560804 Bijlage 5.4 inrichtingsplan.pdf
Tekst van het document
Inrichtingsplan Groot Holthuizen Parkdreef 5, Huissen
Colofon Project: Opdrachtgever: Adres: Door: Datum:
Inrichtingsplan Groot Holthuizen Parkdreef 5 Huissen Familie Hubers Parkdreef 5, Huissen ir. M. Snaaijer, Landschapsarchitect BNT, ing. L. Borst, Landschapsontwerper 22 februari 2018
2
Inrichtingsplan Groot Holthuizen |Parkdreef 5, Huissen
Inhoudsopgave Inleiding
5
1. Landschap en historie
9
2. Huidig versus nieuw plan
15
Aanleiding en doelstelling Situering Leeswijzer
1.1 Landschappelijke opbouw 1.2 Historie van de plek
2.1 Kaart huidige situatie gebied 2.2 Plankaart nieuw inrichtingsplan
3. Situatie 2015
3.1 De gronden en de kolken 3.1.1 Kleine Kolk van Hoogerbrugge 3.1.2 Grote Kolk van Hoogerbrugge 3.1.3 Het Wiel en de poel bij Klein Holthuizen 3.1.4 Het gebied tussen de kolken en het wiel 3.1.5 Het gebied ten zuiden van Parkdreef 5 3.2 Bebouwing en erf 3.3 Relatie met omgeving
5 7 7
9 9
15 15
17
17 21 23 25 27 29 31 33
4. Gewenste situatie
35
5. Beleid
58
4.1 De gronden en de kolken 4.1.1 Kleine Kolk van Hoogerbrugge 4.1.2 Grote Kolk van Hoogerbrugge 4.1.3 Het Wiel en de poel bij Klein Holthuizen 4.1.4 Het gebied tussen de kolken en het wiel 4.1.5 Het gebied ten zuiden van Parkdreef 5 4.2 Bebouwing en erf 4.3 Relatie met omgeving
5.1 Provinciaal beleid 5.1.1 Omgevingsvisie Gelderland 5.1.2 Omgevingsverordening Gelderland 5.1.3 Functieverandering in de omgevingsvisie 5.1.4 Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelzone 5.1.5 Grondwaterbeschermingsgebied 5.1.6 Woonvisie Gelderland 5.1.7 Prognose Primos
35 37 39 41 43 45 47 55
5.2 Gemeentelijk beleid 5.2.1Structuurvisie Lingewaard 5.2.2 Landschapsontwikkelingsplan Lingewaard 5.2.3 Toepassing functieverandering in het buitengebied 5.2.4 Nota wonen 2016-2020
58 58 59 59 59 61 62 62 63 63 64 65 65
3
eis.nl/
Tijdreis, over 200 jaar topografie
huissen
Topografische kaart met locatie (bron: topotijdreis)
4 1/2
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
Inleiding Aanleiding en doelstelling “Holthuizen” staat sinds 1392 vermeld als beleend gebied. De naam verwijst onder andere naar “Holthuus” en “houthuis”, naar het houtgewas dat hier welig tierde. Maar mogelijk is de naam ontleend aan ene “Arnd van Holthusen” die met het goed beleend was eind 1300. De percelen liggen in het gebied Holthuizen en bevinden zich tussen de uiterwaarden van de Nederrijn en het nieuw aangelegde Park Lingezegen. De gronden waren vroeger drassig en maakten deel uit van het winterbed van de Nederrijn, beschermd door de Holthuizerdijk. Het gebied behoorde en behoort nog steeds tot het rivierenlandschap. Dit is nog steeds zichtbaar door een schat aan sporen van de strijd tegen het water. Het gebied is in de jaren voor 2015 in eigendom geweest van recreatieschap Uiterwaarde, maar werd niet als recreatief gebied ingericht en gebruikt. Op het erf werd de bebouwing en een deel van de gronden verhuurd aan een manege. Ten gevolge hiervan heeft het erf met de bebouwing de bestemming Sport met functieaanduiding specifieke vorm van sport-13 (manege) gekregen. In de loop der tijd raakte het gebied in verval, verdween de manege en werden de bebouwing en het gebied niet meer onderhouden. In 2015 heeft de familie Hubers het gebied Holthuizen, inclusief erf en bebouwing, na vele overleggen met gemeente Lingewaard en het recreatieschap overgenomen van Uiterwaarde.
Het doel hiermee is om het gebied Holthuizen en het erf met bebouwing te herstellen en de landschappelijke- cultuurhistorische- en natuurwaarden van het gebied te verbeteren en weer meer zichtbaar te maken. Hierdoor kan er natuurlijke- en recreatieve schakel gevormd worden tussen de Huissensche Waarden en Park Lingezegen en Park Immerloo.
Om dit te verwezenlijken is een sterke financiële drager van belang. De financiële drager is er in de vorm van wonen, welke binnen de bestaande bebouwing kan worden gerealiseerd. Naast het wonen zal er ruimte worden gemaakt voor enkele publieke functies en activiteiten (sociaal, cultureel maatschappelijk, horeca), zodat Groot Holthuizen voor een ieder weer meer beleefbaar wordt. De familie Hubers is voornemens om de voormalige manege aan de Parkdreef 5 te Huissen om te vormen tot 5 appartementen in de bestaande schuren en een kleine woning in de voormalige kapschuur. In ruil hiervoor zal er op het erf ruimte worden gecreëerd voor o.a. cultureel maatschappelijke functies. De bijbehorende gronden zullen worden beheerd en daar waar nodig zullen de landschappelijke- en natuurlijke kwaliteiten hersteld en/of versterkt worden. Hierdoor wordt er invulling gegeven aan het Gelders Natuurnetwerk en de Groene Ontwikkelzone en zal er een natuurlijkeen recreatieve verbinding ontstaan tussen Park Lingezegen en de uiterwaarden. Voor deze wens is, op basis van de inrichtingsvisie (16 september 2015), op 27 september 2016 een principeuitspraak door het college gedaan om planologische medewerking te verlenen aan de herbestemming van de voormalige manege aan de Parkdreef 5 te Huissen.
Hierbij is aangegeven dat de uitvoerbaarheid van het plan, de duurzame instandhouding van de nieuwe bestemming en het natuurgebied van Groot Holthuizen gewaarborgd dienen te blijven. Op basis van deze voorwaarden, de historie, de landschappelijke situering, (beleid)visies en de visie van de initiatiefnemers op een duurzame woonomgeving is dit inrichtingsplan opgesteld. Voorliggend rapport geeft een onderbouwing van het voorgestelde inrichtingsplan.
5
lufo 2015
22-01-2018
Luchtfoto locatie (bron: Provincie Gelderland)
Aan deze kaart kunnen geen rechten worden ontleend.
6 N schaal
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
Leeswijzer Het rapport beschrijft in hoofdstuk 1de landschappelijke situering en de historie van de plek en de omgeving. In hoofdstuk 2 zijn naast elkaar een kaart van de huidige situatie (2015) en de gewenste situatie afgebeeld. Hierdoor kan worden afgelezen welke knelpunten en problemen er zijn en welke ingrepen er gaanplaatsvinden om tot de gewenste situatie te komen. In hoofdstuk 3 wordt per deelgebied de situatie (o.a. landschappelijk, natuurlijk en relatie omgeving) van 2015 beschreven. In hoofdstuk 4 wordt het gewenste beeld per deelgebied beschreven. Beide hoofdstukken worden ondersteund met beeld- en kaartmateriaal. In hoofdstuk 5 wordt beschreven in hoeverre de gewenste situatie een bijdrage levert aan het bestaande provinciale- en gemeentelijke beleid.
Situering Het erf met de bebouwing en de bijbehorende gronden van Groot Holthuizen zijn gelegen in het buitengebied van Huissen, als een groene buffer tussen de bebouwingsrand van Huissen en de bebouwingsrand van Arnhem. Het gebied vormt de verbinding tussen de uiterwaarden van de Nederrijn en het Park Lingezegen en maakte vooral vroeger deel uit van het rivierengebied. Het erf met de bebouwing is gelegen ten zuiden van de Kleine- en Grote Kolk van Hoogerbrugge.
Oude
W 1912
Het plangebied bestaat uit de kadastrale percelen
W 327 se sen
laan
Dokkum
523 17
H 3091
H 2804
15
524
3091
W 326 326 Huisse
Garf
nsedijk
525
526
Boet
G 1116
19 21
H 3173
is
Hu
g r Molswe
522
13
k
dij
2563
Ingenieu
11
1116
Silo
3169 3168 1772 17711770 14
Noordeinde
Huissen N 157, N 150, N 176 (deels), G 1114, G 1115, G 1116, H 3091 (deels), H 3173 (deels), H 2804
W 1913
322 327
520 521
Tas
9
Stulp
18 16
146
144142 140
Waterk iep
1777
1776 1775 0 252
1778
19
148
25
55
1768 6 1767 176 1765 6
138
8
4
832
1875 1875 74
1163 1163
1764
150 150
1874 1874
N 150
1873 1873
93
k dij nse isse
156 156
176 155
157 157
3162 3162 443163 3163 22
922547 92 2547 2548 254 8 2549 2549 2550
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
103
80
eg iew Moo
74
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
2108 2109 2110 2111 2112 2113
116
205
114
3058 2120 1455 37
38
2542
34
28 26
3382
41
2408 33 2409
2052 2051 2050 2049
44 42
36
2017 2018 2019 2020 2021
Beemd
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
171
4 2 38
57
2048 20 20 47 204546 62 20 44 2043
32
61
49 118
181
59
72
24 24 18 24 19 2420 24 21 24222 3
1883
2315
6361a
2324
72
77
51
206 161
65a
24 22 157
18 155 20 62 153 1 6 18859 0 2541 1185 1 85 8 2543 55
6 188567
2708 30
2016 2015
24 2014
20 22 13 2012 2011
2477
2008 2007 2006 2005 2004 2003
raat
7301 7302
lk
67
5
109
79
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
ost
Lo
En heeft een oppervlakte van ca. 24,5 hectare. Dit is inclusief het erf met bebouwing van ca. 1 hectare.
154
71 69a
40 3 1
Dullert
91
159
2399119
77
Ko
2551 2552
Beemd
93
153
2971 2 2 970 131 2 390 2 3991 23393 2 2398 121
89 1717 9190 19 1792 1793 1794 1177995 6
58
1863
82
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
2388 2388
159 1788 23 1787 17 21
2022 2023
N 157
151
1
7297
66
130
169 167
2053 2054 2055 2056 2057 2058
N 176
7299
Par Pakdr rkd eefree
f
168 110a 110a 168 158 158
Nielant
136
2788 1779 185183 181179 177 72 1876 701877 68 2528 662527 1810 64 2526 622525 Ko lk 60
91 1872 1872 89 1871 87 1870 85 83 81 79 1869 1868 1867 1866
149
Hu
97 95
2329 2521 2328 2327 2522 223 3226 5 1809 2323 1780 2322 2321 118 1781 8008 23 7 1806 23120 178 2 18 1783 2231 9 1 05 1784 2331178 18804 1785 6 18 03 1786 2231 1799 118002 2 31 4 8001 1798 2313123 1797 1 18 1 45 1 84 1852 Haze 188434 4 1818 leg 54 118412 er 1853 51 1 840 1850 18839 186 17 1849 18338 63 18641 7 1848 1847 1865 1846 1176 177612 60
2565
Schelf
2
187 325
834 833
Silo
1114 1114
1115 1115
10
1773 3 2523 1774 1
Schoof
se
ssen
Hui
2
Stulp
12
Deel
G 1114
Zolder
G 1115 dijk
16
Arnhem W 326, W 327, W 1912, W 1913
Huiss
ensew
eg
2673
180
Schaal 1:4000
7
2452016
Tijdreis, over 200 jaar topografie
huissen
1868 1815
1850
1868
1900
1950
2452016
2452016
Tijdreis, over 200 jaar topografie
Tijdreis, over 200 jaar topografie
Historische kaart 1580(bron: Gelders Archief, 0873-80)
Historische kaart 1868 (bron: www.topotijdreis.nl) huissen
huissen
1/2
1906
1815
1815
1850
1850
1894
1900
1900
1906
1950
1950
http://www.topotijdreis.nl/
http://www.topotijdreis.nl/
1894
Historische kaart 1894 (bron: www.topotijdreis.nl)
http://www.topotijdreis.nl/
1/2
Historische kaart 1906 (bron: www.topotijdreis.nl)
1/2
8
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
1. Landschap en historie 1.1 Landschappelijke opbouw De percelen van Groot Holthuizen zijn gelegen in het gebied Holthuizen en bevinden zich tussen de uiterwaarden van de Nederrijn, het Zeegbos en het nieuw aangelegde Park Lingezegen. De planlocatie is gelegen in een landschap dat gevormd is door de grote rivieren. De gronden waren drassig en maakten vroeger deel uit van het winterbed van de Nederrijn, beschermd door de Holthuizerdijk. Door de eeuwen heen is de loop van de rivier veranderd. Mede hierdoor en door bedijkingen is het plangebied minder onder invloed van de rivier dan vroeger het geval was. Typische landschappelijke kenmerken van het rivierengebied zijn nog wel terug te vinden. Het betreft de kolken, oude stukjes ooibos, hakhoutbosjes en beplantingssoorten. Ook is de grondwaterstand nog onder invloed van de stand van het water in de rivier. Het gebied behoorde en behoort, voor wat betreft de landschappelijke elementen en beplantingssoorten nog steeds tot het rivierenlandschap.
1.2 Historie van de plek “Holthuizen” staat sinds 1392 vermeld als beleend gebied. De naam verwijst onder andere naar “Holthuus” en “houthuis”, naar het houtgewas dat hier welig tierde. Maar mogelijk is de naam ontleend aan ene “Arnd van Holthusen” die met het goed beleend was eind 1300. Dat het gebied tot het rivierengebied behoort is nog steeds zichtbaar door een schat aan sporen van de strijd tegen het water. In de winter kon het rivierwater nog hoog tegen de Holthuizerdijk opklimmen. Dit liep niet altijd goed af en begin 1433 bezweek de dijk en overstroomde het achtergelegen gebied. Eind 1433 werd de dijk gerepareerd. Deze werd met een boog aan de rivierzijde van de ontstane kolk gelegd. Deze kolk (wiel of waai) wordt ook wel de Kleine Kolk van Hoogerbrugge genoemd. In de nacht van 11 op 12 januari 1651 bezweek de dijk in Groot Holthuizen opnieuw en werd de Grote Kolk van Hoogerbrugge gevormd. Bij een hoge Rijnstand stijgt ook het water in beiden kolken ten gevolge van kwel. Ter hoogte van het voormalige Klein Holthuizen, zie historische kaarten vanaf 1868 tot en met ca. 1936, liep het water vroeger over de Holthuizerdijk heen zodat deze zelfs doorbrak. De huidige twee plassen aan de dijk van Klein Holthuizen zijn overblijfselen van wielen die daar ontstonden.
Bij het plasje aan de westkant liggen rabatten, die bestaan uit aarden ruggen, opgeworpen met grond gehaald uit aangrenzende greppels. In 1832 groeide hier vermoedelijk griendbos op de rabatten. Aan de zuidzijde van de plassen was een kwelkade aangelegd. Deze is nog zichtbaar door de twee rijen knotwilgen die er langs staan. Ook om de kolken van Groot Holthuizen loopt nog een kweldam die zich voortzet in een rechte lijn, parallel aan de dijk. Ter hoogte van het erf van boerderij Groot Holthuizen is de kweldam doorbroken, omdat het erf ten opzichte van
9
2452016
2452016
Tijdreis, over 200 jaar topografie
Tijdreis, over 200 jaar topografie
huissen
1966
huissen 1815
1936 1815
1850 1850
1900
1900
1936 1950 2452016
Tijdreis, over 200 jaar topografie
Historische kaart 1936 (bron: www.topotijdreis.nl)
1950 2452016
Tijdreis, over 200 jaar topografie
1966 huissen
http://www.topotijdreis.nl/ 1977
Historische kaart 1966 (bron:www. topotijdreis.nl)
huissen 1/2
1815
1985 1815
http://www.topotijdreis.nl/
1/2
1850
1850
1900
1900
1950
1950
1977 http://www.topotijdreis.nl/
Historische kaart 1977(bron: www.topotijdreis.nl)
1985 1/2
http://www.topotijdreis.nl/
Historische kaart 1985 (bron: www.topotijdreis.nl)
1/2
10
2452016
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
Tijdreis, over 200 jaar topografie
huissen
1990 1815
de omgeving hoger ligt. De kweldam parallel aan de dijk is grotendeels begroeid met een brede struweelhaag. Ook is er een deel van de kweldam, ter hoogte van de kolken, net als de kleinere kweldam bij de kolken ter hoogte van het voormalige Klein Holthuizen, beplant met enkele oude knotwilgen. De hogere kweldammen (ca 60-80 cm hoger), het lager gelegen bosperceel en het verveningsstukje zijn in de hoogtekaart goed zichtbaar. De hoogtekaart is op de volgende bladzijde toegevoegd, De overige gronden van Groot Holthuizen bestonden grotendeels uit cultuurgrond dat al een aantal jaar niet meer in gebruik is als weidegrond. In 1977 is de Holthuizer Dijk als waterkering, door de aanleg van de Ingenieur Molsweg en de ophoging van de dijk om Arnhem Zuid, overbodig geworden. In 1974 is boerderij Klein Holthuizen afgebroken om ruimte te maken voor de uitbreiding van de wijk Zilverkamp. In dat jaar ervoor was het gebied door de gemeente aangekocht om er de Floriade in te richten. Toen de Floriade in dit gebied niet doorging werd het gebied aangekocht door de provincie Gelderland, die het in 1985 doorverkocht aan het Recreatieschap Overbetuwe met de bedoeling er een recreatieve functie aan te geven. Uiteindelijk werd besloten er een hippisch centrum te vestigen. De gronden werden in 1993 in erfpacht uitgegeven en beheert.
De opstallen werden eigendom van de beheerder en stonden ten dienste van het hippisch centrum.
1850
1900
Tijdreis, over 200 jaar topografie
1950
huissen
Historische kaart 1990 (bron: www.topotijdreis.nl) 1990
http://www.topotijdreis.nl/
1/2
Huidige topografische kaart, 2017 (bron:topo10NL) 1/2
11
Holthdijk
Kweldam
Groote Kolk van Hoogerbrugge
De Biezenwei
Poel Klein Holthuizen
Wiel Klein Holthuizen
Wilgenlaantje
Het eiland Wolvenbosje Kleine Kolk van Hoogerbrugge
ijk
sed
en
iss
Hu
1114
1115
5
325
150
De Rietpas 149
156 168 110a
eef
158
Parkdr
6
43163 2
De Ward
92
157
2547 2548 2549 2550 2551 2552 Dullert
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
103
109
2053 2054 2055 2056 2057 2058
93
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
82
80
91
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
t
a tra
os
7301
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
171
we g
116 0m
20 m
100 m
2708 30
201 201 6 5
24 2014
201 3 20 201112
22
Mo
114
3058 2120 1455 37
12345 25
Deze kaart is noordgericht
Schaal 1:2000 180 Perceel
44 42
2017 2018 2019 2020 2021
49
oie
38 36
32
61
118
181
62 20
51
206 161
2048 20 20 47 204 46 5 4 2043 4
77
2108 2109 2110 2111 2112 2113
7302
Beemd
Lo
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
2052 2051 2050 2049
72
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
2477
2008 2007 2006 2005 2004 2003
159 154
74 79
2022 2023
155
Schoof
176
2388
3162
Van oudsher kenmerkende gebieden en hun benamingen
12
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
Na een aantal jaren zijn het gebied en de gebouwen in eigendom Hoogtekaart relief Groot Holthuysen van het recreatieschap Uiterwaarde gekomen, die het gebied aan de huidige eigenaar overdraagt. Vanuit de historie hebben een aantal plekken en landschappelijke elementen een aparte benaming gekregen. In het rapport worden deze benamingen een aantal keer genoemd. Voor de volledigheid zijn deze in het kaartje hiernaast weergeven, waardoor de verschillende elementen beter terug te vinden zijn.
Het in dit hoofdstuk beschreven stukje historie is een korte samenvatting van de landschappelijke ontstaangeschiedenis van het gebied. Over het gebied en de historie is nog meer bekend en dat is o.a. gedocumenteerd in: - ‘De Kolken in Holthuizen, gevolgen van dijkdoorbraken in het verleden’ van Harry van Bemmel (Arnhem, 1997) en het supplement daarop (2007). - Wielenreceptenboek van Stichting Landschapsbeheer Gelderland (30 november 2006)
DNA-kaart Punt
Voor een meer uitgebreide beschrijving zijn dit boekje en het supplement en de betreffende onderdelen uit het Wielenreceptenboek ook als bijlagen bij deze rapportage toegevoegd.
Hoogtekaart met daarin de kolken in de westzijde van het plangebied, de kleinere kolk aan de oostzijde, de kweldammen, het bos, het verveningsstukje en de Holthuizerdijk (bron: provincie gelderland)
1324-05-2016
Aan deze kaart kunn geen rechten worde ontleend.
2.1 Kaart huidige situatie gebied
ijk
sed
en
iss
Hu
1114
1115
5
325
150
149 Boet
156 168 110a
Parkdr eef
158 6
2388
3162 43163 2 92
157
2547 2548 2549 2550 25 82 51 2552 Dullert
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
103
109
2053 2054 2055 2056 2057 2058
93
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
80
91
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
2108 2109 2110 2111 2112 2113
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
171
we g
116 0m
20 m
100 m
44 42
2017 2018 2019 2020 2021
2708 30
201 201 6 5
2477
24 2014
201 3 20 201112
22
Mo
114
3058 2120 1455 37
Beemd
49
oie
38 36
32
61
118
181
2048 20 20 47 204 46 5 44 2043
62 20
51
206 161
72
77
2006 2005 2004 2003
at
tra
7301 7302
2052 2051 2050 2049
2008 2007
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
os
Lo
154
74 79
159
2022 2023
155
Schoof
176
12345 25
Deze kaart is noordgericht
Schaal 1:2000 180 Perceel
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
14
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
2. Huidig versus nieuw plan 2.2 Plankaart nieuw inrichtingsplan
ijk
sed
en
iss
Hu
1114
1115
5
325
150 16
149 Boet
156 168 110a
Parkdr eef
158 6
2388
3162 43163 2 92
157
2547 2548 2549 2550 2551 2552 Dullert
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
103
109
2053 2054 2055 2056 2057 2058
93
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
82
80
91
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
at
tra
7301
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
171
we g
116 0m
20 m
100 m
44 42
2017 2018 2019 2020 2021
2708 30
201 201 6 5
24 2014
20 22 13 20 201112
2477
Mo
114
3058 2120 1455 37
Beemd
49
oie
38 36
32
61
118
181
2048 20 20 47 204 46 5 44 2043
62 20
51
206 161
72
77
2108 2109 2110 2111 2112 2113
7302
2052 2051 2050 2049
2008 2007 2006 2005 2004 2003
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
os
Lo
154
74 79
159
2022 2023
155
Schoof
176
12345 25
Deze kaart is noordgericht
Schaal 1:2000 180 Perceel
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
15
G
G
C D
issen sew eg
B
Oud
e Hu
A F
ijk
sed
en
iss
Hu
1114
1115
5
325
150
149
Boet
156
G
E
Silo
168 110a
eef
158
Parkdr
6
2388
Zolder
3162 43163 2 92
2547 2548 2549 2550 25 82 51 2552 Dullert
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
93
103
80
91
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
at 7301
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
iew
eg
116
Mo o
0m
12345
Deze kaart is noordgericht
G 25
20 m
114
Schaal 1:2000 180 Perceel
100 m
3058 2120 1455 37
2017 2018 2019 2020 2021
Beemd
49
171
44 42
36
32
61
118
181
38
51
206 161
0m
2048 20 20 47 204 46 62 20 5 4 2043 4
77
2108 2109 2110 2111 2112 2113
7302
2052 2051 2050 2049
72
2708 30
201 201 6 5
24 2014
20 22 13 2012 2011
HUISSEN N 156
2477
2008 2007 2006 2005 2004 2003
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
tra os
Lo
154
74 79
159
Schelf
109
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
2022 2023
157
2053 2054 2055 2056 2057 2058
155
Schoof
176
Deelgebieden
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
16
20 m
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
3. Situatie 2015 3.1 De gronden en de kolken In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie van de kenmerkende elementen van het gebied omschreven. De ontstaangeschiedenis van deze kenmerkende elementen en gebieden zijn o.a. beschreven in het Wielenreceptenboek van Stichting Landschapsbeheer Gelderland, hierin zijn ook aanbevelingen te vinden over het beheer en de instandhouding van het gebied. De onderdelen van het wielenreceptenboek die betrekking hebben op het plangebied zijn als bijlagen bijgevoegd. Het betreft de bijlagen die gaan over de Grote Kolk van Hoogerbrugge in Huissen, de Kleine Kolk van Hoogerbrugge in Huissen en de Wielen bij Klein Holthuizen in Huissen.
Om een goede beschrijving van de huidige situatie en de gewenste situatie te geven is het gebied onderverdeeld in deelgebieden, waarbij de historische elementen onderdeel uitmaken. Rechts is een weergave van deze onderverdeling te zien. De deelgebieden zijn: A B C D E F G
Kleine Kolk van Hoogerbrugge Grote Kolk van Hoogerbrugge Het Wiel en de poel bij Klein Holthuizen Het gebied tussen de kolken en het Wiel Het gebied ten zuiden van de Parkdreef 5 Het erf en de bebouwing Relatie met de omgeving
17
E
A
G
F
L J I
Oud
e Hu
issen se
H
K
weg
D
C B
ijk
sed
en
iss
Hu
1114
1115
5
325
150
149 Boet
156 Silo
168 110a
eef
158
Parkdr
6
2388
Zolder
3162 43163 2 92
157
2547 2548 2549 2550 2551 2552 Dullert
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
103
2053 2054 2055 2056 2057 2058
93
80
91
at
7301
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
we g
116 20 m
114
100 m
2708 30
201 201 6 5
24 2014
201 3 20 201112
22
2477
Huidige situatie (2015)
Mo
oie
0m
3058 2120 1455 37
2017 2018 2019 2020 2021
49
171
44 42
36
32
61
118
181
38
51
206 161
0m
2048 20 20 47 204 46 62 20 5 4 2043 4
77
2108 2109 2110 2111 2112 2113
7302
2052 2051 2050 2049
72
2008 2007 2006 2005 2004 2003
a str
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
Beemd
o Lo
154
74 79
159
Schelf
109
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
82
2022 2023
155
Schoof
176
12345 25
Deze kaart is noordgericht
Schaal 1:2000 180 Perceel
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
18
20 m
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
A. Grote Kolk van Hoogerbrugge vrijwel niet zichtbaar door verwildering, oevers en water verland, waterkwaliteit gering, geen relatie met dijk, geen verbinding met Kleine Kolk, Eiland volgroeid, inham verland, Wolvenbosje verwilderd
B. Erf en bebouwing Bebouwing in ernstige mate vervallen, erf verloederd, wildgroei op het erf, paardenbakken doen afbreuk aan oevers, oevers steil en vervuild met puin
C. Kleine Kolk van Hoogerbrugge vrijwel niet zichtbaar door verwildering, oevers vervuild, water verland, waterkwaliteit gering, geen relatie met dijk, geen verbinding met Grote Kolk, Eiland volgroeid, inham verland
D. Dijktalud: verwilderd, geen doorzichten E. Kweldam: overgroeid, niet zichtbaar F. Gronden: niemandsland, hondenspeel- en uitlaatplaats G. BMX veld: verloederd, hangplek, hondentoilet H. Sloten en greppels: verland I. Dijktalud: open en geen struweel J. Wiel; verlanding door te veel riet K. Poel: verlanding door te veel rie L. Rabatten niet zichtbaar
19
verwildering bij de Kleine Kolk, steile zuidoevers, zicht op het eiland
Verlanding kwelplek bij Kleine Kolk
Verminderd zicht vanaf de dijk door elzenopschot, verwildering en verlanding
20
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
3.1.1 Kleine Kolk van Hoogerbrugge Ten noorden van het erf en de bebouwing liggen de Kolken van Hoogerbrugge. Zoals in hoofstuk 1. Landschap en historie omschreven zijn deze kolken gevormd door dijkdoorbraken. De kolken en het eiland zijn onder invloed van kwel door o.a. een schommelende rivierstand. Door een ongebreidelde groei van bomen en struweel aan de westkant heeft De Kleine Kolk van Hoogerbrugge minder ‘verbinding’met de dijk gekregen. Dit geldt met name voor de zomerperiode. Ook de oevers zijn ten tijde van de manege aangetast door de stort van betonafval en de aanleg van o.a. de paardenbak. Daarnaast is destijds de kweldam door begroeiing en ophoging van de omgeving deels onherkenbaar geworden. Ook is er sprake van verlanding van sommige kolkdelen, door o.a. bladafval van de weelderige groei van de bomen op de oevers en het eiland. De verlanding heeft er ook voor gezorgd dat de verbinding met de nabij gelegen Grote Kolk van Hoogerbrugge nagenoeg verdwenen is.
ligging Kleine Kolk t.o.v. Grote Kolk en erf
rietgroei langs kleine kolk
21
Zicht vanaf dijk over Grote Kolk naar erf
Wolvenbosje (door eigenaren reeds deels hersteld)
Deels opgeschoonde verlandde inham van het eiland
Zicht vanaf dijk op verwildering en verlanding zuidoever Grote Kolk
22
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
3.1.2 Grote Kolk van Hoogerbrugge De Grote Kolk van Hoogerbrugge vormt een van de grootste binnenwielen van de Betuwe. Deze kolk en de nabije dijk zijn in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw niet aangetast door dijkverzwaringen. Hierdoor is het kenmerkende steile binnentalud nog zichtbaar. Het dijktalud is net als ca. 500 jaar geleden begroeid met heesters en bomen (o.a.meidoorn, sleedoorn), waardoor dit een van de mooiste dijken is in het rivierengebied. Langs de zuid-en zuidoostkant van de Grote Kolk ligt een kweldam, die deels doorloopt tot aan de wielen van Klein Holthuizen. Deze kweldam was door begroeiing en achterstallig onderhoud in 2015 niet meer zichtbaar. Ook delen van de Grote Kolk zijn verland geraakt. Dit was met name het geval voor de zuidwestelijke uitloper van de kolk die in verbinding staat met de Kleine Kolk. Inmiddels heeft hier al een ingreep plaatsgevonden om de verbinding weer te herstellen. Ook de zuidoostelijke hoek was ten tijde van de aankoop behoorlijk verland. Dit kwam door de uitgebreidelde groei van riet. Naast de verlanding is er langs de Grote Kolk ook sprake van verwildering, waardoor de relatie tussen o.a. dijk(talud), kweldam en overige gronden vervaagd is.
Ligging Grote Kolk t.o.v. Kleine Kolk en erf
Zicht op verlanding Grote Kolk
23
De poel bij Klein Holthuizen, met pleisterplaats
De kweldam met Wilgenlaantje in het gebied Klein Holthuizen
Afwezigheid van struweel op de dijk bij het Wiel van Klein Holthuizen
Overzicht op het Wiel bij Klein Holthuizen met het Wilgenlaantje
24
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
3.1.3 Het Wiel en de poel bij Klein Holthuizen Er wordt in documentatie veelal gesproken over de Wielen van Klein Holthuizen, terwijl het slechts 1 wiel betreft. De andere kleinere waterplas is een gegraven poel, die ook onder invloed staat van de grondwaterstand en dus ook van de rivierstand. Het vermoedelijke tweede wiel lag ter hoogte van de zuidzijde van de waterbergingsvijver van de wijk De Zilverkamp. Deze waterbergingsvijver steekt als het ware in het plangebied. Aan de zuidkant van het Wiel bij Klein Holthuizen en de poel loopt de kweldam die wordt begeleid door knotwilgen. Een deel van de kwelkom, waarin het wiel en de poel zijn gelegen, is in de loop van de tijd gecultiveerd door de aanleg van rabatten. Aan de westkant verraadt schraal grasland de aanwezigheid van kwel. Met hoge Rijnstand blijkt de kwel nog volop actief. Een groot gedeelte van de kwelkom kan daarbij onderlopen. Door aanleg van de Ingenieur Molsweg rond 1970 werd de nabijgelgen dijk afgedankt als waterkering. Deze bezit nog het voor oude dijken zo kenmerkende steile binnentalud en vormt door zijn ouderdom en ongeschonden staat dan ook een landschappelijk monument. Het wiel is enigzins verland door de rietgroei en de rabatten zijn minder zichtbaar door o.a. het maaibeheer van de afgelopen jaren.
De dijk wordt hier niet begeleid door een struweelhaag, zoals bij de overige omzoming van het gebied langs de dijk wel het geval is.
ligging Grote Kolk t.o.v. Kleine Kolk en erf
22-01-20
25
Aan deze geen rech ontleend.
Zicht vanaf de Holthuizerdijk op het ‘niemandsland’ (Biezenwei)
Zicht vanaf de dijk op het BMX veld en het achterliggende ‘niemandsland’
Zicht op de dijk en de kweldam met het uitdijende struweel
Zicht vanaf de wijk over het ‘niemandsland’naar de dijk
26
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
3.1.4 Het gebied tussen de kolken en het wiel Het gebied tussen de kolken van Hoogerbrugge en de wielen bij Klein Holthuizen, vroeger de Biezenwei genoemd, bestaat voornamelijk uit agrarische gronden; weilanden. Vroeger werden deze gronden begraasd door vee en later in gebruik genomen als paardenwei en paardentrack met hindernissen voor de manege. Nadat de manege niet meer in gebruik was, zijn deze gronden niet meer begraasd en onderhouden. Dit had als gevolg dat dit gebied en het gebied rondom de kolken een niemandsland werd. De landschappelijke structuur van de met meidoorn begroeide kweldam werd overgroeid door sleedoorn, dat zich uitbreidde het weiland in. De afrastering werd hier overgroeid en op andere delen van het plangebied is de afrastering verdwenen. Hierdoor is onduidelijkheid ontstaan over de functie en het gewenste gebruik van dit middengebied. De hindernissen van de manege zijn blijven liggen en het gebied is een hondenspeel- en uitlaatplaats geworden. Ten oosten van de weiden is ter hoogte van de waterberging voor de wijk Zilverkamp een BMX-veld gelegen. Dit veld wordt niet meer gebruikt en is meer een hangplek voor jongeren en hondentoilet geworden. Het BMX-veld is een vreemd element in het gebied.
Gebied tussen de kolkenen het Wiel bij Klein Holthuizen
N
Zicht over Biezenwei naar kweldam en dijk (kweldam en dijk lijken een geheel)
schaal 0
27
40
80
Opschot en verlanding van de Rietpas
Deels nog zichtbare rabattenstructuur in de Rietpas
Zicht op de weide gelegen aan de Parkdreef 5
Zicht richting De Ward (bosje waar reeen) verblijven
28
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
3.1.5 Het gebied ten zuiden van de Parkdreef 5 Het plangebied is ontsloten via de Parkdreef. Dit is een doodlopende weg voor bestemmingsverkeer van de woningen aan de Parkdreef en fietsers en wandelaars die via het gebied Holthuizen naar het park Immerloo en Arnhem fietsen. Het geautomatiseerde bestemmingsverkeer kan tot aan de Parkdreef 5 komen en vandaar is er alleen de mogelijkheid om met de fiets of te voet verder te gaan. De weg loopt direct ten zuiden van de bestaande bebouwing van de Parkdreef 5 en wordt aan de zuidzijde ter hoogte van de woning begrensd door een rij van 6 oude linden. Ten zuiden van deze rij linden zijn akker- en weilanden en een bossage gelegen. De twee westelijke weiden en de bossage zijn door afgravingen t.b.v. de dijkversterking in het begin van de 20e eeuw lager gelegen. De weiden werden De Rietpas genoemd en de bossage werd ook wel de Ward genaamd. Dit bosje is niet toegankelijk voor mensen, waardoor dit bosje een goede rustplaats is geworden voor o.a. reeën. De Rietpas bestaat uit twee drassige gebieden, waar dus veel riet groeide. Dit deel werd in cultuur gebracht door de aanleg van rabatten. Deze rabatten en bijbehorende greppels zijn nog deels zichtbaar, maar worden overgroeid door o.a. elzen- en essenopschot en kunnen zo verlanden. De meest oostelijke weide is niet afgegraven en was beter te gebruiken als paardenwei.
Ook op de drassige grond werd af en toe vee geplaatst.
Gebied ten zuiden van de Parkdreef 5
Zicht over de weide voor het erf richting De Ward
29
Het ensemble gezien vanaf de Parkdreef
Het ensemble gezien vanaf het fiets-wandelpad ten oosten van het erf
De bestaande haag als erfafscheiding
Het fiets- wandelpad direct langs de bebouwing
30
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
3.2 Bebouwing en erf In de huidige situatie is de voormalige manege met de kapschuur en woning met karakteristieke schuren aan de Parkdreef 5 gelegen. Direct ten zuiden van de bebouwing is een verhard fiets- en wandelpad gelegen dat tevens dienst doet als ontsluiting van het betreffende erf en ontsluiting van bestemmingsverkeer van de andere woning aan de Parkdreef. Tot aan de Parkdreef 5 mag er gemotoriseerd bestemmingsverkeer komen en geldt er snelheid van maximaal 30 km/h. Aan de noordzijde van het erf liggen de Groote Kolk van Hoogerbrugge en de Kleine Kolk van Hoogerbrugge. Op moment van aankoop bestond het erf uit een open manege met een kapschuur en een woning met karakteristieke schuren. De paardenbak is gelegen ten westen van de kapschuur. De woning die voor de schuren staat is gebouwd in 1947 ter vervanging van de door oorlogshandelingen verwoeste woning (herenhuis). De woning bestaat uit 2 woonlagen met een kap. Het geheel is opgetrokken in baksteen en de kap bestaat uit dakpannen. De karakteristieke schuren staan direct ten westen van de woning en zjin hier ook mee verbonden. Ook de schuren zijn opgetrokken in baksteen en de kappen bestaan uit dakpannen. Het volume van de schuren is vele malen groter dan die van het woonhuis. Dit geeft aan hoe groot het oude verwoeste herenhuis moet zijn geweest.
De status van de bebouwing en het erf zijn door gebrek aan onderhoud onderhavig aan verval. Zo is de dakconstructie van de grote schuren aangetast, zitten er gaten in het dak en zijn de gevels niet voldoende stabiel meer. De grote schuren zijn dan ook al in de steigers gezet en het dak is voor zover mogelijk wind- en waterdicht gemaakt.
Bebouwing en erf
Zicht vanaf het erf op de karakteristieke schuren
31
Zicht op de voormalige kapschuur
De woning uit 1947
32
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
Ook de kapschuur heeft t.b.v. het tegengaan van instorten een kleine ingreep gekregen. De constructie is verstevigd met grote kozijnen en er is ruimte gemaakt voor een werkplaats van waaruit de renovatie van de bebouwing gaat plaatsvinden. Het erf is ook in een vervallen staat aangetroffen. zowel de paardenbak(ken) als het erf waren overgroeid met o.a. elzen- en wilgenopschot en er was geen enkele sprake meer van een erfinrichting. Het erf diende vooral als opslag voor materiaal en materieel t.b.v. de manege. Hiernaast is een foto-overzicht gegeven van de situatie van de beWielen Klein Holthuizen bouwing en het erf bij aankoop van de planlocatie. 1 Dijkpaaltjes De dijkgraaf begon vroeger de schouw van de 3.3 Relatie met omgeving Holthuizer Dijk bij een stenen dijkpaal, die verderop richting Huissen nog staat. De schouw eindigde even westelijk van Groot Holthuizen. oudgrond stenen paaltje wijstmeer hier de vroegere Nadat de eigenaar van de manegeEen de niet pachtte van grens tussen Huissen en Elden aan.
Recreatiemaatschappij Uiterwaarde is het gebied een niemandsland geworden. Het beheer liet te wensen over, waardoor de bebouwing 2 Wielen Met hoge rivierstand kon vroeger het water in rap tempo in verval is geraakt en de landschappelijkeen natuurover de dijk lopen waardoor deze schade lijke kwaliteiten niet goed zichtbaar zijn. het ontstaan opliep Door en zelfs doorbrak. De huidige tweevan dit plassen aan de dijk zijn overblijfselen van niemandsland is er geen duidelijke relatie met de omgeving aan te kolken die daarbij ontstonden. geven. Zo zijn er geen duidelijke toegankelijke paden om in het gebied als wijkbewoner te kunnen wandelen en is er geen duidelijkheid 3 Amfibieën over het gebruik van de gronden. Door dit onduidelijke gebruik zijn In het najaar van 2013 zijn twee kolkresten oude glorie hersteld. Een maatregel en vormt ook de natuurwaarden minder goedin zichtbaar geworden waarvan dieren en planten profiteren. het gebied geen goede verbinding tussen het zich gerealiseerde Park Amfibieën kunnen nu gemakkelijker verplaatsen. Lingezegen en de Huissensche Waarden. Het gebied kan dus zowel in natuurlijk- als in recreatief opzicht verbeterd worden.
4 Ecologische Er is reeds bij een eerste opschoonaktie van verbinding de kolken als tegenpresIn de 20ste eeuw werd de Holthuizer Dijk tatie een routing aangegeven waar afgedankt omwonenden endebezoekers als waterkering door aanleg van de Ir. Molsweg en de dijkophoging om kunnen wandelen. Deze routing wordt het ‘Ommetje Holthuizen’ ge-
noemd en is in de bijlage opgenomen. Deze routing is echter niet bij een ieder bekend en dient ook meegenomen te worden bij de aansluiting van de toegankelijkheid van het gebied voor de omgeving en de relatie met Park Lingezegen en de Huissensche Waarden.
gemeente Lin gewaar d
Immerlooplas
Aan worden ontleen Aandeze dezetekening tekening kunnen kunnen geen geen rechten rechten worden worden ontleen ontleen
Arnhem-Zuid. Beschaduwd door meidoorns vormt de dijk een ecologische verbinding voor insecten, vogels, zoogdieren en amfibieën.
Arnhem 5
4
Klein Holthuizen
1 2 3
7 Grote Kolk van
Hoogerbrugge
8
Kleine Kolk van Hoogerbrugge
9
Huissen
S
x Bushalte
De Zanderij
dd
Ommetje Holthuizen
S Startpunt
rdijk
Holthuize
6
Schaal 1:500 1:500 00 Schaal 0
100
200
300m
routing Ommetje Holthuizen
afgedrukt o p 26 Juni 201 4
33
G
F
Oud
e Hu
issen
sew eg
A
C B
ijk
sed
en
iss
Hu
1114
1115
5
325
150
D
16
149 Boet
156 Silo
168 110a
Parkdr eef
158 6
2388 Zolder
3162 43163 2 92
157
2547 2548 2549 2550 2551 2552 Dullert
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
103
2053 2054 2055 2056 2057 2058
93
80
91
74
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
79
159
at tra
os
2100 2101 2102
2108 2109 2110 2111 2112 2113
oie we g
116 20 m
114
100 m
30
201 201 6 5
24 2014
201 3 20 20112 1
22
Mo
0m
3058 2120 1455 37
2708
12345 25
Deze kaart is noordgericht
Schaal 1:2000 180 Perceel
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
2477
2008 2007 2006 2005 2004 2003
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
171
2017 2018 2019 2020 2021
49 118
181
44 42
36
32
61
0m
2048 20 20 47 204 46 62 20 5 4 2043 4
38
51
206 161
2052 2051 2050 2049
72
77
2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
7301 7302
Beemd
Lo
154
Schelf
109
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
82
2022 2023
E
155
Schoof
176
Gewenste situatie
34
20 m
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
4.Gewenste situatie
E. Nieuw entree en parkeerplaats (max 12 plaatsen) F. Sleedoorn op kweldam verwijderen, kweldam zichtbaar maken, bloemrijkgrasland
4.1 De gronden en de kolken
op dijktalud en dijkvoet, kruidenrijkgrasland in extensieve weiden, voedselbosje oid op voormalig BMX veld, bankje toevoegen, uitdiepen sloot, houtrillen toevoegen, struinpa-
Tussen de verschillende weilanden zijn er paden aangelegd die aansluiten op het ‘Ommetje Holthuizen’, waardoor het gebied van zonsopgang tot zonsondergang door omwonenden meer beleefbaar wordt. Andere delen worden natuurlijk ingericht en/of de bestaande natuurlijke kwaliteiten worden hersteld en in stand gehouden. Hiernaast is de gewenste situatie geschets en hieronder
den realiseren, solitaire bomen plaatsen, vlechthagen plaatsen, meer zicht vanaf dijk
G. Dijktalud bij wiel en poel met meidoornstruweel beplanten, opschonen oevers wiel en poel, verlanding tegengaan, behoud wilgenlaantje, bloemrijk grasland op dijktalud en dijkvoet. struinpaden. Bankje behouden
A. Grote Kolk van Hoogerbrugge Zichtbaarheid verbeteren, verlanding en verwildering tegengaan, bloemrijkgrasland dijktalud en -voet realiseren, diversiteit aan water- en oeverplanten verbeteren. Wolvenbosje beheren als stiltegebied, kweldam opschonen, wilgen aanvullen, bankje toevoegen.
B. Erf en bebouwing Oude
Huisse
nsewe g
Bebouwing renoveren, 6 wooneenheden in bebouwing, cultureel maatschappelijke functies huisvesten, koffietheeschenkerij, duurzame oplossingen op erf en bebouwing. jk
Boomgaard terugbrengen, oevers verflauwen, ontsluiting verleggen.
sedi
en
iss
Hu
1114
1115
5
325
150
C. Kleine Kolk van Hoogerbrugge
149
Boet
156
Silo
168 110a
Zichtbaarheid verbeteren, verbinding Grote Kolk herstellen, structuur eiland verbeteren,
Parkdree f
158 6
2388
Zolder
3162 43163
2 92
157
2547 2548 2549 2550 2551 2552
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
82
103
109
Beemd
93
80
91
iew
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
2108 2109 2110 2111 2112 2113
eg
116 0m
Moo
herstellen. Houtril plaatsen, vlechthagen maken.
3058 2120 1455 37
12345 25
Deze kaart is noordgericht
20 m
114
38
44 42
36
32
2017 2018 2019 2020 2021
Beemd
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
171
20 m
62 20
61
49 118
181
0m
72
2048 20 20 47 204546 44 2043
77
51
206 161
2052 2051 2050 2049
2708 30
2016 201 5
24 2014
2013 201 20112
22
100 m
2477
2008 2007 2006 2005 2004 2003
t
traa
os
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
7301 7302
Opschot verwijderen, rabatten en greppels herstellen, notenbomen plaatsen, sloot
74 79
159 154
Lo
D. De Rietpas
Schelf
Dullert
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
2022 2023
155
2053 2054 2055 2056 2057 2058
176
Schoof
knotwilgen terugbrengen, oevers zudzijde verflauwen, bankje behouden.
Schaal 1:2000 180 Perceel
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
Leesbaarheid landschap (relatie verschillende elementen) door zichtlijnen
35
Maatregelen Kleine Kolk Verwijderen beton-en puinresten bij oever Zuidwestoevers verflauwen Opschonen kolk Onderzoek vvissoorten en bodemkwaliteit Zuidelijke verlande verbinding open maken Noordelijke watergang open maken Inham opschonen en verlanding tegengaa Beplanting zuidzijde eiland opschonen (knot)wilgen op laten komen op zuidzijde eiland Steiger vervangen Brug naar eialdnd vervangen De noordelijke verbinding tussen de Kleine- en Grote Kolk van Hoogerbrugge
Maatregelen Grote Kolk
ijk
sed
sen
is Hu
Openingen in struweel op dijk maken (zicht) Verwijderen bomen op dijk (excl notenbomen) Inzaaien dijktalud en -voet (bloemrijk grasland) Elzen-en essenopschot noordoever verwijderen Verlanding tegengaan Waterlelies, lisdodde, gele plomp, gele lis, mattenbies langs oever Greppels op eiland herstellen Wolvenbosje beheren (stiltegebied) Zuidelijk gelegen kweldam herstellen Aanvullen knotwilgen op kweldam Pleisterplaats nabij Grot Kolk Meidoornstruweel aanplanten nabij kweldam
1115
1114 5
Kleine Kolk en Grote Kolk van Hoogerbrugge
36 150
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
Zowel aan de zijde van het Eiland grenzend aan de Kleine Kolk als ook aan de zijde van de Grote Kolk worden de steigers vervangen. Vanaf deze steigers kan het waterleven, middels catch-and-release evt. in samenwerking met de Wageningen Universiteit gemonitord worden. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om het eiland voor bezoekers toegankelijk te maken, omdat dit eiland een kraamkamer voor vogels en amfibieen zal worden.
Het Eiland stiltegebied
Wolvenbosje Stiltegebied
Rietpas Stiltegebied
ijk
sed
en
iss
Hu
1115
1114 5
325
150
149
156 168 110a
Parkd ree
f
158
De Ward Stiltegebied
6
2388
3162 43163 2 92
157
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
93
103
109
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
80
91
2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099
t
aa
tr os
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
7301
g we oie
39
171 116
3058 2120 1455 37
44 42
2017 2018 2019 2020 2021
2114 2115 2116 2117 2118 2119 Beemd 49
Mo
38 36
32
61
118
181
62 20
51
206 161
2048 20 20 47 204546 4 2043 4
77
2108 2109 2110 2111 2112 2113
7302
2052 2051 2050 2049
72
2708 30
2016 2015
24 2014
2013 2012 2011
22
2477
2008 2007 2006 2005 2004 2003
154
74 79
159
2022 2023
155
2547 2548 2549 2550 2551 82 2552 Dullert
2053 2054 2055 2056 2057 2058
176
Lo
4.1.1 Kleine Kolk van Hoogerbrugge Bij de Kleine Kolk van Hoogerbrugge zullen de oevers aan de erfzijde (zuidwestelijk) een natuurlijk verloop krijgen. Hiervoor zullen de betontresten en de blokken voor zover mogelijk verwijderd worden uit de kolk en de oever. De wens is om de waterkwaliteit van deze kolk en de Grote Kolk te verbeteren t.b.v. het waterleven. Hiervoor zal de kolk regelmatig opgeschoond worden en bekeken worden welke (vis) soorten van toegevoegde waarde op flora en fauna in het water en de waterbodem zijn. In 2014 heeft reeds een eerste opschoon ronde van de kolken, met een aantal van bovengenoemde maatregelen, plaatsgevonden. De sterk verlande verbinding aan de zuidzijde met de nabijgelegen Grote Kolk zal opgeschoond worden, waardoor het leefmilieu van de vis verbeterd wordt. Ten behoeve hiervan zal ook de noordelijke verbinding tussen de kolken hersteld worden. Deze geul wordt uitgegraven en de steilere oevers zijn dan geschikt voor o.a. de ijsvogel. De inham, het verlande plasdeel in het noorden van het Eiland, wordt opgeschoond, zodat hier kwel kan optreden. Hierdoor wordt het eiland hersteld, welke niet betreden zal kunnen worden door bezoekers om zo een ongestoord leefmilieu voor vogels en amfibieën te worden. Dit stiltegebied kan wellicht weer interessant worden voor een nachtegaal.
Ten behoeve van de amfibieën worden de greppels tussen de rabatten op de oostzijde van het eiland opgeschoond en overmatig opschot van esdoorns wordt verwijderd. Hierdoor kan er niet alleen meer kwel optreden, maar ontstaat er ook meer licht, waardoor een gunstig leefmilieu kan ontstaan. Aan de zuidrand van het Eiland zijn wellicht nog enkele relicten van de oorspronkelijke, Middeleeuwse dijk te vinden. De beplanting die hier groeit wordt deels verwijderd of ingetoomd en de locatie van de voormalige dijk wordt met enkele knotwilgen gemarkeerd.
‘Stiltegebieden’ het Eiland, De Ward, De Rietpas en het Wolvenbosje 0m
12345 25
Deze kaart is noordgericht
20 m
114
Schaal 1:2000 180 Perceel
100 m
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
37
Zicht vanaf zuidoever Grote Kolk naar Holthuizerdijk
Herwonnen zicht vanaf Holthuizerdijk
Knotelzen aan de noordzijde van de oever van de Grote Kolk
Zichtbaar maken kweldam ten zuiden van de Grote Kolk
38
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
4.1.2 Grote Kolk van Hoogerbrugge Ten noorden van de Kleine en Grote Kolk van Hoogerbrugge zullen er op bepaalde plaatsen openingen in het struweel worden gemaakt om zo de zichtlijnen vanaf dijk naar kolken en eiland en een deel van het erf te herstellen. Door de kenmerkende elementen (dijk, dijktalud, wiel, kwel, kweldam etc.) weer met elkaar in verbinding te brengen wordt het verhaal van het rivierengebied weer beleefbaar. Door het maken van deze openingen en het verwijderen van bomen wordt het kenmerkende dijkprofiel zichtbaar. De enkele waardevolle vruchtdragende bomen (notenbomen) blijven behouden. De ontstane ruimte en het inzaaien van het dijktalud zorgen er daarbij voor dat er bloemrijk grasland ontstaat. Aan de noordoever van de Grote Kolk wordt het elzenopschot en andere opgaande beplanting verwijdert, om de relatie tussen dijk en kolk te herstellen. De bestaande knotelzen blijven behouden en worden om-en-om, om het jaar geknot. Net als bij de Kleine Kolk zal hier de verdere verlandig van de plas tegengegaan worden. Met name het rietveld in de zuidoostelijke hoek moet niet teveel uitdijen. De aanwezigheid van riet is voor een deel wel gewenst, omdat dit beschutting geeft aan o.a. watervogels en zorgt voor de filtering van water. Langs de overige oevers kunnen waterlelies, gele plomp, mattenbies, lisdodde en gele lis een plek krijgen.
Vanuit de zuidoosthoek van de Grote Kolk wordt het zicht op de Holthuizerdijk hersteld. Ten westen van dit doorzicht wordt het zogenoemde Wolvenbosje in stand gehouden en afgeschermd van de omgeving, zodat hier een stiltegebied voor vogels ontstaat. Ten oosten van het doorzicht worden enkele meidoornhagen geplant die aansluiten op de bestaande meidoornstruwelen op de kweldam gelegen tussen de Kolken van Hoogerbrugge en het Wiel bij Klein Holthuizen. De ten zuiden van de Grote Kolk gelegen kweldam wordt zichtbaar
gemaakt door deze op te schonen en het talud regelmatig te maaien. De kweldam wordt verder geaccentueerd door een rij bestaande en aan te vullen knotwilgen, welke doorlopen tot waar de kweldam wordt begeleid door meidoornstruweel. Voor de kolken geldt een beheersovereenkomst die ook door de nieuwe eigenaren wordt opgevolgd. Deze geldt tot 21 okotober 2029. Voor de kolken en het wiel bij Klein Holthuizen zijn eveneens beheerplannen opgesteld.
Gele lis, lisdodde, mattenbies, gele plomp, lelie en bloemrijk grasland
39
Maatregelen Wiel en poel bij Klein Holthuizen Opschonen kolk en poel Rietveld bij kolk in toom houden Opschonen oevers Struweelbosje aanplanten Kwelkom als schraalgrasland/hooiland beheren (afh. van waterstand) Inzaaien dijktalud en -voet t.b.v. bloemrijk grasland Opschonen kweldam ‘wilgenlaantje’ Behoud rijen wilgen Greppel tussen rabatten onderhouden t.b.v. verbinding kolk-poel Pleisterplaats bij poel Infobord bij poel Struinpad aan voet van dijk onderhouden
Oud e
Huis
sense
weg
Meidoorn struweel op dijktalud aanplanten
Het Wiel en de poel bij Klein Holthuizen
Behoud wilgenlaantje
40
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
4.1.3 Het Wiel en de poel bij Klein Holthuizen Het wiel gelegen in het oosten van het gebied dient weer herkenbaar te worden en ook hier wordt de waterkwaliteit verbeterd. Dit betekent dat de verlanding van het rietveld aan de noordwestkant beperkt dient te blijven, Het regelmatig opschonen van de oevers en het wiel is van belang. Om hier een beschutte plek voor vogels en andere dieren te creëeren behoort het tot de mogelijkheid om ten zuidoosten van het wiel een klein struweel bosje aan te planten. De kwelkom waarin de wielen zijn gelegen werden gevormd door rabatten om zo de hoge waterstanden op te vangen. Deze rabatten zijn door het voormalig onderhoud nog maar deels aanwezig. De aanwezige rabatten blijven vrij van beplanting. Afhankelijk van de waterstanden en de groei van beplanting wordt het beheer per jaar bekeken. De kwelkom zal voor zover mogelijk als hooiland en/of schraal grasland beheerd worden. Het bloemrijk grasland zal terug te vinden zijn op het dijktalud, welke struweel in de vorm van meidoorn zal krijgen om zo aan te sluiten bij de begroeiing op het deel van de Holthuizerdijk. De kwelkom werd aan de zuidzijde gemarkeerd door een kweldam met aan beide zijden knotwilgen. In tegenstelling tot het advies van Landschapsbeheer Gelderland, die de noordelijke rij wilgen wil amoveren, is er de wens om beide rijen knotwilgen te behouden.
Inmiddels is het in de volksmond genoemde ‘wilgenlaantje’ zo kenmerkend en gewaardeerd door de omgeving dat deze als geheel behouden zal blijven. De voorgestelde verbinding tussen het Wiel en de poel wordt gevormd door de bestaande greppel vrij te houden van riet en beplanting om bij hoge waterstanden een ‘vrije’verbinding te vormen. Afhankelijk van de klimaatsveranderingen en dus ook de veranderende waterstanden zal worden bekeken welke ingrepen het best passend
zijn. Het aansluiten van de poel, middels een duiker, op de waterbergingsvijver van de wijk is niet gewenst, omdat er dan uitwisseling plaats kan vinden van vuil- en schoonwater. Het kwelwater moet namelijk zoveel mogelijk zuiver blijven.
Struinpad
41
Maatregelen gebied tussen kolken en wiel Verwijderen BMX-veld en aanplant voedselbosje/struweelbosje/... Uitdiepen sloot Kweldam zichtbaar maken; verwijderen sleedoorn uit meidoorn Opnieuw inzaaien noordrand Biezenwei Weiden voorzien van afrastering van kastanjepalen Struinpaden aanleggen Houtrillen aanleggen Vlechthagen aan zuidzijde weiden aanleggen Kruidenrijk grasland en extensieve beweiding Noordzijde kweldam inzaaien t.b.v. bloemrijk grasland Solitaire (vruchtdragende) bomen plaatsen
Oud
e Hu
issen
s
Houtril nabij erf
1115
Het gebied tussen Kolken en Wiel
1114
5
42
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
4.1.4 Het gebied tussen de kolken en het wiel Het gebied (de voormalige kwelkom) tussen de kolken en het wiel werd vroeger De Biezenwei genoemd. Het gebied ten zuiden van de kweldam zal hersteld worden tot een kruidenrijk grasland dat extensief begraasd wordt. Het agrarische beeld van dit deel van het gebied blijft zo ook behouden. Dit zal zeer extensief zijn en de weiden zullen ofwel door enkele stuks jongvee of door schapen begraasd worden. Ten noorden van de kwelkom tussen kweldam en dijktalud wordt met een mengsel en beheer een bloemrijk grasland gerealiseerd om in dit deel het dijklandschap in beeld te brengen. Er ontstaat zo in oostwestelijke richting een doorgaande lijn van o.a. meidoornstruweel op de dijk, bloemrijk grasland op het dijktalud en de voet van de dijk en de typerende kweldam, als verbinding tussen de verschillende delen. Hierdoor wordt zowel de Holthuizerdijk als het gehele gebied gemarkeerd. Hiervoor wordt het BMX-veld verwijderd, waardoor hier een natuurlijke- en landschappelijke invulling gegeven kan worden. Bekeken wordt wat hier de beste invulling zal zijn (aansluiten bij het bloemrijk grasland, veld met vruchtdragende bomen, struweelbosje). De sloot ten noorden van dit veldje wordt weer uitgediept zodat deze weer water kan opvangen en doorvoeren.
Het meidoornstruweel op dit deel van de kweldam wordt zoveel mogelijk ontdaan van het uitdijende sleedoornstruweel dat het gebied ingroeide. Op deze plaatsen wordt het weiland opnieuw ingezaaid. Het middengebied bestaat uit twee weiden, welke met kastanjepalen worden afgezet. Daaromheen komen op enkele plaatsen houtrillen, gerealiseerd van snoeiafval van de bestaande bomen en hout dat uit de rabatten is weggehaald. Op meerdere plaatsen in het gebied worden ten behoeve van de flora en fauna houtrillen teruggebracht. Zo wordt duurzaam omgegaan met het snoeiafval. Ongewenste soorten worden hierin zoveel mogelijk beperkt.
Op enkele plaatsen langs de weiden worden solitaire (vruchtdragende) bomen geplaatst om plekken te markeren, de diversiteit te vergroten en/of een schaduwplek voor het vee te vormen. Naast de houtrillen worden er vlechthagen gemaakt. Deze komen onder andere aan de zuidzijde van de weiden. Van oudsher werden deze vlechtheggen gebruikt om weiden te scheiden en vee binnen de velden te houden. Deze hagen kwamen ook veel voor in de uiterwaarden van rivieren en zijn hier een goede aanvulling. Een vlechtheg is een dichte haag van horizontaal en verticaal groeiende takken en bestaat o.a. uit meidoorn, roos, hazelaar en/of kardinaalsmuts en hulst. De houtrillen en de vlechthagen zorgen niet alleen voor mogelijke verbindingsroutes en schuilplaatsen voor verschillen dieren, maar ook voor een duidelijke afbakening van de verschillende functies en een groen beeld, gezien vanaf de wijk. Het gebruik van de weiden wordt zo meer zichtbaar.
vlechthaag
43
Maatregelen gebied ten zuiden van de Parkdreef 5
ijk
sed
en
iss
Hu
Verleggen ontsluiting naar zuidzijde rij linden Toevoegen linden (ca. 3 stuks) aan bestaanden rij Oostelijke weide wordt kruidenrijk grasland Afrastering van kastanje houten palen Houtwal(len) aanleggen Notenbomen in rij plaatsen Vlechthagen realiseren waar mogelijk Greppels rabatten opschonen Opschot verwijderen Sloten uitdiepen Bos beheren op ecologische diversiteit (stiltegebied)
1114
1115
5
325
150
149
156 168 110a
reef
158
Parkd
6
2388
3162 43163 2 92
157
2547 2548 2549 2550 25 82 51 2552 Dullert
2080 117 2081 2082 2083 2084 2085 105 2086
93
103
109
Beemd
2092 2091 2090 2089 2088 2087
204
80
91
7301
171
38
eg
20 m
114
100 m
44 42
36
32
2017 2018 2019 2020 2021
2708 30
201 201 6 5
24 2014
201 3 20 201112
22
2477
Mo
0m
3058 2120 1455 37
Beemd
2114 2115 2116 2117 2118 2119
39
116
oie w
2099
2108 2109 2110 2111 2112 2113
49 118
181
2048 20 20 47 204 46 5 44 2043
62 20
61
161
72
77
51
206
2052 2051 2050 2049
2008 2007 2006 2005 2004 2003
t
aa
str
o Lo
2100 2101 2102 2103 71 3057 2104 2105 2106 2107 63
7302
79
2093 2094 2095 2096 2097 2098
159 154
74
2022 2023
155
2053 2054 2055 2056 2057 2058
176
12345 25
Deze kaart is noordgericht
Schaal 1:2000 180 Perceel
Gebied ten zuiden van Parkdreef 5
HUISSEN N 156
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
Rietpas met rabatten herstellen
44
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
4.1.5 Het gebied ten zuiden van de Parkdreef 5 Direct ten zuiden van de Parkdreef loopt de ontsluitingsweg. Deze weg loopt direct langs de bebouwing en is toegankelijk voor voetgangers en wandelaars. De weg zorgt tevens voor een scheiding van de oude lindenbomen die bij de boerderij horen, maar nu los lijken te staan. Om te zorgen voor meer privacy voor de appartementen en de linden weer bij de boerderij te betrekken wordt de ontsluitingsweg verlegd naar de zuidzijde van de linden. Deze rij van linden wordt aangevuld met ca. 3 nieuwe linden om de rij te voltooien. Hierdoor past de rij bij het volume van de bebouwing past. De meest oostelijke weide ten zuiden van het erf van de Parkdreef 5 wordt als extensieve weide benut. waar enkele stuks jongvee of schapen worden geplaatst. Het beheer vindt op een natuurlijke wijze plaats door extensieve begrazing. Het vee zorgt voor een landelijken levendig aanzicht van de boerderij. Deze weide zal, net als de grote weiden in het gebied tussen de kolken, omzoomd worden met kastanjehouten palen en evt. een vlechhaag. Op de grens met de Rietpas worden naast een houtril notenbomen geplaatst om de grens tussen het drassige en drogere gebied te markeren. Om de Rietpas, worden ten behoeve van de waterhuishouding de sloten uitgegraven. De greppels tussen de rabatten worden opgeschoond door het elzen- en esdoornopslag te verwijderen.
Aan de noorzijde van dit deel worden de esdoorns verwijderd, zodat de kans op nieuwe esdoorns verkleind wordt. Het beheer is afhankelijk van de snelheid waarmee de opslag weer terugkomt en in welke mate dit gebeurt. Het beheer kan naast het opschonen, bestaan uit het af en toe laten begrazen van het gebied door schapen, die het opkomende opschot wegvreten. In dit gebied kan dan weer riet groeien. De meeste westelijke weide kent geen rabatten en zal bestaan uit kruidenrijk grasland. Deze weide wordt omzoomd door bomen. De
esdoorns worden zoveel mogelijk verwijderd en aangevuld met inheemse beplanting, waaronder enkele eiken, een linde, een abeel en/of een els of es. Deze omzoming zal ook aansluiten op de mogelijke bomenrij die langs de nieuwe ontsluiting (fietsers en wandelaars) vanaf de Loostraat wordt aangelegd. Het ten zuiden gelegen bosje, De Ward, is niet bereikbaar door de watergang die er aan de noord- en westkant ligt. Dit zorgt ervoor dat er een rustplaats voor reeën is ontstaan. Deze rustplaats dient behouden te blijven en het bosje is niet toegankelijk voor bezoekers. Het onderhoud van dit bosje is extensief; het dode hout blijft ten behoeve van het vergroten van de biodiversiteit, zoveel mogelijk liggen. Daar waar nodig zal bekeken worden of er gesnoeid of gedund moet worden om het bosje vitaal te houden. Om toezicht te kunnen houden en klein onderhoud te plegen wordt er een bruggetje geplaats dat alleen toegankelijk is voor de beheerder.
Reeen
45
Hek
Helofytenfilter
Boomgaard
Terras Biomeiler
Biomeiler Haag
Haag Sedumdak Groentetuin Zonnepanelen Kas
Tuin Parkeren Parkeren
Toegangspad Koffie- theeschenkerij
Haag
Tuin
Hek
Gewenste situatie erf
46
Inrichtingsplan Groot Holthuizen | Parkdreef 5, Huissen
4.2 Bebouwing en Erf In de te renoveren woning uit 1947 gaan de eigenaren van Groot Holthuizen, de familie Hubers wonen. De woning en de oude karakteristieke schuren worden gerenoveerd en er is de wens om in een deel van de schuren 5 appartementen, een kantoorruimte en een cultuuren expositieruimte te realiseren. Om dit mogelijk te maken worden de oude daken van de schuren vervangen, de verdiepingsvloeren vervangen, de constructies daar waar nodig hersteld en ondersteund en de muren verstevigd. Daar waar mogelijk wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de bestaande materialen die bij de verbouw vrijkomen. Daarnaast wordt zo duurzaam mogelijk gebouwd en duurzame toepassingen ingezet. Het dak zal deels bestaan uit de oude pannen en zal voor een deel bestaan uit zonnepanelen. Deze panelen worden op het zuidelijke dakvlak van de noordelijke schuur geplaatst. Hierdoor wordt zo efficiënt mogelijk energie opgewekt en zijn de panelen voor de omgeving niet zichtbaar. Het dak van de te renoveren kapschuur zal een duurzaam karakter krijgen. Dit dak zal bestaan uit een sedumdak, om zo regenwater op te vangen en langer vast te houden. De kapschuur krijgt zo ook een meer natuurlijke uitstraling en de westzijde (gezien vanaf de dijk) loopt als het ware in het landschap over. Het regenwater o.a.