600444 - Bijlage 8.9 - BP Bergerden, percelen Bergerdensestraat - Bijlagen bij toelichting - Bijlage 8 Vooronderzoek niet
Tekst van het document
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Datum:
13 januari 2021
Kenmerk:
BB21-007
Aan:
Mw. S. Capitano
Van:
dhr. F.G.J. Barink
Betreft:
PLS-OO Bergerdensestraat Huissen, Lingewaard
Inleiding Naar aanleiding van uw verzoek van 5 januari j.l. met betrekking tot de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten1 (hierna: OO) op de projectlocatie Bergerdensestraat te Huissen, is voorliggende projectleiderssamenvatting OO opgesteld. Ter plaatse van de projectlocatie zullen verschillende bodemroerende werkzaamheden plaatsvinden. In voorliggende PLS-OO wordt nagegaan of op de beoogde projectlocatie OO uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig kunnen zijn. Hiervoor is de risicokaart OO van de gemeente zoals weergegeven in de gemeentelijke informatiesystemen geraadpleegd. Op basis van de door u aangeleverde gegevens is het projectgebied begrensd. In deze rapportage vindt u een weergave van de verschillende kaartlagen uit de gemeentelijke risicokaart en de geconstateerde indicaties voor de aanwezigheid van OO. Bovendien is een overzicht opgenomen van de te nemen maatregelen indien werkzaamheden plaats zullen vinden binnen de vastgestelde verdachte gebieden.
1
Sinds 1 januari 2021 is het nieuwe certificatieschema opsporen ontplofbare oorlogsresten van kracht (CS-OOO). In dit certificatieschema is de term ‘conventionele explosieven’ komen te vervallen en vervangen voor ‘ontplofbare oorlogsresten’. In het vervolg van deze PLS zal deze term/afkorting worden gehanteerd.
1
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 1. Het projectgebied (groen omlijnd) aan de Bergerdensestraat te Huissen. Bron satellietbeeld: World Imagery.
Uit de projectie van het projectgebied op de risicokaart is gebleken dat zich hier tijdens de Tweede Wereldoorlog diverse oorlogshandelingen hebben afgespeeld waarbij mogelijk OO in de bodem zijn achtergebleven. Zo is binnen het projectgebied en/of in de directe omgeving daarvan sprake van de aanwezigheid van: ☒ ☒ ☒ ☒ ☐ ☒ ☐ ☒ ☒ ☒ ☐
Schuttersput(ten) Granaatinslag(en) Bominslag(en) Raketinslag(en) Munitievondst(en) MMOD EODD melding(en) Loopgraaf/loopgraven Beschadigde bebouwing Veldgraf/veldgraven Bombardement(en) Bunker(s)
☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☐ ☒ ☐ ☒
Geschutopstelling(en) Munitieopslagplaats(en) Vernielingslading(en) Massaexplosie(s) Dumplocatie(s) Troepenbeweging(en) V-1 inslag(en) Mijnenveld(en) Vliegtuigcrash(es) Raketbeschieting(en)
Uit de luchtfotoanalyse voor de risicokaart is gebleken dat het gehele grondgebied van de gemeente Lingewaard kan worden beschouwd als zijnde getroffen door artillerie- en/of mortierbeschietingen. Zie onderstaande afbeeldingen voor een overzicht van alle in de risicokaart vastgestelde indicaties en verdachte gebieden binnen en in de directe nabijheid van het projectgebied te Huissen.
2
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 2. Alle indicaties binnen- en in de directe nabijheid van het projectgebied te Huissen. Het gehele projectgebied is getroffen door artillerie- en mortierbeschietingen. Tevens is het projectgebied getroffen door raketten en afwerpmunitie. Verder is er sprake van de aanwezigheid van een mijnenveld binnen het projectgebied. Ook is in de nabijheid van het projectgebied sprake van de aanwezigheid van enige schuttersputten, onderkomens (infrastructuur zonder geschutopstelling of munitievoorraad) en veldgraven. In het verleden zijn in deze omgeving door de EODD verschillende ruimingen uitgevoerd. Luchtfoto 15 maart 1945, luchtfotonummer 4019.
Legenda Beschadigde bebouwing
Mijnenveld
Raketbeschieting
Vliegtuigcrash
Bominslag
Raketinslag
Schuttersput
Veldgraf
Infrastructuur zonder geschutopstelling of munitievoorraad
Melding EODD
3
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN
Figuur 3. De op basis van de verschillende indicaties vastgestelde verdachte gebieden. Binnen het gehele projectgebied (groen omlijnd) en in de (directe) omgeving is sprake van een verdacht gebied verschoten geschutmunitie. Verder is er binnen projectgebied sprake van een verdacht gebied afwerpmunitie (500 lb), raketten (60 lb) en mijnen in de vorm van handgranaten met spandraad. Buiten het projectgebied is eveneens sprake van naoorlogs geroerd gebied (blauw) en een verdacht gebied klein-kalibermunitie, hand- en geweergranaten en munitie voor granaatwerpers. Bron satellietbeeld: World Imagery.
Legenda Verdacht gebied verschoten geschutmunitie
Bodemroering
Verdacht gebied afwerpmunitie (500 lb)
Verdacht gebied KKM, hand- en geweergranaten, (munitie voor) granaatwerpers
Verdacht gebied mijnen
Verdacht gebied raketten (60 lb)
In het verleden werden door de EODD enige ruimingen (geregistreerd in zgn. MORA’s) uitgevoerd in de nabijheid van het projectgebied in kwestie. In onderstaande tabel worden de details van deze ruimingen getoond. MORA
Locatie
Aantal OO
Nationaliteit
19850177
Bergerdensestraat 29
1
Brits
19911847
Bergerdensestraat 25b
1
19912116
Hoek Nieuwe Diep\Bergerdensestraat Hoge Woerd 1-14
1
19920527
1
Rookgranaat 25 ponder met resten ontsteker, verschoten Rookgranaat 25 ponder verschoten met resten tijdschokbuis Rookgranaat 25 ponder, verschoten Restant ontsteker
Brits
Brits Diverse
4
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN MORA
Locatie
Aantal OO
Nationaliteit
19940032
Bergerdensestraat
1
Brits
19951874
Hoge Woerd 6
1
19972601
Bergerdensestraat 25a
1
20030642
Bergerdensestraat
1
20030710
Heuvelsestraat
1
20030712
Bergerdensestraat
1
1 20030797
Bergerdensestraat
1
Rookgranaat 25 ponder met tijdschokbuis Nr 221, verschoten Brisantgranaat 3.7 inch met restant tijdbuis, verschoten Brisantgranaat 7,5 cm met schokbuis AZ 23, verschoten Restant 4.2 inch mortier springrook Brisantgranaat 3 inch mortier met resten schokbuis Brisantgranaat 3.7 inch met resten mechanische tijdbuis Brisantgranaat 2 cm met resten ontsteker Brisantgranaat 3.7 inch met restant mechanische tijdbuis
Brits
Duits
Brits Brits
Brits
Duits
Mogelijk aan te treffen (sub)soorten OO Uit de voor de risicokaart geraadpleegde literatuur, archiefgegevens en luchtfotoanalyse is gebleken dat binnen het projectgebied te Huissen, als gevolg van artillerie- en mortierbeschietingen, sprake is van het mogelijk achterblijven van OO in de vorm van diverse kalibers verschoten geschutmunitie met een maximum van 155 mm (geallieerd) en 15 cm (Duits). Verder is een deel van het projectgebied verdacht op afwerpmunitie van 500 lb, raketten van 60 lb en achtergelaten/gelegde mijnen. In onderstaande tabel worden de hoofdsoorten en enkele bijbehorende typen mogelijk aan te treffen OO benoemd, gebaseerd op de geraadpleegde bronnen. Dit overzicht met subsoorten/typen OO is niet limitatief. Soort
Benaming
Toestand
Nationaliteit Penetratiediepte
500 lb Medium Capacity
Afgeworpen
Brits
< 4,00m-MV (op basis van DELTARES-model)
60 lb Semi Armour Piercing
Verschoten
Brits
< 2,30m-MV
Geschutmunitie
Brisantgranaat 155 mm
Verschoten
Geallieerd
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Brisantgranaat 15 cm met schokbuis (Aufschlagzunder) AZ.23
Verschoten
Duits
< 2,50m-MV
Geschutmunitie
Brisantgranaat 4.2 inch mortier Brisantgranaat 3.7 inch Brisantgranaat 25 ponder Rookgranaat 25 ponder
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Verschoten
Brits
< 2,50m-MV
Afwerpmunitie Afwerpmunitie
Raketten Raketten Geschutmunitie
Geschutmunitie Geschutmunitie Geschutmunitie
5
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN Soort
Benaming
Toestand
Nationaliteit Penetratiediepte
Geschutmunitie
Brisantgranaat 7,5 cm
Verschoten
Duits
< 2,50m-MV
Handgranaten met spandraad
Achtergelaten/gelegd
Duits
< 0,50m-MV
Diversen
Achtergelaten
Duits
< 2,50m-MV
Mijnen Mijnen Diversen Kleinkalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers
Binnen de gemeente Lingewaard hebben sinds de Tweede Wereldoorlog diverse ontwikkelingen plaatsgevonden die van invloed zijn geweest op de bodem. Uit vergelijking van het historisch luchtfotomateriaal met de huidige situatie is gebleken dat er slechts in zeer geringe mate bodemroerende werkzaamheden zijn uitgevoerd. In de directe omgeving zijn diverse kassen aangelegd. De maaiveldhoogte ten tijde van de Tweede Wereldoorlog betrof circa 9,90m+NAP. Op locaties waar na de Tweede Wereldoorlog bodemroerende werkzaamheden zijn uitgevoerd mag worden aangenomen dat (tot op zekere diepte) eventuele aanwezige OO reeds opgemerkt en verwijderd zijn.
6
PROJECTLEIDERSSAMENVATTING ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN Conclusie en (werk)advies Op basis van de beschikbare archiefgegevens, literatuur en luchtfotomateriaal kan worden gesteld dat binnen het projectgebied, in de niet-naoorlogs geroerde bodem, de volgende (sub)soorten OO kunnen zijn achtergebleven: • • •
•
•
Afwerpmunitie, met een gewicht van 500 lb, tot een diepte van circa 4,00 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 5,90m+NAP; Raketten, 60 lb, tot een diepte van 2,30 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 7,60m+NAP Geschutmunitie, diverse kalibers, met een maximaal kaliber van 155mm/15 cm tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 7,40m+NAP; Klein-kalibermunitie, handgranaten, geweergranaten en munitie voor granaatwerpers tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 7,40m+NAP. Landmijnen, tot een diepte van 0,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 9,40m+NAP.
Om de risico’s met betrekking op OO te minimaliseren adviseert BeoBOM om voorafgaande aan de voorgenomen bodemroerende werkzaamheden een opsporingsproces, zoals bedoeld in het CS-OOO2, uit te voeren. Ondertekening ter accordering:
De heer F.G.J. Barink Adviseur Ontplofbare Oorlogsresten
Mevrouw S. Capitano Beleidsadviseur handhaving
2 Certificatieschema Opsporen ontplofbare oorlogsresten (1 januari 2021).
7