539045 - Bijlage 1B - GWP achtergronddocument - Gemeentelijk Watertakenplan.pdf
Tekst van het document
Hoogte Min. Waarde Max. waarde meet- maaiveld (m+ Hoogte bodem meet- instrument instrument NAP) ter put/bassin plaatse
Lozingspunt opp. Water
Opmerkingen
Datum meting
Gendt (volledig en actueel) 3390
1[8229]
3397
27412
RO
Vervallen
Gendt
GND-kern
Hoek Langstraat / Bernhardstraat
x
RO&BBV Aanwezig
Gendt
GND-kern
Vleumingen / Schoolstraat
194616,282
432212,231
Externe drempel BBV
IO BBV
Aanwezig
Gendt
GND-kern
Vleumingen / Schoolstraat
194609,078
432352,124
Interne drempel BBV
RO
Aanwezig
Gendt
GND-kern
Hoek Poelwijklaan / Nijmeegsestraat
194754,833
431916,765
externe overstort gemengd stelsel
9,91
te Vervallen, Gendt nog aanwezig
GND-kern
Europalaan/hoek pastoor Pelgrimlaan
194879,318
431766,300
externe overstort gemengd stelsel
Gendt
GND-kern
Hoek Langstraat / St. Maartenstraat
195039,000
432482,000
3398
3[7166]
3399
4[7178, 178a] RO
O7079
9,60
5,00
x
x
9,65
4,00
10,48
Mei.2019
3,00
10,79
Jan. 2013
2,50
10,01
± 2,50
10,93
Jan. 2013
10,02
1,45
9,99
± 1,50
10,92
Jan. 2013
duiker langs Europalaan
externe overstort gemengd stelsel
x
x
9,74
4,00
10,64
Jaar 2018
Watergang Langstraat
9,74
± 2,50
10,71
Jan. 2013
5[8234, 90a]
RO
Vervallen
Gendt
GND-kern
Raalt / Dorpsstraat
195171,301
432415,681
externe overstort gemengd stelsel
9,81
2,50
3401
6[8375]
RO&BBV Vervallen
Gendt
GND-kern
Dorpsstraat / Kapelstraat
195311,219
432786,712
Externe drempel BBV
9,60
6,00
IO BBV
Aanwezig
Gendt
GND-kern
Kapelstraat
195272,494
432774,243
Interne drempel BBV
9,65
6,00
10,73
Mei.2019
9,18
6,25
10,81
Jan. 2013
3402
7[18339]
RO
Aanwezig
Gendt
GND-kern
Dries, nabij Dijkstraat
195420,641
432430,900
externe overstort gemengd stelsel
x
x
10,13
1,65
10,91
Okt. 2018
3403
8[7585]
RO
Aanwezig
Gendt
GND-kern
Gildestraat, hoek Stadsrechtenlaan
194704,212
432655,368
externe overstort gemengd stelsel
9,67
1,00
9,68
± 1,80
10,60
mei-19
3404
OV7617
RO
Aanwezig
Gendt
GND-kern
Schoutstraat
194947,543
432882,238
externe overstort gemengd stelsel
10,00
1,50
9,96
1,60
10,64
Jan. 2013
RO
Vervallen
Gendt
GND-kern
Distelakker
195112,000
432806,000
-
-
-
10,83
Afsluiter in Gendt principe dicht
GND-kernKommerdijk
Zijstraat Kommerdijk
193932,000
431553,000 externe overstort gemengd stelsel (dicht)
9,98
1,05
10,63
Groenestraat
196822,801
432815,231
17[7341, A31] RO
3395
14[7445, B03] RO
Aanwezig
Gendt
GND-kern-Munnikhofsestraat
3394
13 [7954, E01]
Aanwezig
Gendt
GND-kernMolenstraat
Molenstraat (OG Molenstraat)
196026,024
Broeksestraat 12 (OG Flierensestraat) Hoek Kruisstraat / Smidstraat (OG Smidstraat)
RO
3393
12[7858]
RO
Aanwezig
Gendt
GND-kernFlierensestraat
3392
11[7940, E16] RO
Aanwezig
Gendt
GND-kernKruisstraat
A-watergang in verlengde van Schoolstraat x duiker langs PoelwijklaanNijmeegsestraat
9,10
3400
3396
N.a.v. aanleg BBV is overstort dichtgezet, is nu overlaat hemelwater
x
9,90
1,00
Jan. 2013
10,45
1,25
10,47
1,00
11,60
Jan. 2013
433406,257 externe overstort gemengd stelsel (dicht)
9,75
1,00
9,81
1,00
10,58
Jan. 2013
194110,948
433637,964
externe overstort gemengd stelsel
9,66
1,00
9,20
1,00
9,61
mei-19
194301,054
432746,288
externe overstort gemengd stelsel WEER OPEN
9,75
1,00
9,59
1,00
10,39
Jan. 2013
externe overstort gemengd stelsel
put O7407A . Wordt 0,12 m verhoogd in kader BRP Is ook een uitlaat van het hemelwaterstelsel.
Put O11543. Ronde put, moeilijk te meten Put O7178. Blijft bestaan volgens BRP 2015 Ronde put, moeilijk te meten
Ronde put, moeilijk te meten. Overstort loost op rwa stelsel. via rwa stelsel Dit stelsel mondt uit in watergang langs Langstraat. Staat op naar watergang tekening als duiker ingetekend. langs Langstraat Put O8234. Is in kader BRP verplaatst naar hoek St Maartenstraat/Langstraat A-watergang put O12227. Wordt 0,07 m verhoogd in kader BRP langs Kapelstraat x duiker onder doodlopende weg, ri Kruigang duiker naar Zeer moeilijk te meten. Put O7585. watergang achter Wordt 0,04 meter verhoogd in kader BRP won. Gildestraat duiker naar gecombineerde uitmonding met regenwaterstelsel watergang achter Schoutstraat. Put O7617 won Schoutstraat Overstort is dicht, stond niet op lijst bij vergunning C-watergang langs huisnr. 22
is dicht. Put O7341
A-watergang ten oosten van put O7745 Groenestraat put O17954 Schuif in overstort, is geheel dicht, kan niet A-watergang overstorten, wel overstortmuur aanwezig. Geen verbinding langs Molenstraat met watergang A-watergang Najaar 2008 15 cm opgemetseld. Put O7858 achter woning Wordt met 0,08 m verhoogd in kader BRP huisnr 6 A-watergang Overstort is weer open. Op verzoek van Wilbert wordt langs Kruisstraat overstortdrempel verhoogd tot vergunning niveau (9.75m+)
Gegevens WSRL Sleuput nr GBI tel
WSRL Nummer, altern.nr.[1]
Kern Type [2]
Drempel volgens rioleringsplan
Locatie Bemalingsgebied
Omschrijving voorziening (uitlaat (b.o.b.) of overstortmuur)
Status
Straatnaam
X-coord.
Y-coord.
Hoogte (m +NAP)
Breedte (m)
Meetgegevens overstort/uitlaat
Maaiveld of putdek- sel b.o.b. uitlaat (m+NAP)
Lozingspunt opp. water
Hoogte (m +NAP)
Breedte (m)
RWA uitlaat gesch. Stelsel
x
x
10,91
8,85
2017
Opmerkingen
Datum meting
Gendt (volledig en actueel)
UH8244
Gendt
GND-Kern
Dries 1
195421
432431
Gendt
GND-kern
Schoutstraat 52
194823.59
432819.28
RWA uitlaat gesch. stelsel
x
x
x
9,00
Uit bestaande tek.
x
x
x
9,00
Uit bestaande tek.
Duiker naar watergang Molenwijk watergang achter Schoutstraat 28-52 watergang achter Schoutstraat 28-52
gecombineerde uitlaat met gemengd stelsel. Overstort gemengd stelsel loost op duiker vanaf RWA stelsel naar watergang.
UV8245
Gendt
GND-kern
Schoutstraat 28
194924.20
432907.78
RWA uitlaat gesch. stelsel met terugslagklep
U8229
Gendt
GND-kern
Langstraat 91
194716.95
432390.54
RWA uitlaat gesch. stelsel
x
x
x
9,11
Uit bestaande tek.
U7407E
Gendt
GND-kern
Vleumingen 36 - 38
194609.62
432199.17
RWA uitlaat gesch. stelsel met terugslagklep
x
x
x
9,30
Uit bestaande tek.
D8289
Gendt
GND-kern
hoek Nijmeegsestraat / Bernhardstraat
194735.30
431928.31
RWA uitlaat gesch. stelsel
x
x
x
9,36
Uit bestaande tek.
Duiker langs Nijmeegsestraat
Volgens definitie BRP is dit geen uitlaat. Het hemelwatersysteem gaat over in een duiker. De lozingspunten van deze duiker (U8291 en U8180) zijn benoemd als RWA uitlaten
UH16905
Gendt
GND-kern
Hoek langstraat- Sint Maartenstraat
195039.10
432494.90
RWA uitlaat gesch. stelsel met terugslagklep (tevens overstortleiding gemengd)
x
x
x
??
Jaar 2018
watergang langs Langstraat
gecombineerde uitlaat met gemengd stelsel
OH8479
Gendt
GND-kern-De De Kruigang 5 Bonkelaar
195313.90
432627.80
VGS overstort
9.97
1,00
10,91
9,38
Uit bestaande tek.
duiker langs Kruigang (noord-zuid)
OH8470
Gendt
GND-kern-De Bonkelaar 75 Bonkelaar
195337.94
432745.92
VGS overstort
10.03
1,50
10,98
9.13
Uit bestaande tek.
watergang naast nummer 75
watergang langs Langstraat A-watergang in verlengde van Schoolstraat
gecombineerde uitlaat met gemengd stelsel. Terugslagklep RWA stelsel zit in put O7407D
Bijzondere constructies Gegevens WSRL Sleu- put nr. tel GBI
WSRL Nummer, altern.nr.[1]
Kern Type [2]
Drempel volgens rioleringsplan
Locatie
bemalings-gebied
Status
Meetgegevens interne overstort
Omschrijving voorziening Straatnaam
X-coord.
Y-coord.
Europalaan 17
194753
431792 432481 431391.52
zinker in gemengd stelsel koppeling van RWA naar gemengd stelsel
Maaiveld of Breedte (m) putdek- sel (m+NAP)
Wervelventiel of doorvoer (Bordabuis)
Wervelventiel Wervelventiel diameter doorvoer capaciteit m3/uur m
T.b.v. meetplan riolering
Hoogte b.o.b wervelventiel of doorvoer
Diameter doorvoer m (Bordabuis)
Datum meting
8.45
0,40
Uit bestaande tekening
Afvoercoëfficiënt
Min. Waarde meetinstrument
Hoogte Max. waarde meet- maaiveld instrument (m+ NAP) ter plaatse
Opmerkingen Hoogte bodem put/bassin
Breedte (m)
Hoogte (m +NAP)
x
x
x
x
10,97
x
x
x
x
x
x
x
10,64
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
10,92
x
x
x
8.45
0,40
Uit bestaande tekening
zinker in gemengd stelsel, onder watergang door.
0,40
Uit bestaande tekening
afvoerleiding regenwater van parkeerterrein sportvelden. Regenwaterleiding ingehakt op gemengd riool. Regenwaterleiding wordt aangesloten op sloot in kader werkzaamheden Gendt-centrum
Datum meting
Bemeten? Ja/nee
Hoogte onderkant sensor (m+ NAP)
Hoogte (m +NAP)
Gendt (volledig en actueel) D8285
Gendt
O16908
Gendt
GND-Kern
Langstraat 15
195038
Gendt
GND-kern
Poelwijklaan 16-18
194582.41
Z7311
GND-kern
HI11550
Gendt
GND-kern
Nijmeegsestraat inrit sportterrein
194443.31
431930.84
7059-7060
Gendt
GND-kern
Distelakker 37- 39
195114.92
432812.91
H105
Gendt
GND-kern
hoek Klein Raalt - Essenpasstraat
195312.87
432334.54
NR5
Gendt
GND-kern
hoek Dijkstraat - Klein Raalt
195394.19
432340.19
A8276
Gendt
De Bonkelaar 82
195432.13
432736.82
I7315
Gendt
Poelwijklaan 22
194414.45
431371.76
GND-kern-De Bonkelaar GND-kernKommerdijk
Terugslagklep (water duiker kan niet naar watergang) Terugslagklep (overstortwater gemengd kan niet in HWA stelsel)
kruisingsput gemengd stelsel - duiker watergang tijdelijke koppeling van RWA naar gemengd stelsel tijdelijke koppeling van RWA naar gemengd stelsel VGS doorvoer van RWA naar DWA (incl. terugslagklep) Interne overstort tussen twee gebieden met gemengd stelsel
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
11,00
x
x
x
?
?
x
x
x
x
10,98
x
x
x
?
0,315
x
x
x
x
x
x
11,16
x
x
x
7,93
0,40
9,85
1,00
11,00
Uit bestaande tekening
x
x
x
x
x
interne overstort van gebied Kommerdijk naar kern
9,09
x Uit bestaande tekening Uit bestaande tekening Uit bestaande tekening
Tijdelijke aansluiting. Komt te vervallen als werkzaamheden Gendt-centrum gereed zijn. Tijdelijke aansluiting. Komt te vervallen als werkzaamheden Gendt-centrum gereed zijn. Wordt voorzien van AUMA in kader BRP
7736
Gendt
GND-kern-Munnikhofsestraat
Doornenburgsestraat 2
195828.81
432307.98
koppeling tussen 2 bemalingsgebieden, geen bijzondere voorziening
x
x
x
x
11,30
Uit bestaande tekening
x
x
x
x
x
Open verbinding tussen Munnikhofsestraat en kern
X7832
Gendt
GND-kern-Munnikhofsestraat
Olyhorststraat 17
195877.42
432822.81
koppeling tussen 2 bemalingsgebieden, geen bijzondere voorziening
x
x
x
x
11,13
Uit bestaande tekening
x
x
x
x
x
Open verbinding tussen Munnikhofsestraat en kern
7717
Gendt
GND-kernWoerdsestraat
hoek AngerensestraatWoerdsestraat
195530.81
433005.65
koppeling tussen 2 bemalingsgebieden, geen bijzondere voorziening
x
x
x
x
x
Uit bestaande tekening
x
x
x
x
x
Open verbinding tussen Woerdsestraat en kern
7852
Gendt
GND-kernWoerdsestraat
Woerdsestraat
195282
432972
koppeling tussen 2 bemalingsgebieden, geen bijzondere voorziening
x
x
x
x
10,94
Uit bestaande tekening
x
x
x
x
x
Open verbinding tussen Woerdsestraat en kern. In BRP op basis hydraulische berekening bepaald dat dit het punt is waar stelsels gekoppeld zijn (ipv put 8366)
datum 22 november 2022 projectnummer 0473834.100 betreft Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023-2027
Bijlage D: specificatie nieuwbouwprojecten (feb. 2022)
datum 22 november 2022 projectnummer 0473834.100 betreft Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023-2027
Bijlage E: onderbouwing nulmeting In 2022 heeft een nulmeting plaatsgevonden. In deze bijlage is de onderbouwing van deze nulmeting opgenomen.
Inzameling van afvalwater Aansluitingen Vanuit de Wet milieubeheer heeft de gemeente een zorgplicht voor inzameling en transport van al het afvalwater wat binnen het grondgebied van de gemeente vrijkomt. Hiertoe worden de percelen waar het afvalwater vrijkomt veelal aangesloten op de riolering. In plaats van riolering kan ook gebruik gemaakt worden voor afzonderlijke systemen (IBA-systemen). De gemeente kan ervoor kiezen de zorg voor deze IBA-systemen op zich te nemen maar kan de verantwoordelijkheid hiervoor ook bij de burger houden. In dit laatste geval is het dan wel noodzakelijk dat de provincie de gemeente een ontheffing voor de zorgplicht verleend.
Sinds 1-1-2018 is het beheer en onderhoud van IBA’s weggelegd bij Waterschap Rivierenland. Het betreft 13 gemeentelijke IBA’s. Kernen In de kernen zijn (voor zover bekend) alle percelen aangesloten op de riolering. Buitengebied De percelen in het buitengebied zijn aangesloten op drukriolering dan wel voorzien van een lokale zuiveringsinstallatie (IBA). In het buitengebied zijn in totaal 40 IBA’s aanwezig, waarvan 27 buitendijks gelegen. De IBA’s zijn allen van het Klasse IIIa. Tot op heden zijn 23 percelen niet aangesloten op de gemeentelijke riolering of een IBA van de gemeente. Hiervan hebben 9 percelen een eigen voorziening die in de bodem of op oppervlaktewater loost (particuliere IBA). Bij 4 percelen wordt het afvalwater op de mestkelder geloosd (dit is toegestaan). Voor één locatie geldt dat met toestemming van het waterschap wordt geloosd op het oppervlaktewater. Bij de resterende 9 percelen is geen lozingstoetsel aanwezig en/of geen sprake van bewoning (leegstand). Hier vindt dus geen lozing van afvalwater plaats.
Scheiden van de stromen In gemengde riolen wordt naast het afvalwater ook overtollig hemelwater via dezelfde buis ingezameld en afgevoerd. Dit houdt in dat bij zwaardere buien het rioolstelsel volledig volloopt. Via de overstorten wordt het (verdund) afvalwater dat niet door de riolering kan worden verwerkt, geloosd in vijvers of sloten. Dat kan tot milieuvervuiling leiden. Om de kans hierop te verminderen is het gewenst vermenging van schoon hemelwater met afvalwater zoveel mogelijk terug te dringen (ontvlechten).
Bestaand gebied In lijn met het huidig GRP is het streven zoveel mogelijk af te koppelen. Het actief scheiden van de waterstromen kost veel geld en levert bij de realisatie veel overlast voor omwonenden. Daarom wordt er bij civieltechnische of ruimtelijke initiatieven onderzocht of er kan worden afgekoppeld. Het streven voor afkoppelen is dan 50% van het dakoppervlak van bedrijven en particulieren (de voorkant van de panden) en de gehele openbare ruimte. De kosten voor het afkoppelen van dakoppervlak worden gedragen door de gemeente. Nieuwbouw Bij nieuwbouwlocaties worden bij de aanleg meteen duurzame systemen toegepast, waarbij vuil en schoon water altijd gescheiden wordt.
datum 22 november 2022 projectnummer 0473834.100 betreft Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023-2027
Gebruik van de aansluitingen De riolering is bedoeld voor inzameling en afvoer van afvalwater en overtollig hemelwater. Toch komt het voor dat ook ander water met de riolering afgevoerd naar de RWZI. Dit water wordt veelal rioolvreemd water genoemd. Belangrijke bronnen van rioolvreemd water zijn: drainages, bodemsaneringen, intredend oppervlaktewater (negatieve overstorten), koelwater, bronneringen bij bouwwerkzaamheden, lekkende riolen. Aangezien het rioolvreemde water meestal schoon water is, is de afvoer naar een RWZI ongewenst. Lozing(en) van rioolvreemd water moet daarom worden tegengegaan.
Resultaten onderzoek foutaansluiting De mechanische riolering is onderzocht (2019-2020), evenals de VGS stelsels (2019-2021). In 2021 en 2022 worden verdachte GS stelsel opgepakt zodat hier ook een goed beeld van eventuele problematiek ontstaat. De onderzoeken worden gedaan met geluidsgolven (Riosonic) een waar nodig direct hersteld. Nieuwe foutaansluitingen worden voorkomen door steekproefgewijs toezicht vanuit de toezichthouder woningbouwprojecten (nieuwbouw) en toezichthouder projecten GRP. Terugstroom riolering Bij slechtere of oudere rioleringsstelsels is bij hoge rivierstanden sprake van instromend water. Specifieke locaties zijn: Rijnstraat Doornenburg, Munnikhofsestraat Gendt en Kommerdijk Gendt. Handhaving lozings- en aansluitverordeningen Er bestaat geen aansluitverordening in Lingewaard, deze is in principe ook niet separaat nodig. De benodigde richtlijnen om waar nodig te sturen zijn opgenomen in onder andere het Besluit lozing afvalwater huishoudens (Blah) en het Bouwbesluit 2012. Controle van lozingen ligt bij de omgevingsdienst (ODRA) in samenwerking met het waterschap, deze worden vooral gedaan bij verdachte lozingen van grote lozers. Bij problemen volgt snel actie. Het vermoeden bestaat dat de lozing van proceswater bij glastuinbouw niet conform huidige wetgeving plaatsvindt. Meer onderzoek is nodig.
Transport van stedelijk afvalwater Afvoercapaciteit Afvalwater is een uitermate geschikte voedingsbodem voor de groei van bacteriën. Door groei van bacteriën daalt het zuurstofgehalte. Door het dalen van het zuurstofgehalte ontstaat H₂S-gas. Het gevaar van H₂S -gas is ernstige aantasting van de put en het leidingwerk enerzijds, terwijl anderzijds het gas stankoverlast veroorzaakt voor omwonenden en het een direct gevaar voor de gezondheid kan zijn. Een juiste afvoercapaciteit voorkomt het optreden van lange verblijftijden. Rioolstelsels raken naar verloop van tijd vervuild. Door deze vervuiling zal het transport van het afvalwater gehinderd worden en neemt de kans op rioolverstoppingen toe. Regelmatig de werking controleren evenals het uitvoeren van preventieve rioolreinigingswerkzaamheden voorkomt nare gevolgen. De frequentie waarmee dat dient te geschieden is afhankelijk van het rioolsysteem en van het 'zelfreinigende vermogen' van het stelsel.
Vullingsgraad In de basisrioleringsplannen heeft geen toetsing op de vullingsgraad plaats gevonden.
datum 22 november 2022 projectnummer 0473834.100 betreft Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023-2027
Verblijftijd In een aantal BRP’n is geconstateerd dat de geïnstalleerde capaciteit van een deel van de gemalen te laag of te hoog is. Dit heeft gevolgen voor de verblijftijd (te laag of te hoog). Daar waar de gemaalinstellingen eenvoudig te wijzigen zijn, kunnen deze direct worden aangepakt. Vervuilingsgraad Het streven is het riool 1 x per 7 jaar te reinigen en inspecteren. Bij woonwijken en bedrijventerreinen ligt de vervuilingsgraad op 5-10%. Bij transportriolen en zinkers is dit percentage 10-20%.
Bedrijfszekerheid gemalen De rioolgemalen zijn een kritisch onderdeel binnen het rioleringsstelsel. Uitval van een rioolgemaal kan al snel leiden tot overlast en schade. Daarom is het noodzakelijk tijdig en adequaat te handelen in geval van een storing. Om de overlast en schade door uitval van een rioolgemaal te beperken is het zaak gemalen snel te kunnen voorzien van een reservepomp. Mocht een pomp om wat voor reden dan ook uitvallen dan is de werking spoedig weer gewaarborgd.
Bij rioolgemalen is het aantal storingen gemiddeld 4x per jaar, bij minigemalen druk- en vacuümriool is dit 1x per jaar. De gemiddelde afhandeltijd bij storingen is bij beide gemalen binnen 12 uur. Alle gemalen en randvoorzieningen zijn voorzien van telemetrie, evenals enkele drukrioolgemalen. Alle gemalen beschikken over een reservepomp, de randvoorzieningen niet.
Afstroming Door zettingen in de bodem kan een riool naar verloop van tijd verzakken. Als deze zettingen onregelmatig plaats vinden wordt de afstroming belemmerd en ontstaat verloren berging. Door verloren berging zal eerder/vaker sprake zijn van overstortsituaties en een verhoogde belasting op de RWZI. Daarnaast is op de locaties met verloren berging het rioolstelsel meestal extra vuil wat kans op aantasting/beschadiging van het riool vergroot. Daarnaast kan een verminderde afstroming leiden tot stankoverlast voor de omgeving.
Stankoverlast Er is een beperkt aantal meldingen m.b.t. stankoverlast, max. 5 per jaar. De locaties zijn bekend en bij melding wordt direct actie ondernomen. Er bestaat geen overzicht van het aantal meldingen en de afhandeltijd. Verloren berging In de basisrioleringsplannen is geen analyse naar verloren berging uitgevoerd.
Technische staat Een rioolbuis zal na verloop van tijd slijten. Naast slijtage als gevolg van het dagelijks gebruik wordt de werking van de riolering ook beperkt door lekkende buisverbindingen, zettingen in de bodem of aantasting door in het riool aanwezige gassen. Zodra de afstroming, stabiliteit of waterdichtheid van het riool in gevaar is en hiermee de werking van het rioolstelsel wordt bedreigd moet ingegrepen worden.
Voor inzameling en transport van het stedelijk afvalwater wordt gebruik gemaakt van 204 km vrijverval riolering (129 km gemengd riool en 75 km DWA riool). Als onderdeel van dit nieuwe GWP is een nieuwe onderhouds- en vervangingsplanning voor de vrijverval riolering opgesteld. Daarvoor is gebruik gemaakt van de data (vaste administratieve gegevens en inspectiedata) zoals die op peildatum maart 2022 in het beheersysteem waren vastgelegd.
datum 22 november 2022 projectnummer 0473834.100 betreft Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023-2027
Figuur 01: onderhouds- en vervangingsplanning vrijverval riolering (gemengd en DWA) [bron GBI maart 2022]
Uit de onderhouds- en vervangingsplanning van de vrijverval riolering blijkt dat in circa een kwart van de geïnspecteerde vrijverval riolering (circa 57 km) de komende jaren ingegrepen moet worden. Hierin vormt klein onderhoud / reparaties het grootste aandeel (circa 40 km). De grootste opgave doet zich voor bij de oudere riolen (aangelegd voor 1970), deze riolen zijn inmiddels 50 jaar of ouder.
Inzameling van overtollig hemelwater Inzameling in openbaar gebied Bij zware buien kunnen de gemengde riolen overlopen. Dan komt er behalve hemelwater ook vies afvalwater in vijvers of sloten terecht. Dat kan tot milieuvervuiling leiden. Om de kans hierop te verminderen is het gewenst het hemelwater wat van schone verharde oppervlakken afstroomt niet te vermengen met het vuile afvalwater.
Nieuwbouw In lijn met de landelijke inzichten/voorschriften worden bij nieuwbouwlocaties bij de aanleg meteen duurzame systemen toegepast, waarbij vuil en schoon water zoveel mogelijk gescheiden blijft. Bestaand gebied In lijn met het huidig GRP is het streven zoveel mogelijk af te koppelen. Het actief scheiden van de waterstromen kost veel geld en levert bij de realisatie veel overlast voor omwonenden. Daarom wordt er bij civieltechnische of ruimtelijke initiatieven onderzocht of er kan worden afgekoppeld. Het streven voor afkoppelen is dan 50% van het dakoppervlak van bedrijven en particulieren (de voorkant van de panden) en de gehele openbare ruimte. De kosten voor het afkoppelen van dakoppervlak worden gedragen door de gemeente.
Inzameling bij particulieren Vanuit de Waterwet zijn particulieren in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het omgaan met vrijkomend water op hun eigen perceel. Pas wanneer de particulier redelijkerwijs niet in staat is dit hemelwater op eigen terrein te verwerken dan heeft de gemeente de zorg voor een doelmatige inzameling en verwerking van het afvloeiend hemelwater.
Bij nieuwbouw is scheiden verplicht. Indien er geen gemeentelijke voorziening aanwezig is, dient het overtollig hemelwater afgevoerd te worden naar het oppervlaktewater of op eigen perceel te worden geborgen/geïnfiltreerd.
datum 22 november 2022 projectnummer 0473834.100 betreft Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023-2027
Voor bestaande bouw is infiltreren op eigen terrein lastig door de beperkte ruimte en bodemopbouw (klei). Watergangen zijn beperkt aanwezig en het risico bestaat op wateroverlast. Lingewaard probeert inwoners te stimuleren minder verharding te gebruiken zodat hemelwater kan infiltreren in de bodem op natuurlijke wijze in plaats van afgevoerd te worden naar het hemelwaterriool. Aanleg van nieuwe hemelwaterriolering wordt als kans aangeboden aan inwoners om kosteloos af te koppelen, hieraan doen de meesten mee.
Gebruik van de aansluitingen Ondanks de vele voordelen heeft afkoppelen van verhard oppervlak ook nadelen. Het grootste nadeel is de gevoeligheid voor eventuele verontreiniging van de bodem of oppervlaktewater door incorrect ontwerp, aanleg, beheer of gebruik van het hemelwatersysteem. Factoren die de gevoeligheid bepalen zijn onder andere: - verkeerde aansluitingen tussen het afval- en hemelwaterriool - verontreiniging van de oppervlakken door uitlogende materialen, verkeer, zwerfvuil etc; - gebruik van verontreinigende stoffen zoals (gladheid)bestrijdingsmiddelen, autowasmiddelen - illegale lozingen zoals motorolie en frituurvet - calamiteiten zoals brand en verkeersongelukken
Beleid schadelijke stoffen en onkruid Er is geen specifiek beleid aanwezig dat vastlegt hoe wordt voorkomen dat schadelijke stoffen in het hemelwaterstelsel terecht komen. Het grondwaterbeleid betreft enkel kwantiteit. Bij nieuwbouwprojecten is dit wel een specifiek aandachtspunt. In het geval van wadi’s worden zware metalen in de toplaag opgevangen, en bij infiltratieprojecten worden aanvullende maatregelen genomen (bv. Aquaflow). Bestrijden van onkruid gebeurt door middel van branden, borstelen en stoom en veroorzaakt daarmee geen verontreinigingen in het regenwaterriool, het oppervlaktewater of in de bodem. Resultaten onderzoek foutaansluiting De mechanische riolering is onderzocht (2019-2020), evenals de VGS stelsels (2019-2021). In 2021 en 2022 worden verdachte GS stelsel opgepakt zodat hier ook een goed beeld van eventuele problematiek ontstaat. De onderzoeken worden gedaan met geluidsgolven (Riosonic) een waar nodig direct hersteld. Nieuwe foutaansluitingen worden voorkomen door steekproefgewijs toezicht vanuit de toezichthouder woningbouwprojecten (nieuwbouw) en toezichthouder projecten GRP. Terugstroom riolering Bij slechtere of oudere rioleringsstelsels is bij hoge rivierstanden sprake van instromend water. Specifieke locaties zijn: Rijnstraat Doornenburg, Munnikhofsestraat Gendt en Kommerdijk Gendt.
Handhaving lozings- en aansluitverordeningen Er bestaat geen aansluitverordening in Lingewaard, deze is in principe ook niet separaat nodig. De benodigde richtlijnen om waar nodig te sturen zijn opgenomen in onder andere het Besluit lozing afvalwater huishoudens (Blah) en het Bouwbesluit 2012. Controle van lozingen ligt bij de omgevingsdienst (ODRA) in samenwerking met het waterschap, deze worden vooral gedaan bij verdachte lozingen van grote lozers. Bij problemen volgt snel actie. Het vermoeden bestaat dat de lozing van proceswater bij glastuinbouw niet conform huidige wetgeving plaatsvindt. Meer onderzoek is nodig.
datum 22 november 2022 projectnummer 0473834.100 betreft Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023-2027
Verwerking van overtollig hemelwater in riolen Afvoercapaciteit kolken Het hemelwater wat op weg- en terreinverhardingen valt zal uiteindelijk via de straat- en trottoirkolken afstromen naar het riool. De kolken zijn in de regel voorzien van een zandvang. Dit is een verdiept gedeelte waar zand en andere bezinkende delen (o.a. bladeren,en zwerfvuil) achterblijven. Zo wordt voorkomen dat het riool vervuild raakt.
In het stedelijk gebied zijn circa 18.700 straat-/trottoirkolken toegepast. Deze kolken worden 1 of 2 keer per jaar gereinigd. Bij Aquaflow en gebiedsontsluitingswegen is dit 2 keer per jaar. Verstopping van een kolk wordt binnen 2 à 3 dagen afgehandeld door de gemeente. Naast kolken zijn er in Lingewaard op diverse locaties lijngoten toegepast. Deze worden 2 x per jaar gereinigd. In welke mate er sprake is van plasvorming wordt niet specifiek bijgehouden/gemonitord. Een exact kwaliteitsniveau is dan ook niet af te geven.
Afvoercapaciteit riolering Als het heel hard regent, lopen de rioolbuizen vol en draaien de gemalen op volle kracht. Waar nodig lopen de riolen over via de overstorten. Soms blijft er water op straat staan. Bijvoorbeeld als het een korte tijd héél hard regent. De weg vangt dan het extra water tijdelijk op. Daarvoor zijn de wegen in principe ook ontworpen. Zo voorkomen ze dat het water de huizen in loopt. Of dat belangrijke wegen onderlopen en niet meer bruikbaar zijn. Dankzij de overstorten is het water gewoonlijk binnen een uur weer weg. Om overlast en of schade te voorkomen dient de afvoercapaciteit van het rioolstelsel op orde te zijn.
De afvoercapaciteit van de vrijverval rioolstelsels in stedelijk gebied is bepaald in de basisrioleringsplannen (BRP's). De riolering is bedoeld om bij normale buien probleemloos het water van wegen en daken af te voeren. Het rioleringssysteem is hiervoor, conform de landelijke normen, gedimensioneerd op een hevige bui met een herhalingstijd van eens per twee jaar. Op basis van de basisrioleringsplannen zijn er in Gendt, Bemmel, Haalderen, Doornenburg en Huissen locaties waar het stelsel gevoelig is voor water-op-straat situaties met mogelijk hinder en overlast tot gevolg. Op de locaties waar in extreme situaties afvoerproblemen ontstaan zijn veelal maatregelen reeds gepland of in uitvoering. Door de klimaatveranderingen zal het aantal hevige buien, met name in de zomer, toenemen. De kans op hinder en wateroverlast, met materiele en immateriële schade tot gevolg, wordt hierdoor groter. In het buitengebied van mechanische riolering toegepast. Deze mechanische riolen zijn niet bedoeld voor inzameling en afvoer van hemelwater. Derhalve is een toetsing van de afvoercapaciteit niet van toepassing. Verstoppingen van de hoofdriolering worden dezelfde dag verholpen. Om verstopping te voorkomen vindt om de 7 à 8 jaar reiniging en inspectie plaats.