765929 Bijlage 5.5 natuuronderzoek.pdf
Tekst van het document
Quickscan natuurtoets Het Bosch 11a in Bemmel In opdracht van ROBEL Beheer
Colofon Quickscan natuurtoets Het Bosch 11a in Bemmel
Opdrachtgever Contactpersoon
ROBEL Beheer Dhr. P. Bijsters
Opdrachtnemer
Staring Advies Jonker Emilweg 11 6997 CB Hoog-Keppel
Rapportnummer Auteur Controle Publicatiedatum: Foto voorblad
2412 Ing. R. Top Ing. R. Boerboom 25 februari 2022 Plangebied (foto: R. Top)
Copyright Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Aansprakelijkheid Dit onderzoek is uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde natuurwet- en regelgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor beschermde soorten. Het voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspellen. Staring Advies accepteert geen aansprakelijkheid ten aanzien van beslissingen die de opdrachtgever neemt naar aanleiding van het door Staring Advies uitgevoerde onderzoek. Staring Advies is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Staring Advies; opdrachtgever vrijwaart Staring Advies voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Netwerk Groene Bureaus Staring Advies is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB) de brancheorganisatie voor groene adviesbureaus. Het netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. www.netwerkgroenebureaus.nl
Inhoud Colofon ............................................................................................................................... 1 Samenvatting ...................................................................................................................... 3 1
2
3
4
Inleiding en doel........................................................................................................... 4 1.1
Inleiding ................................................................................................................ 4
1.2
Doel ...................................................................................................................... 4
Gebiedsbeschrijving en geplande werkzaamheden ..................................................... 5 2.1
Gegevens plangebied ........................................................................................... 5
2.2
Beschrijving van het plangebied ........................................................................... 5
2.3
Beschrijving van het onderzoeksgebied ................................................................ 5
2.4
Geplande werkzaamheden ................................................................................... 5
Beschermde status plangebied .................................................................................... 8 3.1
Gebiedsbescherming ............................................................................................ 8
3.2
Natuurnetwerk Nederland ..................................................................................... 8
3.3
Natura 2000 ........................................................................................................ 10
3.4
Houtopstanden ................................................................................................... 13
Beschermde soorten plangebied ............................................................................... 14 4.1
Methode ............................................................................................................. 14
4.2
Resultaten .......................................................................................................... 15
5
Wet natuurbescherming ............................................................................................. 24
6
Conclusie ................................................................................................................... 27
Bijlage 1
Impressie plangebied ..................................................................................... 29
Bijlage 2
Wettelijk kader Wet natuurbescherming ......................................................... 30
Bijlage 3
Beschermde plant- en diersoorten.................................................................. 38
Samenvatting Uit de quickscan natuurtoets blijkt dat voor de geplande ruimtelijke ontwikkelingen in het plangebied op perceel Het Bosch 11a geen aanvullend onderzoek noodzakelijk is, tenzij er onvoldoende rekening gehouden kan worden met gebouwbewonende vleermuizen met betrekking tot het gebruik van verlichting. In dat geval moet uit het aanvullende onderzoek blijken of er ontheffing en/of het treffen van mitigerende en compenserende maatregelen noodzakelijk is. Daarnaast moeten de werkzaamheden buiten het broedseizoen (globaal tussen 15 maart – 15 juli) worden uitgevoerd of ruim voor aanvang van het broedseizoen gestart worden en/of er moet worden voorkomen dat (overige) broedvogels zich lokaal vestigen. Het plangebied ligt niet in het GNN. De kernkwaliteiten van het GNN worden niet aangetast. Er hoeft geen verdere toetsing uitgevoerd te worden. Significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen en ontwikkelingsopgaven van Natura 2000-gebieden zijn niet aan de orde, met uitzondering van stikstofdepositie in de gebruiksfase van de te realiseren woning. Een AERIUS-berekening voor de gebruiksfase moet uitwijzen of een vergunningaanvraag ten aanzien van Natura 2000-gebieden noodzakelijk is. Een kapmelding bij de provincie Gelderland ten aanzien van beschermde houtopstanden is niet noodzakelijk.
Dit zijn de uitkomsten van het onderzoek dat is gehouden naar aanleiding van de voorgenomen plannen voor de realisatie van een woning op een perceel aan Het Bosch in Bemmel. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor beschermde plant- en diersoorten. Daarom is onderzoek noodzakelijk om te voldoen aan de Wet Natuurbescherming. Staring Advies voerde het onderzoek uit in opdracht van ROBEL Beheer. Het bureau deed literatuuronderzoek in de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) en veldonderzoek op de locatie.
Pagina 3
1
Inleiding en doel
1.1 Inleiding Bij een ruimtelijke ontwikkeling moet, in het kader van de Wet natuurbescherming, aangetoond worden dat er geen sprake is van aantasting van beschermde natuurgebieden en beschermde plant- en diersoorten. Hiervoor is in veel gevallen een gericht natuuronderzoek vereist. In eerste instantie is een quickscan natuurtoets noodzakelijk om een inschatting te kunnen maken over het effect van de plannen op beschermde natuurgebieden en soorten. Indien negatieve effecten verwacht worden is nader onderzoek noodzakelijk. Er zijn plannen voor woningbouw op een perceel aan Het Bosch 11a in Bemmel. De heer Bijsters van ROBEL Beheer is betrokken bij de plannen en heeft aan Staring Advies gevraagd voor het uitvoeren van de quickscan natuurtoets.
1.2 Doel Het doel van de quickscan natuurtoets is om snel te inventariseren of door de geplande ontwikkelingen schade kan ontstaan aan beschermde natuurgebieden en beschermde flora of fauna. Wanneer dit het geval is wordt vervolgens geadviseerd over het noodzakelijk vervolgonderzoek en eventuele procedurele vervolgstappen.
Pagina 4
2
Gebiedsbeschrijving en geplande werkzaamheden
2.1 Gegevens plangebied Locatie: Plaats: Gemeente: Provincie:
Het Bosch 11a Bemmel Lingewaard Gelderland
2.2 Beschrijving van het plangebied Het plangebied is gelegen in de gemeente Lingewaard, in de woonkern van het dorp Bemmel (zie figuur 1). Het betreft een perceel gelegen tussen de woningen met huisnummers 11 en 13. Het plangebied bestaat uit een braakliggend perceel zonder bebouwing, bomen of struiken. Het plangebied grenst met drie zijden aan woonpercelen met woning en tuin, en aan 1 zijde aan de lokale weg Het Bosch (zie figuur 2 en bijlage 2).
2.3 Beschrijving van het onderzoeksgebied Om het eventuele verstorend effect van de geplande ruimtelijke ontwikkeling op beschermde natuurwaarden in de directe omgeving van het plangebied (externe werking) in te kunnen schatten is een groter gebied dan het plangebied zelf onderzocht. De omgeving van het plangebied bestaat uit een ruim opgezette woonwijk met vrijstaande woningen, infrastructuur en openbaar groen (zie figuur 2).
2.4 Geplande werkzaamheden Er zijn plannen om midden op het perceel 11a een nieuwe woning te realiseren van 5,3 meter breed en 16 meter diep (zie figuur 3). Het terrein is recent vrijgemaakt van bebouwing en beplanting.
Pagina 5
Figuur 1. Globale ligging van het plangebied (rood), bron: Provincie Gelderland (2022).
Figuur 2. Luchtfoto van het onderzoeksgebied (geel) met daarbinnen het plangebied (rood), bron: Provincie Zuid-Holland (2022).
Pagina 6
Figuur 3. Beoogde inrichting van het plangebied (rood), bron: ROBEL beheer
Pagina 7
3
Beschermde status plangebied
3.1 Gebiedsbescherming In Nederland bestaat het Natuurnetwerk Nederland. Dit is een netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. In paragraaf 3.2 wordt het plangebied behandeld in relatie tot de bescherming van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). De Wet natuurbescherming gaat over gebiedsbescherming en soortenbescherming. Wat betreft de gebiedsbescherming beschermt de Wet natuurbescherming Natura 2000gebieden. Dit is een Europees, samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden. In paragraaf 3.3 wordt het plangebied behandeld in relatie tot de bescherming van Natura 2000-gebieden. Daarnaast beschermt de Wet natuurbescherming bos van minimaal 10 are en bomenrijen van minimaal 21 bomen. In paragraaf 3.4 wordt het plangebied behandeld in relatie tot deze beschermde houtopstanden.
3.2 Natuurnetwerk Nederland 3.2.1 Conclusie Het plangebied ligt niet in het NNN/GNN. De kernkwaliteiten van het NNN worden niet aangetast. Er hoeft geen verdere toetsing uitgevoerd te worden.
3.2.2 Natuurnetwerk De gebieden van het NNN worden in de provincie Gelderland het Gelders Natuurnetwerk genoemd. In het Gelders Natuurnetwerk komen twee natuurcategorieën voor: het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Gelderse Groene Ontwikkelingszone (GO). Gelders Natuurnetwerk (GNN) Het GNN bestaat uit alle bestaande natuur en een zoekgebied voor nog te realiseren nieuwe natuur. In het GNN geldt: in de basis hier geen nieuwe initiatieven. Er zijn enkele uitzonderingen mogelijk. Dat zijn ontwikkelingen van een groot algemeen of provinciaal belang of waarvoor - overtuigend gemotiveerd – geen alternatieven bestaan. Voor dergelijke uitzonderingen gelden specifieke spelregels die garanderen dat het Gelders Natuurnetwerk in stand blijft (het nee, tenzij principe). Dat betekent dat hier geen ruimte is voor nieuwe projecten die de aanwezige en potentiële natuurwaarden significant aantasten. Groene Ontwikkelzones (GO) De GO is een gebied waar partners en partijen worden uitgenodigd om actief 'groene' doelen mee te helpen realiseren. Er is in dit gebied ruimte voor de verdere ontwikkeling van bestaande en bij het gebied behorende bedrijvigheid of bewoning. Afhankelijk van het
Pagina 8
type en de schaal van de ontwikkeling vraagt de provincie om een (extra) bijdrage te leveren aan de GO.
3.2.3 Plangebied Het plangebied ligt niet in het GNN of in een GO (zie figuur 4). Verspreid rondom het dorp Bemmel liggen enkele bos- en natuurgebieden die zijn aangewezen als bestaande natuur binnen het GNN. Dit zijn onder andere de deelgebieden Overbetuwe (ten noorden en westen van Bemmel) en Gelderse Poort Zuid (ten zuiden van Bemmel). Het dichtstbijzijnde GNN gebied, Overbetuwe, ligt ongeveer 500 meter ten noordwesten van het plangebied. Doordat er geen werkzaamheden worden uitgevoerd binnen het GNN en de GO en doordat het GNN en de GO geen externe werking kent, veroorzaken de plannen geen negatieve effecten op het oppervlakte of de wezenlijke kenmerken en waarden van het GNN en de GO.
Figuur 4. Ligging van het plangebied (rood) ten opzichte van het GNN, bron: Provincie Gelderland 2022.
Pagina 9
3.3 Natura 2000 3.3.1 Conclusie Er vinden geen ruimtelijke ingrepen plaats in of nabij een Natura 2000-gebied. Door de aard en de beperkte omvang van de activiteiten en door de afstand tussen het plangebied en dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden worden geen significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen en ontwikkelingsopgaven verwacht door directe verstoringsfactoren als oppervlakteverlies of versnippering. Ook significante negatieve effecten door indirecte verstoringsfactoren als verontreiniging, verdroging, geluidsverstoring of lichtverstoring zijn op voorhand uit te sluiten, met uitzondering van stikstofdepositie. Een AERIUS-berekening is noodzakelijk voor de gebruiksfase van de te realiseren woning.
3.3.2 Natura 2000 De Europese Unie heeft een zeer gevarieerde en rijke natuur, die van grote biologische, esthetische en economische waarde is. Om deze natuur te behouden heeft de Europese Unie het initiatief genomen voor Natura 2000. Dit is een samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden. De Wet natuurbescherming beschermt onder andere Natura 2000-gebieden. Voor activiteiten die significante, negatieve effecten hebben op de kernkwaliteiten van een Natura 2000-gebied is een vergunning nodig.
3.3.3 Plangebied Het plangebied ligt niet in een Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000gebied, ‘Rijntakken’, ligt op relatief korte afstand van het plangebied, vanaf circa 700 meter, (zie figuur 5). Overige Natura 2000-gebieden, zoals ‘Unterer Niederrhein’ en ‘Veluwe’, liggen op ruimere afstand, vanaf circa 7,9 kilometer. Significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen en ontwikkelingsopgaven van desbetreffende Natura 2000-gebieden door directe verstoringsfactoren als oppervlakteverlies of versnippering worden niet verwacht. Door de afstand tot het Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ en overige Natura 2000-gebieden kunnen ook indirecte verstoringen als licht, geluid en trillingen op voorhand uitgesloten worden, met uitzondering van stikstofdepositie. Stikstofdepositie Stikstof is één van de grootste obstakels bij de realisatie van de Natura 2000-doelen. In veel Natura 2000-gebieden, waaronder ook ‘Rijntakken’, is de overbelasting door stikstofdepositie een groot probleem voor de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen. Het gaat daarbij om de gevolgen van stikstofdepositie afkomstig uit de landbouw, het verkeer en de industrie op voor stikstof gevoelige habitats. Een aantal van de habitattypen in de nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn gevoelig voor depositie van stikstof (bron: Natura2000.nl).
Pagina 10
De inzet van werktuigen en de (tijdelijke) toename van verkeer door aan- en afvoer van materialen tijdens de geplande werkzaamheden kunnen resulteren in extra emissie van stikstof op nabijgelegen gevoelige habitats van Natura 2000-gebieden. Indien significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen door stikstofdepositie niet op voorhand uit te sluiten zijn diende tot 1 juli 2021 voor deze werkzaamheden een AERIUS-berekening uitgevoerd te worden. In de nieuwe wet Stikstofreductie en natuurverbetering, welke op 1 juli 2021 in werking is getreden, staat echter een vrijstelling van de natuurvergunningsplicht voor sloop- en bouwactiviteiten. Deze vrijstelling maakt vergunningverlening makkelijker voor de aanleg en bouw van onder andere woningen, utiliteitsbouw, energieprojecten en activiteiten in de grond-, weg- en waterbouw. Deze vrijstelling is mogelijk omdat de stikstofemissies die vrijkomen bij sloop- en bouwactiviteiten uiteindelijk kunnen worden gecompenseerd. Het kabinet reserveert van 2021 tot 2030 twee miljard euro voor stikstofreducerende maatregelen in en buiten de bouw. Het Rijk maakt afspraken met de bouwsector over deze reductie en bijbehorende maatregelen, gericht op emissiearme werk- en voertuigen. De maatregelen worden onderdeel van de structurele aanpak stikstof. Hierin komt ook drie miljard euro beschikbaar voor natuurherstel en –versterking.
Het kabinet benadrukt dat de (stikstof)effecten van de bouwvrijstelling periodiek worden gemonitord, zodat tijdig bijsturen mogelijk is. Sloop-, aanleg- en bouwfase Aangezien er vanaf 1 juli 2021 een vrijstelling geldt voor sloop-, aanleg- en bouwactiviteiten is het uitvoeren van een AERIUS-berekening voor betreffende werkzaamheden niet noodzakelijk. Gebruiksfase Significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen door stikstofdepositie in de gebruiksfase zijn door de relatief korte afstand van 700 meter tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied woningen niet op voorhand uit te sluiten, aangezien de extra woning zal leiden tot extra verkeersbewegingen van onder andere de bewoners en bezorgdiensten. Het is niet op voorhand uit te sluiten dat de als gevolg hiervan toegenomen stikstofuitstoot zorgt voor een hogere stikstofdepositie op de nabijgelegen stikstofgevoelige habitats in de Natura 2000-gebieden. Derhalve is een AERIUS-berekening noodzakelijk om vast te stellen of er een vergunningsaanvraag noodzakelijk is betreffende stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden.
Pagina 11
Veluwe
Rijntakken
Rijntakken
Rijntakken Rijntakken
Unterer Niederrhein
Figuur 5. Ligging van het plangebied (rood) ten opzichte van het Natura 2000-gebied “Rijntakken” en overige Natura 2000-gebieden, bron: http://natura2000.eea.europa.eu/ (2022).
Pagina 12
3.4 Houtopstanden 3.4.1 Conclusie Een kapmelding bij de provincie Gelderland voor beschermde houtopstanden is niet noodzakelijk.
3.4.2 Houtopstanden De Wet natuurbescherming beschermt bos van minimaal 10 are en bomenrijen van minimaal 21 bomen gelegen buiten de bebouwde kom (de zogenaamde 'houtopstanden'). Als men voornemens is houtopstanden te kappen die onder de Wet natuurbescherming vallen dan moet een kapmelding bij de provincie Gelderland worden ingediend. Er zijn enkele uitzonderingen waarbij een kapmelding niet is vereist.
3.4.3 Plangebied Het plangebied ligt in de bebouwde kom (zie figuur 1). Er is derhalve geen sprake van beschermde houtopstanden. Een kapmelding bij de provincie Gelderland is niet aan de orde.
Pagina 13
4
Beschermde soorten plangebied
4.1
Methode
Het verzamelen van gegevens heeft op twee manieren plaatsgevonden: via een literatuuronderzoek en een gericht veldonderzoek.
4.1.1 Literatuuronderzoek Ter ondersteuning van het veldonderzoek is de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd. Deze database geeft informatie over waarnemingen van beschermde en zeldzame planten en dieren in Nederland. In de NDFF zijn uitsluitend gevalideerde gegevens opgeslagen. De NDFF is de meest complete databank voor de actuele verspreiding van Nederlandse flora en fauna. In de NDFF staan meer dan 150 miljoen gegevens. De databank wordt dagelijks aangevuld met recente waarnemingen. Ondanks de compleetheid geeft de NDFF geen 100% volledigheid van aanwezigheid van beschermde flora- en fauna in een (zoek)gebied. Er zijn namelijk altijd (losse) waarnemingen van beschermde en zeldzame planten en dieren die niet in de NDFF opgeslagen worden. In de NDFF is voor een zoekgebied met een straal van circa 1 km rond het plangebied gezocht naar waarnemingen van beschermde soorten, uit de afgelopen 10 jaar.
4.1.2 Veldonderzoek Een onderzoeker van Staring Advies onderzocht het plangebied om een inschatting te maken van de beschermde soorten die aanwezig zijn en om beschermde flora en fauna waar te nemen (zie tabel 1). Onderzoeker
Bezoekronde
Datum
Tijd
Weersomstandigheden
Ing. R. Top
1
24-02-2022
9:30 uur
Half bewolkt, droog, 8°C, windkracht 3 Bft
Tabel 1. Veldonderzoek.
Pagina 14
4.2 Resultaten Deze paragraaf bespreekt de resultaten van het literatuuronderzoek en het veldonderzoek.
4.2.1 Literatuuronderzoek Flora De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van het voorkomen van één beschermde plantensoort: •
Nationaal beschermde soorten: groot spiegelklokje.
Broedvogels De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van enkele beschermde vogelsoorten. Een deel van de waarnemingen betreft overvliegende vogels zonder binding met het plangebied. Een deel van de vogelsoorten kan wel een territorium bezetten in de directe omgeving van het plangebied, waarbij ze ook gebruik kunnen maken van het plangebied. Van de aangetroffen soorten boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief en zeearend zijn de nesten jaarrond beschermd. Van de waargenomen soorten boomvalk, grote gele kwikstaart, havik, kerkuil, ooievaar, roek, slechtvalk, sperwer, wespendief en zeearend zijn echter uitsluitend overvliegende exemplaren waargenomen zonder binding met de omgeving. Deze worden daarom niet verder behandeld. Zoogdieren De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van meerdere nationaal en internationaal beschermde zoogdiersoorten. Het betreft de volgende soorten: • •
Nationaal beschermde soorten: bosmuis, bunzing, egel, haas, huisspitsmuis, konijn, ree, steenmarter en vos¹. Internationaal beschermde soorten: bever, gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis en laatvlieger.
Amfibieën, reptielen en vissen De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van meerdere nationaal en internationaal beschermde amfibieënsoorten en één nationaal beschermde vissoort. Het betreft de volgende soorten: • •
Nationaal beschermde soorten: bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, grote modderkruiper en kleine watersalamander1. Internationaal beschermde soorten: kamsalamander en rugstreeppad.
1 Deze soorten, met uitzondering van de bunzing, grote modderkruiper en steenmarter, zijn in de provincie
Gelderland vrijgesteld van de verboden als bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, onderdelen a en b, bij ruimtelijke ontwikkelingen.
Pagina 15
Ongewervelde dieren De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van het voorkomen van één beschermde dagvlindersoort en één beschermde nachtvlindersoort:
• •
Nationaal beschermde soorten: grote vos. Internationaal beschermde soorten: teunisbloempijlstaart.
4.2.2 Veldonderzoek In deze paragraaf worden per soortgroep de resultaten van het veldonderzoek besproken. Flora Het plangebied bestaat uit een braakliggend terrein dat recent is vrijgemaakt van bomen en struiken. Op de overwegend kale bodem zijn tijdens het veldbezoek binnen het plangebied enkele algemene planten van overwegend urbane en voedselrijke omstandigheden aangetroffen, zoals akkerkool, braam sp., gewone dotterbloem, gewoon biggenkruid, grote ereprijs, herderstasje, kamille sp., kleefkruid, klein kruiskruid, klimop, klimopereprijs, mannetjesvaren, paardenbloem sp., tuinwolfsmelk, vogelmuur, zachte ooievaarsbek, zevenblad en enkele algemene grassoorten. Ook zijn er diverse verwilderde tuinplanten aangetroffen, zoals daslook en kruipkardinaalsmuts. Groot spiegelklokje De NDFF maakt melding van het voorkomen van het beschermde groot spiegelklokje in de omgeving van het plangebied. Op enkele akkers bij het buurtschap De Pas, ten zuiden van het plangebied, zijn meerdere vindplaatsen van deze zeldzame plantensoort bekend. Groot spiegelklokje staat op open, zonnige, vochtige, stikstofarme, matig voedselrijke bodems (zowel op zand, zavel, leem, lichte klei als löss en mergel). Ze groeit op zandige stroomruggen in rivierdalen, op open plekken van dijken en bermen, in graanakkers, op stoppelvelden en braakliggende terreinen.
Ook wordt ze adventief gevonden nabij graansilo’s en op haven- en spoorwegterreinen en verder is ze in gebruik als tuinplant. Nederland ligt geheel binnen het Europese deel van het verspreidingsgebied. De plant is zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en in het oostelijke rivierengebied. Het plangebied is niet geschikt als groeiplaats voor deze plant en het voorkomen van een natuurlijke populatie is hier uitgesloten. Bijzondere vegetaties met kenmerkende plantensoorten zijn niet in het plangebied aanwezig. De NDFF (zie paragraaf 4.2.1) maakt, met uitzondering van het groot spiegelklokje, geen melding van beschermde plantensoorten voor de omgeving van het plangebied. Beschermde plantensoorten worden hier niet verwacht omdat er geen geschikte groeiplaatsen zijn, zo blijkt uit het veldonderzoek. Broedvogels Een volledige broedvogelkartering heeft niet plaatsgevonden, omdat dit geen onderdeel uitmaakt van de quickscan natuurtoets. Tijdens het veldbezoek zijn de volgende
Pagina 16
vogelsoorten aangetroffen in het onderzoeksgebied: ekster, heggenmus, houtduif, huismus, kauw, koolmees, merel, pimpelmees, torenvalk, vink en zanglijster. De tuinen en bomen rond het plangebied zijn geschikt als nestlocatie voor diverse vogelsoorten, waaronder een deel van de tijdens het veldbezoek aangetroffen soorten. Door het (recent) verwijderen van alle beplanting is het plangebied in de huidige situatie ongeschikt als nestlocatie voor vogels. Jaarrond beschermde nesten De NDFF vermeldt voor de omgeving van het plangebied het voorkomen van boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief en zeearend, waarvan de nesten jaarrond beschermd zijn (zie paragraaf 4.2.1). Alleen van buizerd, gierzwaluw, huismus, ransuil en steenuil zijn waarnemingen bekend waarbij er sprake is van directe binding met de omgeving (baltsend/zingend, broedend, etc.). Tijdens het veldbezoek zijn in de omgeving van het plangebied de jaarrond beschermde soorten huismus en sperwer waargenomen. De sperwer betrof een hoog overvliegend exemplaar dat geen binding met het plangebied vertoonde en wordt daarom niet verder behandeld. Buizerd en ransuil Waarnemingen van de buizerd zijn voornamelijk gedaan in het buitengebied van Bemmel, maar van de ransuil zijn de meeste waarnemingen bekend uit de bebouwde kom.
Een deel van deze waarnemingen zijn gedaan op locaties nabij de Beukenlaan en Sportlaan in Bemmel en wijzen op slaapplaatsen van ransuilen. Deze locaties bevinden zich op ruime afstand van het plangebied (minimaal 700 meter zuidwestelijk van het plangebied). Van de buizerd bevinden alle waarnemingen die een nest of verblijfplaats indiceren zich buiten de bebouwde kom van Bemmel, op ruime afstand van het plangebied (bron: NDFF). In het plangebied bevinden zich geen geschikte nestlocaties voor deze boombroeders, aangezien er geen bomen of struiken meer aanwezig zijn. Op de grens van het plangebied staan wel twee levensbomen die geschikt zijn als roestplaats voor ransuilen. Deze bomen hebben echter een vrij losse structuur en zijn daardoor goed te inspecteren. Tijdens het veldbezoek zijn deze bomen geïnspecteerd en zijn geen ransuilen of sporen van ransuilen (zoals braakballen of schijtsporen) aangetroffen. Zodoende is vastgesteld dat zich in deze twee bomen geen roestplaats van de ransuil bevindt. Verder bevinden zich in de tuin van het naastgelegen perceel met huisnummer 9 diverse grote bomen. Door de afwezigheid van blad kon gemakkelijk worden vastgesteld dat er zich in deze bomen geen horsten van roofvogels zoals de buizerd of sperwer bevinden. Ook zijn geen oude nesten van ekster of zwarte kraai aangetroffen die gebruikt kunnen worden als nestlocatie door de ransuil.
Het plangebied en de omgeving daarvan bieden ook te weinig rust en dekking voor deze roofvogelsoort. Derhalve worden nestlocaties in het plangebied niet verwacht. Het plangebied maakt ook geen deel uit van een essentieel leefgebied van deze soorten. Gierzwaluw Vanuit de bebouwde kom van Bemmel zijn enkele waarnemingen van nestindicerende gierzwaluwen bekend (bron: NDFF). Ten tijde van het veldbezoek (februari) is deze soort
Pagina 17
nog niet in Nederland aanwezig. Vanuit het onderzoeksgebied zijn geen broedgevallen van de gierzwaluw bekend. Binnen het plangebied staan ook geen gebouwen die geschikt zijn als nestlocatie voor deze soort. Diverse woningen in het onderzoeksgebied en directe omgeving zijn mogelijk wel geschikt als nestlocatie voor deze soort doordat dit deels oudere woningen betreft met nestgelegenheden in de gevel- en dakconstructie. De woningen direct grenzend aan het plangebied (met huisnummers 9 en 11) zijn relatief nieuw of recent gerenoveerd en hier zijn geen geschikte openingen aangetroffen voor gierzwaluwen. Huismus Tijdens het veldbezoek zijn enkele groepjes huismussen aangetroffen binnen het onderzoeksgebied, met name uit tuinen en vanaf daken ten westen van het plangebied. In de NDFF zijn zowel uit de bebouwde kom als het buitengebied van Bemmel waarnemingen van de soort bekend. Deze waarnemingen concentreren zich in het buitengebied rond boerenerven en in de bebouwde kom van Bemmel vooral in de woonwijk ten noorden van het plangebied, rond de straat Schaapskamp. Huismussen broeden bijna uitsluitend in bebouwing, zoals onder dakpannen of in andere holtes in gevels van woonhuizen. In het plangebied is geen bebouwing aanwezig, waardoor nestlocaties voor de huismus uitgesloten zijn.
Diverse woningen in het onderzoeksgebied hebben wel pannendaken en nestlocaties van huismussen zijn hier niet op voorhand uit te sluiten. De woningen direct grenzend aan het plangebied (met huisnummers 9 en 11) zijn relatief nieuw of recent gerenoveerd en hier zijn geen geschikte openingen aangetroffen voor huismussen. Het plangebied zelf is verder beperkt geschikt als foerageergebied en eventueel als plaats waar huismussen een zandbad kunnen nemen, maar aangezien deze situatie slechts sinds kort aanwezig is na verwijdering van alle beplanting en er voldoende gelijkwaardig leefgebied in de omliggende tuinen aanwezig is, is het plangebied geen essentieel leefgebied voor de huismus. Steenuil Uit het buitengebied van Bemmel zijn vanuit de NDFF waarnemingen van deze uilensoort bekend. Dit betreft waarnemingen (en vermoedelijke nestlocaties) die zich concentreren rond de buurtschappen Bredelaar en De Pas, maar ook uit de randen van de bebouwde kom van Bemmel zijn enkele waarnemingen bekend. De steenuil komt voor in open tot halfopen landschap, zoals het buitengebied van Bemmel, waar ook diverse waarnemingen bekend zijn. Er bevinden zich voor deze soort geen geschikte nestlocaties in het plangebied, zoals nestkasten in fruitbomen, holten in knotwilgen of toegankelijke ruimten in schuren of stallen.
De woonwijk waarin het plangebied ligt is ook niet geschikt als leefgebied voor deze soort door het gesloten karakter van de wijk. Nestlocaties en essentieel leefgebied zijn voor deze soort dan ook uitgesloten in het onderzoeksgebied. Nestlocaties van overige soorten met jaarrond beschermde nesten worden in het plangebied en in de directe omgeving niet verwacht. Voor overige vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten is het plangebied ook niet van belang als functioneel leefgebied.
Pagina 18
Grondgebonden zoogdieren De NDFF vermeldt het voorkomen van de beschermde bever, bosmuis, bunzing, egel, haas, huisspitsmuis, konijn, ree, steenmarter en vos voor de omgeving van het plangebied. Tijdens het veldbezoek zijn geen (sporen van) grondgebonden zoogdieren aangetroffen in het onderzoeksgebied. De tuinen in het onderzoeksgebied zijn geschikt als foerageergebied en verblijfplaats voor soorten als egel, kleine marterachtigen als bunzing, steenmarter en verschillende (spits)muizensoorten. Voor de genoemde soorten geldt, met uitzondering van de bever, kleine marterachtigen en steenmarter, in provincie Gelderland vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkelingen. Bever Er zijn veel waarnemingen van de beschermde bever bekend uit de waterrijke Bemmelse Waard en Bemmelse Polder, ten zuiden van het plangebied (bron: NDFF). De bever is gebonden aan open water en bijbehorende oeverzones met hoofdzakelijk zachthout ooibos, met voldoende rust en schuilmogelijkheden. Dit habitat is niet in het plangebied of direct hieraan grenzend aanwezig. Het plangebied is geen onderdeel van het leefgebied voor deze soort en incidenteel gebruik van het plangebied wordt ook niet verwacht.
Kleine marterachtigen De NDFF vermeldt enkele waarnemingen van de kleine marterachtige bunzing, vanuit de bebouwde kom van Bemmel, waarvan de dichtstbijzijnde waarneming zich bevindt op circa 400 meter ten noordoosten van het plangebied. Van de hermelijn en wezel zijn alleen waarnemingen bekend van buiten de bebouwde kom van Bemmel, op meer dan 1 kilometer afstand van het plangebied. Kleine marterachtigen blijven door hun verborgen levenswijze echter vaak onopgemerkt. De bunzing komt voor in allerlei verschillende landschapstypen, maar zijn voorkeur gaat uit naar een kleinschalig landschap met voldoende schuilmogelijkheden en water in de buurt. Dit kunnen oeverbegroeiingen, droge sloten, heggen, houtwallen, bosranden en akkerranden zijn, maar ook meer waterrijke gebieden zoals rietvelden of moerasgebieden. Daarnaast komt hij ook voor in vrij open terreinen, zoals weidegebieden met sloten (bron: Zoogdiervereniging). De overige kleine marterachtigen hermelijn en wezel komen in vergelijkbare landschapstypen voor, waarbij de hermelijn over het algemeen meer gebonden is aan waterrijke gebieden en de wezel juist minder. Ook in parken en tuin binnen de bebouwde kom komen deze soorten voor. Het plangebied zelf is door het ontbreken van dekking ongeschikt voor kleine marterachtigen, maar de tuinen in de woonwijk waarbinnen het plangebied ligt zijn mogelijk wel geschikt als leefgebied.
Vaste verblijfplaatsen van kleine marterachtigen worden binnen de invloedssfeer van de geplande werkzaamheden niet verwacht. Incidenteel zou een passerende kleine marterachtige, zoals de bunzing, in het plangebied kunnen worden gezien. Steenmarter Vanuit de ruime omgeving van het plangebied zijn waarnemingen van de steenmarter bekend, waaronder een waarneming van een steenmarter uit de bebouwde kom van
Pagina 19
Bemmel op circa 400 meter ten noorden van het plangebied. In de directe omgeving van het plangebied zijn geen waarnemingen van de steenmarter bekend (bron: NDFF). Steenmarters gebruiken hooizolders, loze ruimtes onder het dak, schuurtjes en dergelijke, als verblijfplaats. Een steenmarter heeft binnen zijn territorium verscheidene verblijfplaatsen. In het plangebied zijn geen structuren aanwezig die potentieel geschikt zijn als verblijfplaats voor steenmarters. Tijdens het veldbezoek zijn ook geen steenmarters of sporen (uitwerpselen, prooiresten, krabsporen etc.) aangetroffen die duiden op het gebruik van het plangebied door steenmarters. Verblijfplaatsen van steenmarters zijn uitgesloten binnen het plangebied. Het kan niet worden uitgesloten dat het plangebied behoort tot het leefgebied van de steenmarter, maar er is geen sprake van een essentieel leefgebied. Overige beschermde grondgebonden zoogdiersoorten worden niet verwacht door het ontbreken van geschikt leefgebied. Het bronnenonderzoek bevestigt de afwezigheid van overige beschermde grondgebonden zoogdieren. Vleermuizen De NDFF maakt melding van het voorkomen van de gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis en laatvlieger voor de omgeving van het plangebied (zie paragraaf 4.2.1).
Verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen In het plangebied zijn geen gebouwen aanwezig, waardoor verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen hier zijn uitgesloten. Tijdens het veldbezoek zijn geen sporen van vleermuizen aangetroffen, bijvoorbeeld in de vorm van vleermuiskeutels. De huizen aan weerszijden van het plangebied (met huisnummers 9 en 11) zijn door de aanwezigheid van kieren wel potentieel geschikt als verblijfplaats voor gebouwbewonende vleermuizen, zoals de gewone dwergvleermuis (zie foto’s 1 en 2).
Foto’s 1 en 2: In de aangrenzende woningen bevinden zich potentiele verblijfplaatsen voor gebouwbewonende vleermuizen in kieren en onder dakpannen (foto’s: R. Top).
Pagina 20
Verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen In het plangebied zijn geen bomen aanwezig. In de tuin van huisnummer 9 zijn wel bomen aanwezig, waarvan niet kan worden uitgesloten dat deze beschikken over voor vleermuizen geschikte holtes. Vliegroutes en foerageergebied(en) van vleermuizen Door de beperkte open ruimte en de aanwezigheid van groenstructuren langs de randen van het plangebied is het plangebied geschikt als foerageergebied voor diverse soorten vleermuizen, zoals de gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger en ruige dwergvleermuis. Door de aanwezigheid van diverse gelijkwaardige groenstructuren in de omgeving van het plangebied, bestaande uit onder andere tuinen en parken, heeft het plangebied geen essentiële functie als foerageergebied voor vleermuizen. Een vliegroute wordt in het plangebied niet verwacht door de afwezigheid van lijnvormige structuren. Amfibieën en reptielen, vissen Beschermde amfibieën, reptielen of vissen zijn tijdens het veldbezoek niet aangetroffen. De NDFF meldt de bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, grote modderkruiper, kamsalamander, kleine watersalamander en rugstreeppad voor de omgeving van het plangebied (zie paragraaf 4.2.1). Voor de genoemde soorten geldt in de provincie Gelderland een vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkelingen, met uitzondering van de grote modderkruiper, kamsalamander en de rugstreeppad.
Door de afwezigheid van open water en begroeiing in het plangebied kan het voorkomen van zowel de vissoort grote modderkruiper als van de genoemde amfibieënsoorten op voorhand uitgesloten worden. Langs de randen van het plangebied, in aangrenzende tuinen, is wel sprake van opgaande begroeiing welke een geschikt biotoop kan vormen voor de genoemde weinig kritische en algemene amfibiesoorten bruine kikker, gewone pad en kleine watersalamander. Derhalve kunnen deze soorten incidenteel ook in het plangebied worden verwacht, bijvoorbeeld tijdens de trek of foeragerend. Kamsalamander De beschermde kamsalamander heeft een voorkeur voor relatief grote, diepe en stilstaande wateren. Die wateren zijn tenminste gedeeltelijk begroeid met waterplanten, niet verontreinigd en bevatten gewoonlijk geen vis. De kamsalamander verkiest als landhabitat kleinschalige landschapselementen, zoals hagen, houtwallen, rijen knotbomen, en vochtige bosjes. De soort overwintert meestal op land, onder boomstammen, stenen, puin en in ondergrondse holen. Met name jonge dieren kunnen afstanden tot circa 1 kilometer per jaar afleggen (bron: RAVON). Er zijn enkele waarnemingen van de kamsalamander bekend in en bij grotere wateren buitend e bebouwde kom van Bemmel, zoals bij De Ward en in de uiterwaarden van de Waal (bron: NDFF). Deze locaties beschikken over alle elementen van het habitat van deze soort.
Het plangebied sluit niet aan op het leefgebied van de kamsalamander en bovendien voldoet het plangebied niet aan de eisen die de kamsalamander aan het habitat stelt. De kamsalamander wordt derhalve niet verwacht in het plangebied.
Pagina 21
Rugstreeppad Vanuit de uiterwaarden langs de Waal zijn meerdere waarnemingen van de rugstreeppad bekend, en ook hieraan grenzend, aan de rand van de bebouwde kom zijn enkele waarnemingen van deze amfibieënsoort bekend (bron: NDFF). Voor de voortplanting is de rugstreeppad afhankelijk van ondiepe wateren, die vrij snel opwarmen. Als landhabitat worden zandige, vergraafbare bodems gebruikt, vaak in pionierssituaties zonder of met lage begroeiing, zoals bij recente zandwinningen, industrieterreinen, duinen en in dynamische riviergebieden. Ook holen en spleten in de bodem kunnen worden gebruikt. (bron: RAVON). Geschikte voortplantingswateren zijn niet aangetroffen in en direct om het plangebied. Het plangebied sluit ook niet aan op het leefgebied van de rugstreeppad in de uiterwaarden van de Waal. Derhalve wordt de rugstreeppad niet verwacht in het plangebied. Overige beschermde amfibieën, reptielen of vissen worden niet verwacht door het ontbreken van geschikt leefgebied. Het bronnenonderzoek bevestigt tevens de afwezigheid van overige beschermde amfibieën, reptielen en vissen voor het plangebied en omgeving. Ongewervelde dieren Tijdens het veldbezoek zijn geen beschermde ongewervelde dieren aangetroffen. Deze zijn echter op het moment van het veldbezoek (februari) grotendeels ook niet actief.
De NDFF vermeldt de beschermde grote vos en teunisbloempijlstaart voor de omgeving van het plangebied (zie paragraaf 4.2.1). Grote vos Uit de bebouwde kom van Bemmel zijn enkele verspreide waarnemingen van imago’s (adulten) van deze beschermde dagvlindersoort bekend (bron: NDFF). De aanwezigheid van (vaste) populaties van deze soort is in het plangebied uitgesloten door het ontbreken van geschikt leefgebied. De gebruikelijke waardplanten van de grote vos, zoals zoete kers, ratelpopulier, iep of breedbladige wilgensoorten, zijn niet in het plangebied aangetroffen. Incidenteel zouden er rondzwervende volwassen exemplaren in het plangebied en de omgeving hiervan aangetroffen kunnen worden. Teunisbloempijlstaart Uit de bebouwde kom van Bemmel zijn twee waarnemingen van rupsen van deze beschermde nachtvlindersoort bekend (bron: NDFF). De teunisbloempijlstaart is Europees beschermd via de Habitatrichtlijn. Het leefgebied van de teunisbloempijlstaart bestaat voornamelijk uit vochtige open plekken in bossen en bosranden. De soort wordt echter ook gevonden op zandige, braakliggende en ruderale terreinen in en rond het stedelijk gebied. Diverse soorten planten uit de familie Onagraceae, waaronder de teunisbloem, vormen de waardplanten van deze nachtvlinder.
De vlinders vliegen in mei-juni, de rups leeft van juni tot september op de waardplant en van september tot mei verblijft de soort als pop in de strooisellaag (bron: Vlinderstichting). In het plangebied zijn geen planten aangetroffen die
Pagina 22
behoren tot de familie Onagraceae. Derhalve kan worden uitgesloten dat het plangebied deel uitmaakt van het leefgebied van de teunisbloempijlstaart. Overige beschermde ongewervelde diersoorten worden ook niet in het plangebied verwacht, door het ontbreken van geschikt leefgebied.
Pagina 23
5
Wet natuurbescherming
De Wet natuurbescherming volgt in hoofdlijnen de bepalingen uit de Vogel- en Habitatrichtlijn op. De belangrijkste beschermde natuurwaarden in de Wet Natuurbescherming zijn: • • • • •
Beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden). Aangepaste soortenlijst beschermde planten en dieren. Expliciete vermelding intrinsieke waarde van natuur (art. 1.10). Algemene zorgplicht voor natuurgebieden en in het wild levende dieren, planten en hun leefomgeving (art. 1.11). Actieve soortenbescherming (art. 1.12): verplichting voor provincies.
Alle natuurlijk in het wild levende vogels, meeste inheemse zoogdieren, alle inheemse amfibieën en reptielen, en een aantal vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten zijn beschermd. In hoofdstuk 4 is vastgesteld of beschermde soorten flora en fauna aanwezig zijn of verwacht worden op de locatie en is bepaald of ze mogelijk nadelige effecten kunnen ondervinden van de geplande werkzaamheden. In dit hoofdstuk worden deze effecten getoetst aan de verbondsbepalingen uit de Wet natuurbescherming (zie bijlage 2). Wanneer de Wet natuurbescherming (mogelijk) wordt overtreden wordt geadviseerd over het uitvoeren van aanvullend onderzoek en/of het aanvragen van een ontheffing. Flora Beschermde plantensoorten zijn niet aangetroffen en worden ook niet verwacht doordat er geen geschikte groeiplaatsen zijn, zo blijkt uit het veldonderzoek. Uit de NDFF zijn, met uitzondering van waarnemingen van het beschermde groot spiegelklokje ver buiten het plangebied, geen waarnemingen van (natuurlijke groeiplaatsen van) beschermde plantensoorten bekend uit het plangebied. Aanvullend onderzoek naar het voorkomen van beschermde plantensoorten en/of het aanvragen van een ontheffing is dan ook niet noodzakelijk. Broedvogels Alle vogelsoorten zijn beschermd krachtens de Wet natuurbescherming (Vogelrichtlijn). Ontheffing voor deze diergroep is niet mogelijk.
Dit betekent dat het opzettelijk verstoren, verontrusten, doden en anderszins nadelig beïnvloeden van deze soortgroep niet is toegestaan. Broedvogels worden niet in het plangebied verwacht, maar kunnen wel voorkomen in bomen en struiken direct grenzend aan het plangebied. Werkzaamheden moeten bij voorkeur buiten het broedseizoen worden uitgevoerd of ruim voor aanvang van het broedseizoen gestart worden, waarbij voorkomen wordt dat broedvogels zich vestigen binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden. Omdat niet alle vogelsoorten op
Pagina 24
hetzelfde moment broeden en omdat dit mede afhankelijk is van de weersomstandigheden is er geen vaste broedperiode vastgesteld. Er zijn voorbeelden van vroege broeders zoals de blauwe reiger en de bosuil. Deze broeden vaak al in februari. Daarnaast broeden soorten als houtduif en meerkoet vaak nog tot in augustus. Vogelsoorten waarvan de nesten jaarrond beschermd zijn De NDFF vermeldt voor de omgeving van het plangebied de buizerd, gierzwaluw, huismus, ransuil en steenuil, waarvan de vaste rust- en verblijfplaatsen en nestlocaties jaarrond beschermd zijn. Nestlocaties, vaste verblijfplaatsen of essentieel leefgebied van deze soorten zijn uit te sluiten in het plangebied. In het plangebied bevinden zich ook geen nestlocaties van overige vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten, zoals de uit de omgeving bekende kerkuil, ooievaar, slechtvalk en sperwer. De functionaliteit van het leefgebied van deze soorten wordt eveneens niet aangetast door de geplande activiteiten. Het uitvoeren van een aanvullend onderzoek naar deze soorten of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk. Grondgebonden zoogdieren Het plangebied is marginaal geschikt als leefgebied voor enkele soorten grondgebonden zoogdiersoorten als egel en diverse soorten (spits)muizen. Voor deze soorten geldt in provincie Gelderland vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkelingen.
Soorten waarvoor deze vrijstelling niet van toepassing is, zoals de in de omgeving van het plangebied bekende bever, bunzing en steenmarter, worden niet in het plangebied verwacht. Incidenteel zou een bunzing of steenmarter het plangebied kunnen doorkruisen, maar van verblijfplaatsen of essentieel leefgebied is geen sprake. Aanvullend onderzoek of een ontheffingsaanvraag is niet nodig voor grondgebonden zoogdieren. Vleermuizen Om te bepalen of aanvullend onderzoek naar vleermuizen noodzakelijk is, worden de resultaten van de quickscan getoetst aan de checklist van Het Protocol voor vleermuisinventarisaties van de Gegevensautoriteit Natuur en de Zoogdiervereniging. Hieronder zijn de relevante passages uit de checklist weergegeven: 1. Zijn er voor gebouwbewonende vleermuizen als verblijfplaats geschikte gebouwen die gesloopt of gerenoveerd worden? Nee → Nader onderzoek naar verblijfplaatsen van vleermuizen in gebouwen is niet noodzakelijk. 2. Zijn er bomen met potentieel geschikte holten die gekapt of gesnoeid worden? Nee → Nader onderzoek naar verblijfplaatsen van vleermuizen in bomen is niet noodzakelijk.
Pagina 25
3. Worden er struiken, gewassen, bomen of andere elementen verwijderd of aangetast die deel uitmaken van een mogelijke route/verbinding of een essentieel foerageergebied? Nee → Nader onderzoek naar vliegroutes en foerageergebieden is niet noodzakelijk. Aangezien er geen gebouwen of bomen in het plangebied aanwezig zijn, zijn verblijfplaatsen van vleermuizen binnen het plangebied uitgesloten. Het plangebied is ook niet van belang als foerageergebied of vliegroute voor vleermuizen. Het is wel mogelijk dat zich verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen bevinden in de woningen met huisnummers 9 en 11. De geplande werkzaamheden zouden de functionaliteit van deze verblijfplaatsen kunnen aantasten wanneer er sprake is van aanlichting van deze woningen tijdens of na de werkzaamheden. Derhalve wordt geadviseerd om geen extra licht te gebruiken in de buurt van deze woningen tijdens de actieve perioden en in actieve seizoen van vleermuizen. Het actieve seizoen van vleermuizen loopt ongeveer van april tot en met november, maar ook op warme dagen buiten deze periode kunnen ze ook actief zijn. De actieve tijden van vleermuizen bevinden zich tussen zonsondergang en zonsopkomst. Indien voldoende rekening kan worden gehouden met vleermuizen, is aanvullend onderzoek naar verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen of een ontheffingsaanvraag niet noodzakelijk.
Overige soortgroepen Gezien het ontbreken van geschikt leefgebied zijn beschermde amfibieën, reptielen, vissen en/of ongewervelde dieren, met uitzondering van incidenteel enkele algemene soorten niet te verwachten in het plangebied. Voor de mogelijk aanwezige algemeen voorkomende amfibieën geldt in de provincie Gelderland automatisch een vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ingrepen. Niet vrijgestelde soorten, zoals de uit de omgeving bekende grote modderkruiper, grote vos, kamsalamander, rugstreeppad en teunisbloempijlstaart, worden niet verwacht. Het uitvoeren van een aanvullend onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk voor deze soortgroepen.
Pagina 26
6
Conclusie
Aan de hand van de resultaten van de quickscan natuurtoets kan de volgende conclusie worden getrokken: Beschermde natuurgebieden Natuurnetwerk (GNN) Het plangebied ligt niet in het GNN. De kernkwaliteiten van het GNN worden niet aangetast. Er hoeft geen verdere toetsing uitgevoerd te worden. Natura 2000 Er vinden geen ruimtelijke ingrepen plaats in of nabij een Natura 2000-gebied. Significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen en ontwikkelingsopgaven van Natura 2000-gebieden zijn niet aan de orde, met uitzondering van stikstofdepositie in de gebruiksfase. Een AERIUS-berekening wordt geadviseerd om vast te stellen of een vergunningaanvraag nodig is. Houtopstanden Een kapmelding bij de provincie Gelderland voor beschermde houtopstanden is niet noodzakelijk. Beschermde flora en fauna Aanvullend onderzoek is alleen noodzakelijk indien tijdens en na de geplande werkzaamheden onvoldoende rekening kan worden gehouden met de volgende soort(groep)en: •
Gebouwbewonende vleermuizen
Aanvullend onderzoek of het aanvragen van een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming is niet noodzakelijk voor overige soort(groep)en. Broedvogels Bij werkzaamheden en activiteiten moet altijd rekening worden gehouden met broedvogels. De werkzaamheden moeten buiten het broedseizoen (globaal tussen 15 maart – 15 juli) worden uitgevoerd of ruim voor aanvang van het broedseizoen gestart worden en/of er dient te worden voorkomen dat broedvogels zich lokaal vestigen. Broedgevallen buiten deze periode zijn ook beschermd.
Pagina 27
Bijlagen 1 2 3
Impressie plangebied Wettelijk kader Beschermde plant- en diersoorten
Pagina 28
Bijlage 1 Impressie plangebied
Pagina 29
Bijlage 2 Wettelijk kader Wet natuurbescherming Per 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. Deze wet vervangt drie wetten: de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en faunawet. De Wet natuurbescherming volgt in hoofdlijnen de bepalingen uit de Vogel- en Habitatrichtlijn op. De belangrijkste beschermde natuurwaarden in de Wet Natuurbescherming zijn: • • • • •
Beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden); Aangepaste soortenlijst beschermde planten en dieren; Expliciete vermelding intrinsieke waarde van natuur (art. 1.10); Algemene zorgplicht voor natuurgebieden en in het wild levende dieren, planten en hun leefomgeving (art. 1.11); Actieve soortenbescherming (art. 1.12): verplichting voor provincies.
Gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden Toetsing van effecten van projecten op Natura 2000-gebieden blijft hetzelfde als nu. Beschermde natuurmonumenten Beschermde natuurmonumenten en bijbehorende doelen komen te vervallen. Hetzelfde geldt voor (nooit aangewezen) beschermde landschapsgezichten en beschermde leefomgevingen. De meeste natuurmonumenten vallen binnen het NNN areaal en zijn via dat beschermingsregime alsnog beschermd. Daarnaast kunnen gemeenten de natuurmonumenten via een bestemmingsplan als beschermde natuur aanwijzen. Provincies dienen gebieden aan te wijzen voor het NNN (voormalige EHS) en (evt. op verzoek) voor overige bijzondere provinciale natuurgebieden en bijzondere provinciale landschappen. Het rijk kan een gebied, niet zijnde een Natura 2000-gebied, als bijzonder nationaal natuurgebied aanwijzen.
Soortbescherming Alle beschermde soorten worden aangewezen in de wet zelf (deels met verwijzing naar internationale regelgeving). Alle natuurlijk in het wild levende vogels, meeste inheemse zoogdieren, alle inheemse amfibieën en reptielen, en een aantal vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten zijn beschermd. Ongeveer 200 thans beschermde soorten (vooral vaatplanten en zeevissen) worden niet meer beschermd onder de Wet natuurbescherming (anders dan door algemene zorgplicht). De lijst met beschermde soorten is niet meer opgedeeld in tabellen, zoals in de huidige Flora- en faunawet. Zie bijlage 3 voor de nieuwe lijst met beschermde plant- en diersoorten.
Pagina 30
Totaal aantal beschermde soorten is slechts een fractie van ongeveer 35.000 soorten die in Nederland voorkomen. Groot aantal bedreigde (Rode lijst) soorten wordt niet passief beschermd (wel actieve bescherming vereist).
Drie regimes voor beschermde soorten 1. Regels ter bescherming van vogels die vallen binnen het bereik van de Vogelrichtlijn, i.e. alle natuurlijk in het wild levende vogels in EU (art. 3.1-3.4) 2. Regels ter bescherming van dier- en plantensoorten die strikt beschermd zijn op grond van de Habitatrichtlijn en natuurbeschermingsverdragen (art. 3.5-3.9) 3. Regels ter bescherming van niet onder 2 vallende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten vermeld in de bijlage bij de wet (art. 3.10-3.11) Inhoud beschermingsregimes • •
•
Geen uniform verbodsstelsel, maar aparte verboden voor elk van de drie categorieën beschermde soorten. Verboden en uitzonderingen sluiten nauw aan bij Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn (regime 1 en 2), maar ‘soepeler’ regime voor aanvullend beschermde soorten (regime 3). Meeste verboden nu alleen van toepassing op ‘opzettelijk’ handelen, maar dat dekt ook voorwaardelijk opzet (=willens en wetens aanmerkelijke kans aanvaarden dat gedraging schadelijke gevolgen heeft voor beschermde soorten). Verschil met de huidige verboden zal in de praktijk dus waarschijnlijk gering zijn.
Alle in de Wet genoemde soorten zijn strikt beschermd. Voor de verbodsbepalingen is een ontheffing noodzakelijk. Dit geldt ook voor zeer algemene soorten waarvoor in het verleden automatisch de vrijstellingsregeling van kracht was bij ruimtelijke ontwikkelingen. Echter kunnen de provincies voor een aantal algemene soorten een vrijstellingslijst opstellen (op basis van Artikel 3.11). Dit betekent dat de beschermde soorten per provincie verschillen (zie bijlage 3). Met betrekking tot ruimtelijke ontwikkelingen zijn de volgende verbodsbepalingen voor soorten het meest relevant.
Intrinsieke waarde natuur Artikel 1.10 Deze wet is gericht op: Het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde, en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit.
Pagina 31
Algemene Zorgplicht Artikel 1.11 1. Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Artikel 3.3 1. Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van verboden als bedoeld in artikel 3.1, ten aanzien van vogels van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van hun nesten, rustplaatsen of eieren.
Pagina 32
2. Provinciale staten kunnen bij verordening vrijstelling verlenen van verboden als bedoeld in artikel 3.1 en ten aanzien van vogels van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van hun nesten, rustplaatsen of eieren. Ontheffing of vrijstelling Een ontheffing of een vrijstelling wordt uitsluitend verleend, indien is voldaan aan elk van de volgende voorwaarden: a. er bestaat geen andere bevredigende oplossing; b. zij is nodig: • • • • • •
in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid; in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer; ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij of wateren; ter bescherming van flora of fauna; voor onderzoek of onderwijs, het uitzetten of herinvoeren van soorten, of voor de daarmee samenhangende teelt, of om het vangen, het onder zich hebben of elke andere wijze van verstandig gebruik van bepaalde vogels in kleine hoeveelheden selectief en onder strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan;
c. de maatregelen leiden niet tot verslechtering van de staat van instandhouding van de desbetreffende soort. In een ontheffing, onderscheidenlijk vrijstelling worden in elk geval voorschriften opgenomen, onderscheidenlijk regels gesteld, over: a. de middelen, installaties of methoden voor het vangen of doden, waarbij enkel het gebruik wordt toegestaan van bij algemene maatregel van bestuur aangewezen middelen, installaties of methoden; b. de tijd en plaats waarvoor de ontheffing of vrijstelling geldt, en c. de wijze waarop het risico voor het behoud van de vogelstand wordt beperkt.
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren.
Pagina 33
3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4. Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Artikel 3.8 1. Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van een of meer van de verboden, bedoeld in artikel 3.5 ten aanzien van dieren of planten van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van de voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren van daarbij aangewezen soorten. 2. Provinciale staten kunnen bij verordening vrijstelling verlenen van een of meer van de verboden, bedoeld in artikel 3.5 ten aanzien van dieren of planten van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van de voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren van daarbij aangewezen soorten. Ontheffing of vrijstelling Een ontheffing of een vrijstelling wordt uitsluitend verleend, indien is voldaan aan elk van de volgende voorwaarden: a. er bestaat geen andere bevredigende oplossing; b. zij is nodig: • • •