500903 Bijlage 1 Plan van aanpak transitiefase omgevingsplan Lingewaard.docx
Tekst van het document
Dit beleid is in verband met de voorbereidende werkzaamheden die daarbij horen niet gereed voor 1 januari 2023. Het ligt daarom voor de hand om gevallen van verplichte participatie aan te wijzen. Daarom kiezen we ervoor om voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet de gemeenteraad een besluit te laten nemen over de gevallen van aanvragen waarin hij wil dat participatie verplicht is. Het voorstel is om deze verplichting te koppelen aan de gevallen waarin ook bindend adviesrecht nodig is, want het zal bij buitenplanse activiteiten naar verwachting eerder gaan om ontwikkelingen met een grotere impact op de omgeving. Wat daarmee samenhangt, is het toepassen van de uitgebreide voorbereidingsprocedure. In beginsel moeten aanvragen voor een omgevingsvergunning, ook voor buitenplanse activiteiten met bindend adviesrecht, binnen de reguliere termijn worden afgehandeld. In twee gevallen kan op grond van de Omgevingswet de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb worden toegepast. Dat kan als het gaat om: 20
1. Een activiteit die aanzienlijke gevolgen heeft of kan hebben voor de fysieke leefomgeving; en 2. Waartegen naar verwachting verschillende belanghebbenden bezwaren zullen hebben. In beginsel is ook bij een buitenplanse activiteit met bindend adviesrecht de reguliere procedure van 8 + 6 weken van toepassing. Hoewel daarna geen vergunning van rechtswege ontstaat, zoals dat in het huidige stelsel wel kan, is niettemin de Wet dwangsom van toepassing bij niet tijdig beslissen. Het toepassen van verplichte participatie en bindend adviesrecht brengt echter extra werkzaamheden met zich mee. Deze vergen de nodige tijd om zorgvuldig voor te breiden. Om die reden stellen we voor om in deze gevallen ook de uitgebreide procedure toe te passen. Hiervoor zal per geval een apart collegebesluit nodig zijn inclusief de mogelijkheid tot zienswijzen. Overigens is het volgen van de uitgebreide procedure ook mogelijk als de initiatiefnemer daartoe een verzoek doet. De gevallen waarin de raad bindend adviesrecht wil vaststellen wordt in december 2022 met een raadsvoorstel aan de gemeenteraad voorgelegd. In die stukken wordt verder ingegaan op de verschillende situaties en de voor- en nadelen van het bindend adviesrecht om tot een goede afweging te komen.
Verder is het noodzakelijk om een werkproces uit te werken en met de gemeenteraad af te stemmen voor het geval bindend advies moet worden gevraagd. Actie 5 - Delegatie In beginsel is de gemeenteraad het bevoegd gezag om (wijzigingen van) het omgevingsplan vast te stellen. De gemeenteraad heeft daarbij de mogelijkheid om de vaststelling van delen van het omgevingsplan te delegeren aan het college van B&W. Het is aan de gemeenteraad om te bepalen of en op welke wijze toepassing wordt gegeven aan deze bevoegdheid tot delegatie. Delegatie betekent dat de bevoegdheid tot het nemen van een besluit wordt overgedragen. Het orgaan dat de bevoegdheid vervolgens uitoefent (het college van B&W), doet dat onder eigen verantwoordelijkheid. In het delegatiebesluit geeft de gemeenteraad de reikwijdte (grenzen, voorwaarden en indien van toepassing de termijn) aan van de bevoegdheid die zij aan het college van B&W overdraagt. De gemeenteraad kan beleidsregels vaststellen als zij een bevoegdheid aan het college van B&W delegeert. De impact van het omgevingsplan op de gemeentelijke organisatie en de vraag die we als gemeente aan de ODRA stellen, hangt samen met de keuzes die de gemeenteraad maakt. Er is een aantal overwegingen te noemen: • Bij delegatie van de bevoegdheid kan het omgevingsplan sneller worden gewijzigd.
De voorbereiding van een besluit van het college is veel korter dan die van een besluit van de raad en het college komt vaker samen dan de gemeenteraad. De wijziging van het omgevingsplan door het college van B&W moet uiteraard aan dezelfde eisen voldoen als een wijziging van het omgevingsplan door de gemeenteraad. Ook geldt dezelfde rechtsbescherming. • Als het om besluiten gaat, die op een aanvraag worden genomen, betekent dit een versnelling van de dienstverlening. • Delegatie leidt tot een efficiënter besluitvormingsproces: er is veel minder ambtelijke en bestuurlijke inzet voor nodig om tot een besluit te komen. Het betekent ook dat de gemeenteraad een kleinere werkvoorraad heeft. • Bij delegatie gaat de gemeenteraad niet meer direct over het onderwerp. De gemeenteraad behoudt uiteraard wel haar rol als volksvertegenwoordigend orgaan en is benaderbaar voor reacties van inwoners, bedrijven en andere betrokkenen. • Als participatie ‘aan de voorkant’ goed geborgd is, kan er wellicht meer worden gedelegeerd. Delegatie komt naar verwachting in Q1 van 2023 terug met een apart raadsvoorstel. Tegen het delegatiebesluit zelf staan geen rechtsmiddelen open.
21
Actie 6 – Gemeentelijke adviescommissie Omdat bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet de grondslag, zoals opgenomen in de Bouwverordening en Erfgoedverordening, voor de (huidige) Commissie Omgevingskwaliteit van rechtswege vervalt, is het noodzakelijk om ter continuering van de taken en bevoegdheden van de commissie de nieuwe grondslagen in een aangepaste verordening vast te leggen. Dit wordt in december 2022 aan de gemeenteraad voorgelegd. Actie 7 – Legesverordening Ook de Legesverordening (Titel 2) moet nog worden aangepast naar aanleiding van de nieuwe procedures die de Omgevingswet met zich meebrengt. Te denken valt bijvoorbeeld aan de knip tussen de juridische en bouwtechnische omgevingsvergunning. Hierover volgt een separaat voorstel aan de gemeenteraad. Actie 8 – Verordening nadeelcompensatie De wettelijke regels over planschade/nadeelcompensatie veranderen ook. Daarom is het nodig om een nieuwe verordening over dit onderwerp vast te stellen en de huidige verordening in te trekken. Hiermee creëren we een juiste grondslag om na inwerkingtreding van de Omgevingswet verzoeken om planschade/nadeelcompensatie af te kunnen handelen op de wijze, zoals de Omgevingswet die voorschrijft. Ook zorgt de nieuwe verordening voor duidelijkheid vooraf over de te volgen procedure. Genoemde verordening wordt in december 2022 aan de gemeenteraad voorgelegd.
Actie 9 – Besluit taken Omgevingsdienst Sommige taken en werkzaamheden die de Omgevingsdienst voor ons uitvoert veranderen, omdat de Omgevingswet nieuwe instrumenten met zich meebrengt. De invoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) brengt nieuwe taken en werkzaamheden met zich mee. De dienstverleningsovereenkomst tussen de gemeente Lingewaard en de ODRA moet hierop worden aangepast. We zijn hierover met de Omgevingsdienst in gesprek. Er volgt hiervoor een apart voorstel. Actie 10 – Handhavingsbeleid Eerder is besloten om het huidige handhavingsbeleid te verlengen. In 2023 starten de voorbereidingen voor het actualiseren van het beleid. Doel is om de aanpassingen voor 2024 voor te leggen. Actie 11 – Delegatie en mandaat Ook de besluiten over delegatie en mandaat moeten op nieuwe instrumenten en terminologie worden aangepast. Hiervoor volgt een apart voorstel.
Paragraaf 2
Overige voorbereidingen tot inwerkingtreding
Opschonen planvoorraad Alle geldende bestemmingsplannen van de gemeente Lingewaard staan op ruimtelijkeplannen.nl. In sommige gevallen zijn er nog oude versies van een plan, zoals een voorontwerp of ontwerp, te raadplegen. In sommige gevallen zijn deze oude versies niet te raadplegen, maar nog wel achter de schermen aanwezig. Deze oudere versies ruimen we op, tenzij het betreffende plan in voorbereiding is en nog niet is vastgesteld en (onherroepelijk) in werking is getreden. Door onze planvoorraad op te schonen, zorgen we ervoor dat de bestemmingsplannen, die van ruimtelijkeplannen.nl overgaan in het DSO, zo goed mogelijk zijn te raadplegen. Dit biedt meer overzicht voor inwoners, bedrijven en anders betrokkenen en geïnteresseerden die onze plannen online willen bekijken. Actualisaties en lopende procedures Lingewaard beschikt voor het grootste deel van het grondgebied over actuele bestemmingsplannen. Daarmee bedoelen we plannen die volgens de IMRO2012 standaarden zijn gepubliceerd. Deze plannen zijn beter leesbaar dan bijvoorbeeld plannen in pdf-formaat. In Lingewaard zijn er nog een paar plannen in pdf-formaat op ruimtelijkeplannen.nl. Deze gaan we inventariseren, net als de “witte vlekken”. Wij zetten ons in om voor 22
de “witte vlekken” plannen in pdf-formaat te publiceren op ruimtelijkeplannen.nl voor inwerkingtreding van de Omgevingswet. Wij starten geen nieuwe actualisaties meer op, want het lukt niet om voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een ontwerpplan te publiceren. Ook kunnen we zo meer tijd besteden aan de voorbereidingen voor het omgevingsplan. In plaats daarvan maken we voor de plangebieden waar nog plannen in pdf-formaat gelden te zijner tijd een omgevingsplan nieuwe stijl. Voor lopende wijzigingsplan- en bestemmingsplanprocedures geldt dat voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een ontwerpplan moet worden gepubliceerd. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt immers het instrument bestemmingsplan en wijzigingsplan. In het overgangsrecht is echter bepaald dat we plannen, waarvan het ontwerp voor inwerkingtreding van de Omgevingswet is gepubliceerd, nog volgens het Wro-regime verder mogen afhandelen. Overigens zijn er geen lopende procedures voor uitwerkingsplannen die we nog voor inwerkingtreding van de Omgevingswet als ontwerp kunnen publiceren. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt ook het instrument van de uitwerkingsplicht. Voor zover er nog uit te werken bestemmingen gelden, maken we een omgevingsplan nieuwe stijl. Een ontwerpbestemmingsplan is niet van de ene op de andere dag gereed.
De praktijk wijst uit dat er vaak sprake is van een behoorlijk lang voorbereidingstraject. Ergens in 2022 ligt het moment dat het niet meer reëel is om ervan uit te gaan dat een ruimtelijke ontwikkeling nog met het instrument ‘bestemmingsplan’ kan worden gerealiseerd. Zeker voor omvangrijke projecten gaan we ervan uit dat dit moment 1 november 2022 is. Dit wil zeggen dat het alleen nog zinvol is om huidige procedures af te handelen waarvan we met zekerheid kunnen zeggen dat het nog lukt om op tijd een ontwerpplan te publiceren. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet kunnen geen nieuwe wijzigings- of uitwerkingsplannen meer in procedure worden gebracht. Er kan alleen gebruik worden gemaakt van in het tijdelijk deel opgenomen wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsplichten door een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit aan te vragen. De gemeenteraad kan voor die gevallen geen adviesrecht in het leven roepen. Software Gemeenten zijn verplicht om besluiten tot wijziging van het omgevingsplan te publiceren via de Landelijke Voorziening Bekendmaken en Besluiten (LVBB). Dit systeem zorgt er onder meer voor dat steeds een geconsolideerde versie van het omgevingsplan beschikbaar komt. Via die weg komen de wijzigingen ook in het DSO terecht. Om dat voor elkaar te krijgen, is nieuwe software nodig.
De huidige software is namelijk niet gemaakt voor deze nieuwe taken, manier van werken en publiceren. Met plansoftware kunnen we het omgevingsplan en de wijzigingen daarop voorbereiden, opstellen, publiceren en beschikbaar stellen. Met de regelsoftware kunnen we de juridische regels vertalen naar toepasbare regels. Inwoners en bedrijven kunnen dan in niet-juridische taal online een vragenlijst doorlopen. Daaruit volgt of zij bijvoorbeeld een aanvraag omgevingsvergunning moeten doen. Dit moet het voor inwoners en bedrijven makkelijker maken om erachter te komen of hun initiatief mogelijk is op basis van het geldende omgevingsplan. Deze plan- en regelsoftware heeft de gemeente Lingewaard inmiddels aangeschaft en geïmplementeerd. De gemeente heeft gekozen voor plansoftware van Roxit en regelsoftware van Geodan. Deze software kan onderling met elkaar communiceren. Dit is van belang voor de vertaling van de juridische regels in de plansoftware naar toepasbare regels in de regelsoftware. Verder wordt de relatie tussen omgevingsplan en toepasbare regels (de vragenbomen in het digitale loket) hiermee in stand gehouden. Voor beide pakketten is capaciteit voor applicatie- en functioneel beheer noodzakelijk. 23
Verder is het Omgevingsloket onderdeel van het DSO. Initiatiefnemers kunnen met een vergunningencheck controleren of ze bijvoorbeeld een vergunning nodig hebben of een melding moeten doen. Via regels op de kaart kan men bekijken welke regels er gelden en vervolgens een aanvraag of melding indienen. De ODRA handelt voor de gemeente Lingewaard bouwtaken af. We regelen het achter de schermen dan ook zo dat aanvragen rechtstreeks bij ODRA worden ingediend. ODRA heeft voor de afhandeling van deze aanvragen een VTH-softwarepakket aangeschaft dat is aangesloten op het DSO. Sinds kort is in een landelijke monitor te zien hoe ver gemeenten en andere bestuursorganen zijn met de aansluiting op het landelijke stelsel. Er wordt gekeken naar drie verschillende aansluitingen: • Het kunnen ontvangen van een aanvraag of melding (STAM-digikoppeling). • Het kunnen publiceren van Omgevingswetbesluiten (STOP-digikoppeling). • Het kunnen registreren van vragenbomen oftewel toepasbare regels (STTR-digikoppeling). De gemeente Lingewaard heeft de benodigde drie digikoppelingen geregeld tussen de DSO (pré) productieomgeving en de softwarepakketten waarin alle processen worden uitgevoerd. Werkprocessen De komende tijd is het noodzakelijk om een aantal werkprocessen te beschrijven.
Niet alleen moeten we als organisatie kennis hebben van deze processen, we moeten ze ook kunnen uitleggen aan inwoners en bedrijven die een initiatief willen realiseren. Daarbij is van belang om werkafspraken te maken met ODRA, omdat zij voor Lingewaard ook de bouwtaken uitvoert. Het gaat in ieder geval om de volgende processen: • Omgevingstafel; • Procedure buitenplanse omgevingsplanactiviteit vergunning (bopa); en • Procedure wijzigen van het omgevingsplan. Opleiden • In 2021 is er een basistraining geweest van een advocatenkantoor voor de Omgevingswet. • In 2022 hebben we geoefend met de plan- en regelsoftware met een aantal basistrainingen door de softwareleverancier. • In 2022 zijn we verder gegaan met oefenen en ons voorbereiden op de overgangsfase onder leiding van een extern adviesbureau. • In 2022 is er een training gespreks- en communicatievaardigheden geweest. • Verder nemen we deel aan diverse werkgroepen die door de ODRA worden georganiseerd. Communicatie We moeten alle relevante informatie over de Omgevingswet kunnen verstrekken aan inwoners en bedrijven. Deze informatie moet correct en begrijpelijk zijn. We moeten voorbereid zijn op de te verwachten vragen over de Omgevingswet, en de antwoorden daarop. Daarbij moeten we de verschillende procedures in beeld hebben en op begrijpelijke wijze uitleggen.
Daarbij is het van belang om rekening te houden met verschillende betrokkenen. Zo zal de professional zijn of haar weg wel vinden, terwijl een inwoner op grotere afstand staat. Dit vraagt om een andere benadering in communicatie. Ook moeten we onze communicatie uitingen checken en aanpassen aan de nieuwe wet. Het gaat dan bijvoorbeeld om onze website, folders, formulieren en standaardbrieven. Een nauwe samenwerking tussen medewerkers van communicatie, dienstverlening, VTH, KCC, RB en ODRA is aan te bevelen. We willen kijken of het wenselijk is om een kernteam in te stellen om risico’s in de dienstverlening in de beginfase direct na inwerkingtreding van de Omgevingswet direct te kunnen oplossen.
24
Hoofdstuk 7
De winkel openhouden
Aanvragen omgevingsvergunning, die tot en met 31 december 2022 worden ingediend, worden nog getoetst en afgehandeld volgens het huidige recht.9 Aanvragen omgevingsvergunning die vanaf 1 januari 2023 worden ingediend, handelen we af volgens de Omgevingswet. Voor bestemmingsplannen geldt dat plannen, die voor 31 december 2022 als ontwerpplan ter inzage zijn gelegd, nog worden afgehandeld volgens het huidige recht. Na 1 januari 2023 vervalt het instrument bestemmingsplan en worden aanvragen afgehandeld volgens de Omgevingswet. Er zal dus een periode zijn waarin we met procedures op grond van huidig én nieuw recht aan het werk zijn. We verwachten dat er eind 2022 veel aanvragen omgevingsvergunning worden ingediend, zodat ze nog onder de procedures van de huidige wetgeving kunnen worden afgehandeld. Na 1 januari 2023 hebben we nog steeds te maken met aanvragen die passen binnen het omgevingsplan aan de ene kant en aanvragen die niet passen binnen het omgevingsplan aan de andere kant. Een activiteit die voldoet aan de regels in het omgevingsplan, maar waarvoor toch een vergunningplicht geldt, heet een binnenplanse omgevingsplanactiviteit. Wil de gemeente toch medewerking verlenen aan initiatief dat niet binnen het omgevingsplan past, dan kan dat op twee manieren: 1. Aanvraag buitenplanse omgevingsplanactiviteit vergunning (bevoegdheid college van B&W); of 2.
Wijziging van het omgevingsplan (bevoegdheid gemeenteraad). Hieronder bespreken wij deze twee mogelijkheden. Opmerking vooraf verdient dat in beide gevallen dezelfde inhoudelijke eisen gelden, namelijk dat het initiatief moet voldoen aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en aan instructieregels van rijk en provincie.
Paragraaf 1
Buitenplanse OPA
De buitenplanse omgevingsplan activiteitvergunning (hierna: BOPA) is één van de twee procedures die een initiatiefnemer kan doorlopen om zijn initiatief, dat niet binnen het omgevingsplan past, te realiseren. Het moet gaan om een concreet project op basis van een uitgewerkt plan, waarbij wijziging van regels van naastgelegen percelen niet nodig is. Het resultaat van deze procedure is een beschikking, wat betekent dat de aanvrager toestemming krijgt om de activiteit eenmalig uit te voeren. De bevoegdheid ligt bij het college van B&W. De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarbij zij bindend advies wil geven. In beginsel is de reguliere procedure van toepassing. Er moet binnen 8 weken worden beslist op de aanvraag, een eventuele verlenging van 6 weken is mogelijk. Er zijn gevallen waarin toch de uitgebreide procedure van toepassing is: • Als er een MER nodig is. • Als het geval in een AMvB aangewezen is. • Als de aanvrager erom verzoekt. • Als het college daartoe besluit, omdat ze aanzienlijke gevolgen en bedenkingen van belanghebbenden verwacht. Het besluit van het college op de aanvraag treedt in werking een dag na bekendmaking. Rechtsbescherming kan in eerste instantie door bezwaar in te dienen, daarna door in beroep te gaan bij de rechtbank en ten slotte door hoger beroep in te stellen bij de Raad van State.
Wordt het besluit met de uitgebreide procedure voorbereid, dan bestaat mogelijkheid om zienswijzen in te dienen tegen het ontwerpbesluit en om in beroep te gaan bij de Raad van State (eerste en enige aanleg). De aanvrager moet aangeven of burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken. En zo ja, hoe zij betrokken zijn en wat de resultaten zijn. De gemeenteraad kan
9 We gaan er hier vanuit dat de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking treedt.
25
bij buitenplanse activiteiten gevallen aanwijzen waarbij participatie verplicht is. Dan moet de aanvrager ook aangeven wat er met de resultaten van de participatie is gebeurd. Wat gebeurt er met het tijdelijk deel van het omgevingsplan bij deze procedure? Het tijdelijke deel blijft geheel in stand, want het resultaat van de procedure is een beschikking om eenmalig af te wijken van dit plan.
Paragraaf 2
Wijziging van het omgevingsplan
Een wijziging van het omgevingsplan is de tweede optie van procedures om een initiatief mogelijk te maken dat niet binnen het omgevingsplan past. Het kan gaan om concrete initiatieven die nog verdere uitwerking behoeven, want het opnemen van een meer globale regeling is mogelijk. Deze procedure is ook geschikt als er aanpassingen nodig zijn op naastgelegen percelen. Verder leent deze procedure zich goed voor gevallen waarbij een wijziging van lokale regelgeving nodig is om te voldoen aan instructieregels, beleid of om de uitvoerbaarheid aan te tonen. Het resultaat van deze procedure zijn algemene regels in het omgevingsplan, wat betekent dat de activiteit vaker kan worden uitgevoerd binnen de kaders van deze algemene regels. De bevoegdheid ligt bij de gemeenteraad. De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarin het college van B&W bevoegd is om delen van het omgevingsplan vast te stellen (delegatie). In het vaststellingsbesluit staan de nieuwe regels, de regels uit het tijdelijk deel die vervallen en de regels die worden gewijzigd. Indien aan de orde, gaat het ook over de regels uit verordeningen die voor dat gebied buiten werking worden gesteld. Bij een wijziging van het omgevingsplan is de uitgebreide procedure van 26 weken van afdeling 3.4 Awb van toepassing.
Het besluit van de gemeenteraad (of het college van B&W bij delegatie) treedt in werking vier weken na bekendmaking, tenzij in het omgevingsplan een andere termijn is gesteld. Rechtsbescherming is geregeld door de mogelijkheid te bieden zienswijzen in te dienen tegen het ontwerpbesluit en door in beroep te gaan bij de Raad van State (eerste en enige aanleg). Bij de kennisgeving van het voornemen tot vaststellen van een wijziging van het omgevingsplan wordt aangegeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen worden betrokken bij de voorbereiding. Bij de vaststelling wordt aangegeven hoe deze partijen zijn betrokken en wat daarvan het resultaat is. Wat gebeurt er met het tijdelijk deel van het omgevingsplan bij deze procedure? Het tijdelijk deel van het omgevingsplan wordt in beperkte mate aangepast: 1. Als slechts een gedeelte uit het tijdelijk deel wordt omgezet in het nieuwe deel van het omgevingsplan is een voorrangsregeling nodig. Op die manier worden de betreffende onderdelen van het tijdelijke deel van het omgevingsplan voor die locatie buiten toepassing verklaard; of 2. Het bestemmingsplan vervalt voor het gebied geheel of gedeeltelijk. Daarnaast kunnen regels uit de bruidsschat voor het gebied worden aangepast en worden overgezet naar het nieuwe deel van het omgevingsplan.
Dan is geen voorrangsregel nodig, want bij deze regelingen zijn er meer technische mogelijkheden. Bijvoorbeeld: er vindt een themagerichte wijziging van het omgevingsplan plaats voor parkeren. Voor de gehele gemeente komt er één regeling voor parkeren in het nieuwe deel van het omgevingsplan. Dan moeten alle parkeerregelingen uit het tijdelijke deel buiten werking worden verklaard. Dit geldt echter niet voor de andere regels uit het tijdelijke deel. Juridisch is dit geen probleem, maar aandachtspunt is het technische gedeelte, omdat in het DSO alleen gehele bestemmingsplannen uit het tijdelijke deel veranderd/verwijderd kunnen worden. De oude parkeerregel blijft dus zichtbaar totdat ook alle andere regels uit het tijdelijk deel zijn omgezet in het nieuwe deel. Er geldt overigens géén verplichting om een volwaardig omgevingsplan voor de locatie te maken. Stap voor stap wordt toegewerkt naar het omgevingsplan nieuwe stijl, zoals toegelicht in hoofdstuk 4. 26
Paragraaf 3
Welke van de twee?
De procedure voor een BOPA kost in beginsel maximaal 8 weken, terwijl een omzetting van het tijdelijk van het omgevingsplan in een nieuw deel zeker meerdere maanden zal kosten. Wel betekent het volgen van een BOPA procedure dubbel werk, want we moeten een verleende vergunning binnen vijf jaar alsnog vertalen in het omgevingsplan. Anders vervalt de bevoegdheid om leges te heffen. Die termijn en de eventuele consequentie gelden overigens nog niet tijdens de transitiefase. Toch geven we aan deze BOPA procedure de voorkeur, omdat we initiatiefnemers daarmee sneller van dienst kunnen zijn. Verder lijkt het instrument van de buitenplanse omgevingsvergunning op de reeds bestaande omgevingsvergunning, wat prettig is voor medewerkers en initiatiefnemers. Door met een BOPA te werken, voorkomen we bovendien zo veel mogelijk dat de ambtelijke capaciteit van de gemeente, die beschikbaar is voor het opstellen van het definitieve omgevingsplan, ingezet moet worden voor het faciliteren van initiatieven. Hierdoor zou het langer kunnen duren voordat we een omgevingsplan nieuwe stijl hebben. Tegelijkertijd is er mogelijk meer capaciteit nodig bij ODRA voor de afhandeling van de procedures. Aandachtspunt is verder dat we het voortraject via de omgevingstafel goed inrichten, zodat we initiatiefnemers naar een goed uitgewerkte concrete aanvraag kunnen begeleiden.
Tevens moeten we een goed overzicht bijhouden van de verleende BOPA’s die we later in het omgevingsplan moeten verwerken. Dit vraagt om werkafspraken met ODRA. Voor bepaalde situaties is de BOPA niet geschikt. Het gaat dan op de eerste plaats om initiatieven en plannen die nog uitwerking behoeven. Op de tweede plaats kan het gaan om initiatieven waarbij gelijktijdig een aanpassing van de lokale regelgeving nodig is ter voldoening aan instructieregels, beleid of om de uitvoerbaarheid te kunnen aantonen. Het instrument is niet geschikt als de ontwikkeling op het perceel van de initiatiefnemer tegelijkertijd noopt tot het aanpassen van regels op een naburig perceel. Aandachtspunt is dat een BOPA niet toonbaar is in het DSO, een wijziging van het omgevingsplan wel. Wel wordt de BOPA binnen vijf jaar na verlenen in het omgevingsplan verwerkt, wat de zichtbaarheid in het DSO verbetert. Deze verplichting geldt nadat de transitieperiode is afgelopen. Dit is naar verwachting in 2030. We willen de eerste keer zoveel mogelijk verleend BOPA’s in het omgevingsplan verwerken en daarna elk jaar een verzamelwijziging doorvoeren, waarbij het denkbaar is om de bevoegdheid tot deze specifieke wijziging aan het college van B&W te delegeren.
Alhoewel we initiatiefnemers zo veel mogelijk willen aanmoedigen om hun initiatief via een BOPA aan te vragen, is het uiteindelijk de keuze van de aanvrager of hij deze weg kiest. Het bekende principe ‘de aanvrager bepaalt’ geldt dus nog steeds onder de Omgevingswet. Wij zullen in het voortraject per geval met initiatiefnemers afstemmen wat de beste procedure is, gelet op de omstandigheden per geval. We willen ook met prioriteit het gemeentelijk geluidbeleid uit 2007 actualiseren, want de Hogere waarden procedure op grond van de Wet geluidhinder verdwijnt. Dit doen we in samenwerking met ODRA. We zien vaak met name in het buitengebied bij woningbouwplannen en functieverandering dat zo’n procedure nodig is. Dit zou dan enkel via een wijziging van het omgevingsplan kunnen. Dat is niet wenselijk, omdat functieverandering nu via een wijzigingsbevoegdheid kan en dit initiatiefnemers onnodig op kosten en langere procedures jaagt. Daarom kiezen we ervoor om voor inwerkingtreding van de Omgevingswet zoveel mogelijk in behandeling zijnde functieveranderingsverzoeken als ontwerpplan te publiceren. Verder willen we zo snel mogelijk starten met het opbouwen van een regelbibliotheek om ook op efficiënte wijze medewerking te kunnen verlenen aan gewenste initiatieven via een wijziging van het omgevingsplan.
In deze bibliotheek nemen we zoveel mogelijk standaardregels op voor het omgevingsplan. De regels in de bibliotheek kunnen we dan gebruiken om medewerking te verlenen aan initiatieven die niet passen in het omgevingsplan en waarvoor een BOPA niet geschikt is of niet is aangevraagd. Doordat de standaardregels al relatief snel beschikbaar zijn, kunnen we ook relatief snel een omgevingsplanwijziging voor de betreffende ontwikkeling in gang zetten.
27
28
Bijlage 1: voorlopige verdeling gebiedsgerichte aanpak Kernen (start 2023): • Haalderen • Angeren • Doornenburg • Gendt • Bemmel • Huissen Toelichting: we werken van klein naar groot, omdat we in het begin nog kennis en ervaring moeten opdoen met het instrument omgevingsplan. We verwachten in de kernen veelal te kunnen aansluiten op bestaande regelingen in de bestemmingsplannen en voorzien in de kernen relatief weinig planologische en/of milieutechnische uitdagingen. Bedrijventerreinen en glastuinbouwontwikkelingsgebied (start 2025): • Gendt/Bemmel • Lingewal • Houtakker • Pannenhuis/Agropark • Looveer Toelichting: we starten met het actualiseren van de regelingen voor glastuinbouwontwikkelingsgebieden op basis van provinciaal en gemeentelijk beleid. Daarna komen de bedrijventerreinen met de meest actuele bestemmingsplannen, omdat de bedrijventerreinen planologisch en milieutechnisch om meer maatwerk vragen. Op die manier kunnen we een goede basis leggen voordat we regelingen formuleren voor de meer ingewikkelde bedrijventerreinen binnen onze gemeente. Buitengebied (start 2026): • Uiterwaarden • ’t Zand • Dijkzone, komgronden en oeverwallen • Park Lingezegen Toelichting: we beginnen met de gebieden waarvoor nog (oude) pdf-plannen gelden, omdat deze in het DSO slecht te raadplegen zijn. Daarna werken we aan ’t Zand, omdat daar veel ontwikkelingen plaatsvinden.
Ten slotte richten we ons op de gebieden die recent geactualiseerd zijn en waar relatief gezien minder ontwikkelingen aan de orde zijn. Algemeen: we bekijken per gebied of het wenselijk en haalbaar is om particuliere initiatieven direct mee te nemen dan wel via een aparte procedure mogelijk te maken. Algemeen: deze bijlage beoogt richting te geven. Volgordes en planningen kunnen wijzigen, want het wijzigen van het omgevingsplan is een dynamisch proces.
29
30