727771 Bijlage 3 toelichting en regels_Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt_vastgesteld.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3 - 3a, Gendt Gemeente Lingewaard
COLOFON Gegevens over het plan: Plannaam: Identificatienummer: Status: Datum: Projectnummer Buro SRO:
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt NL.IMRO.1705.304-VG01 Vastgesteld 14 september 2023 29.90.30
Gegevens projectbetrokkenen: Opdrachtgever:
Dhr. H. leenders
Gegevens Buro SRO: Projectleider Buro SRO: Bezoekadres vestiging Arnhem: Telefoon: E-mail: Internet:
Mevr. L. Brouwer Sweerts de Landasstraat 50, 6814 DG te Arnhem 026 – 35 23 125 arnhem@buro-sro.nl www.buro-sro.nl
2
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3 2.4 Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4 Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 Hoofdstuk 5 5.1 5.2 Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3 6.4
5 Inleiding Aanleiding voor het bestemmingsplan Ligging plangebied Leeswijzer Het initiatief Huidige situatie Toekomstige situatie Beeldkwaliteitsparagraaf Duurzame stedenbouw Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid Uitvoerbaarheid Milieu Water Ecologie Verkeer Cultuurhistorie en archeologie Explosieven Economische uitvoerbaarheid Juridische planbeschrijving Algemeen Wijze van bestemmen Procedure Algemeen Verslag vooroverleg ex artikel 3.1.1 Bro Verslag inspraak ex artikel 3.1.6 Bro Verslag zienswijzen
7 7 7 8 9 9 10 11 13 14 14 15 16 17 21 21 29 31 32 32 33 34 35 35 36 37 37 37 37 37
Bijlagen bij de toelichting
39
Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9 Bijlage 10
41 43 45 47 49 51 53 55 57 59
Schetsontwerp Milieuhygiënisch vooronderzoek Verkennend bodemonderzoek Akoestisch onderzoek Advies VGGM Kaart geitenhouderijen Watertoets Quickscan Wet natuurbescherming Voortoets stikstofdepositie Projectleiderssamenvatting
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
3
Regels Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2 Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Hoofdstuk 3 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Hoofdstuk 4 Artikel 14 Artikel 15
61 Inleidende regels Begrippen Wijze van meten Bestemmingsregels Agrarisch met waarden - Oeverwallen Wonen Waarde - Archeologie 3 Waarde - Archeologie 4 Waarde - Archeologie 5 Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Overige regels Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel
63 63 69 70 70 73 77 80 83 86 86 86 86 86 86 87 88 88 88
Bijlagen bij de regels
89
Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3
91 93 95
4
Staat van bedrijfsactiviteiten Sloopkaart Beplantingsplan
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Toelichting
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
5
6
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding voor het bestemmingsplan
Op het perceel Flierensestraat 3 - 3a in het buitengebied van Gendt was voorheen een agrarisch bedrijf gevestigd. De initiatiefnemer is voornemens om de voormalige agrarische opstallen op het perceel te slopen en de bestaande bedrijfswoningen om te zetten naar reguliere woningen. In ruil voor de sloop wil de initiatiefnemer één nieuwe woning op het perceel bouwen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het functieveranderingsbeleid voor het buitengebied. Op basis van het geldende bestemmingsplan zijn de beoogde functieverandering en de realisatie van de nieuwe woning niet mogelijk. Omdat het initiatief wel passend is op de locatie, wordt medewerking verleend aan een herziening van het bestemmingsplan. In dit document wordt dit toegelicht en gemotiveerd waarom dat kan volgens de Wet ruimtelijke ordening (Wro).
1.2
Ligging plangebied
Het plangebied is gelegen op het perceel Flierensestraat 3 en 3a ten noordwesten van de kern Gendt. Bijgevoegde afbeelding toont globaal de ligging van het plangebied in de omgeving.
Globale ligging plangebied (bron: openstreepmap.org)
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
7
1.3
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 bevat een beschrijving van de bestaande situatie en van het plan. Daarna wordt in hoofdstuk 3 ingegaan op het relevante Rijks-, provinciale-, en gemeentelijke beleid. In hoofdstuk 4 wordt de haalbaarheid van het project getoetst op grond van het geldende beleid en (milieu)wetgeving. Ook wordt ingegaan op de economische haalbaarheid van het plan. Hoofdstuk 5 geeft een toelichting op de juridische opzet van het plan. Tot slot gaat hoofdstuk 6 in op de wijze hoe burgers en andere belanghebbenden betrokken zijn bij het plan (maatschappelijke uitvoerbaarheid). Hierin zijn de uitkomsten van inspraak, vooroverleg en zienswijzen opgenomen.
8
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Hoofdstuk 2
Het initiatief
In dit hoofdstuk wordt het initiatief beschreven. Eerst wordt ingegaan op de bestaande situatie van het plangebied en de relatie met de omgeving. Daarna wordt ingezoomd op het beoogde initiatief.
2.1
Huidige situatie
Het plangebied ligt aan de Flierensestraat 3-3a ten noordwesten van de kern Gendt, in het buitengebied van de gemeente Lingewaard, kadastraal bekend als sectie E, nummer 151 (huisnummer 3) en nummer 55 (huisnummer 3a). Het plangebied bevindt zich op de hogere en drogere gronden van de oeverwallen. In dit landschap wisselen akkerbouw, glastuinbouw en andere activiteiten zoals wonen en bedrijvigheid elkaar af. Rondom het plangebied bevinden zich voornamelijk agrarische bedrijven/gronden en woningen. Het plangebied zelf betreft een voormalig agrarisch bedrijf. Op het terrein staan twee geschakelde bedrijfswoningen met bijgebouwen. De opstallen hebben een gezamenlijke oppervlakte van circa 770 m 2. De onderstaande afbeelding toont een luchtfoto van het plangebied met het plangebied rood omkaderd. De bebouwing bevindt zich in het noordoostelijk deel van het plangebied. Ten noorden van de bebouwing staat een laagstamfruitboomgaard. Ten zuiden van de bebouwing bevindt zich een hoogstamfruitboomgaard. Het westelijke deel van het plangebied bestaat uit grasland en weide.
Luchtfoto van het plangebied (bron: PDOKviewer)
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
9
2.2
Toekomstige situatie
De initiatiefnemer is voornemens gebruik te maken van het functieveranderingsbeleid van de gemeente Lingewaard. In ruil voor de sloop van de opstallen met een gezamenlijke oppervlakte van circa 770 m 2 wil de initiatiefnemer graag één vrijstaande woning bouwen. De twee reeds aanwezige (bedrijfs)woningen en de bijbehorende bijgebouwen blijven behouden en worden met dit plan omgezet naar reguliere woningen. Voor dit initiatief is een schetsontwerp gemaakt. Het volledige schetsontwerp is toegevoegd als bijlage 1. Onderstaand een uitsnede van dit schetsontwerp.
Toekomstige situatie ter plaatse van het plangebied (bron: buroSRO).
Een belangrijk uitgangspunt in het ontwerp is het behoud van de huidige erfopzet. Met een heldere erfindeling door een duidelijke verdeling tussen hoofd- en bijgebouw(en) wordt de traditionele opzet van het agrarische erf behouden. Dit bestaat uit een woon- en werkgedeelte. Het voorerf; het representatieve 'woongedeelte' rond het bestaande hoofdgebouw. Het achtererf; het 'werkgedeelte' met bijgebouwen waaronder de kapschuur en de nieuw te bouwen schuurwoning. Deze woning wordt gebouwd met het archetype van schuur en is ondergeschikt aan het hoofdgebouw en wordt in uitstraling wat soberder. De ontsluiting van beide woningen verloopt via de bestaande inrit en de centrale plaats. Er is voldoende ruimte om op eigen terrein te parkeren. Het erf wordt landschappelijk ingepast met landschappelijke elementen behorend bij het oeverwallenlandschap. Karakteristiek voor dit landschap is de ruimtelijke afwisseling tussen open en besloten. De afwisseling van weides, boomgaarden en erven/percelen dragen hieraan bij. Deze elementen versterken en verankeren opnieuw het erf in het landschap en leveren een bijdrage aan de biodiversiteit.
10
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
De bestaande hoogstamfruitboomgaard in het zuidelijk deel blijft behouden. Een aantal bomen maken hier plaats voor een moestuin. De laagstamfruitboomgaard aan de noordzijde wordt vervangen voor een hoogstamfruitboomgaard. Deze hoogstamboomgaard benadrukt het ruimtelijke effect van de landschappelijke elementen (open en besloten) en zorgt voor dieptewerking waarbij onder de bomen door de nieuwe woning alsnog visueel in contact blijft staan met de Flierensestraat en het erf. Hierdoor springt het karakteristieke hoofdgebouw meer naar de voorgrond. De noordwestelijke perceelsgrens wordt ingepast middels een (losse) elzensingel, waarbij er rekening wordt gehouden met de gewassen van het naastgelegen perceel. De elzensingel is passend in het plaatselijke oeverwallenlandschap waarin veel fruitteelt voorkomt.De bestaande bomen blijven zoveel mogelijk behouden, evenals de achtergelegen graslanden/weilanden. Door de sloop van de agrarische bedrijfsbebouwing en de nieuwe hoogstamboomgaard ontstaat er meer zicht op het achterliggende landschap. Hierdoor wordt het oorspronkelijk halfopen karakter van het gebied hersteld. De te realiseren en in stand te houden landschappelijke elementen zijn opgenomen in het beplantingsplan in bijlage 3 bij de regels.
2.3
Beeldkwaliteitsparagraaf
Vanuit het behoud van de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied is beeldkwaliteit voor aansluiting op de bestaande erfopzet van belang. Hiervoor is een beeldkwaliteitsparagraaf opgesteld. In de Gids Ruimtelijke kwaliteit en Functieveranderingsbeleid zijn al enkele voorwaarden opgesteld. In navolgende toelichting wordt ingegaan op de gestelde eisen voor de nieuwe woning en de bijbehorende voorwaarden die daar aan worden toegekend. 2.3.1 Stedenbouw De meeste algemene kaders voor functieverandering op het gebied van stedenbouw zijn reed verwerkt in het schetsontwerp. Het gaat dan om zaken als positionering, onderlinge afstand en interactie, oriëntatie, et cetera. Herstructurering agrarisch erf door sloop bestaande agrarische bebouwing en realisatie van nieuwe schuurwoning. De nieuwe woning vormt een onderdeel van het bestaande erf. Door de positie van het huidige hoofdgebouw (de bestaande boerderij) benadrukt de hiërarchie op het erf, waarbij de nieuwe woning ondergeschikt is ten opzichte van de bestaande boerderij op het erf. De nieuwe woning komt achter de rooilijn van de bestaande boerderij. Bouwvolume: maximaal 850 m³. Maximum oppervlak nieuwe bijgebouwen: 75 m2. Bijgebouwen dienen qua beeld en situering ondergeschikt te zijn aan de woning en zo gepositioneerd dat ze ruimtelijk een eenheid vormen.
Verspreid liggende bijgebouwen dienen zoveel mogelijk voorkomen te worden. Bijgebouw zal achter de voorgevel van de nieuwe woning gepositioneerd worden in de nabijheid van de kapschuur die reeds aanwezig is op het erf. Hierdoor is de eenheid van het erf gewaarborgd. Verbinding met achterliggend landschap vanaf de centrale plaats blijft behouden door doorzicht tussen de bijgebouwen. Tussen nieuwe woning en de naastgelegen woning op nummer 5 (ten noorden van plangebied) blijft ruimte aanwezig. Hierdoor wordt voorkomen dat er lintbebouwing ontstaat. Meer ruimte tussen de erven draagt bij aan het afwisselende open en besloten karakter van de oeverwallen. 2.3.2 Architectuur Ten aanzien van de architectuur gelden de volgende spelregels voor de schuurwoning: Verschijningsvorm verwijst naar agrarische bedrijfsbebouwing, een sobere uitstraling en detaillering, afgestemd op de landelijke omgeving. Bouwhoogte: maximale goothoogte 3,5 meter en maximale nokhoogte is 9 meter. Bouwmassa: eenduidige, enkelvoudige bouwmassa.
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
11
Stijl: landelijk, type schuurwoning. De woningen dienen te refereren aan het boerenerf, bestaand uit een woonhuis (hoofdvolume) met bijgebouwen (schuur). In de nieuwe situatie vormen de bestaande woning het hoofdhuis van het erf, de nieuwe woning vormt het 'bijgebouw', vandaar het type 'schuurwoning'. Daktype: zadeldak of mansardekap. Nokrichting: zowel dwars- als langskappen zijn mogelijk Materiaal: De materiaalkeuze van de woning is gebaseerd op landelijk/agrarisch beeld. Materiaalgebruik gevels: metselwerk (bakstenen) en/of hout, details in glas of metaal. Materiaalgebruik daken: (matte) antracietkleurige pannen, in aansluiting op het bestaande erf. Materiaalgebruik bijgebouwen bestaat uit hout of een qua uitstraling vergelijkbaar materiaal, de daken krijgen antracietkleurige pannen.
Referentiebeeld 'schuurwoning'
2.3.3 Erfinrichting De hieronder beschreven spelregels ten aanzien van de landschappelijke inpassing zijn tevens geborgd in het beplantingsplan in bijlage 3 bij de regels: Het erf krijgt een groen kader door beplanting van streekeigen hagen en bomen. Realisatie van de erfbeplanting is in lijn met de oorspronkelijke erfinrichting zoals die hier van oudsher in de streek voor kwam en passend is bij het oeverwallenlandschap. Door de erfindeling maakt het erf onderdeel uit van het reeds bestaande erf. Er wordt gebruik gemaakt van de bestaande inrit en de centrale plaats op het erf. Er wordt zo min mogelijk verharding toegepast en bij voorkeur in de vorm van klinkers of halfverharding. Parkeren vind plaats op eigen terrein. Rondom het erf zijn de erfafscheidingen van de kavel zijn groen (bijvoorbeeld haag), deze zorgen voor de ruimtelijke afbakening van het erf. Langs wegen en paden wisselen bebouwing en groene landschapselementen elkaar af (bijvoorbeeld door middel van een boomgaard). De noordwestelijke perceelsgrens is ingepast middels een (losse) elzensingel, waarbij er rekening wordt gehouden met de gewassen van naastgelegen perceel. De elzensingel is passend in de plaatselijke oeverwallenslandschap waarin veel fruitteelt voorkomt.
12
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Referentiebeeld hoogstamfruitboomgaard met haag, zoals opgenomen in beplantingsplan
2.4
Duurzame stedenbouw
In een duurzame leefomgeving wordt bewust omgegaan met energie, klimaat, grondstoffen, ruimte, water en groen. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn een logisch moment om de verschillende aspecten van duurzame stedenbouw vanaf het begin in de planvorming mee te nemen. Bouwbesluit Het Bouwbesluit stelt eisen aan energiezuinigheid van nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen. De maat voor energiezuinigheid heet Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC). Voor woningen geldt sinds 2015 een Energie Prestatie Coëfficiënt van 0,4 op gebouwniveau. Vanaf 2020 wordt deze verlaagd richting een coëfficiënt dichter bij de nul. Vanaf 2020 moeten alle nieuwe gebouwen voldoen aan de BENG-eisen. Dit is rijksbeleid, waarbij BENG staat voor Bijna EnergieNeutrale Gebouwen. Kansen Bij de herinrichting van een perceel en bij nieuwbouw liggen kansen om duurzaamheid te verbeteren. Het energieneutraal maken van een gebouw kan beter bij de bouw dan achteraf. Nieuwbouw biedt de kans om meteen voor een duurzame wijze van verwarming te kiezen, maar ook andere duurzaamheidsaspecten zijn bij nieuwbouw relatief eenvoudig te realiseren, zoals het opwekken van duurzame energie. Het is van belang de kansen voor het opwekken van duurzame energie te benutten om de gestelde toename van duurzaam opgewerkte energie te behalen. Sinds 01-07-2018 moeten nieuwe woningen gasloos worden gebouwd.
Daarnaast kan bij de inrichting van de buitenruimte rekening worden gehouden met water- en hittestress. Het aanplanten van groen is goed voor de klimaatbestendigheid, omdat het bijdraagt aan het verminderen van de hittestress en het verbeteren van het watervasthoudend vermogen van het gebied. Planspecifiek Met voorliggend plan is sprake van zuinig ruimtegebruik, omdat agrarische bedrijfsbebouwing met een oppervlakte van circa 770 m2 wordt gesloopt en hiervoor in de plaats één nieuwe woning wordt gebouwd. De woning zal voldoen aan de nieuwe eisen van energie en conform het bouwbesluit gasloos worden gebouwd.
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
13
Hoofdstuk 3 3.1
Beleidskader
Rijksbeleid
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Per januari 2021 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van kracht. De NOVI biedt een langetermijnperspectief op de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland tot 2050. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. Met de NOVI benoemt het Rijk nationale belangen, geeft het richting op de vier prioriteiten en helpt keuzes maken waar dat moet. Want niet alles kan overal. Deze visie is ontwikkeld in nauwe samenwerking met provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke instellingen en burgers. De NOVI is vastgesteld op grond van de geldende regelgeving omdat de Omgevingswet nog niet in werking is. De NOVI voldoet tevens aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan een omgevingsvisie. Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze omgevingsvisie dan ook gelden als de Nationale Omgevingsvisie in de zin van deze wet.
Met de komst van de NOVI komen meerdere nationale beleidsstukken te vervallen, waaronder de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Strategisch relevante delen van de SVIR en het Barro worden echter opgenomen in de NOVI en blijven daarmee ook na inwerkingtreding van de NOVI gelden. Dit bestemmingsplan zal daarom ook aan dit beleid worden getoetst. Gebiedsgericht De NOVI benoemt een aantal aspecten van nationaal ruimtelijk belang. Het betreft de bescherming van de waterveiligheid aan de kust en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, de uitoefening van defensietaken, het Natuurnetwerk Nederland (voorheen de ecologische hoofdstructuur), de elektriciteitsvoorziening, de toekomstige uitbreiding van het hoofd(spoor)wegennet en de veiligheid rond rijksvaarwegen. In het Barro waren regels opgesteld waarmee deze gebiedsbescherming juridisch verankerd is richting lagere overheden. Via het Besluit ruimtelijke ordening en het Besluit omgevingsrecht zijn deze regels aanvullend vastgelegd. Ladder duurzame verstedelijking Een meer algemeen onderwerp uit de SVIR is 'duurzame verstedelijking'. Via de 'ladder voor duurzame verstedelijking' wordt een zorgvuldige afweging en besluitvorming geborgd bij ruimtelijke vraagstukken in stedelijk gebied.
Het gebruik van deze ladder is opgenomen in het Bro (artikel 3.1.6 onder 2). De ladder richt zich op nieuwe stedelijke ontwikkelingen. In de toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, dient de behoefte aan die ontwikkeling te worden beschreven. Als de ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied plaatsvindt, moet bovendien gemotiveerd worden waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Het Bro beschrijft wat een stedelijke ontwikkeling is: "een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen." Onder 'bestaand stedelijk gebied' wordt het volgende verstaan: "bestaand stedenbouwkundig samenstel van
14
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur." Planspecifiek Gebiedsgericht Het plangebied ligt niet in een van de aangewezen gebieden van de NOVI/SVIR en het Barro. Er zijn geen specifieke randvoorwaarden voor dit plan. Ladder duurzame verstedelijking Voorliggend initiatief betreft het omzetten van twee bedrijfswoningen naar burgerwoningen en het realiseren van één nieuwe woning in ruil voor de sloop van circa 770 m2 aan opstallen. Er vindt hiermee een afname van bebouwd oppervlak plaats. Tevens blijkt uit jurisprudentie dat er pas vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in artikel 3.1.6. Bro. De ontwikkeling kan dus niet als stedelijke ontwikkeling aangemerkt worden. Verdere toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking is niet nodig. Het plan past binnen het rijksbeleid.
3.2
Provinciaal beleid
Algemeen In de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (december 2018) staan de hoofdlijnen van het provinciale ruimtelijk beleid. Op 24 september 2014 is door Provinciale Staten van Gelderland de Omgevingsverordening Gelderland vastgesteld. Deze is op 19 december 2018 geactualiseerd op basis van de nieuwe omgevingsvisie en op 15 december 2021 geactualiseerd in het kader van de toekomstige Omgevingswet. De Omgevingsverordening is een uitwerking van de Omgevingsvisie en stelt regels waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland De provincie wil de focus leggen op een duurzaam, verbonden en een economisch krachtig Gelderland. Door daarin te investeren wil de provincie werken aan een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. Om dat te bereiken wordt de focus gelegd op zeven ambities op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, vestigingsklimaat en woon- en leefomgeving.
Deze ambities worden hieronder kort samengevat: Een versnelde energietransitie, gericht op forse vergroting van het aandeel duurzame energie en passend bij de Gelderse kwaliteiten; Een op de toekomst toegerust beschermend klimaatbeleid; Een voortvarend en innovatief circulair beleid; Een stimulerend en beschermend beleid voor biodiversiteit; Efficiënte, duurzame en innovatieve bereikbaarheid, toegesneden op de veranderende vraag; Een duurzaam, dynamisch en toegankelijk economisch vestigingsklimaat, waar voor ondernemers en inwoners een sterke aantrekkingskracht vanuit gaat; Een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Omgevingsverordening Gelderland De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen.
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
15
Planspecifiek Met onderhavig plan is sprake van een functieverandering van een voormalig agrarisch bedrijf naar wonen. Er worden opstallen verwijderd en hiervoor in de plaats wordt één nieuwe woning gerealiseerd. De hoeveelheid bebouwing neemt per saldo af. De nieuwe woning zal voldoen aan de nieuwe eisen van energie en conform het Bouwbesluit gasloos worden gerealiseerd. Hiermee draagt het plan bij aan de ambitie uit de Omgevingsvisie voor een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat weet te anticiperen op ontwikkelingen. Bij de landschappelijke inpassing van de nieuwe woning wordt aangesloten bij de landschappelijke kwaliteiten van de omgeving. Er is daarmee sprake van een kwaliteitsverbetering. In het plangebied gelden volgens de Omgevingsverordening enkele specifieke aanduidingen, waaronder 'intrekgebied' en 'tijdelijk verbod uitbreiding, nieuwvestiging, hervestiging glastuinbouw'. Deze aanduidingen bevatten regels met betrekking tot het winnen van fossiele energie en glastuinbouw. Voorliggend plan maakt zulke bestemmingen niet mogelijk. Het initiatief is passend binnen het provinciaal beleid.
3.3
Regionaal beleid
3.3.1 Woonagenda subregio Arnhem e.o. 2021-2023 In de subregio Arnhem e.o. werken de gemeenten Arnhem, Lingewaard, Overbetuwe, Rheden, Renkum en Rozendaal op een praktische manier samen aan het thema wonen. Dat doen ze op basis van vraagstukken die lokaal spelen en vraagstukken die bovenlokaal belangrijk zijn, maar ook met het oog op afspraken met de provincie over afstemming van woningbouwplannen. De subregionale opgaven zijn:
Wat betreft de kwantitatieve opgave is de huishoudensgroei tot 2030 conform de onderstaande tabel het richtsnoer voor de woningbouwontwikkeling in de subregio. Vanzelfsprekend landt een groot deel van de opgave in stad Arnhem, maar ook Lingewaard en Overbetuwe kennen een relatief forse opgave.
16
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Planspecifiek Met onderhavig plan wordt één nieuwe vrijstaande woning gerealiseerd in het buitengebied van Gendt. Tevens worden twee voormalige bedrijfswoningen omgezet naar reguliere woningen. Hiermee levert het plan een kleine bijdrage aan de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte van de gemeente Lingewaard en de subregio Arnhem e.o.. Het plan past binnen het beleid van de subregionale woonagenda. Het initiatief is passend binnen het regionaal beleid.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1 Structuurvisie Lingewaard 2012-2022 In de structuurvisie Lingewaard 2012-2022 zijn de ingrediënten opgenomen hoe Lingewaard zich op ruimtelijk vlak in de toekomst wil ontwikkelen. Die toekomst wordt mede bepaald door hoe met ruimte wordt omgegaan; welke bestaande kwaliteiten worden versterkt en welke nieuwe functies willen we op vrijkomende terreinen? Uitgangspunt is het landschap met haar historische kwaliteiten waarin gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt. Dit aangevuld met de ambities die de gemeente heeft. In 2004 zijn er binnen de Stadsregio afspraken gemaakt over woningbouwcontouren waarbinnen gebouwd mag worden. Dezelfde contouren zijn in de nieuwe verstedelijkingsvisie van de regio (geldend tot 2020) ongewijzigd overgenomen. Uitbreidingen buiten deze contouren zijn onder voorwaarden op enkele plaatsen toegestaan. Na vaststelling van de structuurvisie Lingewaard 2012-2022 zijn de woningbouwcontouren van de Stadsregio losgelaten. Plannen dienen aan de ladder van duurzame verstedelijking worden getoetst. Naast de bouwopgaven gebonden aan de contouren, wordt er heel beperkt gebouwd in het landelijk gebied. Dit laatste komt voort uit de functieverandering van glastuinbouw en andere agrarische bedrijven naar landelijke woonvormen.
De gemeente heeft een regeling om de sloop van voormalige agrarische bebouwing in het buitengebied te stimuleren: de functieveranderingsregeling. Doel is de landschappelijke kwaliteit van het buitengebied te verbeteren. De regeling is er op gericht om agrarische ondernemers te compenseren voor het beëindigen van de agrarische activiteit op hun bedrijfsperceel en het afbreken van de aanwezige bedrijfsbebouwing. Op basis van de regeling kunnen (stoppende) agrarische bedrijven compensatie krijgen in de vorm van woningbouwmogelijkheden. Hiermee probeert de gemeente leegstand en verrommeling van oude bebouwing te vermijden.
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
17
Planspecifiek Voorliggend initiatief vloeit voort uit het functieveranderingsbeleid (zie ook paragraaf 3.4.4). De agrarische bedrijfsvoering op het perceel Flierensestraat 3-3a wordt gestaakt. De bestaande opstallen worden gesloopt om leegstand en verrommeling op het perceel te voorkomen. Hiervoor in de plaats wordt één woning binnen het plangebied gerealiseerd. Hiermee past het plan binnen het beleid zoals opgenomen in de Structuurvisie. 3.4.2 Nota Wonen 2020-2025 Deze nota beschrijft het door de gemeente Lingewaard te voeren woonbeleid in de periode 2020-2025. De afgelopen jaren is de gemeente samen met woningcorporaties, commerciële ontwikkelaars, makelaars, zorgaanbieders, bewoners en andere betrokken partijen aan de slag gegaan om het wonen in de wijken en kernen verder te verbeteren. In deze nota actualiseert de gemeente haar visie op het wonen. De gemeente wil huidige en nieuwe inwoners de kans geven binnen de gemeente een wooncarrière te doorlopen. Ze wil inwoners passend en goed huisvesten in een aantrekkelijk woonmilieu. Passend huisvesten houdt in dat het woningaanbod is afgestemd op de financiële mogelijkheden die mensen hebben. Goede huisvesting betekent dat ook in het betaalbare segment sprake is van een goede kwaliteit en toekomstwaarde van de woningen.
Focus ligt op versneld bouwen, flexibel nieuwbouwprogramma, actiever regisseren, doelgroepen senioren en starters, ook kleinere woningen en meer (particuliere) woningen mogelijk maken. De visie is uitgewerkt in vier thema's: Nieuwbouw: versneld en verantwoord. Aanpak bestaande voorraad (waaronder duurzaamheid). Beschikbaarheid (sociale) huursector. Specifieke doelgroepen: starters/jongeren, ouderen, wonen met zorg, overige doelgroepen. De gemeente Lingewaard heeft als ambitie voor het nieuwbouwprogramma een verdubbeling van het tempo van de afgelopen 5 jaar (circa 250 woningen versus 130 woningen gemiddeld per jaar). In de periode 20202025 wil de gemeente circa 1.280 woningen toevoegen. Planspecifiek Met onderhavig plan wordt één nieuwe vrijstaande woning gerealiseerd. Hiermee levert het plan een kleine bijdrage aan de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte van de gemeente Lingewaard. Het initiatief past daarmee binnen de Nota Wonen 2020-2025. 3.4.3 Landschapsontwikkelingsplan 2005 (LOP) In het LOP is het landschapsbeleid voor het buitengebied van de gemeente vastgelegd. Het plangebied ligt op de oeverwallen. In het riviergebied wordt van oudsher gewoond op de hoger gelegen oeverwallen. Oeverwallen kenmerken zich als afwisselend, kleinschalig en blokvormig. Boomgaarden, weilanden, boerenerven en burgerwoningen wisselen elkaar af.
Behoud van deze kleinschalige structuur en afwisseling van de bebouwingslinten is een van de uitgangspunten uit het LOP. Sterke ruimtelijke verdichting van de oude bebouwingslinten is niet wenselijk. Plaatselijke verdichting door bijvoorbeeld de bouw van een nieuw huis in het bestaande lint is mogelijk, voor zover dit past binnen het bestaande ruimtelijke beleid van de gemeente en de landschappelijke kwaliteit van het lint behouden blijft. Vanuit het LOP gelden verder de volgende uitgangspunten voor de oeverwallen: Geen aaneengesloten verdichting met nieuwe bebouwing. Behoud afwisseling groene/open en dichte delen. Geen verbreding van de linten.
18
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Planspecifiek Het Landschapsontwikkelingsplan is als leidraad gebruikt bij het opstellen van de ruimtelijke visie van het perceel waarop de nieuwe woning staat gepland. Er is aangesloten bij de kenmerken van het oeverwallenlandschap. Zie hiervoor het schetsontwerp in bijlage 1 en de toelichting hierop in paragraaf 2.2. Het plan sluit aan bij het beleid uit het Landschapsontwikkelingsplan. 3.4.4 Functieveranderingsbeleid Het gemeentelijk beleid De gemeente Lingewaard heeft in de notitie “Toepassing functieverandering in het buitengebied” (2015) haar functieveranderingsbeleid voor het buitengebied vastgelegd (geactualiseerd in 2019). Het beleid ten aanzien van functieverandering van agrarisch naar wonen is als volgt: Functieverandering naar wonen kan plaatsvinden bij volledige beëindiging van de bedrijfsmatige activiteiten op één agrarisch bouwperceel. In alle deelgebieden is functieverandering zonder toevoeging van woningen toegestaan. Functieverandering met toevoeging van woningen is in een groot deel van het buitengebied toegestaan. Op de bij de notitie behorende kaart is aangeven waar dit mogelijk is. : De verhouding tussen te slopen bedrijfsgebouwen en te realiseren woningen is als volgt. 0-750 m² bedrijfsgebouwen geen mogelijkheden voor bouw woning 750-1.500 m² bedrijfsgebouwen
1 vrijstaande woning
meer dan 1.500 m² bedrijfsgebouwen
2 vrijstaande woningen
Ruimtelijke inpassing Basis voor medewerking aan functieverandering is een goed inrichtingsplan. Het inrichtingsplan wordt op drie schaalniveaus getoetst: 1. landschap: aansluiting bij het gebiedstype (oeverwallen of dijkzone); 2. kavel: positionering van de bebouwing en de beplanting; 3. bebouwing: vormen, materiaalgebruik en kleurstelling. Planspecifiek In paragraaf 2.2 is reeds toegelicht dat de voormalige agrarische opstallen worden gesloopt. Dit plan voorziet er daarbij in dat in de toekomstige situatie geen agrarische bedrijfsactiviteiten meer mogelijk zijn op de locatie. Hiermee wordt het bouwrecht verkregen voor één nieuwe woning, met een totale omvang van 850 m³. Voor de woning is maximaal 1,5 bouwlaag toegestaan met een maximale goothoogte van 3,5 meter en een maximale bouwhoogte van 9 meter. Bij de nieuwe woning is maximaal 75 m² aan bijgebouwen toegestaan. De drie schaalniveaus waaraan de gemeente toetst bij de inpassing van nieuwe ontwikkelingen: landschap, kavel en bebouwing, zijn leidend geweest bij het opstellen van de ruimtelijke visie van het perceel waarop de nieuwe woning staat gepland (zie paragraaf 2.2 en bijlage 1). Het initiatief past hiermee binnen het functieveranderingsbeleid van de gemeente Lingewaard.
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
19
3.4.5 Geldend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied geldt het bestemmingsplan "Buitengebied Lingewaard", dat door de gemeente Lingewaard op 31 oktober 2013 is vastgesteld (en in 2017, 2018 en 2022 is herzien). Het plangebied heeft de enkelbestemming 'Agrarisch met waarden - Oeverwallen'. Over het plangebied ligt een bouwvlak met de functieaanduiding 'Paardenhouderij' en de maatvoering 'maximum bebouwingspercentage terrein: 50%. Over het plangebied liggen de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 4' en 'Waarde - Archeologie 5'. De onderstaande afbeelding toont een uitsnede van het geldende bestemmingsplan.
Uitsnede bestemmingsplan "Buitengebied Lingewaard" (bron: ruimelijkeplannen.nl)
Binnen de bestemming 'Agrarisch met waarden - Oeverwallen' is het gebruik van woningen als burgerwoning niet toegestaan. Tevens is het realiseren van een nieuwe woning niet toegestaan binnen deze bestemming. Daarmee is het plan strijdig met het geldende bestemmingsplan. Om het plan mogelijk te maken is voorliggende herziening van het bestemmingsplan opgesteld.
20
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Hoofdstuk 4
Uitvoerbaarheid
De uitvoerbaarheid van een bestemmingsplan moet als gevolg van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) aangetoond worden (artikel 3.1.6 van het Bro). Daaronder valt zowel de onderzoeksverplichting naar verschillende ruimtelijk relevante aspecten (geluid, bodem, etc.) als ook de economische uitvoerbaarheid van het plan.
4.1
Milieu
4.1.1 Bodem Op grond van de Wet Bodembescherming (Wbb) moet aangetoond worden dat de kwaliteit van de bodem en het grondwater in het plangebied in overeenstemming zijn met het beoogde gebruik. De bodemkwaliteit kan namelijk van invloed zijn op de beoogde functie van het plangebied. Bij een functiewijziging zal in veel gevallen een specifiek bodemonderzoek moeten worden uitgevoerd. Planspecifiek Ten behoeve van het planvoornemen is een vooronderzoek betreffende het aspect bodem uitgevoerd om op basis hiervan een hypothese voor het verkennend bodemonderzoek op te stellen. Het vooronderzoek is bijgevoegd als bijlage 2. Het verkennend bodemonderzoek is toegevoegd als bijlage 3. Hierin wordt geconcludeerd dat de aangetoonde verhoogde gehalten verontreinigingen in de grond zodanig licht verhoogd zijn dat aanvullend onderzoek of nadere maatregelen niet noodzakelijk worden geacht. Voor asbest is voor twee deellocaties mogelijk sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging als bedoeld in de Wet bodembescherming. Er zal nader onderzoek volgens NEN 5707 plaatsvinden om de omvang van de verontreiniging bij de druppelzone (gaten G10a en G11a) en de regenpijp (gat G01a) in beeld te brengen. Mocht er sprake zijn van een geval van ernstige bodemverontreiniging, dan is sanering van deze verontreiniging nodig om nieuwbouw op locatie mogelijk te maken.
De opbrengst uit de verkoop van de kavel uit voorliggend plan geeft voldoende financiële middelen om een eventueel noodzakelijke sanering mee te kunnen bekostigen. Het initiatief is uitvoerbaar met betrekking tot het aspect bodem. 4.1.2 Lucht De mate van blootstelling aan luchtverontreiniging speelt een rol in het kader van een goede ruimtelijke ordening. Met betrekking tot 'luchtkwaliteit' zijn twee aspecten van belang. Ten eerste of de luchtkwaliteit ter plaatse de nieuwe functie toelaat (de gevoeligheid van de bestemming) en ten tweede wat de bijdrage is van het plan aan die luchtkwaliteit. Luchtkwaliteit ter plaatse In de Wet milieubeheer zijn normen opgenomen voor de concentraties van een aantal stoffen in de buitenlucht ter bescherming van de mens. De twee belangrijkste stoffen zijn PM10 en PM2,5(fijnstof) en NO2 (stikstofdioxide). Voor grenswaarde van PM10 en NOx bedraagt 40 µg/m3, van PM2,5 is dat 25 µg/m3. Bijdrage aan luchtkwaliteit In de Wet milieubeheer zijn de belangrijkste bepalingen over luchtkwaliteitseisen opgenomen. De Wet maakt een onderscheid tussen 'kleine' en 'grote' projecten. Kleine projecten dragen 'niet in betekenende mate' (NIBM) bij aan verslechtering van de luchtkwaliteit. Een paar honderd grote projecten dragen juist wel 'in betekenende mate' bij aan de verslechtering van de luchtkwaliteit.
Het gaat hierbij vooral om bedrijventerreinen en infrastructuur (wegen).
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
21
Wat het begrip 'in betekenende mate' precies inhoudt, staat in de algemene maatregel van bestuur "Niet in betekenende mate bijdragen" (Besluit NIBM). Op hoofdlijnen komt het erop neer dat 'grote' projecten die jaarlijks meer dan 3 procent bijdragen aan de jaargemiddelde norm voor fijn stof en stikstofdioxide (1,2 microgram per m3) een 'betekenend' negatief effect hebben op de luchtkwaliteit. 'Kleine' projecten die minder dan 3 procent bijdragen, kunnen doorgaan zonder toetsing. Dat betekent bijvoorbeeld dat lokale overheden een toevoeging van minder dan 1.500 huizen niet hoeven te toetsen aan de normen voor luchtkwaliteit, omdat een dergelijk project per definitie niet boven de 3%-norm komt. Planspecifiek Luchtkwaliteit ter plaatse van het initiatief Vanuit een goede ruimtelijke ordening is de huidige luchtkwaliteit ter plaatse getoetst met behulp van de NSL Monitoringstool (www.nsl-monitoring.nl). Door de metingen ter plaatse te toetsen aan de grenswaarden is gekeken of er sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Uit metingen van het rekenpunt 15565798 (aan de Langstraat ten zuiden van het plangebied) zijn de volgende concentraties naar voren gekomen:
Gemeten totale concentratie jaargemiddelde 2020 (µg/m3) Grenswaarde concentratie (µg/m3)
NO2 (stikstofdioxide) 15,1 µg/m3
PM10 (fijnstof) 16,0 µg/m3
PM2,5 (fijnere fractie van fijnstof) 9,2 µg/m3
40 µg/m3
40 µg/m3
25 µg/m3
De gemeten concentraties stikstofdioxide en fijn stof liggen ruim onder de gestelde grenswaarden. Met betrekking tot de luchtkwaliteit zijn geen belemmeringen voor onderhavig initiatief. Bijdrage initiatief Met voorliggend initiatief wordt één nieuwe woning gerealiseerd en twee voormalige agrarische bedrijfswoningen omgezet naar reguliere woningen. Het toevoegen van één woning blijft ruim onder de benoemde grenswaarde van 1.500 woningen. Daarom is te concluderen dat dit project 'niet in betekenende mate' bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Tevens worden met het plan de agrarische bedrijfsactiviteiten definitief beëindigd, waardoor er juist sprake is van een verbetering van de luchtkwaliteit. Een nadere toetsing ten aanzien van het aspect luchtkwaliteit kan daarom achterwege blijven. Het initiatief is uitvoerbaar met betrekking tot het aspect luchtkwaliteit. 4.1.3 Geluid De mate waarin het geluid het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). De kern van de wet is dat geluidsgevoelige objecten worden beschermd tegen geluidhinder uit de omgeving.
In de Wgh worden de volgende objecten beschermd: woningen; geluidgevoelige gebouwen, zoals scholen, ziekenhuizen, verzorgings- en verpleeghuizen, psychiatrische instellingen en kinderdagverblijven; geluidsgevoelige terreinen (woonwagenstandplaatsen en bestemde ligplaatsen voor woonschepen). Het beschermen van deze geluidsgevoelige objecten gebeurt aan de hand van vastgestelde zoneringen. Binnen deze zones bepaalt het bevoegd gezag de te hanteren grenswaarden. Er geldt een voorkeursgrenswaarde en een bovengrens (hoger mag niet). De Wgh gaat verder onder meer ook in op geluidwerende voorzieningen. De belangrijkste bronnen van geluidhinder die bij een ruimtelijke ontwikkeling aan de orde kunnen zijn betreffen: industrielawaai, wegverkeerslawaai en spoorweglawaai.
22
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Planspecifiek De bedrijfswoningen die worden omgezet naar burgerwoningen zijn bestaande geluidsgevoelige objecten en hoeven dus in principe niet meer te worden getoetst. Met de realisatie van één nieuwe woning wordt wel een nieuw geluidsgevoelig object toegevoegd. De nieuwe woning wordt gesitueerd aan de Flierensestraat. Spoorweglawaai en industrielawaai zijn hier niet aan de orde. Wat betreft wegverkeerslawaai is de maximumsnelheid op de Flierensestraat en de wegen in de omgeving, waaronder de Hegsestraat en Hemelstraat, 60 km/uur. Om de gevolgen van wegverkeerslawaai op de nieuwe woning te bepalen is een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Het onderzoeksrapport is bijgevoegd in bijlage 4. Uit het onderzoek is op te maken dat de geluidbelasting door wegverkeer op de Flierensestraat ten hoogste 38 dB bedraagt (na aftrek 5 dB ex art 110-g Wgh). De geluidbelasting door wegverkeer op de Hegsestraat bedraagt ten hoogste 19 dB (na aftrek 5 dB ex art 110-g Wgh). De geluidbelasting door wegverkeer op de Hemelstraat bedraagt ten hoogste 28 dB (na aftrek 5 dB ex art 110-g Wgh). De voorkeursgrenswaarde van 48 dB wordt daarmee nergens overschreden. Het geluidbeleid van de gemeente Lingewaard is omschreven in de Nota Geluidsbeleid / Nota Hogere grenswaarden. De gemeente Lingewaard heeft een gebiedsgericht geluidsbeleid ontwikkeld.
Per gebied is voor geluid een ambitie vastgesteld die in de plaats komt voor de voorkeursgrenswaarde. Het plangebied ligt volgens het gemeentelijk geluidbeleid in het gebied buitengebied met ambitieklasse “rustig 43 dB” en een bovengrens “redelijk rustig 48 dB”. De ontwikkeling voldoet aan de ambitieklasse “rustig” voor het buitengebied. Voor de wegen hoeft geen hogere waarde te worden verleend. Het initiatief is uitvoerbaar met betrekking tot het aspect geluid. 4.1.4 Geur De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) vormt het toetsingskader voor milieuvergunningen als het gaat om geurhinder van veehouderijen met landbouwhuisdieren. De Wgv maakt onderscheid in dieren met en dieren zonder een vastgestelde geuremissiefactor. Voor de eerste soort wordt de geurbelasting bij geurgevoelige objecten berekend, voor de tweede gelden minimumafstanden tot dergelijke objecten (ook wel bekend onder de term 'vaste afstandsdieren'). De Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv) bepaald in bijlage 1 voor welke dieren geuremissies zijn vastgelegd. Als het (beoogde) veehouderijbedrijf niet in deze regeling wordt genoemd betreft het vaste afstandsdieren.
Op grond van artikel 3 lid 1 van de Wgv gelden de volgende normen ten behoeve van vergunningverlening voor dieren met een geuremissiefactor: geurgevoelig object gelegen in: maximaal toegestane geurbelasting (odour units per m3 lucht) concentratiegebied binnen bebouwde kom 3,0 ouE/m3 concentratiegebied buiten bebouwde kom 14,0 ouE/m³ niet-concentratiegebied binnen bebouwde kom 2,0 ouE/m3 niet-concentratiegebied buiten bebouwde kom 8,0 ouE/m3 Als het geen bedrijf is waar een geuremissiefactor voor is vastgelegd gelden de volgende eisen: binnen de bebouwde kom geldt een afstand van 100 meter; buiten de bebouwde kom geldt een afstand van 50 meter. In artikel 14 lid 2 Wgv is bepaald dat voor een woning die op of na 19 maart 2000 is of wordt gebouwd geen geurnormen gelden, maar ook daar de vaste afstanden gehanteerd dienen te worden. Het gaat om de volgende woningen: a. op een kavel die op dat tijdstip in gebruik was als veehouderij,
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
23
b. c.
in samenhang met het geheel of gedeeltelijk buiten werking stellen van de veehouderij, en in samenhang met de sloop van de bedrijfsgebouwen die onderdeel hebben uitgemaakt van de veehouderij De minimale afstand bedraagt: ten minste 100 meter, indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen, en ten minste 50 meter, indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen. Tot slot geldt voor zowel dieren met als voor dieren zonder geuremissiefactoren altijd een minimumafstand tussen de buitenzijde van een dierenverblijf en de buitenzijde van een geurgevoelig object. Dit betreft 50 respectievelijk 25 meter voor hetzij binnen dan wel buiten de bebouwde kom. De Wet geurhinder en veehouderij kent een omgekeerde werking. Dat wil zeggen dat ook bij plannen die woningbouwlocaties mogelijk maken wordt getoetst aan de normen van de Wet geurhinder en veehouderij. Bij ruimtelijke ordeningsplannen moet worden beoordeeld of sprake is van een goed woon- en verblijfklimaat. Planspecifiek Met onderhavig initiatief worden de agrarische bedrijfsactiviteiten in het plangebied definitief beëindigd. Dit betekent een vermindering van de geurbelasting ter plaatse. In de omgeving van het plangebied zijn enkele agrarische bedrijven gevestigd.
In artikel 14 lid 2 van de Wgv (zie hierboven) is bepaald dat voor de nieuwe woning uit voorliggend plan geen geurnormen gelden, maar een vaste afstand van 50 meter voor het buitengebied gehanteerd dient te worden. Het dichtstbijzijnde agrarische bedrijf bevindt zich ten noorden van het plangebied aan de Flierensestraat 5 (melkvee en varkens). De nieuwe woning is beoogd op circa 55 meter afstand van de perceelsgrens van dit bedrijf. Hiermee wordt aan de geëiste afstand voldaan. Ten oosten van het plangebied is een veehouderij gevestigd aan de Flierensestraat 4 (pluimvee). De nieuwe woning ligt op circa 100 meter afstand van de dichtstbijgelegen stallen van dit bedrijf. Ook hiervoor wordt aan de geëiste afstand van 50 meter voldaan. De veehouderij aan de Flierensestraat 4 veroorzaakt minder dan 8 odour units op de nieuwe woning en dus wordt tevens voldaan aan de gestelde geureisen. Geconcludeerd wordt dat bij de nieuwe woning sprake is van een goed woon- en leefklimaat en dat er met de ontwikkeling geen veehouderijen in hun bedrijfsvoering worden belemmerd. Het initiatief is uitvoerbaar met betrekking tot het aspect geur. 4.1.5 Milieuzonering Milieuzonering is het aanbrengen van een ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende en milieugevoelige functies.
Doel is om bij het opstellen van een ruimtelijk plan een goed en veilig leefklimaat te waarborgen, maar tegelijkertijd ook aan bedrijven voldoende milieuruimte te bieden voor het uitoefenen van hun activiteiten. De mate waarin bedrijven invloed hebben op hun omgeving is afhankelijk van de aard van de bedrijvigheid en de afstand tot een gevoelige bestemming. Milieugevoelige bestemmingen zijn gebouwen en terreinen die naar hun aard bestemd zijn voor het verblijf van personen gedurende de dag of nacht of een gedeelte daarvan (bijvoorbeeld woningen). Daarnaast kunnen ook landelijke gebieden en/of andere landschappen belangrijk zijn bij een zonering tot andere, minder gevoelige, functies zoals bedrijven. Milieuzonering heeft betrekking op aspecten met een ruimtelijke dimensie, zoals geluid, geur, gevaar en stof. De mate van belasting, en daarmee de gewenste aan te houden afstand, kan per aspect en per bedrijfstype verschillen. In de publicatie 'Bedrijven en Milieuzonering' van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is een lijst opgenomen met daarin de minimale richtafstanden tussen een gevoelige bestemming en bedrijven. Van deze richtafstanden kan worden afgeweken, mits wordt onderbouwd waarom de feitelijke
24
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
milieuhinder als minder belastend wordt gezien. Het belang van milieuzonering wordt steeds groter aangezien functiemenging steeds vaker voorkomt. Hierbij is het motto: 'scheiden waar het moet, mengen waar het kan'. Planspecifiek De bedrijfswoningen die worden omgezet naar een reguliere woning zijn bestaande woningen en hoeven in principe dus niet meer te worden getoetst. Omliggende milieubelastende functies moeten in de huidige situatie al rekening houden met deze woningen. De nieuw te realiseren woning binnen het plangebied betreft wel een nieuw milieugevoelig object. Ten noorden van het plangebied bevindt zich een veehouderij aan de Flierensestraat 5 en ten westen ligt een veehouderij aan de Flierensestraat 4. Het aspect geur ten aanzien van deze bedrijven is reeds in paragraaf 4.1.4 behandeld. Volgens de publicatie 'Bedrijven en Milieuzonering' van de VNG gelden voor deze veehouderijen voor de aspecten stof en geluid richtafstanden van respectievelijk 30 meter en 50 meter. Het woonperceel van de nieuwe woning ligt op minimaal 50 meter afstand van de perceelsgrens van het bedrijf aan de Flierensestraat 5 en tevens op minimaal 50 meter afstand van de perceelsgrens van het bedrijf aan de Flierensestraat 4. Hiermee wordt aan de richtafstanden voldaan.
Geconcludeerd wordt dat er bij de nieuwe woning sprake is van een goed woon- en leefklimaat en dat er met de ontwikkeling geen bedrijven worden belemmerd in hun bedrijfsvoering. Spuitzones Binnen een afstand van 50 meter van het plangebied zijn in de huidige situatie geen (fruit)boomgaarden aanwezig waar bedrijfsmatige gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast. Het oprichten van dergelijke gaarden is zonder omgevingsvergunning niet mogelijk. Nieuwe boom/fruitgaarden niet zijn toegestaan binnen een straal van 50 meter tot gevoelige objecten (zoals woningen) zonder een locatiespecifiek onderzoek. Binnen de straal van 50 meter bevinden zich in de huidige situatie tevens al gevoelige objecten op kortere afstand. Op het perceel ten noorden van het plangebied is er de planologische mogelijkheid om een akkerbouw- of tuinbouwbedrijf te beginnen waarbij bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Dit perceel ligt op circa 30 meter afstand van de nieuwe woning, waarmee het bedrijf in de planologische mogelijkheden zou kunnen worden beperkt. De eigenaar van het betreffende perceel heeft echter geen voornemens zoals hierboven beschreven. Uit de omgevingsdialoog blijkt ook dat de eigenaar geen bezwaar heeft tegen het plan.
Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat er ten aanzien van spuitzones sprake is van een goed woonen leefklimaat bij de woningen uit voorliggend plan en dat er met de ontwikkeling geen bedrijven worden belemmerd in hun bedrijfsvoering. Het initiatief is uitvoerbaar vanuit het aspect bedrijven en milieuzonering. 4.1.6 Externe veiligheid Het beleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico's voor de omgeving die ontstaan door opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen. Hierbij gaat het om risicovolle inrichtingen, transportroutes voor het vervoer van gevaarlijke stoffen en buisleidingen. De verplichting om in een ruimtelijk plan in te gaan op deze risico's komt voort uit het 'Besluit externe veiligheid inrichtingen' (Bevi), het 'Besluit externe veiligheid transportroutes' (Bevt) en het 'Besluit externe veiligheid buisleidingen' (Bevb). Daarnaast zijn in het Activiteitenbesluit milieubeheer en het Vuurwerkbesluit veiligheidsafstanden genoemd die moeten worden aangehouden rond stationaire risicobronnen, niet zijnde een Bevi-inrichting. De wetgeving richt zich op het beschermen van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten. Kwetsbaar zijn onder meer woningen, onderwijs- en gezondheidsinstellingen, en kinderopvang- en dagverblijven, en grote kantoorgebouwen (>1500 m²).
Beperkt kwetsbaar zijn kleinere kantoren en winkels, horeca, kampeerterreinen
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
25
en bedrijfsgebouwen waarin geen grote aantallen personen aanwezig zijn. Binnen het beoordelingskader voor externe veiligheid staan twee kernbegrippen centraal: het plaatsgebonden risico (PR) van 10-6 per jaar en het groepsrisico (GR). Het plaatsgebonden risicobeleid bestaat uit harde afstandscontouren tussen risicobron en (beperkt) kwetsbaar object. Het wordt uitgedrukt in een contour van 10-6 per jaar (de kans dat per jaar 1 persoon overlijdt door een ongeluk met een gevaarlijke stof mag niet groter zijn dan 1 op een miljoen). Het groepsrisico legt een relatie tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Bij de berekening van het groepsrisico spelen mee de aard en hoeveelheid van de gevaarlijke stoffen en het aantal potentiële slachtoffers. Voor de beoordeling van een ruimtelijk plan moet worden vastgesteld of het plangebied is gelegen binnen de PR en/of de invloedsgebieden van het GR. Binnen de 10-6-contour is het realiseren van kwetsbare objecten niet toegestaan. Planspecifiek Op basis van de risicokaart van de provincie Gelderland is een beoordeling gemaakt van de situatie ten aanzien van externe veiligheid. De navolgende afbeelding toont een uitsnede van de risicokaart met de planlocatie zwart omcirkeld.
Uitsnede provinciale risicokaart, geraadpleegd op 15 augustus 2022
De informatie van de provinciale risicokaart levert de volgende inzichten op: Rondom de planlocatie zijn geen inrichtingen aanwezig met een extern veiligheidsrisico. Wel ligt op ca. 1.700 meter ten noorden van het plan de toekomstige snelweg A15 en op ca. 1.850 meter de Betuweroute. Op basis van de regeling basisnet en de provinciale risicokaart is vastgesteld dat de plaatsgebonden risicocontour 10 -6 van deze risicobronnen niet over het plangebied ligt.
26
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
Ten aanzien van het groepsrisico ligt het plan binnen het invloedsgebied van de toekomstige snelweg A15 en de Betuweroute. Ontwikkelingen binnen het invloedsgebied hebben mogelijk invloed op de hoogte van het groepsrisico. Omdat de afstand tussen het plan en de risicobronnen groter dan 200 meter is, heeft de wetgever aangegeven dat het groepsrisico alleen beperkt verantwoord hoeft te worden. Hierdoor hoeven alleen de aspecten bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid beschouwd te worden. Verantwoording groepsrisico Het plan ligt in het invloedsgebied groepsrisico van twee risicobronnen. Conform vigerende wetgeving moet de gemeente hierdoor het groepsrisico verantwoorden. Meer specifiek gaat het om de wettelijke verplichting op grond van Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) artikel 7 en 9 vanwege het vervoer van gevaarlijke stoffen over beide transportroutes. De gemeente heeft bij het invullen van de verantwoordingsplicht een grote mate van beoordelingsvrijheid. Ten aanzien van de aspecten bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid heeft de veiligheidsregio adviesrecht. Bij het invullen van de verantwoordingsplicht is gebruik gemaakt van het advies van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) van 11 augustus 2022 (kenmerk: 2022-004696), zie bijlage 5.
Bestrijdbaarheid Bij een calamiteit zal de brandweer zich inzetten om de effecten ten gevolge van het incident te beperken. Deze inzet zal voornamelijk plaatsvinden dicht bij de bron. De mate van bestrijdbaarheid wordt vooral bepaald door de veiligheidsvoorzieningen en het aantal aanwezigen dicht bij de risicobron. De VGGM is hiervoor voor advies gevraagd. Uit het advies is naar voren gekomen dat de VGGM geen aanleiding ziet om aanvullend te adviseren ten aanzien van de bestrijdbaarheid. De mogelijkheden voor de bestrijdbaarheid worden daarom niet verder in beschouwing genomen. Zelfredzaamheid Met de term “zelfredzaamheid” wordt bedoeld: Het vermogen om jezelf en/of anderen in veiligheid te brengen bij (een dreiging van) een gevaarlijke situatie. Bij het bepalen van de mate van zelfredzaamheid spelen onder andere de fysieke gesteldheid en zelfstandigheid van de aanwezigen, de alarmeringsmogelijkheden en vluchtmogelijkheden een rol. Het advies van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden geeft het volgende aan: Het plan ligt in incidentenscenario toxische wolk. De kans op dergelijke incident is klein. De realisatie van het plan leidt tot een kleine toename van het aantal aanwezigen. Het is aannemelijk dat zij zichzelf bij een dreigend incident in veiligheid kunnen brengen, mits geïnformeerd en tijdig gewaarschuwd.
Het te verwachten handelingsperspectief bij een toxisch wolk is binnenshuis schuilen. De VGGM zit geen aanleiding om aanvullend te adviseren. Ten aanzien van de risicocommunicatie is er NL-Alert. Hiermee zijn mensen binnen een bepaald gebied gericht te informeren door het sturen van een bericht naar mobiele telefoons. Verder is het plan te ontvluchten via de Flierensestraat. De VGGM zag ook geen aanleiding om aanvullend te adviseren. De gemeente acht het dan ook niet noodzakelijk om verdere maatregelen te treffen om de zelfredzaamheid te verbeteren. Conclusie De planlocatie ligt buiten de plaatsgebonden risicocontour 10-6 van een inrichting, buisleiding en transportroute met een extern veiligheidsrisico. Dit vormt geen belemmering voor de realisatie van het plan. Ten aanzien van het groepsrisico ligt het plan in het invloedsgebied van de toekomstige snelweg A15 en de Betuweroute. Op basis van de beperkte verantwoording groepsrisico (zie hierboven) kan worden
Buitengebied Lingewaard, Flierensestraat 3-3a, Gendt
27
geconcludeerd dat het ruimtelijke initiatief geen significant effect heeft op het groepsrisico en op de mogelijkheden voor de bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid. Daarmee is het aspect externe veiligheid geen belemmering voor de realisatie van het plan. De VGGM zag eveneens geen aanleiding om aanvullend te adviseren. Het initiatief is uitvoerbaar met betrekking tot het aspect externe veiligheid. 4.1.7 Gezondheid en geitenhouderijen In het kader van het programma Veehouderijen en Gezondheid Omwonenden (hierna VGO) zijn onderzoeken uitgevoerd naar de gezondheid van mensen die in de nabijheid van veehouderijen wonen. Naar aanleiding van deze VGO-onderzoeken zijn er consistente aanwijzingen dat er een grotere kans is op longontsteking binnen zone rondom geitenhouderijen. Het verband wordt verondersteld causaal te zijn. Er wordt nog volgonderzoek uitgevoerd (VGO-III). De resultaten hiervan worden in 2024 verwacht. De RIVM heeft in het rapport GGD-richtlijn medische milieukunde 2020 handvatten opgenomen voor de GGD's, zodat op een uniforme wijze kan worden geadviseerd bij uitbreiding van veehouderijen en bij gebiedsontwikkelingen nabij veehouderijen. De GGD hanteert twee uitgangspunten bij zijn adviezen. De eerste is voorzorg: wees terughoudend met het plaatsen van gevoelige bestemmingen en veehouderijen binnen 250 meter van elkaar (bij geitenhouderijen binnen 2 kilometer).
Gevoelige bestemmingen zijn bijvoorbeeld woningen, scholen, en ziekenhuizen. Het tweede uitgangspunt is het streven om de uitstoot van geur, stof, endotoxinen (kleine stukjes bacteriën) en ammoniak van veehouderijen te verminderen. Het uitgangspunt 'voorzorg' heeft invloed op ruimtelijke ontwikkelingen in de nabijheid van veehouderijen. Dit geldt gezien de geadviseerde afstandsnorm, met name als er ontwikkelingen in de nabijheid van geitenhouderijen worden voorzien. In de richtlijn is het volgende opgenomen: Uitgangspunten GGD-advisering De GGD hanteert in de advisering twee belangrijke uitgangspunten: 1. Voorzorg. De gezondheid dient meegewogen te worden bij nieuwe ontwikkelingen in de veehouderij. Vanwege aanwijzingen dat omwonenden gezondheidseffecten kunnen ondervinden van veehouderijen, hanteert de GGD een afstandscriterium (zie verder bij advies op maat). 2. Emissiereductie. De GGD vindt dat vanuit het oogpunt van gezondheid veehouderijen moeten streven naar vermindering van de emissie van geur, stof, endotoxinen en ammoniak. Blootstelling aan deze agentia kan leiden tot gezondheidsproblemen. De GGD adviseert gemeenten om samen met ondernemers na te gaan of alle mogelijke moeite is gedaan om emissies zo laag mogelijk te houden.