing op de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden. 27
BIJLAGE 2
Proces beoordeling ontheffing Wnb
Verdere uitwerking van het schema op: http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/routeplanner.aspx?subj=routeplanner#initiatiefnemer
28
BIJLAGE 3
Jaarrond beschermde vogels
Categorieën: 1. Nesten die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rusten verblijfplaats. 2.
Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
3.
Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
4.
Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen.
5.
Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen.
29
Nesten van vogelsoorten van categorie 1 t/m 4 zijn jaarrond beschermd, de nesten van soorten in categorie 5 zijn beschermd als er onvoldoende alternatieven zijn. Nederlandse naam
Categorie Nederlandse naam
Categorie
Blauwe reiger
5
Ruigpootuil
5
Boerenzwaluw
5
Spreeuw
5
Bonte vliegenvanger
5
Tapuit
5
Boomklever
5
Torenvalk
5
Boomkruiper
5
Zeearend
5
Bosuil
5
Zwarte kraai
5
Brilduiker
5
Zwarte mees
5
Draaihals
5
Zwarte roodstaart
5
Eidereend
5
Zwarte specht
5
Ekster
5
Huismus
2
Gekraagde roodstaart
5
Kerkuil
3
Glanskop
5
Oehoe
3
Grauwe vliegenvanger
5
Ooievaar
3
Groene specht
5
Ransuil
4
Grote bonte specht
5
Roek
2
Hop
5
Slechtvalk
3
Sperwer
4
Huiszwaluw
5
Steenuil
1
IJsvogel
5
Wespendief
4
Kleine bonte specht
5
Zwarte wouw
4
Kleine vliegenvanger
5
Boomvalk
4
Koolmees
5
Buizerd
4
Kortsnavelboomkruiper
5
Gierzwaluw
2
Oeverzwaluw
5
Grote gele kwikstaart
3
Pimpelmees Raaf
5 5
Havik
4
30
BIJLAGE 4
Samenvatting NDFF (1-1-2017 tot 1-11-2022)
Wnb - Vogelrichtlijn Appelvink Boerenzwaluw Bonte vliegenvanger Boomklever Boomkruiper Boompieper Bosrietzanger Braamsluiper Buizerd Ekster Fazant Fitis Gaai Gekraagde roodstaart Gierzwaluw Glanskop Grasmus Graspieper Grauwe gans Grauwe klauwier Grauwe vliegenvanger Groene specht
Groenling Grote bonte specht Grote lijster Grote zilverreiger Havik Heggenmus Holenduif Houtduif Huismus Huiszwaluw Kauw Kleine karekiet Kleine plevier Kneu Koekoek Koolmees Krakeend Matkop Merel Nachtegaal Ooievaar Pimpelmees
Putter Rietgors Roodborst Roodborsttapuit Sperwer Spotvogel Spreeuw Sprinkhaanzanger Staartmees Tjiftjaf Torenvalk Tuinfluiter Turkse tortel Vink Vuurgoudhaan Wielewaal Winterkoning Zanglijster Zomertortel Zwarte kraai Zwarte roodstaart Zwartkop
Wnb - Habitatrichtlijn Bever Franjestaart
Gewone dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis