292728 Bijlage Voorontwerp Raadhuisplein te Huissen.pdf
Tekst van het document
HUISSEN
RAADHUIS PLEIN TUIN
VOORONTWERP
Raadhuis plein tuin
HUISSEN voorontwerp concept
3131.03 juni 2021 gemeente Lingewaard MTD Landschapsarchitecten MTD | Zuid-Willemsvaart 142 | postbus 5225 | 5201 GE ´s-Hertogenbosch T +31 (0)73 6125033 | F +31 (0)73 6136665 | E mtd@mtdls.nl | I www.mtdls.nl
openbare ruimte raadhuisplein
2
INHOUD
Raahuidplein
ACHTERGROND . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6
RANDVOORWAARDEN OPENBARE RUIMTE EN SCHETSONTWERP. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
14
VOORONTWERP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
18
PROFIELEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
35
Aloysiuslocatie
vergaderzaal
openbare ruimte raadhuisplein
5
ACHTERGROND
openbare ruimte raadhuisplein
6
openbare ruimte raadhuisplein
7
HUIDIGE SITUATIE RAADHUISPLEIN 73 PARKEERKPLAATSEN
10 fietsbeugels 20 fiets pp
5 pp 53 pp 24 pp 25 pp
Al jaren wil de gemeente het Raadhuisplein aantrekkelijker maken. Nu er gewerkt wordt aan de herontwikkeling van de voormalige Aloysiusschool, wordt ook de parkeerbalans opnieuw opgemaakt. Doordat er onder de Aloysiuslocatie een half verdiepte parkeergarage komt, zag de gemeenteraad kans om vast te leggen dat er parkeerplaatsen permanent zullen verdwijnen van het Raadhuisplein. Op 19 november 2020 nam de gemeenteraad een motie aan waarin het college werd verzocht om 36 parkeerplaatsen permanent te verplaatsen naar de nieuwe parkeergarage, en daarmee de helft van het Raadhuisplein te vergroenen. Het Raadhuisplein is een parkeerplaats en verbindingsplein van ruim 3000m2, midden in het historisch centrum van Huissen. Er zijn nu 73 parkeerplaatsen. Door het verplaatsen van 36 parkeerplaatsen kunnen we van het plein een parkgebied maken, waar parkeren een ondergeschikte rol krijgt. Met het herinrichten van het Raadhuisplein willen we het volgende bereiken:
9 pp 9 pp
Doelen: - Het verminderen van de hittestress in het centrum van Huissen; - Een prettige, groene en koele verblijfsplek creëren in het centrum van Huissen; - Een aantrekkelijke wandelroute maken tussen de ouderenwoningen van Sancta Maria en de Langekerkstraat (winkelstraat); - Door het aanbrengen van groen het plein een waterbergende functie geven; - Het centrum aantrekkelijker maken door naast winkels ook rust, verkoeling en beleving aan te bieden; - Het raadhuisplein weer passend maken binnen de historische omgeving; - Ruimte geven aan biodiversiteit door het aanbrengen van een variëteit aan imheemse planten op minstens 500m2; - Ruimte geven aan biodiversiteit door het plaatsen van insectenhotels; - Het plein een ontmoetingsfunctie geven door het realiseren van een recreatieve voorziening.
11 pp
8 pp
openbare ruimte raadhuisplein
8
openbare ruimte raadhuisplein
9
RAADHUIS PLEIN TUIN Het klimaat in de stad is aan verandering onderhevig. Regen valt met grote pieken, water wordt snel afgevoerd en is niet meer ter beschikking ten tijde van droogte. In combinatie met de stijging van de temperaturen wordt het leven in de stad minder prettig. Met een andere inrichting van de stad en de openbare ruimte kan de verblijfskwaliteit van de stad sterk verbetert worden. De kaartbeelden van het historische centrum van Huissen onderschrijven dit gegeven. De hittekaart toont hoe de gebouwde omgeving warmer is dan de ongebouwde. De koelte van de Nederrijn heeft een duidelijk effect op het stedelijk gebied, nabij de dijk is de temperatuur lager dan landinwaarts. Ook de groene plekken in het centrum, waaronder de kerktuin, tekenen zich koeler af ten opzichte van het gebouwde gebied. Naast de feitelijke hitte is er ook sprake van gevoelsmatige temperatuur. Hierin valt op dat de verharde plekken een hoge gevoelstemperatuur hebben. Binnen de historische kern is het Raadhuisplein een van de grotere aaneengesloten verharde plekken, waarbij de gevoelstemperatuur op een warme zomerdag oploopt tot ver boven de 40 graden. Het gebrek aan groen, een klein bomenbestand en een groot verhard areaal dragen hier aan bij. Naast dat water moeilijk kan infiltreren draagt het aanwezige hoogteverschil bij aan wateroverlast aan de randen van het plein.
Met name bij de Vierakkerstraat en de Langekerkstraat hoopt water zich op na een stortbui.
WATEROVERLAST (T100)
Met de herontwikkeling van het Raadhuisplein kan een deel van de openbare ruimte van de historische kern in Huissen zich omvormen tot groene en klimaat adaptieve stad. De visie voor het Raadhuisplein herwaardeert de oude structuur van tuinen en stegen en voorziet deze van een eigentijdse betekenis voor het centrum van Huissen. Het versterken van de cultuurhistorische waarden kan hierbij hand in hand gaan met het versterken van klimaatadaptieve waarden. De visie is tot stand gekomen in samenspraak met publieke en particuliere partijen. Middels een open participatietraject zijn ruimtelijke initiatieven en ideeën benoemd en geprioriteerd en verkreeg daardoor een breed draagvlak. Deze ingrepen zijn voornamelijk geënt op het verminderen van hittestress, klimaatadaptieve maatregelen rondom het afkoppelen van water of het zichtbaar maken van water, de aanleg van collectieve groenplekken en het verhogen van de biodiversiteit. Op deze wijze schetst het ontwerp een ambitieuze ontwikkeling voor het Raadhuisplein met oog voor het verleden en de toekomst.
HITTE
0.4 - 0.6
0.8 - 1.0
0.6 - 0.8
1.2 - 1.4
openbare ruimte raadhuisplein
10
De transformatie van de stedelijk ruimte van het Raadhuisplein wordt onderdeel van een helder en kwalitatief raamwerk van openbare ruimtes. Hierbij wordt samenhang gezocht met de identiteit van het historische centrum van Huissen. Onderdeel van de transformatie is het ‘vergroenen’ van het gebied, geënt op de vroegere pastorietuin die hier heeft gelegen. Minder verharding en minder parkeren op maaiveld biedt ruimte voor meer vergroening en tevens meer waterberging.
openbare ruimte raadhuisplein
11
Inzet is om de versteende ruimte ‘te ontharden’ en te voorzien van een groen karakter. Hierbij wordt aansluiting gezocht met de groene plekken van de aangrenzende religieuze binnentuinen en de pastorietuin. Water vanuit de nabije omgeving kan zo infiltreren in de groene zones, wat bijdraagt aan een klimaatadaptieve groenen waterstructuur. De tuin wordt grenzend aan de pastorietuin begrenst door een nieuwe muur. De huidige betonnen muur wordt voorzien van een nieuw metselwerk. Een nieuwe tuinmuur met een rijk metselverband, refererend aan de ommuurde groene hoven in het centrum van Huissen. Het metselverband heeft her en der plek over voor uitsparingen, welke ruimte bieden voor nestgelegenheid voor insecten en waar mogelijk kleine vogels. In samenspraak met Stichting Lingewaard Natuurlijk is bestudeerd welke variëteit aan planten kunnen worden toegepast binnen de tuin. De beplanting in de publieke krijgt een natuurlijke uitstraling, is robuust en onderhoudsvriendelijk met een hoge esthetische en ecologische waarde. De diversiteit aan soorten, kleur en bloeitijd leveren een spannend beeld op. Daarnaast vergroten we de biodiversiteit, zowel door flora als fauna. De basis is een mengsel van hoofdzakelijk inheemse en overblijvende planten.
Naast het behoud van beeldbepalende bomen langs de Langekerkstraat en Langestraat, wordt het pallet aangevuld met een diversiteit van ecologisch interessante bomen. Deze zijn een bron van voedsel en een biotoop op zichtzelf. Bij voorkeur wordt het assortiment samengesteld uit bomen die passend zijn voor de identiteit van Huissen, met name de (niet plakkende) lindeboom achten wij geschikt. De boom is op meerdere plekken terug te vinden in de kern van Huissen. Daarnaast
openbare ruimte raadhuisplein
12
is de soort ecologisch gezien een belangrijke soort. Naast een prachtige zoete bloesem dragen ze ook bij als voedselbron voor insecten. Daarnaast bieden schaduw en verkoeling in de stad, zorgt voor meer verblijfskwaliteit, meer beleving en aantrekkingskracht jaarrond. Dit vormt de aanleiding om meer buiten te vertoeven, meer te bewegen, ontmoeting en interactie. De beoogde Raadhuistuin biedt hiermee een uitgelezen kans om het systeem van groene hoven te herstellen en aan te vullen en tevens een nieuwe publieke functie te vervullen voor bewoners en bezoekers. Met de herintroductie van deze groene plek wordt een nieuwe invulling gegeven aan de betekenis van het kerkelijk cluster en op hogere schaal een aantrekkelijke luwe verbinding gemaakt van Sancta Maria richting de Langestraat.
openbare ruimte raadhuisplein
13
Raadhuisplein
RANDVOORWAARDEN OPENBARE RUIMTE - SCHETSONTWERP
Herstel van de historische structuur, zodat deze zich weer als een geheel laat lezen. Hiertoe wordt de informele verbinding hersteld waarbij het wenselijk wordt geacht de aanbouw van het Convent te verwijderen of te voorzien van een hoogwaardige gevel. Tweede inzet is om deze ruimte te vergroenen, aanhelen Pastorietuin, en zoveel mogelijk te transformeren als verbindingszone en verblijfsplek.
Aloysius Randvoorwaarde voor de ontwikkeling op de Aloysiuslocatie is dat het nieuwe volume onderdeel uitmaakt van het katholieke ensemble. We houden hier vast aan het onderscheid tussen de kleine maat van de bebouwing aan de straten en de grotere complexen met ommuurde hoven. Dit vertaalt zich in een groot orthogonaal volume met een alzijdigheid richting het openbaar gebied en een publiek toegankelijk, groen, hof.
Achter de Gracht Hier liggen kansen om een deel van de oude Stadsgracht terug te brengen en ruimte te laten voor oppervlaktewater. Water vanuit de nabije omgeving kan zo infiltreren in deze zone, wat bijdraagt aan een klimaatadaptieve groen- en waterstructuur. Wenselijk is dat voetgangers in dit deel de ruimte krijgen met een heldere verbinding van Achter de Gracht richting de Doelenstraat.
visie schets openbare ruimte
openbare ruimte raadhuisplein
14
openbare ruimte raadhuisplein
15
pastorietuin als schakel tussen kerk en convent
stenen zitranden
verbijzondering verharding aan Langekerkstraat
openbare ruimte raadhuisplein
16
groenvakken; vaste planten met gras en ruimte voor fietsparkeren (ca. 42 plekken) haag omzoomt parkeerplaats
parkeerplaats verdiept gelegen
openbare ruimte raadhuisplein
17
VOORONTWERP
7.10
32.60
9.65
8.00
2.30
10.75
9.00
22.10
3131_Profielen V04.dwg
5.00
project
openbare ruimte raadhuisplein
3131.03
18
werknummer
0
20m
EPT ONC Huissen
Voorlopig ontwerp profiel B bestaand
schaal
1.200
C
versie1
bladnummer
Raadhuisplein
tekening
versie
16-03-2021
BS
M T D l a n d s c h a p s a r c h i t e c t e n | Z u i d - W i l l e m s v a a r t 1 4 2 | P o s t b u s 5 2 2 5 | 5 2 0 1 G E 's - H e r t o g e n b o s c h
openbare ruimte raadhuisplein
19
THEMA - VERHARDING
THEMA - PARKEREN 37 parkeerplekken waarvan:
2 mindervaliden plekken gebakken klinkers (df) in warme rood-bruine kleur aansluitend op
2 plekken voorzien van een
centrumverharding
elektrische laadpaal
routing vrachtverkeer en gemotoriseerd verkeer
natuurstenen keitjes, gezaagd en
indicatieve laad- en losplek
gebrand. Parkeervakken worden voorzien van een egale uitstapstrook (gebakken materiaal) blauwe zone markeren door blauwgeglazuurde klinker
halverharding rondom bestaande bomen, verbeteren de groeikwaliteit
openbare ruimte raadhuisplein
20
openbare ruimte raadhuisplein
21
THEMA - MEUBILAIR
THEMA - VERLICHTING
*
natuurstenen zitrand met houten zitting
*
*
*
* lichtmasten aansluitend op type centrum
*
grondspots t.b.v. het aanlichten van de pastoriemuur en overstek bebouwing type n.t.b.
nieuwe pastoriemuur verbijzondering metselwerk
fietsparkeerplekken 13 fietsbeugels (26 fietsparkeerplekken afvalbakken 2x aanvulling opstelplaats ondergrondse afvalcontainers
waterelement - nader vorm te geven - waar mogelijk in samenspraak met inwoners van Huissen
openbare ruimte raadhuisplein
22
openbare ruimte raadhuisplein
23
THEMA - AFWATERING
THEMA - BEPLANTING Om aan te sluiten bij de cultuurhistorie rondom afwatering middels een molgoot met
het projectgebied wordt er met de beplanting
kolk
bepaalde sferen beoogd. Hierbij wordt de beplanting onderverdeeld in een aantal thema’s
groenvakken t.b.v. waterberging en infiltratie / vertraagd afvoeren
die op de volgende deelkaarten zijn uitgewerkt. Een aantal ‘kensoorten’ zijn benoemd ter indicatie van het sortiment. Dit zijn grotendeels inheemse
groenvakken waar waterinfiltratie
soorten om aan te sluiten bij de wens voor
mogelijk is, maar zich minder goed
inheemse beplanting.
lenen voor afwatering van verhard opppervlak
openbare ruimte raadhuisplein
24
openbare ruimte raadhuisplein
25
BEPLANTINGSOPZET
THEMA - BOMEN handhaven bestaande bomen (11
Entree - bloemrijke weide
stuks) Entree Rijnwaal - klassieke kruidentuin nieuw toe te voegen bomen (11 stuks) Naast het behoud van beeldbepalende bomen langs de Langekerkstraat en Langestraat, wordt het pallet aangevuld met een diversiteit van
Stadsparkje - vaste planten kruidenmix Entree centrum - vaste planten mix Voorstel - verrijking naar bloemrijke weide
ecologisch interessante bomen. Deze zijn een bron van voedsel en een biotoop op zichtzelf. Bij voorkeur wordt het assortiment samengesteld uit bomen die passend zijn voor de identiteit van Huissen, met name de (niet plakkende) lindeboom achten wij geschikt. De boom is op meerdere plekken terug te vinden in de kern van Huissen. Daarnaast is de soort ecologisch gezien een belangrijke soort. Naast een prachtige zoete bloesem dragen ze ook bij als voedselbron voor insecten. Daarnaast bieden schaduw en verkoeling in de stad, zorgt voor meer verblijfskwaliteit, meer beleving en aantrekkingskracht jaarrond.
= Inheems in Nederland
openbare ruimte raadhuisplein
26
openbare ruimte raadhuisplein
27
BEPLANTING - RIJNWAAL
BEPLANTING - KRUIDENTUIN Entree Rijnwaal - klassieke kruidentuin Bomen
Haag
Zomerlinde
Zilverlinde
Klimplant
Entree Rijnwaal - klassieke kruidentuin Klassieke
Gewone beuk Kruidentuin
Klimhortensia
openbare ruimte raadhuisplein
28
Wilde marjolein
Kleine ruit
Wijnruit
Verfbrem
Kleinbloemige salie
Geel walstro
openbare ruimte raadhuisplein
29
BEPLANTINGS - STADSPARKJE
BEPLANTING - STADSPARKJE Stadsparkje - vaste planten kruidenmix Bomen
Entree Rijnwaal - klassieke kruidentuin Klassieke
Bestaande kers
Inheems gemixte border met heesters en bomen
Gewone lijsterbes
Rode beuk
Steeneik
Papieresdoorn
Gele kornoelje
Duizendblad
Parelgras
Beemdooievaarsbek
Echte guldenroede
Brede ereprijs
Heksenmelk
Heesters
Blauwe spirea openbare ruimte raadhuisplein
Koninginnenstruik
30
openbare ruimte raadhuisplein
31
BEPLANTING - ENTREE CENTRUM
BEPLANTING - WEIDE Entree centrum - vaste planten mix Klimplant
Bomen
Himalayaberk
Entree - bloemrijke weide Bomen
Valse Christusdoorn Kamperfoelie
Bestaande plataan Bestaande kersen
Be st a
an de
ke r
se n
Bestaande plataan
Inheemse beplanting met cultuurlijke highlights
Zonnehoed openbare ruimte raadhuisplein
Parelgras 32
Echte koekoeksbloem
Inheemse soorten weide mix
Ruige klaproos openbare ruimte raadhuisplein
Veldsalie 33
Avondkoekoeksbloem
BEPLANTINGSVOORSTEL - WEIDE Voorstel - verrijking gazon
PROFIELEN Inheemse soorten weide mix
Ruige klaproos
openbare ruimte raadhuisplein
Veldsalie
34
Avondkoekoeksbloem
openbare ruimte raadhuisplein
35
B’
PROFIEL A-A’
C A C’
10.15
3.00
5.25
5.40
6.00
5.00
3.00
pastorietuin
wandelpad
pastorietuin
parkeren
rijbaan
parkeren
parkeren
B A’
openbare ruimte raadhuisplein
36
openbare ruimte raadhuisplein
37
PROFIEL C-C’
PROFIEL B-B’’
5.00
7.10
32.50
9.50
800
2.30
parkeren
rijbaan
parkeerkoffer met pastorietuin op de achtergrond
wandelpad
groenvak
wandelpad
10.80
2.30
groenvak wandelpad
9.00
22.00
8.60
4.30
5.60
groenvak
wandelpad
wandelpad
groenvak
wandelpad
openbare ruimte raadhuisplein
38
openbare ruimte raadhuisplein
39
COLOFON opdrachtgever gemeente Lingewaard gemeente Lingwaard Bram Bos Dion Steenbergen Ingrid Scheepers MTD landschapsarchitecten Ruud Linders Willem Jan van Ras Rick Smeenk Bart van Spreeuwel
openbare ruimte raadhuisplein
40
openbare ruimte raadhuisplein
41