289738 Bijlage 1 Jaarstukken 2020.pdf
Tekst van het document
55
Jaarstukken 2020 Park Lingezegen Wat heeft dit voor (financiële) gevolgen in 2020 gehad? Heeft dit (financiële) gevolgen voor de toekomst?
Nee. 1) Het bedrag voor de aankoop van 57 ha basisuitrusting is reeds begroot. Met de bijdrage aan de fietsverbinding langs De Plak is het van belang dat in de planning van maatregelen vanuit het GMP, het realiseren van de fietsverbinding in de komende drie jaren wordt opgenomen. 2) De structurele jaarlijkse bijdrage van de gemeente aan het beheerfonds blijft € 240.000,-. Die bijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd.
56
Jaarstukken 2020
6. Sociaal domein Dit programma richt zich op alle inspanningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet en de Jeugdwet. Daarnaast richt het zich op het faciliteren van inwonersinitiatieven.
Wat hebben we bereikt? 1. Inwoners van Lingewaard kunnen zo lang mogelijk op een prettige manier zelfstandig wonen, leven en participeren (doel 1). We gingen samen met onze partners aan de slag met de vijf coalities, die we in het kader van het beleidsplan Sociaal Domein vormden. De oprichting van het platform ‘Dementievriendelijk Lingewaard’ en het inrichten van laagdrempelige ontmoetingsplekken in iedere kern droegen bij aan het langer zelfstandig wonen, leven en participeren van Lingewaardse inwoners.
2. We willen structureel het aantal mensen in de bijstand verminderen doordat meer bijstandsgerechtigden werken of participeren naar vermogen (doel 2). Het lukte niet het aantal uitkeringsgerechtigden te verlagen. Door de COVID-19 crisis zagen we ons bestand stijgen. Echter, minder dan we aanvankelijk verwachtten.
3. Jongeren groeien veilig thuis op en hebben voldoende mogelijkheden om zich te ontwikkelen (doel 3). We zagen een lichte daling van het aantal jeugdigen met zorgindicatie verblijf en een toename van ambulante zorg. We versterkten de overlegstructuur en besloten de inzet van een gedragswetenschapper te continueren. Hiermee werkten we aan het veilig thuis laten opgroeien van onze jongeren en hen mogelijkheden te bieden om zich te ontwikkelen.
4. We willen de kosten in het sociaal domein met betrekking tot de Jeugdwet, WMO en Participatiewet stabiliseren en terugdringen (doel 4). Om goede zorg te blijven leveren en tegelijkertijd de kosten onder controle houden voerden we in 2020 een aantal Taskforce maatregelen uit.
5. We willen de leef kwaliteit in de buurt verbeteren door de inzet van Lingewaard Doet. We streven naar minimaal 40 door inwoners ingediende ideeën, waarvan 80% daadwerkelijk wordt gerealiseerd (doel 5). Ondanks de COVID-19 was Lingewaard Doet een succes. Alle 43 aangemelde initiatieven haalden het streefbedrag op.
6. We stimuleren inwonersinitiatieven en streven naar minimaal 15 maatschappelijk initiatieven om de leefbaarheid in de straat, buurt of stad/dorp te verbeteren (doel 6). In elke kern startte minimaal één maatschappelijk initiatief. Er werden 38 initiatieven ingediend, waarvan er 15 werden gerealiseerd.
7. We ondersteunen dorps- en wijkplatforms bij het opstellen van dorps- en wijk ontwikkelplannen (doel 7). Voor de totstandkoming en uitvoering van de DOP’s en WOP’s is het elkaar ontmoeten erg belangrijk. Gendt Vooruit bood het dorpsontwikkelingsplan aan bewoners, het college en raad aan. Ook werd het dorpsontwikkelingsplan van Doornenburg geactualiseerd. 57
Jaarstukken 2020
Indicatoren Participatie Verplichte indicator
Meetbaar resultaat 2020
Verwacht resultaat 170
Behaald resultaat 204,20
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners van 18 jaar e.o.
Lopende re-integratievoorzieningen
Aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.
130*
258,3
Banen
Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar.
445
Gegevens niet beschikbaar**
Netto arbeidsparticipatie
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking.
68
Gegevens niet beschikbaar***
Werkloze jongeren
Het percentage werkloze jongeren.
0,85
Gegevens niet beschikbaar**** *) Door actualisatie van gegevens, peildatum augustus 2019, wijkt dit cijfers af van wat in de begroting staat. Gerealiseerd in 2019: 203,9 **) Bron: CBS Bevolkingsstatistiek / LISA – bewerking ABF Research. Laatst beschikbare informatie dateert van 2019 (536). ***) Bron: CBS Arbeidsdeelname. Laatst beschikbare informatie dateert van 2019 (70,9%). ****) Bron: CBS Jeugd. Laatst beschikbare informatie dateert van 2019 (2%). We zagen een geringe stijging van het aantal bijstandsuitkeringen in plaats van de beoogde daling (1 jan 2020: 439, 1 jan 2021: 450). In 2020 kenden we 145 bijstandsuitkeringen toe en beëindigden we 134 uitkeringen. In bovenstaande tabel gaat het om het aantal personen met een bijstandsuitkering. Wij monitoren zelf op het aantal uitkeringen. In geval van een gezamenlijke huishouding hebben meerdere personen 1 uitkering. De COVID-19 pandemie zorgde in 2020 niet tot een fors hogere instroom in de bijstand. Wel zagen we een stijging van het aantal inwoners dat een beroep op de WW moest doen. Ook was er veel onzekerheid rondom de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). We verwachten dat na afloop van deze regeling de bijstandsafhankelijkheid van met name ondernemers sterk zal toenemen. Dat kan in de (nabije) toekomst leiden tot een toename van het aantal aanvragen om bijstand.
Als we de vergelijking maken met gemeenten van vergelijkbare grootte, dan was het aantal uitkeringsgerechtigden per 10.000 inwoners in Lingewaard beduidend minder (Lingewaard: 204,2 referentiegemeente: 322,4). Ook de toename was minder hoog dan bij deze referentiegroep. We investeerden in de bemiddeling van werkzoekenden met de indicatie ‘Banenafspraak’. Deze werkzoekenden hebben doorgaans langdurige en blijvende ondersteuning nodig om te kunnen blijven werken. Daardoor steeg het aantal lopende re-integratievoorzieningen in 2020 verder.
58
Jaarstukken 2020 Jeugd Verplichte indicator
Meetbaar resultaat 2020
Verwacht resultaat 2
Behaald resultaat Gegevens niet beschikbaar *
Kinderen in armoede
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Jongeren met een delict voor de rechter
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
0,6
Gegevens niet beschikbaar**
Jongeren met jeugdhulp
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.
10,5
11,6
Jongeren met jeugdbescherming
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
0,5
1,0
Jongeren met jeugdreclassering
Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).
0,2
0,2
*) Bron: CBS Jeugd. Laatst beschikbare informatie dateert van 2019 (3%). **) Bron: CBS Jeugd. Laatst beschikbare informatie dateert van 2019 (1%). We streven er naar om op al deze indicatoren het percentage te verminderen. Dit blijft onze aandacht houden, maar is niet volledig stuurbaar. Bovendien gaat het bij een aantal indicatoren om een relatief kleine doelgroep, waardoor 1 jongere meer of minder al een groot verschil uitmaakt in de cijfers (bijvoorbeeld bij het aantal jongeren met jeugdbescherming of jeugdreclassering). Vergelijken we de cijfers van 2020 met andere gemeenten van gelijke grootte, dan scoorden wij op deze punten gelijk en op sommige vlakken gunstiger dan de referentiegroep. Zo hadden in vergelijkbare gemeenten 11,7% van alle jongeren tot 18 jaar een jeugdhulptraject (Lingewaard 11,6%), hadden wij minder kinderen in jeugdbescherming (1% t.o.v. 1,2% in de referentiegroep) en minder kinderen met jeugdreclassering (0,2% t.o.v. 0,3% in de referentiegroep). In Lingewaard waren de uitgaven voor jeugdzorg € 1.065.750 hoger dan begroot. Vooral de uitgaven voor individuele voorzieningen namen toe. We zagen het aantal jeugdigen dat een individuele voorziening had niet toenemen, de kosten namen echter wel toe.
Eén van de oorzaken hiervan is dat zwaardere zorg wordt ingezet of zorg wordt geïntensiveerd, doordat de problemen als gevolg van de COVID-19 maatregelen groter werden. Ook het splitsen van de verblijfsproducten maakt dat meer duurdere vormen van behandeling en begeleiding nu geen onderdeel meer uitmaakten van het tarief voor verblijfszorg en terecht kwamen in de individuele voorzieningen. Het aantal jeugdigen in verblijfszorg daalde iets, maar ook hier namen de kosten toe. Dit was het gevolg van de noodzaak voor enkele jongeren hoogspecialistische (dure) trajecten in te zetten.
59
Jaarstukken 2020 Wmo Verplichte indicator
Meetbaar resultaat 2020
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement *
Aantal cliënten met een maatwerkarrangement per 10.000 inwoners.
Verwacht resultaat 540
Behaald resultaat 630
* Bron: CBS monitor Sociaal domein WMO. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen de Wmo. Een cliënt met meerdere maatwerkarrangementen telt (per type arrangement) maar één keer mee. De toename in het gebruik van Wmo voorzieningen zagen we duidelijk terug in bovenstaande indicator. Het aantal inwoners met geïndiceerde ondersteuning nam in 2020 verder toe. De vraag naar thuisondersteuning bleef stijgen als gevolg van de vergrijzing en het abonnementstarief. De uitgaven voor Wmo-maatwerkvoorzieningen waren lager dan begroot. Het aantal lichte indicaties voor dagactiviteiten daalde als gevolg van de beperkingen onder de COVID-19 maatregelen. Het aantal zwaardere indicaties nam juist toe door de extra druk op mantelzorgers. Ook het aantal indicaties voor begeleiding steeg. Als gevolg van de COVID-19 maatregelen was dagbesteding nauwelijks mogelijk en bij sommige inwoners werd de behandeling stopgezet of op een andere wijze vormgegeven. De behoefte aan extra begeleiding nam daardoor toe. Indicaties werden vaker afgegeven en minder vaak beëindigd. In 2020 maakten minder inwoners gebruik van het vraagafhankelijk vervoer. Het aantal inwoners met een vervoerspas bleef gelijk. Leefbaarheid Niet verplichte indicator Lingewaard Doet
Meetbaar resultaat
Inwonersinitiatieven
Aantal maatschappelijke initiatieven
Aantal gerealiseerde ideeën
Verwacht resultaat 32
Behaald resultaat 43
38
15
Overige niet-verplichte indicatoren Bij de behandeling van de programmabegroting 2020 hebben we afgesproken dat we in plaats van de niet verplichte indicatoren, u vanaf 2020 periodiek informeren over de kwaliteit van onze dienstverlening en de te ondernemen verbeteracties. Dit doen we door meer gebruik te maken van bestaande instrumenten: - Jaarlijks voeren wij een klanttevredenheidsonderzoek uit. In september 2020 ontving u een raadsinformatienota over de resultaten van 2019. - We informeerden de auditcommissie periodiek over de voortgang in het sociaal domein. - Via het voorliggende jaarverslag krijgt u inzicht in de bereikte resultaten en in de kostenontwikkeling van het sociaal domein. - U ontving onlangs de Taskforce jaarrapportage waarmee wij u informeerden over de resultaten van de Taskforce over 2020. 60
Jaarstukken 2020
Wat hebben we gedaan? Integraal beleid sociaal domein (doelen 1 t/m 4) In maart stelde u de kaders voor het beleidsplan sociaal domein vast. Als gevolg van de COVID-19 crisis en de extra werkzaamheden die daaruit voortkwamen, liep het opstellen van het beleidsplan vertraging op. De afronding hiervan stelden we uit naar het tweede kwartaal van 2021. Voor de zomer startten we met het vormen van coalities op de vijf thema’s (Opgroeien en opvoeden; Gezond en gelukkig oud worden; Uit de verwarring; Aan het werk! en Nieuw in Lingewaard). Voor elk thema zochten we samenwerking met partners met het doel te komen tot een gezamenlijke agenda en het gezamenlijk uitvoeren van die agenda. Zie voor meer informatie de raadsinformatienota ‘Stand van zaken coalities rond thema's beleidsplan sociaal domein’ . Gebiedsgericht werken (doelen 1 t/m 4) Als gevolg van de COVID-19 crisis liep het opstellen van gebiedsagenda’s vertraging op. Vanwege samenhang met de coalities van het nieuwe beleidsplan hebben we deze onderdelen aan elkaar gekoppeld. We werkten samen met SWL en Rijnstad aan een meer resultaatgerichte opdracht voor het welzijnsveld. We pakken dit in 2021 verder op (zie jaarrapportage TF maatregel 6). We hielpen, in geval van een enkelvoudige vraag, inwoners sneller via de verkorte route. Voorbeeld is de pilot Hulp bij het huishouden (zie jaarrapportage TF maatregel 16.2).
Bij een complexe hulpvraag organiseerden we planbijeenkomsten. Dat wil zeggen dat we met de inwoner, zijn netwerk en betrokken organisaties samen tot een plan komen. Sinds maart verliep dit digitaal. We voerden minder planbijeenkomsten uit dan we wilden, maar ervaren nog altijd de meerwaarde van deze werkwijze, omdat alle betrokkenen meedenken en -doen in het zorgen voor oplossingen. Nieuwe medewerkers werden geschoold in de nieuwe route (dit is een manier van werken in het sociaal domein, waarin de cliënt centraal gesteld wordt). Ook enkele externe professionals namen hieraan deel. Dit is nu structureel onderdeel van het opleidingsbeleid van de toegang Sociaal Domein. WMO 2015 (doel 1) Om inwoners met dementie zo lang mogelijk mee te laten doen in de samenleving startten we met lokale zorg- en welzijnspartners platform ‘Dementievriendelijk Lingewaard’. We maakten een plan om te komen tot laagdrempelige ontmoetingsplekken voor ouderen in elke kern (de pilots De Minkhof en ’t Blauwe Huukske starten in 2021) (zie jaarrapportage TF maatregel 16.1). Veel ontmoetingsplekken werden gesloten als gevolg van de COVID-19 maatregelen. Door de beperkende maatregelen verwachtten we een toename van de eenzaamheid onder mensen. Hier gaan we in 2021 extra in investeren.
We mandateerden de uitvoering van de Wet verplichte ggz aan de VGGM (Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden). De samenwerking tussen de VGGM en de lokale zorg- en veiligheidsstructuur verliep naar tevredenheid. 3 crisismaatregelen werden opgelegd en 36 aanvragen voor een zorgmachtiging behandeld. In 2 gevallen leidde dit tot een aanvraag voor een zorgmachtiging bij de Officier van Justitie. We optimaliseerden de lokale zorgstructuur door de werkwijze van het in 2019 gestarte schakelteam aan te passen. Daarnaast richtten we het Lokaal Zorg- en Veiligheids Netwerk
61
Jaarstukken 2020
(LZVN) in dat signalen van zorgelijke situaties verkent en beoordeelt (zie jaarrapportage TF maatregel 20). Samen met maatschappelijk werk en de lokale toegang scherpten we de route van en naar Veilig Thuis aan door een verdeling te maken tussen 18- (via de gemeente) en 18+ (via maatschappelijk werk). We brachten het leerlingenvervoer onder bij de BVO DRAN/AVAN (zie programma 4). Op 1 juli 2020 werd regionale inkoop jeugd en Wmo afgerond (zie verder onder jeugd). In de begroting 2020 gaven we bij 'ontwikkelingen' aan dat gemeenten vanaf 1 januari 2021 individueel verantwoordelijk worden voor de uitvoering van beschermd wonen van nieuwe ggz-cliënten. Dit is met een jaar uitgesteld. We werkten in 2020 de regionale visie Beschermd thuis verder uit. Dit resulteerde in regionale uitgangspunten voor beschermd wonen. Deze uitgangspunten vormen de basis voor de uitwerking van de (verplichte) regionale afspraken per 1 januari 2022. We versterkten de aanpak van zorgelijke situaties die achter de voordeur plaatsvinden door inzet van outreachende zorg. Ook troffen we voorbereidingen voor de pilot ‘Wijk-GGZ-er’. Deze pilot is vanaf februari 2021 operationeel. (TF maatregel 20). We intensiveerden de communicatie rondom het mantelzorgcompliment.
Dit resulteerde in meer aanvragen (2019: 758 en 2020: 837 aanvragen) We werkten samen met Waardwonen en SWL het plan voor een wooncoach met vrijwillige ouderenadviseurs uit. Hiermee willen we bereiken dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig wonen in een fijne omgeving. Uitvoering is vanaf 2021. We startten de pilot was- en strijkservice om te onderzoeken of we de indicatie was- en strijkondersteuning kunnen omzetten naar een algemene voorziening om kosten te besparen in het sociale domein. Vijf uitkeringsgerechtigden voerden de werkzaamheden uit, van wie 2 via een arbeidsovereenkomst. (TF maatregel 16.2)
Participatie (doel 2) Er werden 134 uitkeringen beëindigd (36 naar werk, 13 vanwege studie, 1 een eigen bedrijf), van wie er 42 jonger waren dan 27 jaar. In januari 2020 rondden we de jongerenanalyse (zie jaarrapportage TF maatregel 24) af. Deze analyse betrof 64 jongeren en diende als voorbeeld voor de totale bestandsanalyse. Deze analyse liep vertraging op. We benaderden in december 3 organisaties om een offerte uit te brengen. De beoordeling daarvan en de keuze voor een bureau vindt in januari 2021 plaats (zie jaarrapportage TF maatregel 27). In 2020 zetten we onder meer door inzet van een jobhunter extra in op het begeleiden van statushouders met een bijstandsuitkering naar participatie en werk. Drie inwoners van Lingewaard vonden betaald werk in de ouderenzorg via het project ‘Statushouders in de zorg’. In juni stelden wij de Startnotitie invoering Wet inburgering vast en bereidden we de implementatie voor, deels in samenwerking met regiogemeenten. De invoering van de wet werd uitgesteld tot 1 januari 2022. We versterkten in het vierde kwartaal de poortfunctie voor jongeren < 27 door de werkconsulent vaker aan het begin van het proces te plaatsen. (zie jaarrapportage TF maatregel 29.3). We hadden de verwachting dat het aantal jongeren in de uitkering zou stijgen door de COVID-19 maatregelen. We zagen hier slechts een kleine stijging.
De voortgang van Perspectief op Werk (uitwerking van de regionale strategische arbeidsmarktagenda) stagneerde door COVID-19. We stelden regionaal de uitvoeringsagenda ’Werken aan werk’ op. De Provincie Gelderland ondersteunt dit actieplan met een financiële bijdrage van €712.000,-. Lingewaard startte 2020 met een forse achterstand in de huisvesting van nieuwkomers. In de eerste helft van 2020 kon de achterstand 2019 ingelopen worden, maar in de 2e helft stokte
62
Jaarstukken 2020
het tempo in de huisvesting. Uiteindelijk hebben wij 38 nieuwkomers gehuisvest. Dit waren er 12 minder dan taakstelling van 2020 (33) plus de achterstand van 2019. De volgende resultaten bereikten we in 2020 bij de nieuwe doelgroepen (het gaat hierbij om mensen met een arbeidsbeperking die voor ondersteuning een beroep doen op de gemeente en die volgens UWV niet 100% van het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Dat betreft jonggehandicapten, Wsw’ers en mensen die beschut werken): nieuw beschut werk Inzet jobcoach loonkostensubsidie
3 32 (2019: 38) 60 (2019: 33
We werkten intensief samen met het Werkgeversservicepunt (WSP). Het WSP bemiddelt werkzoekenden naar werk. Door de COVID-19 maatregelen realiseerde het WSP fors minder plaatsingen en proefplaatsingen. Het WSP realiseerde voor Lingewaardse werkzoekenden 14 proefplaatsingen (waarvan er 5 omgezet werden in een baan). Plaatsingen WSP NUG* WW** 57 reguliere plaatsingen 10 36 19 banenafspraak 5 1 * Niet uitkeringsgerechtigden· ** Werkloosheidswet *** Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten **** PW (Participatiewet)
Wajong 9
WGA*** 6
PW**** 5 4
Inkomensregelingen (doel 2) We namen deel aan de landelijke pilot ‘dashbord monitoring signalen vroegsignalering’. Uit de proefresultaten bleek dat we een hoger bereik hadden dan het landelijk gemiddelde (71% 37%). Ook zetten we een solide basis neer om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen betreffende Vroegsignalering schulden per 1 januari 2021. Per 1 maart breidden we de registratie hiervan uit met signalen van zorgverzekeraars en waterbedrijf Vitens. Gezamenlijk met inwoners werkten we onder begeleiding van de Hogeschool ArnhemNijmegen verder aan een nieuwe werkwijze rondom armoede, gericht op het signaleren, bespreekbaar maken en doorbreken van armoede. Inwoners, vrijwilligers en professionals uit Lingewaard, Oldenzaal en Utrecht leverden input voor het schrijven van de gids “Armoede doorbreek je niet alleen”. Er waren 62 (2019 128) nieuwe aanmeldingen voor een schuldhulpverleningstraject en 17 Informatie en Advies trajecten. De terugloop is in lijn met het landelijk beeld. Dit is o.a. te verklaren door de extra maatregelen die het rijk nam om economische krimp te voorkomen en door de coulante houding van schuldeisers, banken, belastingen en deurwaarders. Specifiek voor zelfstandigen is een contract met Zuidweg & partners afgesloten. Zij voeren de Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) voor Lingewaard uit.
Er waren 4 nieuwe aanmeldingen en 3 lopende dossiers. In lijn met het landelijke beeld volgde geen toename van aanvragen. Zuidweg & partners en het Ondernemersloket investeerden extra in communicatie om ondernemers met schulden te bereiken. In 2020 startten 10 nieuwe vrijwillige budgetcoachingstrajecten, waarmee het totaal op 23 lopende vrijwillige budgetcoachingstrajecten kwam. Dit was minder dan in 2019 (28). Sinds september vergoedden we het diplomazwemmen A volledig voor kinderen. 45 kinderen meldden zich aan. Voor de kosten van het diplomazwemmen van kinderen uit Huissen is een privaat/publieke samenwerking, waarbij de private partij deze kosten betaalt. 63
Jaarstukken 2020
Vanaf de eerste verontrustende persberichten in december over de Toeslagenaffaire boden we hulp aan de gedupeerden. We werkten samen met de Belastingdienst en Rijnstad om deze inwoners persoonlijk te bereiken met de vraag of zij ondersteuning nodig hebben. Dit varieert van hulp bij schulden, gezondheid, werk of dagbesteding, gezin en woonproblemen. Meer mensen maakten gebruik van de 'Meedoenregeling' en het 'Kindpakket in natura' (TF maatregel 26.5). Dit zijn lokale regelingen voor financiële ondersteuning van inwoners als dat (tijdelijk)nodig is. 2019
2020
Meedoenregeling
799
898 (+11,3%)
Kindpakket
397
442 (+ 12,4%
Wij voerden in 2020 de TOZO regeling uit om ondernemers extra te ondersteunen gedurende de COVID-19 crisis. Aanvragen TOZO 1 Levensonderhoud TOZO 2 Levensonderhoud TOZO 3 Levensonderhoud TOZO Bedrijfskrediet
Aantallen 698 128 102 48
We intensiveerden onze communicatie over inkomensondersteuning en schuldhulpverlening om inwoners die hard door de COVID-19 crisis geraakt werden actief te informeren over de mogelijkheden. Denk aan de rekentool Simpel switchen om de financiële gevolgen van uitkering naar werk na te gaan en de Voorzieningenwijzer (een overzicht van alle landelijke en lokale inkomensondersteuning en hulpmogelijkheden).
Jeugd (doel 3) Door COVID-19 werd het toezicht op gastouders anders uitgevoerd dan normaal. De GGD hield gedurende de 1e sluiting van de kinderopvang ‘vinger aan de pols’ en voerde vanaf juni langzaam weer inspecties uit, waarbij onderzoeken bij gastouders niet de hoogste prioriteit hadden. De normen die gelden voor de uitvoering van de wettelijke taken in het verantwoordingsjaar worden versoepeld. We besloten de inzet van een gedragswetenschapper te continueren. Het toevoegen van deze functie zorgde voor een kwaliteitsslag in de beoordeling van de aanvragen jeugd doordat er een onafhankelijke gedragswetenschapper meekijkt bij kernbeslissingen die genomen moeten worden. I.v.m. COVID-19 is het niet gelukt om in 2020 al te onderzoeken of het inzetten van een gedragswetenschapper / POH GGZ Jeugd bij de huisartsen van toegevoegde waarde was (zie jaarrapportage TF maatregel 12). We monitorden onze cliënten die in verblijf zaten. We zagen een lichte daling van het aantal jeugdigen met zorgindicatie verblijf en een toename van ambulante zorg (zie jaarrapportage TF maatregel 14.1). Dit kan mogelijk een eerste effect zijn van het sturen op het verkorten van verblijf en het voorkomen van uithuisplaatsingen. Een andere oorzaak kan zijn dat we sinds de nieuwe regionale inkoop werken met nieuwe producten.
Hierdoor zijn producten anders benoemd en daarmee niet meer 1-op-1 vergelijkbaar. COVID-19 kan echter ook voor deze toename gezorgd hebben. Voor meer informatie verwijzen we u naar de jaarrapportage van de Taskforce.
64
Jaarstukken 2020
Het afgelopen jaar ontstond er, mede door COVID-19, een sterkere overlegstructuur tussen kinderopvang, onderwijs en de gemeente. Zie voor meer informatie programma 4 Wat hebben we gedaan. Op 1 juli werd de regionale inkoop jeugd en Wmo afgerond. Door COVID-19 vonden de verificatiegesprekken digitaal plaats. We zetten stevig in op de kwaliteitstoetsing van aanbieders. Dit leidde tot een forse daling van het aantal aanbieders. Vanaf augustus 2020 beoordelen we PGB-aanvragen volgens een nieuw beschreven werkproces. Hierbij kijken we kritischer naar het recht op een PGB en de voorwaarden waaronder we dit verstrekken. We startten met het individueel beoordelen van Zorg binnen Onderwijs-aanvragen. Voorheen handelden we deze aanvragen administratief af. Nu beoordeelt een jeugdconsulent de situatie. Daarmee zitten we eerder aan tafel om gezamenlijk te bepalen wat nodig is, op school én in het gezin. We werken hiermee preventiever en voorkomen we discussies achteraf over wie waarvoor financieel verantwoordelijk is.
Taskforce sociaal domein (doel 4) De uitvoering van de maatregelen van de taskforce sociaal domein liep vertraging op als gevolg van de COVID-19 maatregelen. In 2020 boden we twee tussenrapportages aan aan de gemeenteraad. Vanwege de hoeveelheid tijd die in het opstellen van deze rapportages gaat zitten, spraken we met de auditcommissie af de rapportagefrequentie terug te brengen: twee tussenrapportages en een jaarverslag. In het jaarverslag taskforce 2020 geven we een meer gedetailleerde inhoudelijke verantwoording over de uitvoering van de maatregelen In het voorliggende jaarverslag beschrijven wij op hoofdlijnen de resultaten van de taskforce. Leefbaarheid (doel 5 t/m 7) Dit jaar startte Lingewaard Doet in verband met COVID-19 pas in september in Doornenburg en Huissen. In totaal werden 4.245 van de 9.830 verstuurde waardecheques gebruikt om initiatieven te ondersteunen (43%). Alle 43 aangemelde initiatieven haalden het streefbedrag op. Voorbeelden van de initiatieven zijn kerstverlichting in het dorp, borden “let op voor spelende kinderen”, het plaatsen van een AED in het buitengebied, plaatsen van een insectenhotel en een informatiebord in de Moeshoeve aan de Hoeve. Ondanks de COVID-19 ontstonden nieuwe initiatieven, vooral op het sociale vlak. In elke kern startte minimaal één maatschappelijk initiatief.
Er werden 38 initiatieven ingediend, waarvan 23 niet voldeden aan de basisvoorwaarden. De basisvoorwaarden van een initiatief zijn: er moet sprake zijn van een maatschappelijk belang, het initiatief dient de leefbaarheid van de buurt te verbeteren en de initiatiefnemer voert het samen met anderen uit. Voorbeelden van succesvolle initiatieven zijn realisatie van meer groen in de straat door het plaatsen van een boom en een plantsoen in de Homoetstraat (Doornenburg), de Zwaanse buurtkraam (staat op diverse plekken op ’t Zand en in het centrum om mensen met elkaar in contact te brengen) en het Plein bij IKC het Sterrenbos werd omgedoopt tot “Henny Damenplein”. Ondanks de COVID-19 crisis, gebeurde er veel op het gebied van de DOP’s en WOP’s: o Gendt Vooruit bood op 12 februari het dorpsontwikkelingsplan aan bewoners en het college aan en in maart aan u. Door COVID-19 was het lastig voor Gendt Vooruit de speerpunten uit het DOP op te starten. Desondanks werden kleine stappen gezet. o Huissen ’t Zand Binnen Buiten: de intentie was om eind 2020 het WOP aan te bieden. Door COVID-19 is dit niet gelukt.
65
Jaarstukken 2020 o
o
Na vier jaar werd het tijd voor een update van het dorpsontwikkelingsplan van Doornenburg; het DOP 2.0 (2020 – 2024). Op deze manier blijft het DOP een dynamisch proces, waar ruimte is voor vernieuwing. Een nieuw thema in het DOP is duurzaamheid. Ook verwezenlijkten inwoners kleine plannen, zoals het vergroenen van de wijk. In ’t Binnenveld zijn bloembollen geplant. Bij het planten werden kinderen betrokken om hen bewuster te maken van nut en noodzaak van het verder vergroenen van de wijk.
Wat heeft het gekost? Financieel resultaat Het programma 'Sociaal domein' sluit het jaar 2020 af met een voordeel van € 1,2 miljoen ten opzichte van de begroting na wijzigingen. Voor zover van toepassing zijn bij elk taakveld de grote verschillen toegelicht. Algemene financiële verantwoording programma 6 Het jaar 2020 was een bijzonder jaar, dat gedomineerd werd door het COVID-19-virus. De maatregelen die werden getroffen om het virus in te dammen, hadden grote gevolgen voor het leven van onze inwoners. De gevolgen hiervan zagen we vooral terug in het sociaal domein. Minder mogelijkheden voor sociale interactie zagen we terug in lagere uitgaven voor vervoer en groepsbegeleiding/ dagactiviteiten. Oplopende spanningen thuis en uitgestelde zorg leidden tot hogere uitgaven voor individuele begeleiding. De uitgaven op veel budgetten wijken daarom sterk af van wat we vorig jaar hadden begroot, in positieve of in negatieve zin. Vooral de uitgaven voor jeugd waren op een aantal onderdelen hoger dan verwacht, met een overschrijding van € 1.065.750. Daar staat tegenover dat de uitgaven voor maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en participatie lager waren dan verwacht. Hierdoor hebben we per saldo een overschot op het totale budget voor het sociaal domein. Voor de totstandkoming en uitvoering van de DOP’s, WOP’s en inwonersinitiatieven is het elkaar ontmoeten een belangrijk onderdeel.
Er was sprake van een kleine onderbesteding die werd veroorzaakt door de COVID-19 maatregelen. Met de wijkplatforms hebben we de afspraak dat zij het jaarbudget maximaal 2 jaar kunnen overhevelen. Sociaal domein is taakstellend Wij hebben met u afgesproken dat het budget voor het sociaal domein taakstellend is. Dat wil zeggen dat tekorten in het sociaal domein worden opgevangen in het sociaal domein. Als instrument om binnen deze financiële kaders te blijven, hebben wij de Taskforce Sociaal Domein in het leven geroepen. Met de dertig maatregelen uit de taskforce willen we de kosten van het sociaal domein beheersen en ook in de toekomst kwalitatief goede zorg en ondersteuning aan onze inwoners blijven bieden. Als blijkt dat de uitgaven in het sociaal domein per saldo hoger zijn dan begroot, stellen wij aanvullende maatregelen aan u voor. Kostenplaatsen Sociaal domein Om te kunnen bepalen of de uitgaven voor het sociaal domein binnen de afgesproken kaders blijven, is het belangrijk vast te stellen welke budgetten daaronder vallen. In lijn met de focus van de taskforce zijn dit alle budgetten die te maken hebben met de uitvoering van de drie wetten: Jeugdwet, Wmo 2015 en de Participatiewet. Omdat we een beweging willen maken naar meer preventie en algemene voorzieningen, rekenen we ook de kosten mee die we hiervoor maken bij het sociaal domein.
In de kaders voor het nieuwe beleidsplan sociaal domein heeft u besloten de beweging naar de voorkant 66
Jaarstukken 2020 (preventie en algemene voorzieningen) te financieren uit de achterkant (maatwerkvoorzieningen). Dit is alleen mogelijk als we de uitgaven voor maatwerk en preventie integraal afwegen. Volgens deze definitie vallen alleen onderstaande kostenplaatsen uit programma 6 niet onder het sociaal domein: 60601 Sociaal en cultureel werk 60607 Dorpshuizen 60608 Dorpshuizen (beheer & onderhoud) 60609 Wijkplatforms 60610 Inwonerparticipatie 60611 Kinderdagverblijven 60612 Kinderdagverblijven (beheer & onderhoud) 60614 Opvang vluchtelingen Reserve Sociaal domein Met de raad is, tijdens de behandeling van het taskforcerapport eind 2019 en in verband met COVID19 in 2020, afgesproken om het saldo van de voor- en nadelen binnen het sociaal domein beschikbaar te houden. Dit saldo is de optelsom van alle overschrijdingen en onderschrijdingen op de bovengenoemde kostenplaatsen. In deze jaarrekening zijn alle budgetafwijkingen hoger dan € 50.000 weergegeven. Daarnaast tellen ook mee de onder- en overschrijdingen kleiner dan € 50.000 op de niet verantwoorde kostenplaatsen (voor 2020 gaat het om de volgende kostenplaatsen 60602 algemeen maatschappelijk werk, 60604 algemene voorzieningen jeugd, 60605 jeugd en jongerenwerk, 60606 jeugd en jongerenwerk beheer & onderhoud, 60613 ouderenwerk en 60616 BBZ 2004).
Als blijkt dat de overschrijding van het budget voor het sociaal domein structureel is en het nodig is extra besparingen te realiseren, doen wij hiervoor voorstellen in de taskforce. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Jeugd uitvoeringskosten Een aantal activiteiten m.b.t. de taskforcemaatregelen werden door COVID-19 niet of vertraagd uitgevoerd. Dit betreft bijvoorbeeld het versterken van de samenwerking met de huisartsen en de inzet van een gedragswetenschapper of PO(H) Jeugd bij de huisartsen. Alsook het versterken van de zorgstructuur op en rond school. Voor beide trajecten zijn wel stappen ondernomen, maar dit heeft nog niet tot de kosten geleid die hiervoor begroot waren. Hierover is meer te lezen in de jaarrapportage van de Taskforce.
Voordeel € 310.000
Nadeel
I/S I
Ook hadden we in deze post budget begroot voor de inzet van het project ‘Begeleide Omgangsregeling (BOR)’ van Humanitas. Dit betreft een interventie bij complexe echtscheidingen en betalen we o.b.v. gemaakte koppelingen. Echter, het aantal koppelingen is lager uitgevallen dan verwacht, waardoor ook de kosten lager uitvallen dan begroot. Inmiddels heeft Humanitas besloten om te stoppen met het aanbieden van deze interventie.
67
Jaarstukken 2020 6.3 Inkomensregelingen
Bijstandsverlening algemeen We hadden in 2020, ondanks de COVID-19 crisis, minder aanvragen schuldhulpverlening en BBZ (voordeel van € 73.000).
Voordeel € 139.000
Nadeel
I/S I
€ 3.700.000
€ 3.700.000
I
We voerden in 2020 geen klanttevredenheidsonderzoek schuldhulpverlening uit omdat deze door PLANgroep zelf uitgevoerd werd (voordeel van € 8.200). We gaven door COVID-19 en door uitstel van de training opsporingsbevoegdheid naar 2021 minder uit aan de sociale recherche. Ook waren de incasso en deurwaarderskosten lager doordat er minder activiteiten uitgevoerd werden door COVID-19 (voordeel van € 57.800). BBZ De zgn. TOZO-regeling hebben wij hier verantwoord. In de begroting was hiermee geen rekening gehouden. Zowel bij de lasten als bij de baten leidt dit tot een afwijking van € 3,7 miljoen. Per saldo blijft de afwijking ten opzichte van de begroting beperkt tot € 22.000. Daarom vindt geen verdere toelichting plaats. BUIG Het uitkeringsbestand Participatiewet is met 11 uitkeringen gestegen. Dit aantal is achtergebleven ten opzichte van de prognose (504 uitkeringen).
€ 353.200
I
De IOAW/IOAZ is met 7 klanten gedaald. Dit werd vooral veroorzaakt door het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Armoedebeleid Het nadeel wordt veroorzaakt door: a. Individuele inkomenstoeslag Het tekort komt doordat: het aantal mensen met een langdurig bijstandsuitkering stijgt het bedrag door de jaarlijkse indexering stijgt en het begrote bedrag al een aantal jaren niet meegestegen is met deze ontwikkeling. b. Bijzondere bijstand baten: Ontvangst aflossing lening Bijzonder bijstand blijft achter doordat de verwachting op aflossingsmogelijkheid te hoog is ingeschat. De verwachte baten zijn al lang niet bijgesteld en momenteel in onderzoek om tot een reële inschatting te komen.
€ 85.200
I
68
Jaarstukken 2020 Kwijtscheldingen Voor wat betreft de kwijtscheldingen afvalstoffenheffing 2020 zitten er momenteel nog 50 aanvragen in de pijpleiding waar nog geen besluit over is genomen. Deze kunnen (nog) niet op 2020 geboekt worden tot er een besluit over is genomen.
Voordeel € 51.000
Nadeel
I/S I
Voordeel € 280.000
Nadeel
I/S I
Voordeel € 72.800
Nadeel
I/S I
6.4 Begeleide participatie
Sociale werkvoorziening Het voordeel is ontstaan door: Een ontvangst van € 119.000,- vanwege de liquidatie van Presikhaaf Bedrijven; Een lagere bijdrage voor de uitvoering van de SW dan verwacht (voordeel van € 161.000,-).
6.5 Arbeidsparticipatie
Inburgering nieuwkomers Het overschot wordt veroorzaakt door de bijstelling van de Rijksbijdrage maatschappelijke dienstverlening. Deze bijdrage is gebaseerd op de aantallen gehuisveste volwassen statushouders in de gemeente. Daarvan zijn de cijfers pas einde boekjaar bekend. In 2020 maakten we een inhaalslag met de taakstelling. We hebben daardoor meer geld van het Rijk gekregen. Re-integratie en participatie Het voordeel op de kostenplaats re-integratie is ontstaan door een in 2020 ingediende suppletie-uitkering bij de Belastingdienst. De teruggave betreft de terug te vorderen BTW op ingezette reintegratiemiddelen over de periode 2017-2019. De hoogte van het ontvangen bedrag is € 152.000.
€ 152.000
I
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
WMO uitvoeringskosten Op de kostenplaats WMO uitvoeringskosten is een groot aantal deelbudgetten opgenomen. We verantwoorden de posten met de grootste onderschrijdingen: In 2020 is aan 808 volwassenen een mantelzorgcompliment toegekend. Een stijging van ruim 6% ten opzichte van 2019. De uitgaven waren € 36.300 lager dan begroot.
Voordeel € 104.000
Nadeel
I/S I
69
Jaarstukken 2020 Voordeel
Nadeel
I/S
We hadden te maken met een voordeel van € 30.700 bij het Maatwerkfonds WMO. We zagen het gebruik echter wel toenemen. Er was € 50.000 geraamd. Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden voert voor Lingewaard een aantal werkzaamheden uit voor het Schakelteam en het Lokale Zorgnetwerk (LZN). De kosten voor de coördinatie van het Schakelteam en het LZN worden berekend op basis van het aantal overleggen. De uitgaven zijn € 32.600 lager dan begroot.
60662 Hulpmiddelen WMO Verstrekken hulpmiddelen: Met ingang van 1 juli 2020 zijn door het huurcontract met Kersten Hulpmiddelenspecialist nieuwe producten in gebruik. Dit heeft geleid tot een kostenstijging van € 210.000 omdat huren duurder is. De gemeente Lingewaard had hulpmiddelen in eigendom. Deze werden verkocht aan Kersten. De opbrengst hiervan was € 686.000. Dit is lager dan wat we verwachtten zoals vermeld in de 1e Turap (€ 1 mln). Een voordeel van € 15.000 door lagere uitgaven rolstoelen dan begroot.
€ 491.000
I
Overige verstrekkingen: Een overschrijding van het budget woningaanpassingen met € 52.000 als gevolg van een grote woningaanpassing. Vraagafhankelijk vervoer: Ten opzichte van de begroting 2020 was er een nadeel van € 65.000. We hadden te maken met een afrekening over voorgaande jaren (voordeel € 42.500). Per saldo een nadeel van € 22.500. Opbrengst eigen bijdrage pashouders vraagafhankelijk vervoer is € 14.000 lager dan geraamd. Als gevolg van COVID-19 zijn er minder ritten verreden.
€ 88.500
I
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
Begeleiding WMO Als gevolg van COVID-19 zagen we in de tweede helft van het jaar een lagere besteding van zorg in vergelijking met 2019. We zagen een toename van het aantal klanten met begeleiding en een behoorlijke afname bij de dagbesteding. Voor meer informatie, zie de taskforce jaarrapportage.
Voordeel € 297.700
Nadeel
I/S I
In de ramingen is de COVID-19 compensatie van € 173.174 over de maanden maart t/m juni 2020 opgenomen van 15
70
Jaarstukken 2020 Voordeel
Nadeel
I/S
zorgaanbieders die het convenant hebben getekend. De compensatieregeling is alleen van toepassing over deze maanden. Het rijk heeft in de septembercirculaire 2020 voor de inhaalzorg en meerkosten WMO 2015 een bedrag van € 33.000 beschikbaar gesteld. Er zijn door 8 zorgaanbieders facturen ingediend voor € 22.545 t.b.v. meerkosten. WMO hulp bij het huishouden De kosten van WMO thuisondersteuning vallen € 55.000 lager uit dan begroot. In de 2e Turap hebben we het budget voor thuisondersteuning verhoogd met € 105.000 omdat we een toename verwachtten. De groei was echter lager dan verwacht.
€ 55.000
I
€ 54.300
I
Sinds de invoering van het abonnementstarief per 1 januari 2019 neemt het aantal indicaties voor thuisondersteuning (hulp bij huishouden) toe. We zagen in 2020 een groei van 10%. De toename is vrijwel geheel te vinden in de lichte ondersteuning. Meer inwoners kiezen voor ondersteuning bij het huishouden vanuit de Wmo vanwege de lage kosten. Maar ook de toenemende vergrijzing speelt een rol in het grotere aantal aanvragen. Het gemiddeld aantal gedeclareerde uren per week per zorgklant daalde licht ten opzichte van 2019. PGB WMO Het streven is om zo veel mogelijk in natura te verstrekken en zo min mogelijk in PGB, rekening houdend met de keuze van de inwoner. Het aantal budgethouders daalt nog elk jaar. De gepresenteerde gegevens zijn gebaseerd op de gedeclareerde kosten t/m 31 maart 2021.
6.72 Maatwerkdienstverlening 18Voordeel Jeugdhulp (ZIN) De uitgaven voor jeugdzorg in Natura zijn in 2020 € 961.800 hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door: een toename van de kosten op alle productgroepen. Dit heeft, naar verwachting, deels te maken met de nieuwe inkoop die dit jaar is ingevoerd. de gevolgen van de COVID-19 maatregelen. Spanningen lopen thuis sneller op, doordat gezinnen meer bij elkaar thuis zitten. Ook lopen jongeren sneller vast door beperking van sociale contacten, het wegvallen van de structuur die
Nadeel € 961.800
I/S I
71
Jaarstukken 2020 Voordeel
Nadeel
I/S
€ 55.200
I
Nadeel € 48.800
I/S I
onderwijs biedt en minder mogelijkheden voor sport en andere groepsactiviteiten. Hierdoor ontstaan nieuwe problemen en worden gestelde doelen minder snel gehaald. het Rijk heeft ons verzocht om gedurende de periode 1 maart tot 1 juli onze zorgaanbieders continuïteit financiering aan te bieden. De betaalde COVID-19 compensatie bedraagt € 173.740 Hiermee hebben zorgaanbieders 100% doorbetaald gekregen (op basis van de omzetcijfers 2019 + indexering), terwijl er geen verplichting lag in het leveren van zorg. Doordat er in deze periode niet de beoogde zorg geleverd is, zijn gestelde doelen niet gehaald, waardoor zorgindicaties verlengd moeten worden. bij het indiceren van zorg is werd eerder gekozen voor individuele begeleiding dan voor groepsbegeleiding, omdat groepsbegeleiding door de COVID-19 maatregelen minder mogelijk was. Het rijk heeft in de septembercirculaire 2020 voor de inhaalzorg en meerkosten Jeugdzorg een bedrag van € 85.000 beschikbaar gesteld. Er zijn door 7 zorgaanbieders facturen ingediend voor € 33.065 t.b.v. meerkosten. De kosten worden naar verhouding van de omzet verdeeld. De resterende middelen zijn, conform besloten in het COVID-19 herstelplan, toegevoegd aan het budget ‘Jeugdhulp – ZIN’ en daarmee gebruikt om de toename van vragen (en daarmee gepaard gaande kosten) en een andere inzet van zorgproducten door COVID-19 te dekken.
PGB Jeugd We zagen in 2020 een toename van het toegekende budget per PGB. Hierbij gaat het om enkele duurdere maatwerktrajecten. Het aantal PGB houders is stabiel gebleven. Dit bedrag is gebaseerd op de gedeclareerde kosten t/m 31 maart 2021, maar deze kosten zullen naar verwachting nog licht stijgen.
6.82 Geëscaleerde zorg 18Voordeel Gespecialiseerde jeugdhulp Onder gespecialiseerde zorg valt zorg die Landelijk en/of Regionaal wordt ingekocht. Het gaat hierbij om zeer specialistische, en daarmee kostbare voorzieningen. Het aantal jongeren dat gedurende 2020 in een vorm van 24uursverblijfszorg zat daalde licht ten opzichte van 2019. De kosten voor verblijfszorg stegen echter wel. Dit werd veroorzaakt
72
Jaarstukken 2020 Voordeel
Nadeel
I/S
doordat het nodig was voor enkele jongeren hoog specialistische zorg in te zetten uit landelijk en bovenregionaal aanbod. Ook maakte één landelijk ingekochte zorgaanbieder (LTA) gebruik van de omzetgarantie COVID-19.
In onderstaande tabel zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten van dit programma gerangschikt per taakveld . 6
Sociaal domein
Rekening Begroot 2020 Begroot 2020 2020 na wijz. primitief
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-4.874.199
-5.358.409
-5.392.024
60601 Sociaal en cultureel werk
-157.725
-163.229
-160.229
60602 Algemeen maatschappelijk werk
-506.137
-546.486
-546.486
60603 Jeugd uitvoeringskosten
-954.038
-1.264.020
-1.108.790
60604 Algemene voorzieningen jeugd
-203.870
-203.693
-203.693
60605 Jeugd- en jongerenwerk
-316.074
-310.791
-309.956
60606 Jeugd- en jongerenwerk - B&O
-19.059
-28.729
-24.449
60607 Dorpshuizen
-335.115
-304.208
-280.008
60608 Dorpshuizen - Beheer & Onderhoud
-588.204
-585.098
-572.138
60609 Wijkplatforms
-312.057
-337.664
-389.784
60610 Inwonerparticipatie
-188.173
-218.240
-188.240
60611 Kinderdagverblijven
-70.566
-112.300
-107.300
60612 Kinderdagverblijven-Beheer/Onderh.
-192.868
-184.338
-184.338
60613 Ouderenwerk
-329.967
-319.665
-319.665
60669 Algemene voorzieningen WMO
-700.346
-779.948
-996.948
-14.377.368
-11.125.235
-10.871.953
-207.702
-326.900
-326.900
60616 BBZ 2004
-3.961.972
-224.000
-265.000
60617 BUIG
-8.791.380
-9.168.375
-8.910.093
60618 Gem. armoede en schuldenbeleid
-1.180.538
-1.119.460
-1.119.460
-235.776
-286.500
-250.500
6.3
Inkomensregelingen
60615 Bijstandsverlening algemeen
60619 Kwijtscheldingen 6.4
Begeleide participatie
-5.713.098
-5.993.400
-5.680.400
60620 Sociale werkvoorziening
-5.713.098
-5.993.400
-5.680.400
Arbeidsparticipatie
-984.800
-1.158.454
-1.103.834
60621 Inburgering nieuwkomers
-288.424
-310.100
-266.100
60622 Re-integratie en participatie
-696.376
-848.354
-837.734
-3.893.598
-3.967.287
-3.749.287
60660 WMO Uitvoeringskosten
-1.780.313
-1.883.608
-1.910.608
60662 Hulpmiddelen WMO
-2.113.285
-2.083.679
-1.838.679
6.5
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
73
Jaarstukken 2020 6
Sociaal domein
Rekening Begroot 2020 Begroot 2020 2020 na wijz. primitief
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
-7.178.454
-7.552.350
-7.205.350
60661 Begeleiding WMO
-3.078.678
-3.343.362
-3.318.362
60663 Hulp bij huishouden
-3.842.311
-3.897.200
-3.480.200
-257.465
-311.788
-406.788
-11.061.398
-9.959.400
-7.830.400
-10.827.246
-9.780.400
-7.721.400
-234.152
-179.000
-109.000
Geëscaleerde zorg 18-
-1.623.042
-1.574.242
-1.513.955
60665 Gespecialiseerde jeugdhulp
-1.623.042
-1.574.242
-1.513.955
Totaal lasten
-49.705.957
-46.688.777
-43.347.203
512.069
570.160
643.183
60603 Jeugd uitvoeringskosten
59.451
59.130
28.300
60605 Jeugd- en jongerenwerk
23
6.325
6.325
60607 Dorpshuizen
68.513
66.207
70.060
60610 Inwonerparticipatie
13.000
0
0
60611 Kinderdagverblijven
215.494
217.358
217.358
60669 Algemene voorzieningen WMO
155.588
221.140
321.140
12.515.733
8.799.621
8.524.967
60616 BBZ 2004
4.001.685
241.296
246.296
60617 BUIG
8.488.403
8.508.287
8.228.633
60618 Gem. armoede en schuldenbeleid
25.645
50.038
50.038
Arbeidsparticipatie
71.100
20.000
20.000
60621 Inburgering nieuwkomers
71.100
20.000
20.000
751.170
287.500
77.500
2.668
0
0
748.502
287.500
77.500
60667 PGB WMO 6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
60664 Jeugdhulp (zin) 60666 PGB jeugd 6.82
6.1
6.3
6.5
6.6
Samenkracht en burgerparticipatie
Inkomensregelingen
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
60660 WMO Uitvoeringskosten 60662 Hulpmiddelen WMO 6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
60661 Begeleiding WMO 6.72
-33.000 0
Maatwerkdienstverlening 18-
-33.000
0
-85.000
60664 Jeugdhulp (zin)
0
-85.000
0
Totaal baten
13.850.072
9.559.281
9.265.650
Saldo baten en lasten
-35.855.884
-37.129.496
-34.081.553
69806 Onttrekkingen reserves
2.720.800
2.804.300
629.000
69806 Toevoegingen
-3.864.120
-3.864.120
-3.000.000
-36.999.204
-38.189.316
-36.452.553
Saldo inclusief mutaties reserves
74
Jaarstukken 2020
Overzicht personele inzet: 6 Sociaal domein 60601 Sociaal en cultureel werk
Werkelijk 2020 -124.000
60602 Algemeen maatschappelijk werk
-155.160
60603 Jeugd uitvoeringskosten
-791.700
60605 Jeugd- en jongerenwerk
-24.800
60607 Dorpshuizen
-71.848
60608 Dorpshuizen - Beheer & Onderhoud
-13.440
60609 Wijkplatforms
-173.584
60610 Inwonerparticipatie
-143.240
60611 Kinderdagverblijven
-31.000
60612 Kinderdagverblijven-Beheer/Onderh.
-2.800
60613 Ouderenwerk
-3.100
60615 Bijstandsverlening algemeen
-25.000
60617 BUIG
-932.500
60618 Gem. armoede en schuldenbeleid
-140.200
60620 Sociale werkvoorziening
-724.200
60621 Inburgering nieuwkomers
-192.100
60622 Re-integratie en participatie
-192.000
60660 WMO Uitvoeringskosten
-1.371.670
60662 Hulpmiddelen WMO
-2.240
totaal lasten
-5.114.582
Specificatie toevoegingen en onttrekkingen reserves Naam van de reserves
Omschrijving
Rekening Begroting Begroting S/I 2020 2020 na 2020 wijziging primitief
Toevoegingen aan reserve:
913017 Sociaal Domein 913001 Budgetoverheveling 913001 Budgetoverheveling
913001 Budgetoverheveling 913001 Budgetoverheveling 913001 Budgetoverheveling 913001 Budgetoverheveling
Dekking uitvoeren maatregelen Taskforce Budget 2020 Pilot was- en strijkservice Budget 2020 Bestandsanalyse P-wet Taskforce Budget 2020 Brede aanpak dak en thuisloosheid Budget 2020 Wijkplatforms Budget 2020 Wijkplatforms i.v.m. COVID-19 Budget 2020 Uitstel Wet inburgering
-3.500.000 -3.500.000 -3.000.000 I -28.000
-28.000
0 I
-80.000
-80.000
0 I
-18.000 -91.020
-18.000 -91.020
0 I 0 I
-57.100
-57.100
0 I
-90.000 -90.000 0 I -3.864.120 -3.864.120 -3.000.000 75
Jaarstukken 2020 Naam van de reserves
Omschrijving
Rekening Begroting Begroting S/I 2020 2020 na 2020 wijziging primitief
Onttrekking aan reserve:
911001 Algemene reserve 913034 Visie Kinkelplein 913017 Sociaal domein 913001 Budgetoverheveling
Dekking tekort Presikhaaf / Scalabor Dekking Kinkelvisie onderzoekskosten Dekking uitvoeren maatregelen Taskforce Inzet overgehevelde budgetten 2019
913016 Stimuleren vraag naar huishoudelijke hulp Pilot Was- en strijkservice
479.000
479.000
479.000 I
0
0
150.000 I
1.822.500 1.906.000
0 I
354.300
354.300
0 I
65.000 65.000 2.720.800 2.804.300
0 I 629.000
-1.143.320 -1.059.820 -2.371.000 Beleidsnota's
Beleidsplan sociaal domein 2017 – 2020 (2016) Beleidsplan ruimte voor inwonersinitiatieven (2017) Notitie mantelzorg, vrijwilligers en ouderen (MVO) (2018) Taskforce (2019) Kaders Sociaal Beleid 2021 – 2024 (2020)
Verbonden partijen BVO DRAN (doelgroepenvervoer regio Arnhem/Nijmegen) Voortgang Heeft de VP haar aandeel Ja, het regelen van het doelgroepen- en in de programmabegroting leerlingenvervoer voor inwoners van de gemeente. gerealiseerd? Heeft zij dit binnen de Ja financiële kaders gedaan? Heeft de VP haar eigen Ja doelstellingen in 2020 gerealiseerd? Heeft de VP haar Ja doelstellingen binnen haar eigen financiële kaders gerealiseerd? Ontwikkelingen Welke relevante In 2020 zijn per 1 augustus nieuwe contracten voor ontwikkelingen hebben zich het vervoer gestart. Vanaf deze datum is ook in 2020 voorgedaan? leerlingenvervoer onderdeel van de regeling. Daarnaast heeft Covid-19 met alle beperkende maatregelen en tegemoetkomingen naar vervoerders toe een grote rol gespeeld.
76
Jaarstukken 2020 BVO DRAN (doelgroepenvervoer regio Arnhem/Nijmegen) Wat heeft dit voor Bijdrage in de begroting DRAN is € 1.487.361. (financiële) gevolgen in 2020 gehad? Heeft dit (financiële) Ja, er wordt meer afgerekend op de werkelijke kosten gevolgen voor de per gemeente. Zo worden niet alle kosten meer toekomst? opgeteld en vervolgens via een verdeelsleutel over de deelnemende gemeenten verdeeld, maar worden de kosten toegerekend aan een perceel. Die kosten kunnen per perceel verschillen. Lingewaard betaalt dan de werkelijke kosten in de percelen waarin deelgenomen wordt, naast de algemene kosten zoals die voor de vervoersorganisatie zelf (contractbeheer, overhead et cetera). Dit is ingegaan vanaf augustus 2020. Wel dient vooralsnog rekening gehouden met stijgende uitgaven door stijgende kosten en toenemend gebruik (volume neemt toe).
Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Sociaal Domein Gelderland Centraal Voortgang Heeft de VP haar aandeel Ja. Uitvoering in regionaal verband van allerlei taken in de programmabegroting binnen het brede Sociaal Domein. In 2020 heeft de gerealiseerd? MGR dat gedaan in de vorm van vier modules: Inkoop van Zorg (m.n. Jeugd en Wmo), Onderwijszaken, Werkgeversdienstverlening (WSP) en Werkgeverschap Sociale Werkvoorziening (WgSW). Heeft zij dit binnen de Ja. financiële kaders gedaan? Voor het grootste deel wel. COVID-19 heeft bij het Heeft de VP haar eigen doelstellingen in 2020 WSP invloed gehad op het aantal plaatsingen. Deze gerealiseerd? zijn lager dan voorgenomen. Heeft de VP haar Ja doelstellingen binnen haar eigen financiële kaders gerealiseerd? Ontwikkelingen Welke relevante Bij de module inkoop is de nieuwe contractering van ontwikkelingen hebben zorgaanbieders per 1 juli 2020 afgerond. De module zich in 2020 voorgedaan? Inkoop heeft de regio ondersteund bij het uitwerken van de COVID-19 maatregelen. In 2020 zijn de voorbereidingen getroffen zodat Lingewaard vanaf 1 januari 2021 deelneemt aan de submodule Leerplicht van het RBL. De module WgSW heeft een positief resultaat bereikt. Dit komt voornamelijk door een hogere uitstroom dan verwacht. De herijking van de opdracht van het WSP is afgerond. Door COVID-19 is de arbeidsmarkt
77
Jaarstukken 2020 Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Sociaal Domein Gelderland Centraal gekanteld. Dit heeft grote invloed gehad op de taakstelling van het WSP. In 2020 is besloten om per 1 januari 2021 een generieke bestemmingsreserve per module te vormen voor de module Inkoop, Onderwijszaken, WSP en beheer. Wat heeft dit voor Geen. De MGR SDGC is in 2020 binnen de begroting (financiële) gevolgen in gebleven. Het positieve resultaat van de module 2020 gehad? Wgsw wordt in het tweede of derde kwartaal 2021 terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Heeft dit (financiële) Ja. De bijdrage voor de submodule leerplicht wordt gevolgen voor de voor Lingewaard in 2021 maximaal € 146.000. Binnen toekomst? de bestaande middelen is voldoende dekking voor deze wijziging. Het positieve resultaat van de module Wgsw leidt tot een begrotingswijziging voor 2021.
78
Jaarstukken 2020
7. Volksgezondheid en milieu Onder dit programma vallen taken met betrekking tot de publieke gezondheid, afvalwater, waterhuishouding, huishoudelijk afval, bescherming van het milieu, begraafplaatsen, klimaat en duurzaamheid.
Wat hebben we bereikt? In 2050 willen we een klimaat neutrale, klimaat adaptieve en circulaire gemeente zijn. In 2020 zetten we de volgende stappen voor de bescherming van de gezondheid van onze inwoners en de verbetering van het fysieke leefklimaat: 1. We willen dat onze kinderen gezond opgroeien en inwoners gezond ouder worden (doel 1). Het bewustzijn over gevaar van alcohol en drugs bij jongeren én hun ouders/verzorgers is vergroot, een gezondere leefstijl bevordert door de structurele inzet van sport- en cultuurcoaches. 2. We streven ernaar de invloed van extreme weersomstandigheden door klimaatverandering (met name wateroverlast, hitte en droogte) te beperken tot een acceptabel niveau (doel 2). Start van het project Steenbreek Lingewaard waarbij op geschikte plaatsen verharding verdwijnt en groen verschijnt. 3. We werken aan een circulaire en duurzame afvalinzameling en -verwerking (doel 3). De hoeveelheid restafval is gedaald met 22% t.o.v. 2019. 4. We werken aan een klimaatneutrale gemeente in 2050 door middel van energiebesparing en duurzame opwekking (doel 4). Met de concept omgevingsvergunning Caprice zetten we een belangrijke stap naar duurzame opwekking van energie. 5. Vanuit onze voorbeeldrol verduurzamen wij onze gemeentelijke accommodaties (doel 5). Stijging van de verduurzaming van gemeentelijke accommodaties met 30% t.o.v. 2019.
Indicatoren Verplichte indicator
Meetbaar resultaat 2020
Omvang fijn huishoudelijk afval
Ingezamelde hoeveelheid fijn huishoudelijk afval per inwoner per jaar (de prestatie 2016 was 120,1 kg)
Hernieuwbare elektriciteit
% van het energieverbruik opgewekt uit zon, wind, biomassa of waterkracht
Verwacht resultaat 100
Behaald resultaat 85
14%
17,4%
79
Jaarstukken 2020
Activiteiten
Meetbaar resultaat 2020
Projecten om energiebesparing te bevorderen
Percentage energiebesparing door inwoners en bedrijven per jaar (t.o.v. voorgaand kalenderjaar)
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed
Aantal gebouwen dat minimaal energietabel B heeft of op andere wijze aantoonbaar is verduurzaamd
Verwacht resultaat >1,5%
Behaald resultaat 0,8%*
75%
86 %
*) Dit is het meest recente cijfer uit de Klimaatmonitor 2019. Inwoners besparen energie, maar als het aantal bedrijven stijgt, wordt in de gemeente meer energie verbruikt.
Wat hebben we gedaan? Publieke gezondheid (doel 1 en 2) Sinds maart veranderde COVID-19 de prioriteiten. De bestrijding van de pandemie had de hoogste prioriteit. Desondanks lukte het toch om veel van het reguliere programma volksgezondheid uit te voeren, beperkende maatregelen vroegen om aanpassingen.
De valpreventiecursus voor senioren (In Balans) zetten we voort. Waar mogelijk/nodig was dat in kleinere groepen of in grotere ruimten. Het aantal deelnemers GO! Gezond Onderweg steeg, ondanks de pandemie, tot bijna 70 (doel was 125 jeugdigen). Op diverse scholen is de lesmodule gezonde leefstijl uitgevoerd. De GO! sportgroep trainde veelal buiten door. Met de beide verloskundigenpraktijken en de ketenpartners verbeterden we de inhoud en vorm van de prenatale voorlichtingsavonden. Door een verbeterde samenwerking vergrootten we de toegankelijkheid voor aanstaande ouders. Ook zorgden we dat de avonden digitaal gehouden konden worden. De contactmomenten jeugdgezondheidszorg in reguliere of aanvullende zorg (zoals Stevig Ouderschap of Voorzorg) zetten we voort. Waar noodzakelijk fysiek (o.a. vaccinaties) en waar mogelijk via digitale gesprekken. Op zowel het primair - als het voortgezet onderwijs lichtten we (online) voor over de gevaren en gevolgen van alcohol- en drugsgebruik. Helaas waren er geen voorlichtingsavonden aan ouders/verzorgers. Door het geven van aandacht aan landelijke campagnes (alcohol/drugs) bereikten we naast jeugd ook volwassenen. Ook stelden we een vernieuwend preventie- en handhavingsplan alcohol 2021-2024 vast. Dat sluit aan op de ambities van het Nationaal Preventieakkoord.
Het percentage aanrijtijden van spoedeisend ambulancevervoer, binnen de 15-minutennorm ter plaatse, was 89,7 % (betreft het eerste halfjaar 2020 voor geheel Lingewaard). We monitorden opnieuw actief. Bij de Regionale Ambulance Voorziening VGGM brachten we het belang van het halen van de normen op woonkernniveau bestuurlijk onder de aandacht. We organiseerden een succesvolle startbijeenkomst Coalitie Kansrijke Start (samenwerking zorgprofessionals medisch en sociaal domein voor een betere start voor alle baby’s en gezinnen).
80
Jaarstukken 2020
We startten de voorbereidingen voor het Lokaal Preventieakkoord ‘Samen voor een Gezond Lingewaard’.
Riolering en water (doel 3 en 4) Bij veel projecten en reconstructies scheidden we regen- en huishoudelijk afvalwater van elkaar. Waar mogelijk koppelden we het regenwater direct bij de nieuwbouw al af en voerden dit af naar sloten, vijvers of de bodem. We voerden klimaatgesprekken en haalden informatie op voor onze Lokale Klimaatadaptatie Strategie (LAS). Door COVID-19 is de LAS met het uitvoeringsagenda met een half jaar vertraagd. In de wijk 't Zand in Huissen en de Nijmeegsestraat in Gendt startten we met de verbetering van de riolering. Ook daar scheidden we afvalwaterstromen en koppelden we regenwater af. Zie ook de paragraaf Kapitaalgoederen onder: Rioleringen Het project Operatie Steenbreek Lingewaard startte en daarmee vervangen we de komende jaren veel (particuliere) verharding door groen. Regenwater verdwijnt niet meer via de bestrating in het riool, maar in de bodem. Huishoudelijk afval (doel 4) We startten met de verlaging van de frequentie van de restafval inzameling naar eens per vier weken. De hoeveelheid restafval daalde en andere gescheiden stromen namen toe. Het zwerfafval (inclusief afvalbakken op straat) nam met bijna 10% toe. In het centrum van Huissen wordt op vrijwillige basis sinds december omgekeerd ingezameld (restafval naar verzamelcontainer en niet meer huis-aan-huis ophalen). We plaatsten extra GFT-zuilen, vooral bij hoogbouw.
In de zomermaanden zamelden we wekelijks GFT in: de stankoverlast verminderde en de kwaliteit van en de hoeveelheid GFT nam toe. Op bijna 100 locaties hangen haken voor het gebundeld aanbieden van Plastic-BlikDrankkartons (PBD). Extra aanvragen honoreren we na een positieve toets. De communicatie richtten we in het voorjaar vooral op aanpassingen vanwege de nieuwe inzamelaar en de beperkingen door COVID-19. Hierdoor kwamen we niet toe aan interactieve communicatie via social media over gedragsverandering en de start van het inwonerspanel. De verbetering van de afvalapp droeg bij aan snellere informatievoorziening en meer service voor onze inwoners. Het gebruik van de app en de tevredenheid hierover nam toe. Inwoners konden hun luiers en incontinentiemateriaal kwijt op 22 locaties in de gemeente. Onder meer bij kinderdagverblijven van de Skar, de Linge en op de milieustraten. De start was roerig omdat niet iedereen zich op de gewenste manier ontdeed van het afval. Dat vroeg om veel communicatie en soms aanpassing van aanbiedmomenten. Na een zorgvuldige beoordeling zetten we 88 extra (restafval)containers uit voor medisch incontinentiemateriaal. Elf bovengrondse afvalinzamelcontainers vervingen we door ondergrondse containers. Energietransitie (doel 4 en 5) Op gemeentelijk vastgoed legden we 3.274 zonnepanelen (maximale opbrengst 971.932 kWh per jaar).