600444 - Bijlage 8.6 - BP Bergerden, percelen Bergerdensestraat - Bijlagen bij toelichting - Bijlage 5 Quickscan flora e
Tekst van het document
Quickscan flora en fauna Bergerdensestraat te Huissen Rapportnummer P21-0022
www.starobv.nl
Quickscan flora en fauna
Bergerensestraat te Huissen 15 januari 2021
Rapportnummer:
P21-0022
Opdrachtgever:
Pouderoyen Tonnaer
Uitgevoerd door:
Staro Natuur en Buitengebied Lodderdijk 38a 5421 XB Gemert tel. 0492-450161 fax. 0492-450162 www.starobv.nl
Veldonderzoek:
I. Lustenhouwer
Auteur:
N. Arts-Smits & M.A. den Otter
Kwaliteitscontrole: E.J.F. Claassen
Inhoudsopgave 1
Inleiding ............................................................................................................................................3 1.1 Aanleiding .................................................................................................................................3 1.2 Doel ..........................................................................................................................................3 1.3 Geldigheid onderzoek ...............................................................................................................3 1.4 Zorgplicht ..................................................................................................................................3 1.5 Leeswijzer .................................................................................................................................4
2
Plangebied .......................................................................................................................................5 2.1 Ligging en beschrijving plangebied ..........................................................................................5 2.2 Voorgenomen plannen .............................................................................................................6
3
Methode ............................................................................................................................................7
4
Natuurwaarden ................................................................................................................................8 4.1 Beschermde gebieden ..............................................................................................................8 4.2 Beschermde soorten ............................................................................................................. 10 4.2.1 Flora ................................................................................................................................... 10 4.2.2 Vlinders en libellen ............................................................................................................ 10 4.2.3 Kevers en weekdieren ....................................................................................................... 11 4.2.4 Vissen ................................................................................................................................ 12 4.2.5 Amfibieën en reptielen ....................................................................................................... 12 4.2.6 Vogels ................................................................................................................................ 13 4.2.7 Zoogdieren.........................................................................................................................
15
5
Conclusies .................................................................................................................................... 17 5.1 Beschermde gebieden ........................................................................................................... 17 5.2 Beschermde soorten ............................................................................................................. 17 5.3 Advies en aanbevelingen ...................................................................................................... 19 5.4 Gevolgen voor (het tijdpad van) de voorgenomen plannen .................................................. 19
Geraadpleegde bronnen ..................................................................................................................... 21
Bijlagen Bijlage 1
Wet- en regelgeving
1
Inleiding
1.1
Aanleiding De initiatiefnemer is voornemens gronden te bestemmen als glastuinbouw. Het plangebied ligt in het glastuinbouwgebied Bergerden aan de Bergerdensestraat in Huissen (gemeente Lingewaard). Ten behoeve van de planologische procedure is het noodzakelijk een quickscan flora en fauna uit te voeren. Door middel van een quickscan flora en fauna wordt in beeld gebracht of de ontwikkeling in strijd is met de natuurwetgeving en hoe eventuele strijdigheid met de wet voorkomen kan worden.
1.2
Doel Het doel van het onderliggende onderzoek is te bepalen of de wijzigingen binnen het plangebied mogelijk leiden tot overtreding van de natuurwetgeving. Voor soortbescherming en gebiedsbescherming is sinds 1 januari 2017 de Wet natuurbescherming (Wnb) van belang. Daarnaast is gebiedsbescherming vastgelegd in het Natuurnetwerk Nederland (NNN) (voorheen EHS genoemd). In bijlage 1 wordt deze wet- en regelgeving uitgebreid beschreven. Het in deze rapportage beschreven onderzoek heeft tot doel het vaststellen van de (mogelijke) aanwezigheid van beschermde soorten die zijn opgenomen in paragraaf 3.1, 3.2 en 3.3 van de Wet natuurbescherming. Tevens heeft het onderzoek tot doel vast te stellen op welke wijze en in welke mate de voorgenomen ontwikkeling invloed kan hebben op het eventueel voorkomen van beschermde soorten. Op basis van het onderzoek kan worden vastgesteld welke maatregelen getroffen en vervolgstappen genomen dienen te worden om te voorkomen dat in strijd met de natuurwetgeving zal worden gehandeld. Aanvullend zal worden bepaald of voorgenomen ontwikkelingen effect hebben op de beschermde natuurwaarden van nabijgelegen natuurgebieden.
1.3
Geldigheid onderzoek Dit onderzoek is uitgevoerd conform de landelijk geldende richtlijnen. De bevoegde gezagen (provincies) hanteren de volgende definitie voor de geldigheid van onderzoeken naar beschermde soorten: “Onderzoeksgegevens mogen maximaal drie jaar oud zijn in gebieden waar weinig of geen ruimtelijke of kwalitatieve veranderingen zijn opgetreden in de afgelopen drie jaar. In gebieden waar dit niet voor geldt, moeten de gegevens recenter zijn.”. Dit rapport gaat in op de effecten van de ontwikkeling zoals beschreven in hoofdstuk 2.2. Wijzigingen of aanpassingen in de ontwikkeling kunnen leiden tot andere conclusies ten aanzien van de effecten op beschermde soorten en gebieden.
1.4
Zorgplicht Voor alle in het wild levende planten en dieren, ook de niet wettelijk beschermde soorten, kent de Wet natuurbescherming een zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
3
een ieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wild levende planten en dieren, alsmede voor hun directe leefomgeving. Dit betekent dat handelingen (of het nalaten hiervan) waarvan men weet, of redelijkerwijs kan vermoeden, dat ze nadelig zijn voor planten en/of dieren, niet mogen worden uitgevoerd.
1.5
Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving gegeven van het plangebied en de voorgenomen ontwikkelingen. In hoofdstuk 3 wordt de gebruikte onderzoeksmethode besproken. De mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten en gebieden en de effecten van de geplande ingrepen op aanwezige beschermde natuurwaarden worden beschreven in hoofdstuk 4. In dit hoofdstuk wordt tevens ingegaan op de mogelijke noodzaak tot het treffen van mitigerende maatregelen. In het laatste hoofdstuk zijn de conclusies, adviezen en vervolgstappen uiteengezet.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
4
2
Plangebied
2.1
Ligging en beschrijving plangebied Het plangebied ligt ten noorden van de Bergerdensestraat in het glastuinbouwgebied Bergerden in Huissen, gemeente Lingewaard, tussen de straten Clivia in het westen en Hoeve in het oosten. Het plangebied bestaat uit aardbeienstellingen in het westen en het aansluitende kavel dat uit weilanden van de aangrenzende melkveehouder bestaat. Rondom het plangebied liggen sloten. De ligging van het plangebied in de wijdere omgeving is weergegeven in figuur 1. De globale begrenzing van het onderzoeksgebied is weergegeven in figuur 2. Op pagina 6 is een foto-impressie van het plangebied opgenomen.
Figuur 1. Globale ligging van het plangebied (geel omlijnd) in de omgeving, bron Pdokviewer.nl
Figuur 2. Globale begrenzing van het plangebied (geel omlijnd), bron Pdokviewer.nl Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
5
Foto 1. Bedrijfsgebouw aardbeikweker, noordwesten van het
Foto 2. Aardbeistellingen in het westen van het plangebied
plangebied
Foto 3. Aardbeistellingen in het midden van het plangebied
Foto 4. Binnen in de aardbeistellingen
Foto 5. Weiland in het oosten van het plangebied
Foto 6. Weiland in het oosten van het plangebied
2.2
Voorgenomen plannen De gemeente Lingewaard is voornemens het plangebied te bestemmen als glastuinbouw. Het is het voornemen dat hier in de toekomst glastuinbouw wordt gerealiseerd.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
6
3
Methode
In het kader van deze quickscan heeft een bronnenonderzoek plaatsgevonden waarbij gekeken is naar gebiedsgerichte bescherming en mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten in het plangebied. Voor het soortenonderzoek is gebruikgemaakt van gegevens van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF), de websites Vlinderstichting.nl, Waarneming.nl, EIS-nederland.nl, Zoogdiervereniging.nl en Verspreidingsatlas.nl en diverse verspreidingsatlassen. Voor de gebiedsgerichte bescherming is gekeken naar de aanwezigheid van relevante natuurterreinen in de omgeving. De ligging van Natura 2000-gebieden (o.a. Habitat- en Vogelrichtlijngebieden) en het Natuurnetwerk Nederland in de nabijheid van het plangebied zijn onderzocht. Daarnaast heeft een veldbezoek plaatsgevonden waarbij alle op de locatie aanwezige habitats zijn opgenomen. Een veldbezoek voor een quickscan flora en fauna is nadrukkelijk geen volledige inventarisatie. Dat betekent dat op basis van het veldbezoek het voorkomen van beschermde soorten niet per definitie is uit te sluiten. De aanwezigheid van de aanwezige habitats vormt namelijk de basis voor de mogelijkheid tot het voorkomen van beschermde soorten. Naast de habitats zijn directe en indirecte aanwijzingen opgenomen die duiden op het voorkomen van beschermde soorten.
Dergelijke aanwijzingen zijn bijvoorbeeld het fysiek aantreffen van exemplaren van soorten en het aantreffen van holen, uitwerpselen, prooiresten, vraat-, loop- en veegsporen. Deze waarnemingen zijn bij de beoordeling betrokken. De aanwezige habitats zijn vergeleken met de habitateisen van beschermde planten- en diersoorten. Op basis van deze vergelijking en expert judgement is beoordeeld welke van deze soorten in het plangebied kunnen voorkomen. Ook is gekeken of binnen het plangebied invasieve exoten voorkomen. De bevindingen van het veldbezoek en het literatuuronderzoek zijn vervolgens gebundeld in deze rapportage. Het veldbezoek dat voor dit onderzoek is uitgevoerd, heeft plaatsgevonden op donderdag 7 januari 2021 in de ochtend onder de volgende weersomstandigheden: geheel bewolkt, lichte regen, windkracht 2 en circa 1˚C.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
7
4
Natuurwaarden
4.1
Beschermde gebieden Natura 2000 Uit de kaarten van de provincie Gelderland blijkt dat het dichtstbijzijnde Natura 2000gebied op circa 1,9 kilometer afstand ten oosten van het plangebied ligt, zie figuur 4. Dit betreft het Natura 2000-gebied Rijntakken.
Figuur 4. Ligging plangebied (zwarte lijn) ten opzichte van de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden (donkergroen) (bron: gelderland.maps.arcgis.com/home/webmap/viewer.html?useExisting=1& layers=3d17886e0 eaf4d169ac21a6ed30afc02)
Effectbeoordeling Doordat het plangebied buiten het Natura 2000-gebied ligt, kunnen alleen effecten optreden als gevolg van externe werking. Vanwege de afstand van het plangebied tot het Natura 2000-gebied en de tussenliggende bebouwing is het redelijkerwijs uit te sluiten dat negatieve effecten ontstaan op Natura 2000-gebied als gevolg van effecten van verdroging, versnippering en mechanische en optische verstoring en verstoring door licht, geluid en trilling door de voorgenomen plannen. Als gevolg van de sloop- en bouwwerkzaamheden in het plangebied zal sprake zijn van stikstofemissie. Depositie van stikstof op Natura 2000-gebieden kan negatieve effecten tot gevolg hebben op de natuurwaarden. De hoeveelheid stikstofdepositie als gevolg van de voorgenomen plannen op Natura 2000-gebieden moet worden bepaald middels een stikstofberekening met het programma AERIUS Calculator. De resultaten van de berekening dienen vervolgens ecologisch te worden beoordeeld om te toetsen of sprake is van (significant) negatieve effecten. Natuurnetwerk Nederland (NNN) Natuurgebieden in Nederland zijn erg versnipperd. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN; in provincie Gelderland bestaande uit het Gelders Natuurnetwerk (GNN) heeft als doel om natuurgebieden te vergroten en met elkaar te verbinden. Het netwerk Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
8
moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. In de provincie Gelderland zijn naast het GNN ook Groene Ontwikkelingszones (GO) aangewezen. De GO is een zone die bestaat uit gebieden met andere bestemmingen dan natuur die ruimtelijk verweven zijn met het GNN en daar functioneel mee samenhangen en waarin wordt ingezet op versterking van die samenhang tussen inliggende en aangrenzende natuurgebieden. Uit de kaart Kernkwaliteiten GNN en GO op de website van de provincie Gelderland, blijkt dat het plangebied geen deel uitmaakt van het GNN of de GO. Het dichtstbijzijnde gebied wat deel uitmaakt van het GNN ligt op circa 180 meter ten noordwesten van het plangebied. Het dichtstbijzijnde gebied wat deel uitmaakt van het GO ligt op circa 80 meter ten noordwesten van het plangebied. De ligging van het NNN in de omgeving van het plangebied is weergegeven in figuur 5.
Figuur 5. Ligging plangebied (zwarte lijn) ten opzichte van het NNN (bron: gelderland.maps.arcgis.com/apps /webappviewer/index.html?id=92d4c54aed8147ae8aa704c312f719bc)
Effectbeoordeling Het plangebied behoort niet tot het NNN, maar ligt wel relatief dicht in de buurt. Doordat het gebruik onder de beoogde bestemming (glastuinbouw) niet veel afwijkt van het huidige gebruik (aardbeienstellingen) en het landgebruik (kassen) in de omgeving, zijn geen extra effecten te verwachten. De voorgenomen plannen hebben geen significant negatief effect op de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN. Conclusie Vanwege de afstand van het plangebied tot het Natura 2000-gebied en de tussenliggende bebouwing is het redelijkerwijs uit te sluiten dat negatieve effecten ontstaan op Natura 2000-gebieden als gevolg van de voorgenomen plannen. Een negatief effect als gevolg van de stikstofemissie kan niet worden uitgesloten, derhalve is het noodzakelijk een AERIUS-calculatie te laten uitvoeren. De voorgenomen plannen hebben geen significant negatief effect op de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
9
4.2
Beschermde soorten Deze paragraaf beschrijft het mogelijk voorkomen van beschermde soorten in het plangebied. Per soortgroep wordt beschreven welke soorten worden verwacht, wat de mogelijke effecten van de ingreep zijn en of het nemen van mitigerende maatregelen nodig is.
4.2.1
Flora Uit de gegevens van de NDFF blijkt dat binnen één kilometer afstand van het plangebied brede wolfsmelk en kleine wolfsmelk zijn waargenomen.
+ Brede wolfsmelk is een zeer zeldzame soort die in het rivierengebied en in
+
Zeeuws-Vlaanderen voorkomt. De plant groeit op zonnige, open plaatsen (pioniervegetatie) op vochtige, matig voedselrijke, vrij stikstofrijke, kalkhoudende, omgewerkte kleiige grond op akkers, braakliggende grond, bermen en waterkanten. Kleine wolfsmelk is een vrij zeldzame soort die vooral voorkomt in het rivierengebied, Zuid-Limburg en in Zeeland. De plant groeit op zonnige, open plaatsen op kalkrijke, kleiige grond in akkers, omgewerkte grond, braakliggende grond, bermen en dijken.
Het plangebied bestaat naast aardbeistellingen uit een weiland en grasland. In het plangebied is geen open grond of omgewoelde grond aanwezig. De bermen langs het plangebied bieden ook geen geschikt habitat voor beschermde flora. In het plangebied zijn geen geschikte habitats aangetroffen voor beschermde planten. Het voorkomen van beschermde planten in het plangebied is derhalve uitgesloten.
4.2.2
Vlinders en libellen Vlinders Uit gegevens van de NDFF en De Vlinderstichting blijkt dat binnen één kilometer afstand van het plangebied kleine ijsvogelvlinder (§3.3 Wnb) is waargenomen. Op een afstand van één tot twee kilometer van het plangebied is sleedoornpage (§3.3 Wnb) waargenomen. Op een afstand van twee tot vijf kilometer van het plangebied zijn grote vos (§3.3 Wnb) en teunisbloempijlstaart (§3.2 Wnb) waargenomen. + Kleine ijsvogelvlinder is een kwetsbare standvlinder die voorkomt in gevarieerde, vochtige gemengde bossen of loofbossen, zoals elzenbroekbos. De waardplanten van deze soort is wilde kamperfoelie; soms rode kamperfoelie of gecultiveerde kamperfoelie. + Sleedoornpage is een zeldzame standvlinder die voorkomt in sleedoornstruwelen, houtwallen en bosranden. De laatste jaren komt sleedoornpage ook steeds meer voor in tuinen en parken. De waardplant voor de rupsen zijn sleedoorn en enkele andere gecultiveerde Prunussoorten.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
10
+ Grote vos is een zeldzame en kwetsbare soort die voorkomt
+
in vochtige, open bossen, bosranden, boomgaarden en andere plekken met grote vrijstaande bomen. De waardplanten van deze soort zijn vooral iep, maar ook zoete kers en sommige wilgensoorten. Teunisbloempijlstaart is een zeldzame soort die voorkomt in open plekken in vochtige bossen, bosranden en warme open plaatsen. De waardplanten zijn wilgenroosje, teunisbloem, bastaardwederik en kattenstaart.
In het plangebied ontbreekt het geschikte habitat en ontbreken de juiste waardplanten van bovengenoemde vlindersoorten. Ook voor andere beschermde vlindersoorten ontbreekt geschikt habitat en de juiste waardplanten. Het voorkomen van beschermde vlindersoorten in het plangebied is derhalve uit te sluiten. Libellen Uit de gegevens van de NDFF en De Vlinderstichting blijkt dat op een afstand van twee tot vijf kilometer afstand van het plangebied rivierrombout (§3.2 Wnb) is waargenomen. Binnen het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig, maar langs de randen van het plangebied liggen sloten. Deze sloten bieden voor rivierrombout en andere beschermde libelsoorten geen geschikt voortplantingshabitat voor beschermde libellen. Het voorkomen van essentieel habitat van (beschermde) libellen in het plangebied is derhalve uit te sluiten.
4.2.3
Kevers en weekdieren Volgens de gegevens van de NDFF en EIS Nederland komen geen beschermde kevers en weekdieren voor in de omgeving van het plangebied. Voor de beschermde kevers en weekdieren zijn weinig verspreidingsgegevens bekend, daarom wordt in deze paragraaf van alle beschermde kevers en weekdieren beoordeeld of ze in het plangebied kunnen voorkomen.
+ Vliegend hert (§3.3 Wnb) komt voor in (oude) eikenbossen, dit habitat is +
+
+
binnen het plangebied niet aanwezig. Het voorkomen van deze soort in het plangebied is uit te sluiten. De beschermde houtkevers; vermiljoenkever, heldenbok en juchtleerkever (alle §3.2 Wnb) zijn afhankelijk van oude, holle of vrijstaande bomen of (natte) gebieden met veel dood hout. Deze habitattypen zijn niet aanwezig in het plangebied. Het voorkomen van deze beschermde houtkevers in het plangebied kan daarom worden uitgesloten. De beschermde waterkevers brede geelrandwaterroofkever en gestreepte waterroofkever (beide §3.2 Wnb) zijn voor het voorkomen afhankelijk van grote wateren. Het ontbreekt binnen het plangebied aan geschikt oppervlaktewater en daarom is het voorkomen van beschermde waterkevers in het plangebied uitgesloten. De aquatische slakkensoort platte schijfhoren (§3.2 Wnb) is afhankelijk van de aanwezigheid van heldere, schone wateren met waterplanten. Bataafse stroommossel (§3.2 Wnb) is een soort die voorkomt in stromend
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
11
water (rivieren of beken). Deze soort is al 50 jaar niet meer waargenomen in Nederland. Vanwege het ontbreken van geschikt oppervlaktewater in het plangebied is het voorkomen van platte schijfhoren en Bataafse stroommossel uitgesloten. In het plangebied ontbreken geschikte habitats voor de beschermde soorten kevers en weekdieren. Het voorkomen van deze soorten in het plangebied is derhalve uit te sluiten.
4.2.4
Vissen Uit de gegevens van de NDFF blijkt dat binnen één kilometer afstand van het plangebied grote modderkruiper is waargenomen.
+ Grote modderkruiper komt voor in ondiepe wateren met een dikke modderlaag en een uitbundige waterplantengroei. De voorkeur gaat uit naar wateren die snel opwarmen, tijdelijk droogvallen of aan het verlanden zijn. De sloten langs de randen van het plangebied bieden mogelijk het juiste habitat voor grote modderkruiper. Tijdens het veldbezoek (in de winter) leken er weinig waterplanten te groeien, mogelijk is dit in het groeiseizoen wel het geval. Effectbeoordeling De sloten vallen niet binnen het plangebied. Aan de sloten worden geen werkzaamheden uitgevoerd, de voorgenomen plannen leiden daarom niet tot negatieve effecten op grote modderkruiper. Indien wel veranderingen zien voorzien aan de sloten rondom het plangebied, dient de aanwezigheid van grote modderkruiper in het plangebied nader te worden onderzocht.
4.2.5
Amfibieën en reptielen Amfibieën Uit gegevens van RAVON, de NDFF en De amfibieën en reptielen van Nederland (Creemers & Van Delft, 2009) blijkt dat binnen één kilometer afstand van het plangebied bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander (alle §3.3 Wnb) en poelkikker (§3.2 Wnb) zijn waargenomen. Op een afstand van één tot twee kilometer van het plangebied is meerkikker (§3.3 Wnb) waargenomen. In het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig, maar langs de randen van het plangebied zijn wel sloten aanwezig. Deze sloten bevatten tijdens het veldbezoek (in de winter) vrijwel geen oever- of waterplanten, mogelijk is dit tijdens het groeiseizoen wel het geval. De oevers van de sloten zijn vrij steil, waardoor het de sloten geen uitermate geschikt voortplantingshabitat bieden voor amfibieën. Maar het is niet uit te sluiten dat de sloten voortplantingshabitat vormen voor amfibieën.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
12
Het plangebied is als land- en overwinteringshabitat niet geschikt doordat het ontbreekt aan dekking (kruidachtige vegetatie, struiken, bladhopen en dergelijke). Mogelijk wordt het plangebied incidenteel door bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander en meerkikker gebruikt om te migreren. Het plangebied biedt voor deze soorten geen essentieel onderdeel van het leefgebied. Ook het voorkomen van poelkikker (§3.2 Wnb) kan niet worden uitgesloten in de sloten grenzend aan het plangebied. Het plangebied zal vanwege de huidige inrichting en het gebruik geen onderdeel van het leefgebied van poelkikker vormen. Het leefgebied van poelkikker is echter niet uit te sluiten in zonnige sloten en op de oevers van de sloten. Reptielen Uit gegevens van RAVON, de NDFF en De amfibieën en reptielen van Nederland (Creemers & Van Delft, 2009) blijkt dat in de omgeving van het plangebied geen reptielen zijn waargenomen. Het ontbreekt binnen het plangebied aan geschikt habitat voor reptielen. Ook ligt het plangebied op grote afstand van bekende populaties van reptielen, en is het plangebied omgeven door wegen, waardoor het gebied voor reptielen niet goed bereikbaar is. Het voorkomen van beschermde reptielensoorten in het plangebied is derhalve uit te sluiten.
Effectbeoordeling De voorgenomen plannen hebben geen significant negatief effect op amfibieën, mits de oevers van de sloten en migratieroutes voor amfibieën beschikbaar blijven langs de kassen en de sloten. Voortplantingshabitat is niet aanwezig binnen het plangebied, en aan de sloten langs het plangebied vinden geen werkzaamheden plaats. Het plangebied wordt niet gebruikt als land- en overwinteringshabitat, mogelijk alleen voor migratie en migratie blijft mogelijk langs de slootkanten rondom het plangebied. Indien werkzaamheden of veranderingen aan de sloten of oevers plaatsvinden, dient nader onderzoek naar poelkikker plaats te vinden om deze te kunnen uitsluiten. Potentie Door de randen van het plangebied natuurlijk in te richten of in te zaaien met een inheems bloemenmengsel wordt leefgebied voor amfibieën gecreëerd. Het aanleggen van een natuurvriendelijke flauwe oever langs de sloot heeft een positief effect op amfibieën. Met een flauwe oever langs de watergangen wordt voortplantingshabitat gecreëerd voor amfibieën.
4.2.6
Vogels Uit gegevens van de NDFF blijkt dat de volgende vogelsoorten met een jaarrond beschermde nest zijn waargenomen in de wijde omgeving van het plangebied: boomvalk, buizerd, gierzwaluw, havik, huismus, kerkuil, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer en steenuil (alle §3.1 Wnb).
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
13
In het plangebied zijn geen bomen en struiken aanwezig, mogelijk kunnen het de slootoevers wel worden gebruikt als nestgelegenheid door algemene vogelsoorten, zoals meerkoet. Het weiland en grasland in het plangebied kunnen door algemene vogelsoorten worden gebruikt als foerageergebied. Voor vogels met een jaarrond beschermd nest is in het plangebied geen geschikte nestgelegenheid aanwezig. Het gebouw is ongeschikt en er zijn geen bomen aanwezig waarin horsten kunnen worden gemaakt. In de directe omgeving van het plangebied zijn veel waarnemingen gedaan van steenuil en kerkuil (NDDF en Waarneming.nl); het plangebied vormt hoogstwaarschijnlijk een onderdeel van een en mogelijk meerdere territoria van steenuil en kerkuil. Het weiland en het grasland vormen mogelijk foerageergebied voor uilen en kunnen een essentieel onderdeel van het leefgebied vormen. Effectbeoordeling Bij werkzaamheden in het weiland of grasland kunnen nesten van grondbroedende vogels worden vernietigd en broedende vogels worden verstoord. Gedurende het broedseizoen zijn alle nesten strikt beschermd.. Aan de slootoevers worden geen werkzaamheden uitgevoerd. Werkzaamheden in de omgeving van de slootkanten kunnen broedende vogels daar echter wel verstoren. In de omgeving van het plangebied is en blijft voldoende geschikt foerageergebied aanwezig voor algemene vogelsoorten.
De voorgenomen plannen hebben geen negatief effect op het foerageergebied van algemene vogelsoorten. Bij de voorgenomen plannen verdwijnt mogelijk het weiland en het grasland ten behoeve van het bouwen van kassen. Het weiland en grasland vormen mogelijk een essentieel onderdeel van het leefgebied van steenuil en kerkuil. Het vernietigen van essentieel leefgebied van steenuil en kerkuil is een overtreding van de Wet natuurbescherming. Mitigerende maatregelen Ruim voordat wordt gestart met de werkzaamheden dient nader onderzoek te worden gedaan naar steenuil en kerkuil in het plangebied en de directe omgeving. Indien het essentieel functioneel leefgebied vormt van deze soorten dient een ontheffing te worden aangevraagd en verkregen voor het uitvoeren van de werkzaamheden. Werkzaamheden in het weiland en het grasland worden niet uitgevoerd gedurende het broedseizoen (afhankelijk van de resultaten van het nader onderzoek), tenzij zeker is dat geen nesten aanwezig zijn. Dat geldt ook indien nabij nesten op de slootoever gewerkt dient te worden. Het broedseizoen loopt globaal van half maart tot en met juli. In het kader van de Wet natuurbescherming wordt voor het broedseizoen echter geen standaardperiode gehanteerd. Ook na juli kunnen nog nesten aanwezig zijn.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
14
4.2.7
Zoogdieren Vleermuizen Uit de Atlas van de Nederlandse vleermuizen (1997), Korsten en Regelink (2010) en gegevens van de NDFF blijkt dat de soorten baardvleermuis, franjestaart, gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, meervleermuis, rosse vleermuis, ruige dwergvleermuis en watervleermuis (alle §3.2 Wnb) voorkomen in de wijde omgeving van het plangebied. Het plangebied kan worden gebruikt als foerageergebied door vleermuizen. In het plangebied zelf zijn geen lijnvormige elementen aanwezig, zoals bijvoorbeeld laanbomen en watergangen, die door vleermuizen kunnen worden gebruikt als vliegroute. De sloten langs de randen van het plangebied kunnen door vleermuizen worden gebruikt als vliegroute. Het plangebied biedt voor vleermuizen geen geschikte verblijfplaatsen in het gebouw, en er zijn geen holtebomen aanwezig. Overige zoogdieren Uit gegevens van de NDFF blijkt dat binnen één kilometer afstand van het plangebied de volgende soorten zijn waargenomen: algemene spits-, woel- en ware muizensoorten, eekhoorn, egel, haas, konijn, ree, vos (alle §3.3 Wnb) en bever (§3.2 Wnb). Op een afstand van één tot twee kilometer van het plangebied zijn bunzing en wezel (beide §3.3 Wnb) waargenomen. Op een afstand van twee tot vijf kilometer van het plangebied zijn das, hermelijn en steenmarter (alle §3.3 Wnb) waargenomen.
De aardbeistellingen en het bedrijfsgebouw hebben voor grondgebonden zoogdieren geen functie. Mogelijk wordt het weiland en het grasland gebruikt als onderdeel van het leefgebied en als verblijfplaats door algemene muizensoorten en haas. Van andere grondgebonden zoogdieren biedt het plangebied geen verblijfplaatsen. Door het ontbreken van dekking (struiken en kruidachtige vegetatie) is het plangebied slechts matig geschikt als onderdeel van het leefgebied. Mogelijk wordt het plangebied incidenteel gebruikt om te migreren door haas, konijn, ree, vos, bunzing, wezel, das, hermelijn en steenmarter. Voor deze soorten vormt het plangebied geen essentieel onderdeel van het leefgebied. Effectbeoordeling In de omgeving van het plangebied is en blijft voldoende geschikt foerageergebied aanwezig voor vleermuizen. Er worden geen werkzaamheden uitgevoerd aan de sloten. De werkzaamheden hebben geen negatief effect op foerageergebied en vliegroutes van vleermuizen langs de sloten rondom het plangebied, mits er geen extra licht op schijnt in de schemering en de nacht. Door de voorgenomen plannen wordt (een deel van) het leefgebied van algemene spits-, woel- en ware muizensoorten en hazen vernietigd. Bij
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
15
werkzaamheden in het weiland en het grasland kunnen algemene spits-, woel- en ware muizensoorten en hazen worden verstoord en verblijfplaatsen vernietigd. In de directe omgeving van het plangebied is en blijft echter voldoende geschikt leefgebied met mogelijkheden voor verblijfplaatsen aanwezig. De voorgenomen plannen werkzaamheden hebben geen significant negatief effect op overige grondgebonden zoogdieren. Mitigerende maatregelen Voor algemene spits-, woel- en ware muizensoorten en haas geldt in de provincie Gelderland een vrijstelling van de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming. Voor het verstoren van deze soorten hoeft geen ontheffing te worden aangevraagd. Wel geldt altijd de Algemene zorgplicht, zie §1.4.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
16
5
Conclusies
5.1
Beschermde gebieden Vanwege de afstand van het plangebied tot het Natura 2000-gebied en de tussenliggende bebouwing is het redelijkerwijs uit te sluiten dat negatieve effecten ontstaan op Natura 2000-gebieden als gevolg van de voorgenomen plannen. Een negatief effect als gevolg van de stikstofemissie kan niet worden uitgesloten, derhalve is het noodzakelijk een AERIUS-calculatie te laten uitvoeren. De voorgenomen plannen hebben geen significant negatief effect op de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN.
5.2
Beschermde soorten In het plangebied komen mogelijk verschillende soorten voor die zijn beschermd onder paragrafen 3.1, 3.2 en 3.3 van de Wet natuurbescherming. Het is uit te sluiten dat in het plangebied beschermde vlinders, libellen, kevers, weekdieren, reptielen en vissen voorkomen. Wel geldt voor alle aanwezige soorten in het plangebied de algemene zorgplicht, zie §1.4 van dit rapport. Tabel 1 geeft een overzicht van de mogelijk aanwezige en aangetroffen beschermde soorten in de omgeving van het plangebied. Soorten van paragraaf 3.1 van de Wet natuurbescherming Algemene vogelsoorten kunnen het plangebied gebruiken als foerageergebied. In de omgeving van het plangebied is en blijft voldoende geschikt foerageergebied aanwezig. Algemene vogelsoorten kunnen nestgelegenheid vinden in het weiland, het grasland en in de slootoevers. Gedurende het broedseizoen zijn broedgevallen en broedende vogels strikt beschermd. Werkzaamheden vinden, na het uitvoeren van nader onderzoek naar kerkuil en steenuil, plaats buiten het broedseizoen, tenzij zeker is dat in het gebied geen vogelnesten aanwezig zijn. In de slootkanten worden geen werkzaamheden uitgevoerd, maar werkzaamheden kunnen wel een negatief effect hebben op aanwezig nesten. In de directe omgeving van het plangebied zijn veel waarnemingen gedaan van steenuil en kerkuil.
Vermoedelijk vormt het plangebied onderdeel van een of meerdere territoria en wordt het weiland en grasland gebruikt als foerageergebied. Nader onderzoek naar steenuil en kerkuil is noodzakelijk. Het vernietigen van essentieel leefgebied is namelijk een overtreding van de Wet natuurbescherming. Soorten van paragraaf 3.2 van de Wet natuurbescherming De aanwezigheid van leefgebied van poelkikker is niet uit te in de sloten en op de oevers grenzend aan het plangebied. Indien werkzaamheden of veranderingen aan de sloten of oevers plaatsvinden dient nader onderzoek naar poelkikker plaats te vinden om deze te kunnen uitsluiten. Vleermuizen kunnen het plangebied gebruiken als foerageergebied. In de omgeving van het plangebied is en blijft voldoende geschikt foerageergebied aanwezig. De sloten kunnen door vleermuizen worden gebruikt als vliegroute, aan de sloten worden geen werkzaamheden uitgevoerd. Indien de sloten een belangrijke vliegroute vormen
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
17
mag geen nachtelijke verlichting plaatsvinden van de vliegroute in de actieve periode van vleermuizen (grofweg maart t/m half november)
Soorten van paragraaf 3.3 van de Wet natuurbescherming Het is niet uit te sluiten dat grote modderkruiper voorkomt in de sloten langs het plangebied. Aan de sloten zijn geen werkzaamheden voorzien, de voorgenomen plannen hebben derhalve geen negatief effect op grote modderkruiper. Indien in de toekomst wel veranderingen zijn voorzien aan de sloten rondom het plangebied, dient de aanwezigheid van grote modderkruiper in het plangebied nader te worden onderzocht. De sloten langs het plangebied zijn niet erg geschikt als voortplantingshabitat voor amfibieën. Aan de sloten vinden geen werkzaamheden plaats, de voorgenomen plannen hebben geen negatief effect op voortplantingshabitat van amfibieën. Het weiland en het grasland zijn door het ontbreken van dekking niet erg geschikt als landen overwinteringshabitat voor amfibieën. Mogelijk gebruiken bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander en meerkikker het plangebied incidenteel om te migreren. De werkzaamheden hebben op deze soorten geen significant negatief effect. Het plangebied kan door algemene muizensoorten en door haas worden gebruikt als leefgebied en mogelijk zijn verblijfplaatsen van deze soorten aanwezig. In de directe omgeving van het plangebied is en blijft voldoende geschikt leefgebied aanwezig voor deze soorten.
Mogelijk gebruiken haas, konijn, ree, vos, bunzing, wezel, das, hermelijn en steenmarter het plangebied incidenteel om te migreren. De werkzaamheden hebben op deze soorten geen significant negatief effect. Tabel 1. Overzicht mogelijk aanwezige en aangetroffen beschermde soorten in de omgeving van het plangebied Soort(groep)
Bescherming
Functie
Mogelijk
Ontheffing
plangebied
effect
nodig
Maatregelen
Werkzaamheden in het §3.1 Wnb
Nee, mits
weiland en
Algemene
(nest niet
maatregelen
grasland buiten
vogels
jaarrond
worden
broedseizoen,
uitgevoerd
tenzij geen
Nestgelegenheid
Ja
beschermd)
nesten aanwezig zijn §3.1 Wnb Steenuil en
(nest wel
kerkuil
jaarrond beschermd)
Foerageergebied en leefgebied
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
Nader Ja
Mogelijk
onderzoek laten uitvoeren
18
Soort(groep)
Bescherming
Functie
Mogelijk
Ontheffing
plangebied
effect
nodig
Ja, in Indien werkzaamLeefgebied in Poelkikker
§3.2 Wnb
sloten en op oevers
Nader
heden aan de sloten of oevers rondom het
onderzoek Mogelijk
§3.2 Wnb
Foerageergebied
Nee
sloten of oevers
-
Indien
modderkruiper
§3.3 Wnb
Leefgebied in
aan de sloten
sloten
rondom het
onderzoek Mogelijk
sloten
plaatsvinden
amfibieën
§3.3 Wnb
Voortplantingshabitat in sloten
Nee
voorafgaand aan werk aan
plangebied
Algemene
-
Nader
werkzaamheden Grote
voorafgaand aan werk aan
plangebied plaatsvinden
Vleermuizen
Maatregelen
-
-
Algemene spits-, woelen ware
§3.3 Wnb
muizen en
Leefgebied en verblijfplaatsen
Ja
Nee, algehele vrijstelling
-
haas
5.3
Advies en aanbevelingen Geconcludeerd kan worden dat om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen de volgende vervolgstappen en maatregelen genomen dienen te worden: 1. Nader onderzoek uitvoeren naar steenuil en kerkuil. 2. Werkzaamheden in het weiland en het grasland uitvoeren buiten het broedseizoen van vogels, tenzij zeker is dat geen vogelnesten aanwezig zijn in het plangebied (afhankelijk van nader onderzoek naar steenuil en kerkuil). 3. Voorkomen dat licht van de kassen richting de sloten schijnt. 4. Indien de sloten of oevers toch worden aangepast veranderd of als er werkzaamheden plaatsvinden, dient vooraf nader onderzoek naar grote modderkruiper en poelkikker te worden uitgevoerd.
5.4
Gevolgen voor (het tijdpad van) de voorgenomen plannen Nader onderzoek + Steenuilonderzoek vindt plaats van 1 februari tot 1 mei. + Kerkuilonderzoek vindt plaats van 1 februari tot 1 september. Ontheffing Wet natuurbescherming + Indien het plangebied een essentieel onderdeel van het leefgebied vormt voor steenuil en/of kerkuil dient voorafgaand aan de werkzaamheden een ontheffing van de Wet natuurbescherming te worden aangevraagd bij de provincie Gelderland.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
19
+ De aanvraag kan pas worden ingediend als het nader onderzoek
+ +
helemaal is afgerond. De gemeente of Omgevingsdienst heeft circa 26 weken nodig om uw vergunning in orde te maken, gerekend vanaf het moment dat u uw aanvraag heeft ingestuurd. Als u niet alle gevraagde informatie bij uw aanvraag meestuurt, duurt de afhandeling langer. Voor het aanvragen van een ontheffing dient een mitigatieplan/activiteitenplan te worden opgesteld ten behoeve van de verblijfplaatsen van de beschermde soort(en). Dit duurt ongeveer 4 tot 8 weken. Daarnaast dienen mitigerende maatregelen genomen te worden om een ontheffing te kunnen verkrijgen indien noodzakelijk.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
20
Geraadpleegde bronnen
Literatuur
+ Bos F., M. Bosveld, D. Groenendijk, C. van Swaay, I. Wynhoff, De Vlinderstichting, 2006. De
+ + + + + +
dagvlinders van Nederland, verspreiding en bescherming (Lepidoptera: Hesperioidea, Papilionoidea). Nederlandse Fauna 7. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, KNNV Uitgeverij & European Invertebrate Survey - Nederland, Leiden. Bouwens, S. Provincie Noord-Brabant, 2017. Handreiking Kleine Marters in relatie tot soortbescherming. Zoogdiervereniging - rapport 2017.32. Creemers R.C.M. & J.J.C.W. van Delft (RAVON) (redactie). 2009. De amfibieën en reptielen van Nederland, Nederlandse Fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, European Invertebrate Survey Nederland, Leiden. Korsten, E. en Regelink J.R. Herkennen van potentiële vleermuiswaarden: in het kader van quickscans en andere ecologisch vooronderzoek. Zoogdiervereniging - rapport 2010.44. Zoogdiervereniging, Nijmegen. Limpens, H., K. Mostert, W. Bongers, 1997. Atlas van de Nederlandse vleermuizen, onderzoek naar verspreiding en ecologie. KNNV Uitgeverij, Utrecht. Ministerie van Economische Zaken. Brochure: Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen, lees hier wat de Wet natuurbescherming daarover regelt. Versie 1.3 december 2016. Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie, 2002. De Nederlandse libellen (Odonata). Nederlandse Fauna 4. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, KNNV Uitgeverij & European Invertebrate Survey - Nederland, Leiden.
Internet
+ Natura 2000-gebieden, + + + + + + +
gelderland.maps.arcgis.com/home/webmap/viewer.html?useExisting=1&layers=3d17886e0eaf4d1 69ac21a6ed30afc02, 12-01-2020 NNN provincie Gelderland, gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=92d4c54aed8147ae8aa704c312f7 19bc, 12-01-2020 NDFF - 07-01-2021 14:46:56 www.eis-nederland.nl www.vlinderstichting.nl www.waarneming.nl www.zoogdiervereniging.nl www.verspreidingsatlas.nl
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
21
Bijlage 1 Wet- en regelgeving
Wet natuurbescherming In Nederland is de bescherming van natuurwaarden sinds 1 januari 2017 geregeld in de Wet natuurbescherming. Deze wet regelt de bescherming van soorten, gebieden en houtopstanden en vervangt daarmee de Flora- en faunawet, Natuurbeschermingswet 1998 en Boswet. Daarnaast geldt per provincie beleid voor de bescherming van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) (voorheen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) genoemd). Soortbescherming Op het gebied van soortbescherming is het uitgangspunt van de Wet natuurbescherming dat geen schade mag worden gedaan aan beschermde dieren of planten, tenzij dit uitdrukkelijk is toegestaan; het ‘nee, tenzij-principe’. De Wet natuurbescherming kent een apart beschermingsregime voor soorten van de Vogelrichtlijn, een apart beschermingsregime voor soorten van de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn en een apart beschermingsregime voor andere soorten, die vanuit nationaal oogpunt beschermd worden. Elk van deze beschermingsregimes kent zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of ontheffing van de verboden. De Wet natuurbescherming kent de volgende drie categorieën beschermde soorten: 1. Alle van nature in Nederland in het wild levende vogels beschermd volgens het beschermingsregime van de Europese Vogelrichtlijn; 2.
Soorten, niet vogels zijnde, van de Europese Habitatrichtlijn bijlage IV onderdeel a, het Verdrag van Bern bijlage II en het Verdrag van Bonn bijlage I, voor zover hun natuurlijke verspreidingsgebied zich in Nederland bevindt; 3. ‘Andere soorten’, waaronder soorten die vanuit nationaal oogpunt bescherming behoeven. De drie beschermingsregimes kennen elk hun eigen verbodsbepalingen. De verbodsbepalingen voor vogels en overige Europese soorten (categorie 1 en 2) zijn letterlijk overgenomen uit respectievelijk de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. Voor de andere, ‘nationaal’ beschermde soorten (categorie 3) gelden verbodsbepalingen die geïnspireerd zijn op de Habitatrichtlijn, maar in sommige opzichten minder streng zijn. In tabel 1 zijn de verbodsbepalingen per regime weergegeven. Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen via een ontheffing of vrijstelling moet aan drie criteria zijn voldaan: + Er mag alleen van de verbodsbepalingen worden afgeweken als er geen andere bevredigende oplossing voor de handeling mogelijk is; + Er moet sprake zijn van een in de wet genoemd belang. De wet geeft voor de verschillende beschermingsregimes aan wat die belangen zijn, zoals ruimtelijke ontwikkeling, volksgezondheid of openbare veiligheid; + Er mag geen afbreuk worden gedaan aan de staat van instandhouding van de soort.
Als aan deze drie vereisten voldaan is, kan een ontheffing worden verleend. Voor een aantal handelingen is bovendien vrijstelling mogelijk, bijvoorbeeld in de vorm van een provinciale verordening of een gedragscode.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
22
Tabel 1. Verbodsbepalingen per categorie beschermde soorten Categorie 1 (§ 3.1 Wnb)
Categorie 2 (§ 3.2 Wnb)
Categorie 3 (§ 3.3 Wnb)
Art 3.1 lid 1
Art 3.5 lid 1
Art 3.10 lid 1a
Het is verboden in het wild levende
Het is verboden soorten in hun
Het is verboden soorten opzettelijk te
vogels opzettelijk te doden of te
natuurlijke verspreidingsgebied
doden of te vangen
vangen
opzettelijk te doden of te vangen
Art 3.1 lid 2
Art 3.5 lid 4
Art 3.10 lid 1b
Het is verboden opzettelijk nesten,
Het is verboden de
Het is verboden de vaste
rustplaatsen en eieren van vogels te
voortplantingsplaatsen of rustplaatsen
voortplantingsplaatsen of rustplaatsen
vernielen of te beschadigen, of nesten
van dieren te beschadigen of te
van dieren opzettelijk te beschadigen
van vogels weg te nemen
vernielen
of te vernielen
Art 3.1 lid 3
Art. 3.5 lid 3
-
Het is verboden eieren te rapen en
Het is verboden eieren van dieren in
deze onder zich te hebben
de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen
Art 3.1 lid 4 en lid 5
Art 3.5 lid 2
Het is verboden vogels opzettelijk te
Het is verboden dieren opzettelijk te
storen, tenzij de storing niet van
verstoren
-
wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort -
Art 3.5 lid 5
Art 3.10 lid 1c
Het is verboden plantensoorten in hun
Het is verboden plantensoorten in hun
natuurlijke verspreidingsgebied
natuurlijke verspreidingsgebied
opzettelijk te plukken en te
opzettelijk te plukken en te
verzamelen, af te snijden, te
verzamelen, af te snijden, te
ontwortelen of te vernielen
ontwortelen of te vernielen
Zorgplicht Voor alle in het wild levende planten en dieren, ook niet beschermde soorten, kent de Wet natuurbescherming een zorgplicht. De zorgplicht houdt in dat een ieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wild levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. Dit betekent dat voorafgaand aan handelingen inzichtelijk moet zijn welke natuurwaarden aanwezig zijn, de kwetsbaarheid hiervan en de mogelijke gevolgen die de handeling hiervoor kan hebben. Bij de uitvoering van de handelingen dienen negatieve gevolgen zoveel mogelijk te worden voorkomen, dan wel beperkt of ongedaan te worden gemaakt. De zorgplicht is altijd van toepassing, ongeacht vrijstelling of ontheffing.
Natura 2000 (bron: Rijksoverheid) In 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. De wet biedt een beschermingskader voor de flora en fauna binnen de aangewezen beschermde gebieden, de zogenaamde Natura 2000gebieden en bijzondere nationale gebieden. De wet bepaalt dat projecten en andere handelingen die de kwaliteit van de habitats kunnen verslechteren of die een verstorend effect kunnen hebben op de soorten, niet mogen plaatsvinden zonder vergunning. Ook plannen moeten getoetst worden op hun gevolgen voor de Natura 2000gebieden. Dit gebeurt met de habitattoets.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
23
De habitattoets bestaat uit drie onderdelen: + oriëntatiefase (en vooroverleg); + verslechterings- en verstoringstoets; + passende beoordeling. De oriëntatiefase maakt geen deel uit van de in de wet geregelde procedures. In de praktijk is deze stap nodig. Gezamenlijk met het bevoegd gezag wordt bepaald of goedkeuring van het plan nodig is en welke verdere procedure doorlopen moet worden. Afhankelijk van de kans en omvang van de effecten op een Natura 2000-gebied bestaat de vervolgprocedure uit het uitvoeren van een verslechterings- en verstoringstoets, een passende beoordeling of geen enkele toetsing. Indien er geen kans is op negatieve effecten op een Natura 2000-gebied is geen goedkeuring voor de plannen of het project nodig. Als uit de oriëntatiefase is gebleken dat er kans is op significant negatieve effecten voor het Natura 2000-gebied, dient een passende beoordeling te worden uitgevoerd. Indien uit de passende beoordeling blijkt dat er kans is op een significant negatief effect moet aan de volgende criteria worden voldaan: + er zijn geen alternatieve oplossingen voor het project die minder of geen negatieve effecten hebben voor het Natura 2000-(deel)gebied; + er is sprake van dwingende redenen van groot openbaar belang; + er is voorzien in compenserende maatregelen. Alléén als aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan goedkeuring worden verleend.
Indien uit de oriëntatiefase is gebleken dat er een kans is op (niet-significante) negatieve effecten, dient een verslechterings- en verstoringstoets te worden uitgevoerd. Met dit onderzoek wordt bepaald: + of deze kans reëel is en + of de verslechtering of verstoring aanvaardbaar is.
Natuurnetwerk Nederland / Ecologische hoofdstructuur (bron: Rijksoverheid) Natuurgebieden in Nederland zijn erg versnipperd. Het Natuurnetwerk Nederland (voorheen EHS) heeft als doel om natuurgebieden te vergroten en met elkaar te verbinden. Door verbindingen tussen natuurgebieden te maken, kunnen planten en dieren zich makkelijker verspreiden over meer gebieden. Hierdoor zijn deze gebieden beter bestand tegen negatieve milieu-invloeden. In grotere natuurgebieden kunnen bovendien meer soorten planten en dieren leven. Het doel van het afwegingskader Ecologische Hoofdstructuur is om de EHS als netwerk van natuurgebieden te beschermen tegen negatieve effecten van ruimtelijke ingrepen. Dat betekent niet dat ontwikkelingen zoals woningbouw en bedrijvigheid, verboden zijn. Door het doorlopen van het afwegingskader wordt vastgesteld of, en zo ja, onder welke voorwaarden een ontwikkeling in de Ecologische Hoofdstructuur kan worden toegelaten. De bescherming van de Ecologische Hoofdstructuur vindt plaats door het nee-tenzij-regime uit de Nota Ruimte. Dit houdt in dat ruimtelijke ingrepen in de EHS met een negatief effect op de EHS in principe niet zijn toegestaan. Onder voorwaarden kan hiervan worden afgeweken. De beleidsmatige basis voor het afwegingskader voor de Ecologische Hoofdstructuur is de Nota Ruimte.
Daarnaast hebben Rijk en provincies een beleidskader Spelregels EHS opgesteld. Het beleidskader geeft een uitwerking, verduidelijking en aanscherping van de verschillende onderdelen Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
24
van het afwegingskader. De provincies laten de inhoud van de Spelregels EHS doorwerken in het provinciaal ruimtelijk beleid. De bescherming van de EHS gebeurt via de regelgeving van de ruimtelijke ordening. Het beschermingsregime is onder de Wro door het Rijk vastgelegd in de AMvB Ruimte en werkt via provinciale verordeningen.
Quickscan flora en fauna, Bergerdensestraat te Huissen, januari 2021
25