404812 Bijlage 3.3 Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen 1e herziening Bijlagen bij Toelichting.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan - Bijlagen bij toelichting -
Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening Gemeente Lingewaard
BESTEMMINGSPLAN - Bijlagen bij toelichting -
Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening Gemeente Lingewaard
IDN-nummer:
NL.IMRO.1705.284-VG01
Status:
vastgesteld
Datum:
januari 2023
Locatie Nijmegen St. Stevenskerkhof 2 6511 VZ Nijmegen
Locatie Vught Parklaan 21 5261 LR Vught
024 - 322 45 79 info@pouderoyentonnaer.nl www.pouderoyentonnaer.nl
Inhoudsopgave Bijlagen bij toelichting
5
Bijlage 1
Stedenbouwkundig plan
6
Bijlage 2
Erfbeplantingsplan
8
Bijlage 3
Aanvullend archeologisch onderzoek
10
bestemmingsplan Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening
3
4
bestemmingsplan Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening
Bijlagen bij toelichting
bestemmingsplan Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening
5
Bijlage 1
6
Stedenbouwkundig plan
bestemmingsplan Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening
Karstraat
Huissen
gemeente Lingewaard Legenda vrijstaande woning
bijgebouw
bestaande bebouwing
inrit
boomgaard
weide
bosperceel
laanbomen
paardenbak afm. 20x20m
haag raster meters
0
Stedenbouwkundig ontwerp
juli 2022
10
20
30
40
50
Bijlage 2
8
Erfbeplantingsplan
bestemmingsplan Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening
Karstraat
Huissen
g e m ee n t e L i n g e w a a r d Perceelsgebonden landschappelijke inrichting omschrijving
soorten/materialen
maten
hoogstam boomgaard (evt. middelhoog)
appel, peer, pruim, walnoot of kers
min. 8/10 cm omtrek
bosschages
bosplantsoen met inheemse bomen en inheemse struiken
bosplantsoen min. hoogte 50-60 plantafstand 1 bij 1 m boomvormers plantmaat 14-16 max. 10m uit elkaar
behoud bestaande bomen aantal 6
meters
0
Erfbeplantingsplan
10
20
30
juli 2022
40
50
Bijlage 3
10
Aanvullend archeologisch onderzoek
bestemmingsplan Buitengebied Lingewaard Karstraat 52a en 52b Huissen, 1e herziening
Laagland Archeologie Rapport 642
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase
Karstraat 52, Huissen, gemeente Lingewaard (GD).
mei 2021 Versie 1.1 (concept)
In opdracht van: Buro SRO
7 Colofon Laagland Archeologie Rapport 642
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard (GD) Auteur: Jeroen Wijnen
In opdracht van: Buro SRO
Foto’s en tekeningen: Laagland Archeologie
Status rapport: concept
Controle: E.W. Brouwer Autorisatie: E.W. Brouwer
ISSN 2468-4759 Laagland Archeologie BV Virulyweg 21F-G 7602 RG Almelo
E-mail: info@laaglandarcheologie.nl KvK-Nummer: 60294418
© Laagland Archeologie BV, Almelo, mei 2021
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. Laagland Archeologie BV aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.
v2.3
Samenvatting Laagland Archeologie heeft in april 2021 een Inventariserend veldonderzoek karterende fase uitgevoerd aan de Karstraat 52 te Huissen. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande beplantingen. In een eerder stadium is reeds een archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd. Het onderhavige onderzoek is een vervolg hierop. Op basis van voorgaand bureauonderzoek worden archeologische resten verwacht vanaf
de Vroege-IJzertijd en jonger binnen de bij het karterend booronderzoek maximaal verkende diepte van 150 cm -mv. Het karterend booronderzoek heeft tot doel archeologische vindplaatsen op te sporen. Hiertoe zijn verspreid in het toegankelijke deel van het plangebied karterende boringen gezet. Relevante lagen van de boorkernen zijn gezeefd op archeologische indicatoren. In dit stadium is karterend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Tot de eerste 80 à 130 cm -mv zijn beddingafzettingen van een doorbraakwaaier uit de periode 9e tot 11e eeuw aangetroffen. Deze zandgronden waren weinig geschikt als bouwland en zijn vanaf de 17e eeuw in gebruik genomen voor de tabaksteelt en later vanaf de 19e eeuw voor tuinbouw. Daaronder zijn oeverafzettingen van de stroomgordel van de Nederrijn aangetroffen met een archeologische verwachting vanaf de Vroege IJzertijd. Afgezien van de A-horizont/verstoorde bovengrond zijn er geen bijmengingen aangetroffen die als archeologische indicator door kunnen gaan. Algemeen is een bodemprofiel aangetroffen met een verstoorde horizont. Daarom kan worden aangenomen dat in het plangebied geen archeologische resten aanwezig zijn.
Op basis van de resultaten van het veldonderzoek wordt geadviseerd geen archeologisch vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie. De implementatie van dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Lingewaard. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, J. Habraken, Arnhem Regio Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).
Samenvatting ___________________________________________________ 3 1 Inleiding ____________________________________________________ 5 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Aanleiding onderzoek______________________________________________ 5 Afbakening plan- en onderzoeksgebied ________________________________ 5 Administratieve gegevens __________________________________________ 7 Huidige situatie en toekomstig gebruik ________________________________ 9 Gemeentelijk beleid ______________________________________________ 10 Onderzoeksdoel _________________________________________________ 11
2 Voorgaand onderzoek _________________________________________ 12 3 Veldonderzoek _______________________________________________ 14 3.1 3.2 3.3
Beschrijving onderzoeksmethodiek __________________________________ 14 Resultaten: lithologie, lithogenese en bodemontwikkeling ________________ 14 Resultaten: archeologie ___________________________________________ 15
4 Conclusie en verwachting ______________________________________ 16 5 Selectieadvies _______________________________________________ 17 literatuur _____________________________________________________ 18 BIJLAGE 1 AMZ-cyclus __________________________________________ 19 BIJLAGE 2 Archeologische perioden________________________________ 20 BIJLAGE 3 Gemeentelijke archeologische verwachtingskaart ____________ 21 BIJLAGE 4 Boorpuntenkaart veldonderzoek _________________________ 22 BIJLAGE 5 Boorstaten veldonderzoek ______________________________ 23
HOOFDSTUK
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
1I
NLEIDING
1.1 AANLEIDING ONDERZOEK
De aanleiding voor het onderzoek vormt de geplande beplantingen aan de Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard (GD). Hiertoe is een omgevingsvergunning vereist. De gemeente Lingewaard heeft een eigen archeologiebeleid. Op basis van het bestemmingsplan dient archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden om aan te tonen dat eventueel aanwezige archeologische waarden niet onevenredig worden of kunnen worden geschaad door de geplande bouwactiviteiten. De opdrachtgever beoogt met het onderzoek de gemeentelijke paraaf te krijgen voor het onderdeel archeologie. Aanvullende wensen zijn niet kenbaar gemaakt. Dit onderzoek is een vervolg op het eerder in 2016 uitgevoerde bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek -verkennende fase. In 2016 zijn ook al de bouwkavels met een Inventariserend Veldonderzoek – karterende fase onderzocht, maar niet de er rondom gelegen groenzone.
1.2 AFBAKENING PLAN- EN ONDERZOEKSGEBIED
Het plangebied betreft de Karstraat 52 in Huissen, gemeente Lingewaard (GD), zie onderstaande afbeelding.
5
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
Afbeelding 1. Ligging van het plan- en onderzoeksgebied. Het plangebied heeft een omvang van ca. 15.000 m2 (1,5 ha). Deze wordt aangeduid als ‘onderzoeksgebied’.
6
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
1.3 ADMINISTRATIEVE GEGEVENS ADMINISTRATIEVE GEGEVENS Provincie
Gelderland
Gemeente
Lingewaard
Plaats
Huissen
Beheerder/eigenaar grond
Dhr. W. Selman
Toponiem
Karstraat 52
Kadastrale perceelnummer(s)1
HSN01 - M - 824, 825, 827, 830, 832, 840, 915 en 940
Laagland Archeologie projectnummer
HUKA211
Datum conceptrapportage
5-5-2021
Datum definitief rapport XY-coördinaten
192034/437065 192175/437139 192211/436977 192158/436872
Kaartblad
40 D
Oppervlakte/lengte Plangebied Datering
ca. 15.000 m2 (1,5 ha)
Complextype
bewoning (inclusief verdediging)
Onderzoeksmeldingsnr
5059336100
AMK-terrein
n.v.t.
Vondstmeldingsnr.
n.v.t.
Type onderzoek
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase
Datum begin veldonderzoek
2-4-2021
Datum eind veldonderzoek
29-4-2021
Opdrachtgever
Buro SRO
Goedkeuring bevoegde overheid
Nog niet beoordeeld
Bevoegde overheid
Gemeente Lingwaal
Adviseur namens bevoegde overheid Beheer documentatie
J. Habraken, Arnhem Regio
2
Uitvoerder
IJzertijd-Nieuwe tijd
Provinciaal Depot voor Bodemvondsten van Gelderland E-depot voor de Nederlandse archeologie Archief Laagland archeologie BV Laagland Archeologie BV
1
kadastralekaart.com
2
www.imergis.nl/htm/opentopo800.htm 7
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
Projectleider/opsteller onderzoek
Virulyweg 21F-G 7602 RG Almelo 06 40 61 85 50 Jeroen Wijnen jeroen.wijnen@laaglandarcheologie.nl
Tabel 1. Objectgegevens.
8
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
1.4 HUIDIGE SITUATIE EN TOEKOMSTIG GEBRUIK Het plangebied is momenteel in gebruik als grasland. Het terrein bevat voor zover bekend geen kelders of andere ondergrondse kunstwerken en er zijn geen historisch waardevolle bouwwerken in het plangebied aanwezig.3 Volgens het inrichtingsplan worden boomgaarden en bosschages aangelegd binnen het plangebied. De milieutechnische condities, huidige en eventuele nieuwe waterpeil en of en zo ja wie de toekomstige gebruiker(s) wordt/worden zijn in dit stadium niet bekend. Onderstaande afbeelding toont de huidige en de gewenste nieuwe situatie.
3
bron: gemeentelijke monumentenlijst 9
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
Afbeelding 2. Nieuwe situatie.
1.5GEMEENTELIJK BELEID Volgens de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Lingewaard (zie Bijlage 3), heeft het plangebied een middelmatige archeologische verwachting. Deze verwachting geldt vooral voor de perioden Vroege-IJzertijd t/m Nieuwe tijd, gekoppeld aan de actieve fase van de meandergordel/stroomgordel van de Nederrijn en de ligging van het plangebied of de (lager gelegen) flank van de door deze
10
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
meandergordel/stroomgordel gevormde oeverwal.4 In deze gebieden dient, bij planvorming en voorafgaand aan vergunningverlening bij bodemingrepen dieper dan 30 cm -mv en een onderzoekslocatie groter dan 500 m², vroegtijdig een inventariserend archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. De omvang van de geplande verstoringen overschrijdt de vrijstellingsgrenzen zoals die in het vigerende gemeentelijk archeologiebeleid zijn aangegeven.
1.6 ONDERZOEKSDOEL Het hier uitgevoerde karterende booronderzoek is een vervolgfase op eerder uitgevoerd onderzoek. Het heeft tot doel eventueel aanwezige archeologische vindplaatsen op te sporen.
4
Broeke, 2016. 11
HOOFDSTUK
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
2V
OORGAAND ONDERZOEK
Binnen het plangebied is een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd. Vervolgens is op de geplande bouwkavels een karterend booronderzoek uitgevoerd. Het huidige karterend booronderzoek is uitgevoerd omdat later bleek dat ook de beplanting van bomen in bepaalde zones vergunningplichtig zijn. De resultaten van het bureauonderzoek en verkennend booronderzoek staan hieronder samengevat.5 Verwacht wordt dat het plangebied in de perioden vóór het ontstaan van de meandergordel/stroomgordel van Walbeek, vanaf circa 1750 voor Chr. (MiddenBronstijd), een landschappelijke ligging had in een rivierkomvlakte. Er zal sprake zijn geweest van natte/drassige omstandigheden, waardoor het plangebied geen aantrekkelijke locatie was voor bewoning. Pas vanaf het moment dat de ten zuidwesten gelegen meandergordel/stroomgordel van Walbeek actief werd, werden er in het plangebied waarschijnlijk oeverwal-/komachtige afzettingen gesedimenteerd. De sedimentatie van oeverwalafzettingen dan wel oeverwal/komachtige afzettingen ging opeenvolgend door tijdens het ontstaan van de meandergordel/stroomgordel van de Nederrijn, vanaf circa 614 voor Chr. (VroegeIJzertijd). Vanaf in principe de Vroege-Bronstijd zal het plangebied geschikt zijn geweest voor bewoning.
De hoogste delen van de oeverwallen vormde de meest geschikte bewoningslocaties, maar waarschijnlijk had het plangebied nog een voldoende gunstige ligging waardoor bewoning mogelijk was. Geraadpleegd historisch kaartmateriaal laat zien dat het plangebied in ieder geval vanaf de tweede helft van de 18e eeuw in agrarisch gebruik was en buiten de grenzen van de uit deze tijd bekende buurtschappen/dorpskernen lag. Het plangebied heeft wel een lange periode van beakkering gekend. Oeverwalgronden zijn over het algemeen goed geschikt voor de gewassenteelt. Rond begin jaren ´30 van de 20e eeuw werden de eerste tuinbouwkassen gebouwd binnen het plangebied. In de loop van de tweede helft van de 20e eeuw raakt het plangebied steeds verder bebouwd met tuinbouwkassen. Het plangebied behoort tot de streek van Het Zand en staat bekend om zijn glastuinbouw. De kans op het aantreffen van restanten van
historische bouwwerken/bebouwing uit de Nieuwe tijd (bijvoorbeeld in de vorm van muurresten/funderingen) wordt minder waarschijnlijk geacht. Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat de aangetroffen bodemopbouw komt goed overeen met wat verwacht werd, op basis van het bureauonderzoek. Vanaf het maaiveld bestaat deze tot gemiddeld 100 cm -mv uit bovenin donkerbruin en naar onderen toe lichtbruin
5
Broeke, 2016 (vrijwel letterlijk overgenomen). 12
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
wordend, kalkrijk, bovenin zwak humeus, zwak kleiig, matig siltig, matig fijn zand, ook wel lichte zavel. Tussen gemiddeld 100 tot minimaal 140 in het zuidwestelijke deel van het plangebied en tot maximaal 170 in het noordoostelijke deel van het plangebied komt lichtbruin en naar onderen toe grijsbruin gekleurde, kalkrijke, sterk tot
matig zandige klei voor, ook wel zware zavel. Dit betreffen waarschijnlijk de oeverwalafzettingen die gesedimenteerd zijn tijdens de actieve fase van de meandergordel/stroomgordel van de Nederrijn. Hieronder bevindt zich namelijk een zwaarder getextureerde laag, bestaande uit kalkarme, zwak zandige klei in het zuidwestelijke deel van het plangebied tot, kalkloze/kalkarme, sterk tot uiterst siltige klei in het noordoostelijke deel van het plangebied, ook wel lichte klei. Evenzo belangrijk is dat de top tevens zwak humeus is. Dit betreft een zogenaamde vegetatiehorizont of laklaag (Ab-horizont). Een vegetatiehorizont duidt op een periode dat sedimentatie gering was. Door vegetatiegroei en vervolgens afbraak ontstond er onder het voormalige maaiveld een humeuze bovenlaag (Ab-horizont) die heden begraven ligt. Waarschijnlijk heeft deze vegetatiehorizont zich kunnen vormen tijdens de periode dat de activiteit van de meandergordel/stroomgordel van Walbeek afnam en voordat de meandergordel/stroomgordel van de Nederrijn actief werd. De vegetatiehorizont is wel vrij zwak ontwikkeld, wat aangeeft dat dit oude maaiveldniveau niet voor lange tijd bestaan heeft.
Het oude maaiveldniveau heeft een aflopend verhang in noordoostelijke richting (van circa 140 cm -mv in het zuidwestelijke deel van het plangebied naar 170 cm -mv in het noordoostelijke deel van het plangebied), overeenkomend met het te verwachten verhang van de flank van de oeverwal/overgang naar een komgebied in de tijd dat de ten zuidwesten gelegen meandergordel/stroomgordel van Walbeek actief was. In geen van de boringen zijn archeologische indicatoren waargenomen in het opgeboorde en vervolgens verkruimelde bodemmateriaal. Geconcludeerd wordt dat het gehele plangebied, vanwege de intactheid van de bodemopbouw, zijn middelhoge verwachting op de aanwezigheid van archeologische resten uit de perioden vanaf de Midden-Bronstijd behoud en dat er nog steeds sprake kan zijn van twee archeologische niveaus (het niveau waarop archeologische sporen zichtbaar zullen zijn). Het onderste niveau bevindt zich op een diepte tussen circa 170 en 200 cm -mv, direct onder de begraven vegetatiehorizont of laklaag, waarin archeologische sporen uit de Midden-Bronstijd tot Vroege-IJzertijd kunnen worden verwacht. Het bovenste niveau bevindt zich direct onder de huidige bouwvoor, vanaf een diepte van circa 35 cm -mv, waarin archeologische sporen vanaf de VroegeIJzertijd en jonger kunnen worden verwacht.
Omdat bij het karterend booronderzoek de boringen tot maximaal 150 cm -mv gezet zullen worden waar de archeologische verwachting vanaf de Vroege IJzertijd geldt, is de verwachting dat bij dit onderzoek eventuele vindplaatsen vanaf die periode kunnen worden opgespoord.
13
HOOFDSTUK
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
3V
ELDONDERZOEK
3.1 BESCHRIJVING ONDERZOEKSMETHODIEK
. Het veldonderzoek bestond uit het zetten van karterende boringen. De karterende boringen hebben tot doel vindplaatsen op te sporen. Het hele plangebied was toegankelijk voor archeologisch booronderzoek. Op basis van het verwachtingsmodel is karterend booronderzoek een effectieve onderzoeksmethode om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Conform de Leidraad Karterend Booronderzoek6 is uitgegaan van methode C3 karterend booronderzoek in een boorgrid van 17 x 20 m en zijn de boringen uitgevoerd met een Edelmanboor met een diameter van 12 cm. De karterende boringen zijn in overleg met de regio-archeoloog Joris Habraken tot maximaal 150 cm -mv gezet. Het bemonsterde materiaal in de bovenste ca. 100 cm bestaande uit een zandpakket is op archeologische indicatoren gezeefd over een maaswijdte van 4 mm, terwijl de eronder liggende kleilaag is versneden en verbrokkeld. De boringen zijn gemeten met GPS met een nauwkeurigheid van 3 m. Het bodemprofiel is beschreven volgens de norm NEN 5104 en ASB. De NAPmaaiveldhoogtes van de boringen zijn bepaald aan de hand van het AHN. De profielbeschrijvingen zijn opgenomen in bijlage 5. De boorpuntenkaart met de posities van de boringen is opgenomen in bijlage 4.
3.2 RESULTATEN: LITHOLOGIE, LITHOGENESE EN BODEMONTWIKKELING
Van de 41 boringen is een boring, boring 23 vervallen omdat deze in een nieuw met verharding en overkapping voorziene tuin was voorzien. Verder zijn boring 4, 6 en 7 vroegtijdig gestuit op respectievelijk 90, 80 en 60 cm -mv vanwege puin in de grond. Deze boringen zijn gestuit in opgebrachte grondlagen.
Algemeen bestaat de bodemopbouw uit een humeuze bovengrond en/of verstoorde bovengrond, bestaande uit al dan niet zwak humeus zand. De natuurlijke ondergrond bestaat vervolgens tot 80 à 130 cm -mv uit zwak siltig, matig fijn zand (beddingafzettingen). Deze zijn vaak bovenin verbruind en bestaan bovenin uit een Bw-horizont. Onderin zijn deze al dan niet matig roestig en gaat het om een C-/Cg-
6
Tol e.a., 2012. 14
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
horizont. Deze beddingafzettingen liggen bovenop zwak tot sterk, matig roesthoudende en matig mangaanhoudende, zandige kleiafzettingen, die oeverafzettingen representeren. Deze profielopbouw (beddingafzettingen op oeverafzettingen) is opmerkelijk en representeert een doorbraakwaaier. Het ontstaan van deze doorbraakwaaier ligt waarschijnlijk in de periode 9e tot 11e eeuw, voor de bedijking, toen de rivieren een hoge activiteit vertoonden. 7
Beschrijving Het Zand in samenhang met de oeverwaldoorbraakkolk ‘De Vlote Bloem’ (Stichting Landschapsbeheer Gelderland, 2006). Door de veelvuldige overslag vormde zich hier een woestijn, op den duur aangeduid als Het Zand. Dit oord was waarschijnlijk weinig favoriet voor bewoning en cultuurgrond. Maar in de Gouden Eeuw bloeide hier de tabaksteelt op. En in de negentiende eeuw begon hier de groenten- en bloementeelt furore te maken. Het eens zo onzalige Zand klom op tot het Westland van het rivierengebied. In de uiterwaarden en binnen de huidige bedijking liggen dan ook meerdere oeverwaldoorbraakkolken zoals de Vlote Bloem waarmee de doorbraakwaaier in verband wordt gebracht.
Zoals boven beschreven is de bovengrond samengevat als humeuze en/of verstoorde bovengrond. In de meeste gevallen bevindt zich onder een 30 à 70 cm dikke Ahorizont, een verstoorde horizont. Deze verstoring bereikt een diepte van 50 à 150 cm -mv (de maximaal verkende diepte). Slechts in een aantal gevallen is geen verstoring onder de A-horizont aanwezig. In die gevallen (boring 25, 31, 40 en 41) is de A-horizont 30 à 40 cm dik.
3.3 RESULTATEN: ARCHEOLOGIE De doorbraakwaaier is waarschijnlijk in de 9e tot 11e eeuw ontstaan. Het terrein was door de vele overslagen verworden tot een woestijn en was tot in de 17 e eeuw toen de tabaksteelt opbloeide niet erg geschikt als bouwland en weinig favoriet voor bewoning. In de meeste gevallen is onder de 30 tot 70 cm dikke A-horizont een verstoorde horizont aangetroffen. Afgezien in de A-horizont en verstoorde horizont zijn er geen bijmengingen aangetroffen, die door kunnen gaan als archeologische indicator. In de A-horizont/verstoorde horizont is baksteen, puin, houtskool, kolengruis, aardewerk (enkel fragmentje industrieel wit, enkel fragmentje oranje geglazuurd, roodbakkend), enkel pijpensteeltje, piepschuimbolletjes en plastic aangetroffen. Mogelijk kunnen er nog diepe sporen bewaard zijn gebleven.
7
Stichting Landschapsbeheer Gelderland. 15
HOOFDSTUK
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
4C
ONCLUSIE EN
VERWACHTING Tot de eerste 80 à 130 cm -mv zijn beddingafzettingen van een doorbraakwaaier uit de periode 9e tot 11e eeuw aangetroffen. Deze zandgronden waren weinig geschikt als bouwland en zijn vanaf de 17e eeuw in gebruik genomen voor de tabaksteelt en later vanaf de 19e eeuw voor tuinbouw. Daaronder zijn oeverafzettingen van de stroomgordel van de Nederrijn aangetroffen met een archeologische verwachting vanaf de Vroege IJzertijd. Afgezien van de A-horizont/verstoorde bovengrond zijn er geen bijmengingen aangetroffen die als archeologische indicator door kunnen gaan. Algemeen is een bodemprofiel aangetroffen met een verstoorde horizont. Om die reden en omdat bij het karterend booronderzoek geen archeologische indicatoren zijn aangetroffen, is de archeologische verwachting laag.
16
HOOFDSTUK
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
5S
ELECTIEADVIES
Op basis van het uitgevoerde booronderzoek is de kans klein dat het plangebied archeologische sporen bevat. Bij het karterend booronderzoek zijn geen archeologische indicatoren. Verder ligt het plangebied op een doorbraakwaaier. Omdat de grond zeker in vergelijking met de oeverafzettingen erg onvruchtbaar is waren deze gronden weinig favoriet. Het archeologisch belang hiervan is laag. Om deze reden adviseren we geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven. De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Lingewaard, hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, de heer J. Habraken, Arnhem Regio Mochten bij graafwerkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, dan geldt conform de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (033 421 74 56) of via de website: www.cultureelerfgoed.nl/contact.
17
Inventariserend veldonderzoek - karterende fase Karstraat 52 te Huissen, gemeente Lingewaard, Gelderland
literatuur
Berendsen, H.J.A., 2005 (1997). Landschappelijk Nederland. De fysisch geografische regio’s. Assen. Berendsen, H.J.A., 2008. De vorming van het land. Assen. Borsboom, A.J. en J.W.H.P. Verhagen, 2012. KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek. Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Gouda. Bosch, J.H.A.,2008. Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1. Op basis van de Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 5.2. Deltares-rapport 2008-U-R0881/A. Broeke, E.M. ten, 2016: Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek Karstraat (ong.) te Huissen. Rapportnummer 1248.001. Mulder, E.F.J. de., 2003. De ondergrond van Nederland. Groningen. Nederlands Normalisatie-instituut, 1989. Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde grondmonsters, Nederlands Normalisatie-instituut Delft. Stichting Landschapsbeheer Gelderland, 2006: Vlote Bloem in Huissen. Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen en M. Verbruggen, 2012. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek v2. SIKB Wijnen, J. , 2021. Plan van Aanpak ivo-karterend. Eindhoven. Archeologische databases/internetbronnen ArchisIII www.boorstaten.nl www.topotijdreis.nl www.hisgis.nl www.grondwatertools.nl www.kadastralekaart.com
Gebruikte kaarten beleid. Bron: gemeente Lingewaard. Geraadpleegd op 4-5-2021 1 Topografische kaart, schaal 1:10.000. Bron: www.pdok.nl. Geraadpleegd op 3-5-2021 1
18
BIJLAGE 1 AMZ-CYCLUS
19
BIJLAGE 2 ARCHEOLOGISCHE PERIODEN
20
BIJLAGE 3 GEMEENTELIJKE ARCHEOLOGISCHE VERWACHTINGSKAART
gwk
21
BIJLAGE 4 BOORPUNTENKAART VELDONDERZOEK
22
BIJLAGE 5 BOORSTATEN VELDONDERZOEK
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37