589139 Bijlage 1 Contourennota versterking sociale basis eindversie.docx
Tekst van het document
Contourennota Versterking sociale basis
18 januari 2023 1
Inhoud Inleiding .............................................................................................................................................................3 1. De Lingewaardse manier van werken ...........................................................................................................4 2. Definities ........................................................................................................................................................5 2.1 Wat verstaan we onder de sociale basis?................................................................................................5 2.3 Veelgebruikte termen ...............................................................................................................................6 3.
Waarom versterken van de sociale basis? ....................................................................................................7 3.1 Schaarste in zorg en ondersteuning neemt toe .......................................................................................7 3.2 Versnippering van voorzieningen.............................................................................................................8 3.3 Aansluiten bij belangrijke ontwikkelingen.................................................................................................8 3.4 Investeren in de sociale basis loont .......................................................................................................10 4. Waar willen we naartoe? .............................................................................................................................11 4.1 Eerder, dichter bij en samen ..................................................................................................................11 4.2 Meer oplossingen in het voorliggend veld..............................................................................................11 4.3 Sturen vanuit visie..................................................................................................................................12 5.
Hoe willen we dat bereiken?........................................................................................................................14 5.1 Toegang (deels) via het voorliggende veld ............................................................................................14 5.2 Eén hoofdaannemer...............................................................................................................................16 5.3 Eén opdracht..........................................................................................................................................17 5.4 Van subsidiëren naar aanbesteden .......................................................................................................18 5.5 Financiering............................................................................................................................................18 6. Wat is daarvoor nodig?................................................................................................................................20 6.1 Planning .................................................................................................................................................20 6.2 Benodigd budget ....................................................................................................................................20
2
Inleiding Sinds de invoering van de Wmo 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet is de vraag naar hulp en ondersteuning voortdurend toegenomen. Hier zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen, zoals vergrijzing en de druk op jeugd en jongeren om maximaal te presteren. Tegelijkertijd zien we een toename van het aantal niet te vervullen vacatures in de zorg. Dit maakt dat inwoners steeds vaker moeten wachten voor ze de zorg krijgen die ze nodig hebben. De afgelopen drie jaar hebben we vanuit de Taskforce Sociaal Domein gewerkt aan de versterking van het voorliggende veld. Door meer preventief te werken en laagdrempelige voorzieningen in te richten willen we de druk op maatwerk- en individuele voorzieningen verminderen. We hebben nieuwe voorzieningen opgestart en bestaande voorzieningen versterkt en uitgebreid. We merken echter dat dit niet voldoende is om het voorzieningenniveau duurzaam naar een hoger niveau te tillen. Het voorliggende veld is versnipperd. We sturen daardoor op producten en niet op de visie die de gemeenteraad in het beleidsplan sociaal domein ‘Iedereen hoort erbij!’ heeft vastgesteld. Om het maximale te halen uit het voorliggende veld is het nodig te sturen op de effecten die we willen bereiken en op een voorzieningenniveau dat past bij de vragen die onze inwoners hebben.
Daarvoor is het nodig dat we de huidige manier waarop van aansturen met verschillende aanbieders en op basis van subsidievoorwaarden loslaten en kiezen voor een integrale aanpak op basis van een heldere opdracht vanuit een gezamenlijke visie. Naast de noodzaak hulp en ondersteuning duurzaam beschikbaar te houden, dwingen een aantal landelijke ontwikkelingen ons preventieve en voorliggende voorzieningen beter en soms anders in te richten. Allereerst de Hervormingsagenda Jeugd, die eisen stelt aan preventieve voorzieningen en aan de toegang tot jeugdzorg. Daarnaast vraagt de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis om een sociale infrastructuur, waarin inwoners met een psychische kwetsbaarheid terecht kunnen met hun vragen en behoeften. Door deze ontwikkelingen samen op te pakken in de versterking van de sociale basis, kunnen we de beweging in één keer goed maken. In deze contourennota nemen wij u mee in de noodzaak het voorliggend veld nu grondig te hervormen. Wij doen een voorstel voor de transformatie die gaat bijdragen kwalitatief goede zorg beschikbaar te hebben en te houden voor onze inwoners. In hoofdstuk één nemen wij u kort mee in de Lingewaardse manier van werken, zoals die is uitgewerkt in het beleidsplan sociaal domein ‘Iedereen hoort erbij!’.
Omdat er veel termen langskomen die op elkaar lijken, maar toch verschillend zijn, leggen we in hoofdstuk twee uit waar we het over hebben en wat we onder de verschillende termen verstaan. Hoofdstuk drie beschrijft de ontwikkelingen die een andere aanpak noodzakelijk maken. In hoofdstuk vier geven we de bewegingsrichting aan en in hoofdstuk vijf beschrijven we hoe we globaal de inrichting van de sociale basis willen uitwerken. Natuurlijk hebben we voor het uitwerken van zo’n groot project tijd en middelen nodig. Dit beschrijven we in hoofdstuk zes.
3
1. De Lingewaardse manier van werken In de nota sociaal domein ‘Iedereen hoort erbij!’ is het belangrijkste uitgangspunt dat we de inwoner echt centraal willen stellen. Sinds het vaststellen van de nota werken wij steeds meer vanuit ‘de bedoeling’: niet de regel van de wet, maar de bedoeling van de wet staat voorop. De Nieuwe Route (planbijeenkomsten), de omgekeerde verordening en omgekeerde toets, Positieve gezondheid en de acht beloften zijn steeds vaker vanzelfsprekende uitgangspunten bij het opstellen van beleid en onze manier van werken. Samen worden zij inmiddels bestempeld als ‘de Lingewaardse manier van werken’. Hieronder vatten we nog even kort de uitgangspunten samen, omdat deze ook de basis vormen voor de uitwerking van dit voorstel.
Inwoner centraal In het beleidsplan ‘Iedereen hoort erbij!’ heeft de gemeenteraad de wens uitgesproken de inwoner echt centraal te stellen. We zijn al gestart met het invoeren van omgekeerd werken en het opstellen van een omgekeerde verordening. Die manier van werken gaat uit van de inwoner en niet in eerste instantie van de wetten die wij uitvoeren. Dat is een geweldige eerste stap in het borgen van onze manier van denken en werken, maar we moeten ook de mogelijkheden daarop aanpassen. In het beleidsplan hebben we onze inwoners acht beloften gedaan die daarop aansluiten. Zo willen we dat inwoners hun hulpvragen dichtbij, op een voor hen logische plek en manier kunnen stellen. We willen dat de hulp laagdrempelig en dichtbij beschikbaar is én we willen dat de hulp past bij de unieke situatie van die inwoner.
Normaliseren van hulpvragen We vinden het belangrijk dat professionele zorg alleen wordt ingezet als dat echt nodig is. We leven in een tijd waarin problemen die horen bij opvoeden en ouder worden ‘opgelost’ moeten worden, liefst zo snel mogelijk. De focus ligt daarbij sterk op het diagnosticeren en definiëren van problemen. We moeten echter oppassen te snel professionele hulp of ondersteuning in te zetten voor hobbels die nu eenmaal horen bij opgroeien of ouder worden. Het opvoeden van peuters of van pubers is soms lastig en als je ouder wordt, krijg je te maken met beperkingen. Het is wel prettig als er dan iemand in de buurt is die je om raad of om hulp kunt vragen. Dat hoeft niet altijd een professionele hulpverlener te zijn. Natuurlijk is het wel belangrijk dat we op tijd in de gaten hebben wanneer professionele hulp nodig is, zodat onze inwoners niet onnodig lang blijven rondlopen met problemen.
Positieve Gezondheid als uitgangspunt Bij de Lingewaardse manier van werken past ook dat we Positieve Gezondheid als uitgangspunt nemen. Positieve Gezondheid gaat ervan uit dat gezondheid meer is dan de afwezigheid van ziekte. Je gezond voelen wordt mede bepaald door de mate waarin je tevreden bent over andere aspecten van je leven. Deze aspecten worden in de Positieve Gezondheid ‘dimensies’ genoemd. De zes dimensies van Positieve Gezondheid zijn mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen, dagelijks functioneren en natuurlijk fysieke gezondheid. Door vraagstukken te bekijken vanuit deze zes dimensies, kijken we naar alle aspecten in het leven onze inwoners die kunnen bijdragen aan hun gezondheid en welbevinden.
4
2. Definities 2.1 Wat verstaan we onder de sociale basis? Als je tien mensen vraagt wat zij verstaan onder de term ‘sociale basis’ krijg je tien verschillende antwoorden. Het is daarom belangrijk af te bakenen waar het in dit voorstel over gaat als we het over het versterken van de sociale basis hebben. Het Verwey-Jonker-instituut doet hiervoor een mooie voorzet door de sociale basis te verdelen in drie verschillende, overlappende sferen: de persoonlijke sociale basis, de gemeenschappelijke sociale basis en de institutionele sociale basis. Hieronder hebben we die geprojecteerd op het plaatje van de sociale basis, zoals dat in het beleidsplan ‘Iedereen doet mee!’ is opgenomen.
Institutionele sociale basis De institutionele sociale basis bestaat uit collectieve en vrij toegankelijke voorzieningen, zoals een vrijwilligerssteunpunt, mantelzorgondersteuning, maatschappelijk werk, gezinscoaches, sociaal werk, opbouwwerk, etc. Gemeenschappelijke sociale basis Inwoners maken deel uit van gemeenschappen. Ze worden lid van formele netwerken (zoals verenigingen en clubs) en nemen deel aan informele verbanden. Hiervoor gebruiken ze vaak ruimtes om samen te komen. Inwoners zetten zich in als vrijwilliger, incidenteel of structureel. Persoonlijke sociale basis De inwoner en diens eigen netwerk. Inwoners kunnen een (hulp)vraag hebben, maar ook ideeën/ initiatieven. Soms word je als inwoner mantelzorger.
In dit voorstel hebben we het over het anders inrichten en uitbreiden van de institutionele sociale basis. Tussen de verschillende lagen is geen strakke lijn te trekken. Vrijwilligers kunnen bijvoorbeeld zowel in de gemeenschappelijke basis als in de institutionele basis actief zijn. Het anders inrichten van de institutionele sociale basis kunnen we natuurlijk niet los zien van de andere onderdelen van de sociale basis en de aansluiting op de maatwerk- en individuele voorzieningen. Daarom zal ook de aansluiting van de toegang op de sociale basis onderdeel uitmaken van dit voorstel. 5
2.3 Veelgebruikte termen
Algemene voorziening Een algemene voorziening is een vrij toegankelijke voorziening, zonder voorafgaand onderzoek naar persoonlijke omstandigheden. Voorbeelden van algemene voorzieningen in Lingewaard zijn: • het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling; • Tafeltje Dekje; • Was- en strijkservice; Gemeenten mogen een bijdrage vragen voor het gebruik van algemene voorzieningen.
Collectieve voorziening Onder een collectieve voorziening verstaan wij een (door de gemeente geregelde) vorm van dienstverlening aan (specifieke) groepen van inwoners, die gratis of tegen een vergoeding beneden de kostprijs wordt geleverd. Voorbeelden van collectieve voorzieningen zijn een scootmobielpool of een groepstraining solliciteren. Een collectieve voorziening kan ook door een door de gemeente gesubsidieerde aanbieder georganiseerd worden.
Individuele voorzieningen en maatwerkvoorzieningen Individuele voorzieningen en maatwerkvoorzieningen zijn voorzieningen die alleen beschikbaar zijn voor inwoners na een indicatie en beschikking van de gemeente. De termen worden hier soms door elkaar gebruikt omdat individuele voorziening de officiële term is in de Jeugdwet en maatwerkvoorziening gebruikt wordt in de Wmo.
Op- en afschalen Met opschalen van zorg of ondersteuning bedoelen we dat tijdelijk of voor een langere periode zwaardere of meer ondersteuning wordt ingezet bij een inwoner omdat zijn of haar situatie daarom vraagt. Met afschalen bedoelen we dat een maatwerk- of individuele voorziening kan worden afgebouwd naar een voorliggende voorziening. Dat is bijvoorbeeld het geval als een inwoner weer beter in staat is om te gaan met zijn problemen als gevolg van de individuele ondersteuning die hij of zij kreeg.
Planbijeenkomst Consulenten van de gemeente organiseren een planbijeenkomst als een inwoner of gezin een meervoudig en/ of complex probleem heeft. Naast de inwoner of het gezin, zitten alle mensen in hun omgeving die zich om hen bekommeren en hulpverleners om de tafel om samen te kijken hoe de inwoner/ het gezin het best geholpen kan worden. Uit de planbijeenkomst komt een gezamenlijk plan, waarin is beschreven wat ieders rol in de oplossing is.
Voorliggende voorziening Voordat een inwoner aanspraak kan maken op een maatwerk- of individuele voorziening kan een inwoner recht hebben op een andere regeling. Dat noemen we een voorliggende voorziening. Zo is bij de Wmo de Wlz voorliggend aan een maatwerkvoorziening. Als iemand dus een beroep kan doen op een Wlzvoorziening, kan hij of zij geen aanspraak maken op een Wmo-voorziening. Ook een algemene voorziening is voorliggend als deze past bij de individuele situatie van de inwoner.
Voorliggend veld Onder het voorliggend veld verstaan wij het totale aanbod aan (welzijns)voorzieningen dat hulp en ondersteuning biedt aan inwoners zonder dat daar een indicatie van de gemeente voor nodig is.
6
3. Waarom versterken van de sociale basis? In het coalitieakkoord en het beleidsplan sociaal domein ‘Iedereen hoort erbij!’ 2020-2024 hebben we de ambitie uitgesproken de sociale basis te versterken. De noodzaak om hier echt werk van te maken is sindsdien alleen maar groter geworden. De Covid-19-pandemie, dubbele vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt zijn allemaal factoren die maken dat we echt iets moeten doen om zorg en ondersteuning beschikbaar en betaalbaar te houden voor onze inwoners. In dit hoofdstuk nemen wij u mee in de ontwikkelingen die maken dat een sterke sociale basis en goede preventieve voorzieningen een voorwaarde zijn om hulp en ondersteuning aan onze inwoners duurzaam te kunnen blijven bieden.
3.1 Schaarste in zorg en ondersteuning neemt toe De belangrijkste reden om werk te maken van de versterking van de sociale basis is het beschikbaar houden van zorg en ondersteuning voor inwoners die dat echt nodig hebben. De toenemende druk op individuele en maatwerkvoorzieningen begint steeds meer te knellen. Professionele zorg en ondersteuning wordt schaarser doordat de vraag toeneemt en de mogelijkheid om zorg in te zetten afneemt.
Toename van zorg en ondersteuningsvragen Sinds de decentralisaties van zorg- en ondersteuningstaken in 2015 is het aantal voorzieningen dat wij aan inwoners verstrekken ieder jaar toegenomen. Het gaat daarbij vooral om Wmo- en jeugdvoorzieningen. Het percentage kinderen en jongeren dat gebruik maakt van een individuele voorziening is sinds 2015 met 5 procentpunt toegenomen van 7,2% naar 12,2%. Zoals we in 2019 in de analyse van de taskforce al aangaven komt dat vooral doordat we dichter bij de inwoners staan en door maatschappelijke trends. We zien dat de verwachtingen van ouders voor hun kinderen hoog zijn en ook jongeren stellen hoge eisen aan zichzelf. Dit kan tot grote psychische druk leiden. De corona-lockdowns deden daar nog een schepje bovenop. Het aantal jongeren met een jeugdzorgvoorziening steeg in die tijd van 10,1% naar de 12,2% van nu. Bij de Wmo zien we vooral de effecten van het abonnementstarief en van de dubbele vergrijzing. Het percentage 80-plussers onder de Lingewaardse bevolking steeg sinds 2015 van 3,8% naar 5,0%. Het gebruik van Wmo-voorzieningen steeg in die periode van 5,0% van de inwoners naar 6,4%.
Minder werkers in de zorg Terwijl de vraag naar zorg en ondersteuning toeneemt, neemt ook het aantal onvervulbare vacatures toe. Dit begint nu al merkbaar te worden bij de inzet van bijvoorbeeld huishoudelijke hulp, jeugd-ggz en jeugdbescherming. Dit is geen tijdelijk probleem. In 2020 werkte één op de zeven mensen in de zorg. De SER verwacht dat één op de vier mensen in 2040 in de zorg moeten werken om aan de vraag te kunnen blijven voldoen.
Oplopende kosten voor zorg en ondersteuning De toenemende vraag leidt natuurlijk ook tot stijgende kosten voor maatwerk- en individuele voorzieningen. Alleen al de afgelopen drie jaar zijn de kosten voor individuele voorzieningen voor jeugd en Wmo met bijna 20% toegenomen. In de uitkering van het gemeentefonds zijn de demografische ontwikkelingen meegenomen. We zien echter dat de vraag naar zorg niet gelijk oploopt met de demografische ontwikkeling. Vooral in de jeugdzorg is dit het geval. Waar het aantal jongeren onder de 18 jaar afneemt in onze gemeente, zien we een toename in de vraag naar jeugdzorg.
7
3.2 Versnippering van voorzieningen Op het moment van schrijven van dit document werken wij samen met drie ‘grote’ welzijnspartners: SWL, Rijnstad en MEE. Daarnaast verstrekken we veel kleine, losse subsidies voor deelproducten over de volle breedte van het sociaal domein. Samen vormen zij het voorliggend veld, voorzieningen waar onze inwoners zonder zich te melden bij de gemeente terecht kunnen. De huidige manier van organiseren wordt ook wel een waaiermodel genoemd.
Het grote aantal grote en kleinere aanbieders heeft tot gevolg dat het voorliggend veld versnipperd is. Wij hebben geen zicht op de volledigheid van de voorzieningen. Past het aanbod bij de vraag van onze inwoners? Zijn er dubbelingen? Mist er iets? En ook: is alles wat we subsidiëren ook effectief en nodig? Door de versnippering is het lastig integraal te sturen op de effecten die we willen bereiken. We sturen nu vooral op (deel)resultaten, waardoor we onvoldoende in beeld hebben wat het effect van de inzet van onze partners is. We proberen de samenhang tussen de voorzieningen te bevorderen door partijen met elkaar te verbinden. Dit heeft tot gevolg dat er veel overleggen zijn, ook voor onze partners. De tijd die hierin gaat zitten, gaat ten koste van de ondersteuning van onze inwoners.
3.3 Aansluiten bij belangrijke ontwikkelingen Het versterken van de sociale basis op dit moment biedt de kans twee grote opgaven te ondersteunen: de Hervormingsagenda Jeugd en de doordecentralisatie beschermd wonen. Beide ontwikkelingen vragen om een versterking van het voorliggend veld en op onderdelen ook om een herinrichting van de sociale basis.
Hervormingsagenda Jeugd Sinds de decentralisatie van de jeugdzorg in 2015 hebben gemeenten hard gewerkt aan verbetering van de jeugdhulp. Er is veel bereikt, maar we moeten ook constateren dat het jeugdstelsel niet op alle fronten goed functioneert. Kinderen en jongeren met complexe problemen moeten vaak lang wachten op hulp. En zoals in de vorige paragraaf al gezegd, neemt het aantal kinderen en jongeren dat gebruik maakt van jeugdhulp nog steeds toe. Deze ontwikkelingen waren voor de VNG en het rijk de reden om op 2 juni 2021 een set bestuurlijke afspraken te maken. Op basis van deze afspraken is de Hervormingsagenda Jeugd uitgewerkt door vijf partners: gemeenten, rijk, zorgprofessionals, zorgaanbieders en cliëntorganisaties.
8
De Hervormingsagenda Jeugd gaat uit van meer uniformiteit in de manier waarop gemeenten de jeugdzorg moeten organiseren. De beleidsvrijheid van gemeenten wordt daarbij kleiner. De agenda bevat niet vrijblijvende, op onderdelen wettelijk verplichte, afspraken over wat gemeenten moeten doen en ook hoe zij dat moeten doen. Dat betekent dat wij regionaal, maar ook lokaal een aantal zaken moeten implementeren, waarover op landelijk niveau afspraken zijn gemaakt. Het gaat hierbij onder andere om preventie en toegang.
Doordecentralisatie beschermd wonen Het indiceren en inzetten van beschermd wonen wordt sinds de decentralisatie van Wmo-taken in 2015 uitgevoerd door de centrumgemeenten. Voor ons is dat gemeente Arnhem. Al in 2015 schreef de commissie Dannenberg een rapport over een beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. De gedachte is dat mensen met psychiatrische en sociaal-maatschappelijke problemen zelfstandig thuis kunnen blijven wonen als passende ondersteuning in de thuissituatie beschikbaar is. De beweging naar beschermd thuis gaat gepaard met een doordecentralisatie van de taken van de centrumgemeente naar de individuele gemeenten. Dat betekent dat wij in Lingewaard zowel de toegang tot het beschermd wonen moeten gaan organiseren voor onze inwoners als ook de voorwaarden om beschermd thuis te kunnen wonen. Om inwoners met psychische problemen thuis te kunnen laten wonen is het nodig dat er een goede sociale infrastructuur staat. Dat houdt in dat er laagdrempelige voorzieningen moeten zijn die deze inwoners helpen zelfstandig te wonen. Denk daarbij aan inloop- en ontmoetingsmogelijkheden, de mogelijkheid om even iemand te bellen als je het niet meer ziet zitten (waakvlamcontacten) en hulp voor mensen die daar niet zelf om vragen, maar het misschien wel nodig hebben (bemoeizorg).
Relatie met de sociale basis Deze beide grote ontwikkelingen stellen dus eisen aan de inrichting van de sociale basis en in het verlengde daarvan de toegang tot hulp en ondersteuning. Zowel bij de jeugdhulp als beschermd thuis worden het normaliseren van hulpvragen, het versterken van het normale leven, elkaar helpen en laagdrempelige hulp, dicht bij de hulpvrager(s) belangrijke elementen. De gelijktijdige ontwikkeling van deze opgaven biedt de kans dit ‘in één keer goed’ te doen en de sociale dienstverlening aan onze inwoners vorm te geven op de Lingewaardse manier.
9
3.4 Investeren in de sociale basis loont
Onderzoek naar rendement sociaal werk Uit onderzoek van SEOR, Erasmus School of Economics uit 2021 blijkt dat iedere euro geïnvesteerd in de sociale basis een rendement heeft van 1,6. In het onderzoek is bij 32 cases onderzocht in hoeverre voorliggende voorzieningen hebben bijgedragen aan het voorkomen van (verergeren van) problemen en/ of het oplossen van problemen. Volgens de onderzoekers toont de analyse aan dat laagdrempelige voorzieningen ervoor zorgen dat minder mensen een beroep doen op professionele zorg, zoals de ggz- en verslavingszorg of dure jeugdzorg. Ook constateren zij dat professionele hulp soms pas later nodig is, bijvoorbeeld doordat ouderen langer zelfredzaam zijn met hulp van initiatieven in de buurt.
Nu doorpakken We beginnen niet bij nul. We hebben in Lingewaard al voorzieningen in het voorliggende veld. Bij het uitvoeren van de taskforcemaatregelen hebben we geïnvesteerd in het uitbreiden van dit aanbod. Denk bijvoorbeeld aan de gezinscoaches op scholen. Het is hierdoor nu al vaker mogelijk om laagdrempelig en dichtbij hulp te ontvangen. We merken dat er behoefte is aan dit soort voorzieningen, maar zoals we in het voorgaande al noemden, sturen we teveel op producten. Het is het lastig te sturen op de effecten die we willen bereiken. We weten dat het huidige aanbod de behoefte niet dekt, maar door de versnippering is ook onduidelijk wat er nu mist. Het uitbreiden met nieuwe, losse voorzieningen maakt het sturen op een dekkend aanbod nog ingewikkelder. De huidige en toekomstige ontwikkelingen maken dat we nu stevig moeten doorpakken om zorg en ondersteuning voor de toekomst te borgen. Een sterke sociale basis is een belangrijke voorwaarde om dat te realiseren. Binnen de huidige manier van samenwerken in het voorliggend veld bereiken we de grenzen van wat we nog kunnen verbeteren. In dit voorstel schetsen we daarom de nieuwe vorm waarin we de sociale basis duurzaam willen vormgeven.
10
4. Waar willen we naartoe? We willen zorg en ondersteuning beschikbaar houden voor inwoners. Nu en in de toekomst. Daarvoor is het nodig dat we zorg en ondersteuning anders gaan organiseren. Dat willen we doen door nog eerder (mogelijke) problemen te ondervangen (preventie) en problemen die bij het leven horen dichterbij en laagdrempeliger op te lossen (normaliseren). Dat kan alleen als we dichterbij het dagelijkse leven van inwoners bereikbaar zijn en de drempel verlagen om vragen te stellen. In dit hoofdstuk leggen we uit welke beweging we daarvoor willen maken.
4.1 Eerder, dichter bij en samen
Dicht bij de inwoner In elke kern zijn sociale teams te vinden, waar je je vragen (fysiek, telefonisch en digitaal) kunt stellen. We koppelen dit zoveel mogelijk aan de plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, bijvoorbeeld nog te ontwikkelen huiskamers, op school of op plekken waar veel activiteiten samenkomen. Advies en lichte hulp en ondersteuning zijn bij voorkeur in de buurt beschikbaar en kan snel worden geleverd.
Focus op preventie Wij willen zorg en ondersteuning voor inwoners met complexe en meervoudige problemen kunnen blijven garanderen. Daarvoor is het nodig zoveel mogelijk te voorkomen dat eenvoudige problemen complex een meervoudig worden én eenvoudige vragen zo licht mogelijk op te lossen. We leggen daarom de focus op preventie en het normaliseren van lichte ondersteuningsvragen. Dat doen we door een dekkend aanbod van voorzieningen te realiseren, passend bij de grootte van de kern en passend bij de specifieke (zorg)vragen in de kernen. We breiden het aanbod uit met algemene en collectieve voorzieningen die maatwerk kunnen vervangen en daardoor sneller beschikbaar zijn. Het resultaat moet zijn dat inwoners bij (hulp)vragen sneller en laagdrempeliger passende hulp kunnen krijgen, zonder dat zij daar een beschikking van de gemeente voor nodig hebben.
Van recht op zorg naar zorg voor elkaar Het denken in individuele rechten op zorg en ondersteuning is nog steeds dominant onder professionals en inwoners. Dit is echter niet vol te houden als we zorg en ondersteuning beschikbaar willen houden voor de mensen die het echt nodig hebben. De aanwezigheid van sociale teams in de kernen, die netwerken onderhouden en initiatieven weten te verbinden, moet ervoor zorgen dat er meer informele hulp ontstaat naast de professionele ondersteuning. We denken daarbij aan boodschappen- en klussendiensten, maaltijden verstrekken, vrijwillige gezinsondersteuning, etc.
4.2 Meer oplossingen in het voorliggend veld
Sociale basis eerst Maatwerkvoorzieningen en individuele voorzieningen komen pas in beeld als er geen passende voorzieningen zijn in de sociale basis. De sociale teams beoordelen of een hulpvraag in de sociale basis kan worden opgelost (enkelvoudig en/ of eenvoudig). Wanneer duidelijk is dat het probleem groter is (meervoudig en/ of complex) dan schakelen zij de gemeente in. Door de route van hulpvragen via de sociale basis te laten lopen, ligt de focus op voorliggende voorzieningen. Daarnaast ontstaat er bij de sociale teams inzicht in de vragen die inwoners stellen en kunnen zij sturen op een aanbod van voorzieningen dat daarbij past.
11
Intensieve samenwerking tussen toegang en sociale basis Als inwoners zich in eerste instantie bij de sociale teams melden, moeten er korte lijntjes zijn tussen de sociale teams en de consulenten van de gemeente. Doordat zij meer en beter samenwerken, kunnen oplossingen op maat bedacht worden in combinaties van voorliggende voorzieningen en maatwerk- en individuele voorzieningen. Ook wordt het makkelijker om snel op te schalen als dat moet en af te schalen als dat kan.
Betere netwerken in de kernen Om betere oplossingen op maat te zoeken is het belangrijk dat er een goed overzicht is van alles wat er aan hulp en ondersteuning beschikbaar is. De ervaring leert dat dat het best lukt als de partners elkaar kennen en weten te vinden. De aanwezigheid van de sociale teams in de kernen maakt het makkelijker in de kernen netwerken op te bouwen tussen partners, met inwoners en met initiatieven van inwoners.
4.3 Sturen vanuit visie
Sturen op taken en effecten In het beleidsplan ‘Iedereen hoort erbij!’ hebben we vastgesteld dat we meer vanuit onze visie willen sturen op het bereiken van effecten. Minder zelf doen en meer regie voeren. Voor de versterking van de sociale basis benoemen we de effecten die we willen bereiken en de taken die we uitgevoerd willen zien, het WAT. De professionals in het veld, die iedere dag met onze inwoners werken, weten wat er nodig is om die taken zo goed mogelijk uit te voeren en wat de beste manier is om de gewenste effecten te bereiken, het HOE.
De Lingewaardse manier van werken Binnen het gemeentehuis richten we steeds meer processen zo in dat niet de regels van de wetten centraal staan, maar de bedoeling van de wetten, het effect dat we samen met de inwoner willen bereiken. We kijken over de grenzen van domeinen heen door te werken vanuit Positieve Gezondheid. Deze Lingewaardse manier van werken verwachten we ook van het voorliggend veld. Uitgangspunt is de inwoner met zijn of haar eigen persoonlijke verhaal. Oplossingen voor problemen passen zo goed mogelijk bij de unieke situatie van die inwoner.
Acht beloften als leidraad De acht beloften aan onze inwoners uit het beleidsplan zijn leidend in onze opdracht. Gezamenlijk zorgen die ervoor dat inclusie, ontmoeten, passende ondersteuning en omkijken naar elkaar leidende principes zijn bij het uitwerken van de opdracht aan het voorliggende veld. 1. Iedereen hoort erbij • We werken inclusief en hebben oog voor diversiteit • We maken gebruik van de ervaring en kennis van ervaringsdeskundigen 2. Er zijn voldoende mogelijkheden bij je in de buurt om andere mensen te ontmoeten • In iedere kern is een huiskamer waar mensen naartoe kunnen voor een zinvolle dagbeleving • We organiseren ontmoetingsmogelijkheden en activiteiten voor specifieke groepen inwoners (inwoners met een beperking, kwetsbare ouderen, jongeren, inwoners met psychische problemen en inwoners met een migratieachtergrond) • Ontmoetingsactiviteiten zijn vindbaar en bereikbaar voor alle inwoners • Er zijn meer inwoners actief als vrijwilliger • De ondersteuning van vrijwilligers en organisaties die met vrijwilligers werken sluit aan bij de behoefte
12
3. Wij helpen je jouw goede ideeën uit te werken • We ondersteunen initiatieven van inwoners, gericht op het meedoen en/ of langer zelfstandig blijven van mede-inwoners 4. Je weet waar je terecht kunt met jouw vragen of problemen • Inwoners kunnen op een voor hen logische plek in de buurt terecht met vragen over hulp en ondersteuning • Informatie is vindbaar, toegankelijk en begrijpelijk • Inwoners kunnen hun vragen zowel persoonlijk, digitaal als telefonisch stellen • Inwoners krijgen een deskundig antwoord of worden zo snel mogelijk doorverwezen naar iemand anders die het antwoord op de vraag weet 5. Wij kijken naar je om • Iemand die zich zorgen maakt over een andere inwoner weet waar hij die zorgen kan melden of bespreken • Wij helpen inwoners het probleem zelf aan te pakken en als het te groot is, zorgen we voor de juiste professionele hulp • We sporen problemen zo vroeg mogelijk op om erger te voorkomen 6. Er is aanvullende hulp en ondersteuning als je dat nodig hebt • We brengen samen in kaart hoe een inwoner zelf, met hulp van de mensen in zijn omgeving en waar nodig aangevuld met informele en/of formele hulp zo zelfstandig mogelijk kan leven en participeren (omgekeerd werken) 7.
Je krijgt de hulp die bij jouw situatie past • Hulp en ondersteuning is zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig • We schalen tijdig op wanneer dat nodig is en schalen af wanneer dat kan • Het effect dat de inwoner wil bereiken is leidend voor de keuze van hulp en ondersteuning • Het aanbod aan (voorliggende) voorzieningen sluit aan op de (hulp)vragen en op de individuele en maatwerkvoorzieningen 8. Wij houden een vinger aan de pols • Als hulp of ondersteuning is ingezet, houden we in de gaten of deze na verloop van tijd nog steeds passend is of dat bijstellen nodig is • Als hulp of ondersteuning stopt, leveren we passende nazorg
13
5. Hoe willen we dat bereiken? In hoofdstuk 3 schetsten we de urgentie om nu door te pakken. De opgaven in het sociaal domein zijn groot en de beschikbaarheid van zorg en ondersteuning staan onder druk. Een belangrijk deel van de oplossing voor die opgaven liggen in de sociale basis. Ook gaven we aan dat we aan dat we binnen de huidige manier van organiseren de grens hebben bereikt van wat we kunnen verbeteren. We moeten het nu echt anders gaan doen in de sociale basis en dat betekent dat we stevige keuzes moeten maken. In dit hoofdstuk schetsen wij een voorstel voor het ontwikkelen van een duurzame, stevige sociale basis.
5.1 Toegang (deels) via het voorliggende veld Om dichterbij en laagdrempeliger te kunnen opereren, zijn in iedere kern sociale teams aanwezig. De sociale teams bestaan uit professionals van diverse voorliggende voorzieningen, zoals maatschappelijk werkers en gezinscoaches. De sociale teams zijn fysiek, telefonisch en digitaal te bereiken en zijn zoveel mogelijk te vinden op plekken waar inwoners elkaar ontmoeten.
Eerste ingang via het sociaal team Een groot deel van de toegang tot hulp en ondersteuning gaat lopen via het sociaal team, bestaand uit professionals uit het voorliggende veld. Een inwoner kan met zijn (hulp)vraag terecht bij het sociaal team. De medewerker(s) van het sociaal team kijkt (kijken) of de vraag in de sociale basis (voorliggend veld) kan worden opgelost. Als dat zo is, wordt de inwoner snel naar de juiste hulp geleid en geholpen. Is de vraag complexer dan neemt het sociaal team direct contact op met het portaal/ expertiseteam van de gemeente. Dat team bestaat uit consulenten die de meer complexe vragen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, jeugd, inkomen en werk oppakken. Het sociaal team en/ of het gemeentelijk expertiseteam zoeken zoveel mogelijk samen met de inwoner naar passende ondersteuning. Soms zal het nodig zijn hiervoor een planbijeenkomst te organiseren als het probleem complexer is.
14
Gebiedsgerichte aanpak De sociale teams worden gebiedsgericht georganiseerd. Dat houdt in dat elk sociaal team meerdere kernen bedient. Sommige kernen zijn te klein om een eigen team in te richten. Door de gebiedsgerichte aanpak kunnen de teams een netwerk opbouwen in de kernen, maar ook over de kernen heen. Zo kan per gebied een dekkend en passend voorzieningenniveau worden opgebouwd.
Aansluiting gemeentelijke toegang Het invoeren van sociale teams betekent natuurlijk ook iets voor de gemeentelijke toegang. De gemeente is straks voor de meeste hulpvragen niet meer de eerste toegang, maar wordt ingeschakeld als de hulpvragen meer complex zijn. Het gemeentelijk portaal handelt nu de eenvoudige vragen af en verdeelt de meer complexe vragen. Die functie verschuift naar het voorliggende veld. Dat betekent dat de functie van het portaal meer gericht zal zijn op de afstemming met de sociale teams. De gemeente gaat minder hulpvragen zelf afhandelen. Alleen de meer complexe en/ of meervoudige vragen komen bij de consulenten terecht. Het takenpakket van de consulenten verandert hiermee. Er moeten immers korte lijnen zijn, waarin gemeente en sociale teams samenwerken om de best passende hulp voor inwoners in te kunnen zetten. Per saldo gaan we ervan uit dat door deze verschuiving van taken minder consulenten nodig zijn. Hoeveel minder zal afhankelijk zijn van de taken die richting het voorliggende veld/ de sociale teams gaan en de taken die achterblijven. De hervormingsagenda jeugd zal hier ook een rol in spelen. Deze stelt eisen aan de kwaliteit van de medewerkers van de toegang en geeft kaders mee voor de inrichting van de gemeentelijke toegang. In hoeverre dit een overheveling van taken moeilijker of onmogelijk maakt, zal bij de uitwerking duidelijk worden.
Kansen Er zijn verschillende redenen om te kiezen voor deze vorm. Allereerst creëren we op deze manier een duidelijke en laagdrempelige ingang waar inwoners terecht kunnen met hun hulpvragen. Als de vraag in het voorliggend veld kan worden opgelost, wordt de inwoner snel geholpen. Doordat het sociaal team de eerste vragen krijgt, weten zij beter welke behoefte aan ondersteuning er is en welke voorzieningen nodig zijn. Hierdoor kunnen we het aanbod beter afstemmen op wat inwoners nodig hebben. De route via het voorliggend veld en een beter passend voorzieningenaanbod maakt dat de druk op maatwerk- en individuele voorzieningen afneemt. De intensieve samenwerking met het gemeentelijke portaal/ expertiseteam helpt betere oplossingen op maat te maken. Doordat het sociaal team en gemeente samen kijken wordt het totale aanbod aan voorzieningen beter meegenomen in een oplossing op maat. Daarnaast kunnen we sneller op- en afschalen als de situatie van een inwoner daarom vraagt.
Aandachtspunten Een belangrijk aandachtspunt bij deze vorm van inrichting is de afbakening van taken. Wat is voor het sociaal team en wanneer is het expertiseteam aan zet. Inwoners moeten snel op het juiste niveau geholpen worden. Complexe en meervoudige problemen moeten snel herkend en aangepakt worden. Het is daarom belangrijk dat er een goede triage plaatsvindt als een inwoner zich meldt en dat er korte lijntjes zijn tussen het sociaal team en het portaal/ expertiseteam. Als blijkt dat het nodig is het expertiseteam in te schakelen, dan moet er een warme overdracht plaatsvinden. Met andere woorden: een inwoner moet niet twee keer zijn verhaal hoeven te vertellen.
15
5.2 Eén hoofdaannemer Om meer te kunnen sturen op effecten en resultaten, het HOE, zetten we één opdracht uit voor de organisatie van het voorliggend veld en de sociale teams. Vooral voor de ontwikkeling van de sociale teams en het dekkende aanbod van voorzieningen is het belangrijk dat één partij verantwoordelijk is en als aanspreekpunt richting de gemeente opereert. We willen daarom van een waaiermodel naar een gecentraliseerd model of eventueel een consortiummodel.
In het gecentraliseerde model is één partij verantwoordelijk voor de gehele opdracht. Een groot deel van de opdracht voert deze partij zelf uit. Eventueel kan deze partij als hoofdaannemer optreden en organisaties ‘inhuren’ voor taken die specifieke kennis vereisen. In het consortiummodel treden een aantal partijen gezamenlijk op als hoofdaannemer voor de opdracht. Zij opereren als één partij richting de gemeente.
Kansen Door één partij of een consortium van partijen als hoofdaannemer voor de opdracht aan te stellen ontstaat een overzichtelijke structuur in het voorliggend veld. Doordat er minder partijen zijn, is een meer integrale aanpak mogelijk en kunnen we beter sturen vanuit een gezamenlijke visie. De lijntjes zijn korter en er is minder overleg nodig. We kunnen de opdracht om een dekkend aanbod te verzorgen neerleggen bij één partij die het overzicht heeft, die weet wat de behoefte van onze inwoners aan ondersteuning in de verschillende kernen is.
Aandachtspunten Het belangrijkste aandachtspunt bij de overgang van het huidige waaiermodel naar een gecentraliseerd model is de overgangsfase. De hoofdaannemer wordt één van onze huidige partijen of een voor Lingewaard nieuwe partij. In beide gevallen betekent dat iets voor de organisaties en medewerkers die geen onderdeel meer gaan uitmaken van de nieuwe opdracht. De huidige partners krijgen een andere positie of gaan op in de hoofdaannemer. We moeten daarom in de voorbereidingsperiode goede afspraken maken met onze huidige partners om de onrust zo veel mogelijk te beperken en een soepele overgang mogelijk te maken. Een ander aandachtspunt is de grote mate van afhankelijkheid van één partij. Er is minder ruimte voor nieuwe spelers in het voorliggend veld. We kunnen dit deels ondervangen door in de opdracht mee te nemen dat er ruimte is voor vernieuwend aanbod van andere partijen als die past binnen het gewenste aanbod.
16
5.3 Eén opdracht We formuleren één opdracht voor het voorliggende veld. Die opdracht zal deels bestaan uit ontwikkelopgaven en deels uit het uitvoeren van bestaande taken.
Inrichten toegang - sociale teams De belangrijkste ontwikkelopgave is het inrichten van het toegangsnetwerk met de sociale teams. Deze teams zijn de eerste schakel voor inwoners die (hulp)vragen hebben op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en opgroeien en opvoeden. Daarnaast onderzoeken we welke vragen op het gebied van participatie, inkomen, armoede en schulden, inburgering een plek kunnen krijgen in de sociale teams.
Bieden van lichte ondersteuning Het voorliggend veld moet aan een breed scala aan lichte ondersteuningsvragen hulp kunnen bieden. Denk daarbij aan maatschappelijk werk, gezinsondersteuning, hulp bij schulden, etc. Dit zijn bestaande taken, die uitgebreid kunnen worden naar de behoefte die inwoners hebben.
Inzetten lichte maatwerk- en individuele voorzieningen We onderzoeken welke lichte maatwerk- en individuele voorzieningen de sociale teams rechtstreeks of via een korte route in kunnen zetten. We denken daarbij aan lichte voorzieningen bij enkelvoudige, eenvoudige hulpvragen, bijvoorbeeld lichte vormen van begeleiding en thuisondersteuning.
Verzorgen informatie en advies We vragen de opdrachtnemer de informatie- en adviesfunctie uit te breiden en te versterken. Het voorliggend veld moet in staat zijn inwoners de weg te wijzen in het aanbod van voorzieningen en te adviseren over en ondersteunen bij het aanvragen van voorzieningen.
Organiseren van een dekkend (collectief) aanbod Een andere belangrijke ontwikkelopgave wordt het organiseren van een dekkend aanbod van voorzieningen. Er zijn al veel voorzieningen. De belangrijkste opgave wordt dan ook te versterken wat goed gaat, te ontwikkelen wat niet bestaat en waar behoefte aan is en te stoppen met wat niet werkt. Nieuwe voorzieningen die nadrukkelijk in de opdracht komen zijn het organiseren van huiskamers en (een deel van) de sociale infrastructuur die nodig is voor de beweging naar beschermd thuis. Ook willen we onderzoeken of sociale activering en activerend werk onderdeel kan worden van de ontwikkelopdracht. We vragen de opdrachtnemer daarnaast een belangrijke rol te spelen in het ontwikkelen van voorzieningen die de druk op maatwerk en individuele voorzieningen kunnen ontlasten. Bijvoorbeeld op het gebied van langer thuis wonen en gezinsondersteuning. Tenslotte valt binnen de opdracht het overnemen en voortzetten van de welzijnsvoorzieningen die wij al hebben in onze gemeente. Het gaat dan om voorzieningen op het gebied van ontmoeting, lichte opgroei- en opvoedondersteuning, armoede en schulden, mantelzorgondersteuning, vrijwilligersondersteuning, jeugd- en jongerenwerk (inclusief straatwerk) en ouderenadvisering.
Netwerk onderhouden De opdrachtnemer krijgt de opdracht het netwerk uit te bouwen en te onderhouden, waarin korte lijntjes bestaan tussen partijen op het gebied van zorg, welzijn, onderwijs en veiligheid. Het doel van dit netwerk is dat de sociale teams weten waar inwoners terecht kunnen met ondersteuningsvragen en dat partners elkaar snel kunnen vinden als dat nodig is.
17
De sociale teams zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor het onderhouden van netwerken in hun eigen gebied. In eerste instantie gaan we daarbij uit van de indeling zoals we die nu al kennen bij het gebiedsgericht werken: • Huissen • Bemmel/ Haalderen/ Ressen • Gendt/ Angeren/ Doornenburg Daarnaast onderhouden de teams contacten met de netwerken en organisaties die actief zijn op gemeentelijk niveau, zoals het lokale zorg- en veiligheidsnetwerk (LZVN), Lingewaard Sport!, Clink! en de bibliotheek.
5.4 Van subsidiëren naar aanbesteden
Subsidiëren of aanbesteden? Op dit moment subsidiëren wij de welzijnsorganisaties die in onze gemeente actief zijn: MEE, SWL en Rijnstad. De aard en omvang van de opdracht zoals wij in deze contourennota schetsen is echter veel groter dan het gezamenlijke aanbod van deze drie partijen. Bovendien willen we direct kunnen sturen op de inrichting van het voorliggend veld. Hoewel er geen keiharde criteria zijn wanneer er sprake is van een subsidie of van een overheidsopdracht, heeft deze opdracht veel kenmerken van een overheidsopdracht. Op het moment dat een subsidie zich kwalificeert als een overheidsopdracht, is in principe de aanbestedingsrichtlijn (2014/24/EU) van toepassing en moeten wij de opdracht aanbesteden.
Waarom een overheidsopdracht? Bij het verlenen van een subsidie heeft de gemeente in principe weinig zeggenschap over de invulling van de opdracht. De subsidieontvanger is niet verplicht de gesubsidieerde activiteiten uit te voeren. Als de subsidieontvanger niet voldoet aan de subsidievoorwaarden kan achteraf de subsidie lager vastgesteld worden. Vanwege de aard en de omvang van de opdracht willen we echter directer kunnen sturen. Allereerst op de inhoud. We hebben een duidelijke visie waarop we willen sturen en daarnaast gaat een groot deel van de toegang via de sociale teams in het voorliggend veld lopen. Dit willen we in een gedetailleerde opdracht vastleggen. Voor het borgen van een kwalitatief goede toegang tot zorg en ondersteuning voor onze inwoners is het belangrijk dat we eisen kunnen stellen aan de kwaliteit van de medewerkers en de dienstverlening in de sociale teams. De gedetailleerde opdrachtbeschrijving, het kunnen stellen van eisen en voorwaarden aan de dienstverlening en de directe sturing maken dat deze opdracht de kenmerken heeft van een overheidsopdracht.
5.5 Financiering
Bezuiniging? Het belangrijkste doel van de versterking van de sociale basis is ervoor te zorgen dat zorg en ondersteuning voor inwoners beschikbaar blijft en van goede kwaliteit is. Om dat te kunnen realiseren moeten we iets anders doen dan we nu doen. Er moet een verschuiving komen van individuele voorzieningen naar collectief aanbod waar mogelijk. Naar meer preventie en normaliseren van lichte zorg- en ondersteuningsvragen. We gaan er niet van uit dat dat een bezuiniging gaat opleveren. In ieder geval niet in de eerste jaren. We moeten immers eerst investeren in het opbouwen en uitbreiden van een passend voorliggend aanbod en het inbedden van de sociale teams. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid gecreëerd de bestemmingsreserve sociaal domein in te zetten voor projecten die de transformatie in het sociaal domein mogelijk maken. 18
Hierdoor is het mogelijk een investering te doen in de versterking van de sociale basis, zoals besloten in het beleidsplan sociaal domein ‘Iedereen hoort erbij!’. Er ligt echter wel een bezuinigingsopgave op het gebied van de jeugdzorg op de loer. Op het moment van schrijven van deze nota is nog niet bekend hoe die eruit gaat zien. De financiering van de jeugdzorg is nog een punt van discussie tussen de VNG en de minister. Zodra bekend is wat het rijk van ons verwacht op dit gebied, nemen we een eventuele bezuinigingsopgave mee in de uitwerking van de opdracht.
Verschuiving van budgetten Om de kosten voor deze opdracht te kunnen dekken, moeten we schuiven met budgetten. Om welke bedragen het gaat, kunnen we nu nog niet zeggen. Dat hangt onder andere af van de nadere invulling van de opdracht. De financiering van de opdracht komt in ieder geval uit de volgende bronnen: • Subsidies aan voorliggende voorzieningen die straks door de nieuwe hoofdaannemer worden uitgevoerd; • Budgetten voor lichte maatwerkvoorzieningen die in het voorliggende aanbod kunnen worden opgepakt; • Minder consulenten bij de gemeentelijke toegang. Het berekenen welke budgetten naar het voorliggend veld gaan, maakt onderdeel uit van de uitwerking. Dit is afhankelijk van welke taken overgaan naar de sociale teams in het voorliggende veld.
19
6. Wat is daarvoor nodig? De beweging naar één opdracht voor het voorliggende veld is een flinke operatie. Allereerst moeten we gedetailleerd beschrijven wat we in het voorliggend veld willen bereiken en welke kwaliteit van dienstverlening we voor onze inwoners willen realiseren. Maar ook heeft het inrichten van sociale teams in de gemeente directe gevolgen voor de medewerkers en werkprocessen in de toegang en in het bedrijfsbureau. Dat kost tijd en geld. In dit hoofdstuk beschrijven we de planning van de verschillende stappen die we moeten zetten en wat daarvoor nodig is.
6.1 Planning Wat
Toelichting
Wanneer
Besluit over contourennota door gemeenteraad
Met het vaststellen van de contourennota stemt de gemeenteraad in met de kaders voor de inrichting van het voorliggende veld. Keuzes uitwerken en opdracht uitwerken
9 maart
Inkoopproces voorbereiden
maart-december 2023
Opstellen van de inkoopdocumenten, programma van eisen, selectieleidraad en gunningsleidraad Aanbesteding en gunning Implementatieplan opstellen
Implementatie
Opstellen van een implementatieplan voor de gemeentelijke organisatie (aansluiting processen op de nieuwe situatie) Opzetten en implementeren sociale teams door de nieuwe hoofdaannemer
januari-juni 2024 januari-juni 2024
juli-december 2024
Implementatie aansluiting werkprocessen toegang en bedrijfsbureau op de nieuwe situatie Ingang contractdatum
1 januari 2025
6.2 Benodigd budget
Voorbereiding Voor het voorbereiden van het inkoopproces, de aanbesteding en de gunning hebben we gespecialiseerde expertise nodig van een inkoopspecialist en een inkoopjurist. Daarnaast is een projectleider nodig om de voorbereidingen te begeleiden. Met bijkomende kosten, schatten we de voorbereidingskosten als volgt in: In te huren expertise
Kosten
Projectleider (0,6 fte) Expertise aanbestedingsprocessen en -documenten Juridische expertise aanbesteding Check op definitieve documenten (tegenlezen) Aanvullende expertise (financieel, juridisch) Totaal
20
€ 60.000 € 60.000 € 60.000 € 20.000 € 50.000 € 250.000
De dekking van deze incidentele kostenpost ter grootte van € 250.000 kan worden gevonden via de aanwending van de bestemmingsreserve sociaal domein. Deze reserve heeft per 1-1-2023 een begrote stand van afgerond € 2,4 miljoen. Bij de behandeling van de begroting 2020 is bij amendement bepaald dat de middelen in deze reserve bedoeld zijn om investeringen ten behoeve van een nieuwe werkwijze in het sociaal domein mogelijk te maken en doorlopende of nieuwe tekorten waar nodig te kunnen dekken. Uw raad wordt dan ook voorgesteld om in te stemmen met deze onttrekking van € 250.000. Een deel van deze kosten zullen naar verwachting in 2024 tot uitdrukking komen. Uw raad zal tijdig worden meegenomen in de (financiële) voortgang van dit project.
21