269581 BP Bijlagen bij de Toelichting_Bijlage 8 Aanvullend onderzoek en projectplan vleermuizen.pdf
Tekst van het document
PROJECTPLAN MARKT 20-24 TE GENDT
Rapportage projectplan Markt 20-24 te Gendt Opdrachtgever
SpoeltmanBouw Kruisstraat 117 6691 EP Gendt
Rapportnummer Versienummer
12534.004 D2
Status
Eindrapportage
Datum
27 oktober 2020
Vestiging
Gelderland Fabriekstraat 19c 7005 AP Doetinchem 088 - 5001600 doetinchem@econsultancy.nl
Opsteller
Dhr. C.C. Slemmer, BSc
Paraaf
Kwaliteitscontrole
Dhr. K. Schilderman, MSc
Paraaf
Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is een vereniging van ecologische advies- en onderzoeksbureaus en werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en behartigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhandboek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor beschermde soorten. Het incidenteel voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspellen. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde onderzoek neemt.
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING ............................................................................................................................. 1
2
GEGEVENS VAN DE LOCATIE EN HET GEBRUIK DOOR FLORA EN FAUNA ..................... 2 2.1 2.2 2.3
3
VERSPREIDING VAN BESCHERMDE SOORTEN OP DE LOCATIE ..................................... 5 3.1 3.2 3.3
4
Effecten op korte termijn op beschermde soorten ........................................................ 12 Effecten lange termijn op gunstige staat van instandhouding ....................................... 12 Verbodsbepalingen Wet natuurbescherming ............................................................... 13
TE TREFFEN MAATREGELEN ............................................................................................ 14 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
7
Voorgenomen activiteiten en manier van uitvoering..................................................... 10 Doel en belang van de activiteiten ............................................................................... 11 Planning en onderbouwing van de activiteiten ............................................................. 11 Alternatieven............................................................................................................... 11
EFFECTEN VAN DE INGREEP OP FLORA EN FAUNA ....................................................... 12 5.1 5.2 5.3
6
Onderzoeksmethode..................................................................................................... 5 Onderzoeksresultaten ................................................................................................... 6 Samenvatting................................................................................................................ 8
VOORGENOMEN INGREEP OP DE LOCATIE EN ONDERBOUWING ................................ 10 4.1 4.2 4.3 4.4
5
Locatiegegevens en huidige situatie.............................................................................. 2 Verantwoording effectenstudie en verspreidingsinformatie ............................................ 3 Deskundige begeleiding ................................................................................................ 4
Inleiding ...................................................................................................................... 14 Mitigerende en compenserende maatregelen .............................................................. 14 Ongeschikt maken ...................................................................................................... 15 Controlerondes ........................................................................................................... 15 Duurzame maatregelen in nieuwbouw......................................................................... 15 Zorgvuldig handelen en zorgplicht ............................................................................... 16
SAMENVATTING ................................................................................................................. 17
12534.004
1
INLEIDING
Econsultancy heeft van SpoeltmanBouw opdracht gekregen voor het opstellen van een projectplan in het kader van de Wet natuurbescherming, ten behoeve van de voorgenomen sloop en nieuwbouw aan de Markt 20-24 te Gendt. De volgende onderzoeksvragen zullen in onderhavige rapportage worden beantwoord: Welke beschermde soorten zijn in het plangebied aanwezig? Welke functie heeft het plangebied voor de soorten? Wat is de omvang en duurzame staat van instandhouding van de bij de ingreep betrokken populaties van beschermde soorten? Blijft de functionaliteit van de rust- en voortplantingsplaatsen behouden? Welke eigenschappen van het gebied moeten gemitigeerd of gecompenseerd worden? Hoe groot wordt het succes van de te nemen maatregelen ingeschat? Welke maatregelen moeten getroffen worden om aan de zorgplicht te voldoen? Zijn er voor de streng beschermde soorten geen meer bevredigende oplossingen. Welk wettelijk belang is er waardoor de werkzaamheden moeten worden uitgevoerd? Uit de quickscan flora en fauna, die door Blom Ecologie B.V. is uitgevoerd, blijkt dat er ten aanzien van huismussen en vleermuizen nader onderzoek nodig was om de functie van de bebouwing voor deze soorten te bepalen. Daarom heeft Econsultancy in 2020 opdracht gekregen om het aanvullend huismus- en vleermuisonderzoek uit te voeren.
Uit dit onderzoek is gebleken dat het gebouw een functie heeft als zomerverblijfplaats voor de gewone dwergvleermuis. Er zijn geen nesten van huismussen in het plangebied aanwezig. Om negatieve gevolgen te voorkomen worden maatregelen uitgevoerd die bestaan uit het aanbieden van alternatieve verblijfplaatsen in de omgeving, het ongeschikt maken van de bebouwing, het zorgvuldig handelen en het permanent geschikt maken van de nieuwbouw voor vleermuizen.
R 12534.004 versie D1
Pagina 1 van 17
2 2.1
GEGEVENS VAN DE LOCATIE EN HET GEBRUIK DOOR FLORA EN FAUNA Locatiegegevens en huidige situatie
De onderzoekslocatie (± 3.200 m²) ligt aan de Markt 20-24 te Gendt. De onderzoekslocatie is momenteel bebouwd met een voormalig gemeentehuis en een woning. Het terrein rondom is verhard met voornamelijk klinkers. De (noord)oostzijde is in gebruik als groenstrook. Aan de oostzijde grenst de locatie aan een dijk. In figuur 1 is de topografische ligging van de onderzoekslocatie weergegeven.
Figuur 1. Topografische ligging van de onderzoekslocatie.
De onderzoekslocatie is bebouwd met een tweetal gebouwen. Het betreft een voormalig gemeentekantoor/schoenenfabriek aan de Markt 22, die bestaat uit een gebouw met een plat dak gedekt met dakleer. De gevels bestaan uit stenen muren en er is een spouwmuur aanwezig. Het tweede gebouw betreft een woonhuis aan de Markt 24 met een zadeldak gedekt met dakpannen. De woning heeft aan de zuidzijde een uitbouw. In figuur 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. De figuren 3 t/m 8 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbezoek.
R 12534.004 versie D1
Pagina 2 van 17
Figuur 2. Luchtfoto onderzoekslocatie en directe omgeving.
Figuur 3. Markt 22 te Gendt.
Figuur 4. Markt 22 gezien vanaf de straatzijde.
Figuur 5. Markt 24 te Gendt
Figuur 6. Markt 24 gezien vanaf de tuinzijde.
Figuur 7. Zuidzijde van Markt 22.
Figuur 8. Markt 24 gezien vanaf de tuinzijde.
2.2
Verantwoording effectenstudie en verspreidingsinformatie
Het onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan flora en fauna die Blom Ecologie B.V. op de onderzoekslocatie heeft uitgevoerd (rapport BE/2019/775/r d.d. 24 april 2020). De conclusie uit de quickscan van Blom was als volgt:
R 12534.004 versie D1
Pagina 3 van 17
Conclusie De beoogde ontwikkeling leidt mogelijk tot negatieve effecten op beschermde soorten. Derhalve moet uit het aanvullend onderzoek blijken of de beoogde ontwikkeling aan de Markt 22-24 te Gendt, mits enkele algemene maatregelen worden getroffen ten aanzien van de Algemene zorgplicht, foeragerende vleermuizen en algemene broedvogels, niet tot overtreding van de Wet natuurbescherming leidt. Vervolgstappen • Voor de beoogde ontwikkeling dient aanvullend onderzoek naar huismus uitgevoerd te worden. Een aanvullend onderzoek naar huismus wordt uitgevoerd middels twee gerichte veldbezoeken in de periode 1 april t/m 15 mei of middels vier gerichte veldbezoeken in de periode 10 maart t/m 20 juni. Een technische inspectie wordt uitgevoerd middels het lichten van dakpannen en inventariseren van nestlocaties buiten het broedseizoen, tussen 15 september en 1 maart. Bij een technische inspectie bestaat er de kans dat oude nesten ook meegenomen worden. • Er dient aanvullend onderzoek naar vleermuizen uitgevoerd te worden. Een aanvullend onderzoek naar vleermuizen wordt uitgevoerd middels vijf gerichte veldbezoeken in de periode 15 april t/m 30 september. De planlocatie heeft potentie voor zomer-, kraam- en paarverblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis, laatvlieger en ruige dwergvleermuis.
• Voor de beoogde ontwikkeling dient rekenkundig inzichtelijk te worden gemaakt of er sprake is van een verhoging van stikstofdepositie binnen stikstofgevoelige habitattypen van Natura 2000-gebieden. Dit kan middels de AERIUS-calculator. 2.3
Deskundige begeleiding
De deskundige die betrokken is bij het project, betreft een ervaren ecoloog1. Econsultancy is lid van de branchevereniging ‘Netwerk Groene Bureaus’ en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen.
1 Alle ecologen van Econsultancy hebben op HBO, dan wel universitair niveau een opleiding genoten met als zwaartepunt (Nederlandse) ecologie en/of • Zijn als ecoloog werkzaam voor een ecologisch adviesbureau dat is aangesloten bij het netwerk Groene Bureaus en/of • Zetten zich aantoonbaar actief in op het gebied van soortenbescherming bij de daarvoor in Nederland bestaande organisaties.
R 12534.004 versie D1
Pagina 4 van 17
3 3.1
VERSPREIDING VAN BESCHERMDE SOORTEN OP DE LOCATIE Onderzoeksmethode
Voor het onderzoek naar huismus zijn tussen 1 april en 15 mei twee veldbezoeken uitgevoerd, gedurende de ochtend. Tijdens de veldbezoeken is gezocht naar roepende huismussen. Mannetjes huismussen roepen met name in het voorjaar (’s ochtends) vaak vanaf de dakranden/goten waar hun nesten zich bevinden. Bij het aantreffen van roepende mannetjes mag worden aangenomen dat zich onder het betreffende dak één of meerdere nesten bevinden. Tevens is gedurende de rondes in de ochtend gelet op huismussen die (met nestmateriaal) onder dakpannen of andere nestlocaties verdwijnen. Behalve op de onderzoekslocatie, wordt ook de directe omgeving onderzocht op de aanwezigheid of geschiktheid van de bebouwing voor huismus. De onderzoeksopzet is conform hetgeen is voorgeschreven in het kennisdocument voor de huismus (BIJ12, versie juni 2017). Voor het onderzoek naar vleermuizen zijn in de periode half april tot oktober in totaal vijf veldbezoeken uitgevoerd. De veldbezoeken zijn in de avonduren en/of ochtenduren uitgevoerd. De inventarisatiemethode is conform het protocol voor vleermuisonderzoek (versie maart 2017), dat is opgesteld door het vleermuisvakberaad van het Netwerk Groene Bureaus. De onderzoeksinspanning is gebaseerd op de functies zomerverblijfplaats, kraamverblijf en paarverblijf/baltsplaats voor de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger.
Het protocol heeft tot doel het belang van de functies van onderzoekslocaties voor soorten vleermuizen effectief en efficiënt vast te stellen dan wel uit te sluiten. Doordat vleermuizen iedere (verblijfs)functie slechts een beperkte periode van het jaar gebruiken is onderzoek naar alle op de onderzoekslocatie mogelijke functie noodzakelijk. Iedere (verblijfs)functie afzonderlijk geniet een jaarronde bescherming. Het totaal aantal voorgestelde veldbezoeken is vastgesteld op basis van de grootte van de onderzoekslocatie, uitgaande van twee waarnemers per veldronde. De verwachting is dat met vijf bezoeken omtrent deze soortgroep voldoende zekerheid is verkregen over de functie van de onderzoekslocatie. Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van professionele batdetectors met opnamemogelijkheid (Pettersson D240x). Een batdetector zet het voor het menselijk gehoor niet hoorbare ultrasone geluid van vleermuizen om naar frequenties die wel hoorbaar zijn. Op basis van de geluidsfrequenties en ritmes kunnen verschillende soorten vleermuizen worden onderscheiden. De opnamemogelijkheid is belangrijk omdat de geluidsopnames kunnen worden gebruikt voor het determineren van soorten die op basis van hun geluid moeilijk zijn te onderscheiden (met name Myotis-soort) en waarbij het sonogram uitsluitsel kan geven. Hierbij wordt gebruik gemaakt van analyseprogramma Batsound.
Overzicht veldbezoeken Het onderzoek bestond uit diverse veldbezoeken. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de veldbezoeken. Tijdens de veldbezoeken waren de weersomstandigheden voor het waarnemen van vleermuizen gunstig. Tijdens geen van de veldbezoeken was de temperatuur lager dan 10 ºC. De windsnelheid lag beneden de 5 Bft. en er was geen sprake van neerslag. In tabel II zijn de omstandigheden gedurende de vleermuisonderzoeken weergegeven.
R 12534.004 versie D1
Pagina 5 van 17
Tabel I.
Overzicht van de huismus- en vleermuisonderzoeken
april vleermuizen
huismus
tijdstip
mei -
juni
juli
augustus
2 x avond*, 1 x ochtend*
-
september 2 x avond
datum
19, 28 mei & 23 juni 2020
18 augustus en 8 september 2020
functie
Zomer- en kraamverblijf
paar/baltsverblijf
tijdstip
2 x overdag
datum
4 & 14 mei 2020
functie
territorium
-
* Het veldwerk is door twee personen uitgevoerd. Tabel II.
Omstandigheden aanvullende onderzoeken vleermuizen
Datum
Tijd
Temperatuur
Weersomstandigheden
19 mei 2020
21:15 – 23:30
11 oC
NNW3, bewolking 90%
28 mei 2020
03:30 – 05:30
8 oC
NNO2, bewolking 0%
23 juni 2020
22:00 – 00:00
22 oC
ONO1, bewolking 5 %
18 augustus 2020
22:00 – 00:00
18 oC
W1, bewolking 40%
8 september 2020
21:00 – 23:00
17 oC
ZZW2, bewolking 70%
3.2 3.2.1
Onderzoeksresultaten Huismus
In het onderzoeksgebied zijn twee gerichte veldbezoeken naar huismussen uitgevoerd onder gunstige omstandigheden in de ochtend. Uit beide veldbezoeken is gebleken dat er geen huismussen in het plangebied aanwezig zijn. Wel zijn er in de directe omgeving van het plangebied huismussen aangetroffen. Vermoedelijk ligt het woonhuis aan de Markt 24 te veel in de schaduw waardoor huismussen liever de woningen in de omgeving gebruiken als nestplaats. De nesten van de huismussen in woningen inde omgeving bevonden zich onder de dakpannen. In figuur 9 is de verspreiding van de huismus op basis van de inventarisatie weergegeven. Het groen op de onderzoekslocatie maakt geen onderdeel uit van essentieel leefgebied van de huismus. Rondom het plangebied is er veel groen aanwezig in de tuinen en er is openbaar groen aanwezig. Hier maakten de huismussen dan ook veelvuldig gebruik van. De herontwikkeling van het plangebied leidt daarom niet tot een aantasting van een essentiële functie van de huismus.
R 12534.004 versie D1
Pagina 6 van 17
Figuur 9. Verspreiding van de huismus op basis van inventarisatie in het seizoen 2020.
3.2.2
Vleermuizen
Zomer-/kraamonderzoek In het onderzoeksgebied zijn in het kraamseizoen van 2020 drie onderzoeken uitgevoerd naar de functie van de bebouwing als zomer- of kraamverblijfplaats van vleermuizen. Gedurende het eerste veldbezoek werd al verdacht gedrag van een gewone dwergvleermuis waargenomen aan de zuidzijde van het gebouw aan de Markt 22. Echter kon een exacte verblijfplaats toen nog niet vastgesteld worden. Tijdens het laatste veldbezoek in de kraamperiode werd er wel een uitvliegende gewone dwergvleermuis waargenomen aan de zuidzijde van het pand aan de Markt 22. De vleermuis vloog uit naast het kozijn van het pand. In de figuren 10 en 11 zijn hiervan foto’s weergegeven. Verdere functies voor vleermuizen werden niet aangetroffen. Ook een kraamverblijfplaats bleek niet aanwezig. De bebouwing aan de Markt 22 bleek alleen een functie te hebben als zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis.
Figuur 10. Zomerverblijfplaats gewone dwergvleermuis in kier tussen kozijn en muur.
R 12534.004 versie D1
Figuur 11. Uitvlieglocatie gewone dwergvleermuis uit Markt 22.
Pagina 7 van 17
Paar-/baltsonderzoek In het najaar van 2020 zijn twee onderzoeken uitgevoerd naar de functie van de bebouwing als paar/baltsverblijfplaats voor vleermuizen. Hierbij is met name gelet op vleermuizen die baltsende geluiden maken om daarmee hun territorium af te bakenen en vrouwtjes naar hun paarverblijfplaatsen proberen te lokken. Gedurende beide avondbezoeken werden er geen baltsende gewone dwergvleermuis waargenomen. Ook werden er geen andere aanwijzing waargenomen die duiden op paarverblijfplaatsen van vleermuizen in de bebouwing op de onderzoekslocatie. Hierdoor is met zekerheid vast te stellen dat de onderzoekslocatie geen functie heeft als paar-/baltsverblijfplaats voor vleermuizen. In figuur 12 is de verspreiding van vleermuizen op de kaart weergegeven.
Figuur 12. Locatie zomerverblijfplaats gewone dwergvleermuis (rode stip) aan de Markt 22 te Gendt.
3.3
Samenvatting
In figuur 13 zijn de resultaten van het onderzoek samengevat weergegeven. Er zijn geen nesten van huismussen in het plangebied aangetroffen. Wel zijn er verschillende nesten van huismussen in de omgeving van het plangebied waargenomen. Uit het vleermuisonderzoek is gebleken dat er een zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis aan de zuidzijde van het pand aan de Markt 22 aanwezig is.
R 12534.004 versie D1
Pagina 8 van 17
Figuur 13. Verspreiding resultaten veldonderzoek in het seizoen 2020.
R 12534.004 versie D1
Pagina 9 van 17
4 4.1
VOORGENOMEN INGREEP OP DE LOCATIE EN ONDERBOUWING Voorgenomen activiteiten en manier van uitvoering
Het pand aan de Markt 24 wordt volledig gesloopt. In het pand aan de Markt 24 zijn geen beschermde functies uit de Wet natuurbescherming aangetroffen. De werkzaamheden aan de Markt 24 kunnen daarom zonder ontheffing worden uitgevoerd. Onderstaand mitigatieplan heeft daarom alleen betrekking op het pand aan de Markt 22. De initiatiefnemer is voornemens het pand aan de Markt 22 gedeeltelijk te slopen en gedeeltelijk te renoveren. De noordzijde van de Markt 22 wordt gerenoveerd en wordt qua uitstraling weer hersteld zoals het er in de oorspronkelijke situatie uitzag. Het zuidelijk deel is er later aangebouwd en wordt daarom nu gesloopt. Ter plaatse van de te slopen gebouwen komt een nieuwbouw appartementencomplex. In figuur 14 zijn de te slopen delen van de Markt 22 weergegeven. In figuur 15 is een inrichtingsschets van de toekomstige situatie weergegeven.
Figuur 14. Te slopen gedeelte (rood) van de Markt 22 (Spoeltmanbouw, 2020).
R 12534.004 versie D1
Pagina 10 van 17
Figuur 15. Inrichtingsschets toekomstige situatie met appartementencomplex (Spoeltmanbouw, 2020).
4.2
Doel en belang van de activiteiten
De bouwkundige staat van het pand is erg slecht en daarom heeft de gemeente besloten om het historische voorste deel te handhaven en het achterste deel, waarin zich ook asbest bevindt, te slopen. Hiervoor is ook een asbestinventarisatie gedaan door H.A.G. van Wijk Asbestinventarisatiebureau. Het bestaande voorste gedeelte zal worden opgewaardeerd met als doel het toekomstige pand te laten voldoen aan de huidige normen voor kwalitatief goed wonen. Het pand is nu antikraak bewoond maar eigenlijk te slecht om in te wonen en moet daarom opgeknapt worden. Het achterste deel wordt tijdens de renovatie niet behouden. 4.3
Planning en onderbouwing van de activiteiten
De planning van de werkzaamheden is als volgt: • start juni 2021; • sloopwerk 4 weken; • renovatie 6 maanden; • nieuwbouw 14 appartementen (losstaande gebouw) bouwtijd 1 jaar, start (onbekend); moet eerst een bestemmingsplan van komen. 4.4
Alternatieven
Er zijn geen alternatieven voor handen om het achterste deel te behouden. De gemeente Lingewaard wil het oude gemeentekantoor in de oude staat herstellen. Hiervoor zal de uitbouw verwijderd moeten worden. Tevens bevindt zich asbest in het bestaande pand wat een gevaar vormt voor de omgeving. Wanneer het achterste deel zou blijven staan zou het grondig gerenoveerd moeten worden. Door spouwisolatie en het vervangen van het kozijn kan de verblijfplaats van de gewone dwergvleermuis ook niet behouden worden. Sloop van het achterste deel is daarom de enige duurzame oplossing.
R 12534.004 versie D1
Pagina 11 van 17
5
EFFECTEN VAN DE INGREEP OP FLORA EN FAUNA
Aan de Markt 22 is een zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis aanwezig. Door de sloop van het achterste gedeelte van het pand gaat daarom een zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis verloren. 5.1
Effecten op korte termijn op beschermde soorten
Gewone dwergvleermuizen leven in netwerken van meerdere (lokale) populaties. De lokale populatie wordt gevormd door één of meerdere kraamkolonies, enkele niet-voortplantende groepen vrouwtjes en de mannetjes. Een kolonie gewone dwergvleermuizen bestaat uit de vrouwtjes die meerdere kraamverblijven gebruiken die elk enkele tientallen tot honderden vrouwtjes bevat. De netwerken van kraamgroepen zijn via de massawinterverblijfplaatsen aan elkaar verbonden. Het aantal dieren in een gebied is sterk afhankelijk van het voedselaanbod. Omdat de gewone dwergvleermuis een trage voortplanter is, verloopt uitbreiding of herstel van een populatie niet snel. Door de werkzaamheden zal er één zomerverblijfplaats definitief verdwijnen. Vleermuizen maken gebruik van een netwerk van verblijfplaatsen waartussen ze regelmatig verhuizen. Een tijdelijk verlies van een zomerverblijfplaats van vleermuizen is over het algemeen in ecologisch opzicht daarom geen groot probleem. Om geen risico’s te nemen ten aanzien van de planning van de werkzaamheden, worden voor het zomerverblijf alternatieve verblijfplaatsen aangeboden. Ten aanzien van de zorgplicht is het van belang dat er met de sloop van de bebouwing geen vleermuizen worden verwond of gedood. Daarom wordt de bebouwing vooraf ongeschikt gemaakt.
Het ongeschikt maken van de bebouwing zal worden uitgevoerd in het actieve seizoen van vleermuizen, dat wil zeggen in de periode april tot en met oktober. Maatregel: aanbieden van 4 alternatieve verblijfplaatsen voor 1 zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis. Maatregel: Het ongeschikt maken van de bebouwing uitvoeren in het actieve seizoen van de gewone dwergvleermuis. 5.2
Effecten lange termijn op gunstige staat van instandhouding
Het “natuurlijke” aanbod van verblijfplaatsen voor vleermuizen ligt onder druk. De aanwezigheid van één zomerverblijfplaats van de meest algemene vleermuissoort van Nederland, de gewone dwergvleermuis, betreft een niet gevoelig gebruik van de soort. De werkzaamheden hebben daarom geen invloed op de staat van instandhouding van de gewone dwergvleermuis. Echter omdat bij moderne bouwtechnieken er minder verblijfsmogelijkheden voor vleermuizen zijn is het van belang dat er nieuwe permanente verblijfplaatsen voor de gewone dwergvleermuis worden gecreëerd. Na afloop van de werkzaamheden dient de bebouwing daarom wederom geschikt te zijn zomerverblijfplaats voor de gewone dwergvleermuis. Daarom wordt het te renoveren gedeelte aan de Markt 22 geschikt gemaakt voor de gewone dwergvleermuis als zomerverblijfplaats. Hiervoor zullen er vier inbouwkasten in de gevel worden gemetseld. Maatregel: inmetselen van 4 inmetselkasten in de te renoveren bebouwing.
R 12534.004 versie D1
Pagina 12 van 17
5.3 5.3.1
Verbodsbepalingen Wet natuurbescherming Gewone dwergvleermuis
Alle vleermuissoorten vallen onder het beschermingsregime van de Habitatrichtlijn en de conventie van Bonn, in de Wet natuurbescherming ondergebracht in artikel 3.5. De verboden handelingen die van toepassing zijn op de vleermuizen betreffen het opzettelijk verstoren, doden of vangen van de dieren en het beschadigen of vernielen van de rust- en voortplantingsplaatsen. Bij de sloop van de bebouwing is het niet te voorkomen dat wegnemen, vernielen of beschadigen optreedt, waardoor artikel 3.5 lid 4 wordt overtreden. Door het treffen van maatregelen kan de functionaliteit voor de soort behouden blijven. Hiermee wordt overtreding van de Wet natuurbescherming niet voorkomen, zodat een ontheffing noodzakelijk is. Artikel 3.5 lid 2 betreft het opzettelijk verstoren van dieren. Bij het wegjagen van een vleermuis, als gevolg van de sloop is sprake van voorwaardelijke opzet en is het artikel van kracht, echter heeft het verjagen niet tot doel om de staat van instandhouding negatief te beïnvloeden, maar juist om doden en verwonden te voorkomen. Er zullen echter handelingen verricht moeten worden die specifiek bedoeld zijn om dieren te verstoren. Hiervoor is een ontheffing benodigd. 5.3.2
Wettelijk belang uit de Habitatrichtlijn
Het gebouw op de onderzoekslocatie verkeert in matige bouwkundige staat. Tevens is er asbest in de bebouwing aanwezig waardoor bij calamiteiten, zoals brand, een gevaar ontstaat voor de volksgezondheid en openbare veiligheid van de bewoners in de directe omgeving. De ontheffing voor de beschermde soort onder de Habitatrichtlijn wordt daarom aangevraagd in het belang van volksgezondheid en openbare veiligheid.
R 12534.004 versie D1
Pagina 13 van 17
6 6.1
TE TREFFEN MAATREGELEN Inleiding
De te nemen maatregelen zijn in te delen in de volgende vier stappen: a. alternatieve verblijfplaatsen aanbieden als tijdelijke opvang van het verlies van de potentiële verblijfplaatsen voor de periode tussen de ingreep en de realisatie van de nieuwe situatie; b. onderzoekslocatie voor de ingreep ongeschikt maken voor beschermde soorten; c. controleronde(s) om afwezigheid beschermde soorten op moment van ingreep aan te tonen; d. in de nieuwe situatie duurzame verblijfsmogelijkheden voor beschermde soorten creëren. 6.2
Mitigerende en compenserende maatregelen
Voor het aanbieden van tijdelijke alternatieven, zullen minimaal drie maanden voor de sloop, vier tijdelijk vleermuiskasten worden opgehangen, binnen 200 meter van de huidige onderzoekslocatie. De locatie waar de kasten geplaatst gaan worden, betreft het woonhuis aan de Dorpsstraat 6. De vier vleermuiskasten zijn van het type VK WS 01, van Vivara Pro (figuur 16) of vergelijkbaar. In figuur 17 de locaties van de te plaatsen inbouwkasten weergegeven. De foto’s en exacte locaties van de inbouwkasten zullen in het logboek worden vermeld en later aan de provincie Gelderland worden verstrekt onder vermelding van het zaaknummer.
Figuur 16. Vleermuiskast VK WS 01 (bron: Vivara Pro).
Figuur 17. Tijdelijke kasten worden geplaatst aan de Dorpsstraat 6 te Gendt (gele cirkel) ten noordwesten van het plangebied.
R 12534.004 versie D1
Pagina 14 van 17
6.3
Ongeschikt maken
Het ongeschikt maken van de bebouwing voor vleermuizen wordt gerealiseerd door voorafgaand aan de sloop de betreffende gevel, waar de verblijfplaats zich bevindt, ongeschikt te maken middels het aanbrengen van een exclusion flap over de verblijfplaats, bij het raamkozijn van de aangetroffen vleermuis, en het aanbrengen van tochtgaten in de gevels. Het ongeschikt maken dient uitgevoerd te worden in de actieve periode van vleermuizen, globaal lopend van 1 april tot 1 november, en bij een avondtemperatuur van minimaal 10°C. De exacte werkwijze wordt ter plaatse beoordeeld en begeleid door de ecologisch begeleider. 6.4
Controlerondes
Omdat het vleermuisonderzoek slechts een momentopname betreft en vleermuizen opportunistisch kunnen zijn ten aanzien van de keuze van hun verblijfplaats, wordt na afloop van het ongeschikt maken van de woningen een controleronde gehouden. Hierbij wordt met behulp van batdetectors tijdens het uitvliegmoment gecontroleerd of er bij de bekende verblijfplaatsen en de directe omgeving ervan, uitvliegende vleermuizen aanwezig zijn. Indien noodzakelijk worden door de ecologisch begeleider, op basis van deze controleronde, aanvullende maatregelen voorgesteld. 6.5
Duurzame maatregelen in nieuwbouw
Het te renoveren gedeelte aan de Markt 22 wordt permanent geschikt gemaakt als zomerverblijfplaats voor de gewone dwergvleermuis door het inbouwen van vier vleermuiskasten. De kasten die hiervoor toegepast worden zijn van het type VMPM1 van Faunaprojecten.nl, of vergelijkbaar (figuur 18). De exacte locaties van de inbouwkasten moeten nog worden afgestemd met de aannemer. Het inbouwen van de kasten zal onder ecologische begeleiding van een ter zake kundige plaatsvinden. In figuur 19 is globaal aangegeven waar de inbouwkasten in de muur gemetseld kunnen worden. De foto’s en exacte locaties van de inbouwkasten zullen in het logboek worden vermeld en later aan de provincie Gelderland verstrekt onder vermelding van het zaaknummer.
Figuur 18. Inbouwkast van het type VMPM1, van Fauanprojecten.nl
Figuur 19. Voorstel voor het plaatsen van vier inbouwkasten (paars vierkant) in het pand aan de Markt 22.
R 12534.004 versie D1
Pagina 15 van 17
6.6
Zorgvuldig handelen en zorgplicht
Aan het zorgvuldig handelen en de zorgplicht wordt voldaan door het werken buiten de gevoelige periode van de gewone dwergvleermuis. Daarom wordt de te slopen bebouwing ongeschikt gemaakt in het actieve seizoen van vleermuizen. Het ongeschikt maken wordt daarom uitgevoerd in de periode april tot en met oktober. Op deze manier kunnen de vleermuizen, nadat het pand ongeschikt gemaakt is, op eigen wijze het gebouw verlaten maar er niet meer in terug keren. Het ongeschikt maken van het pand zal onder begeleiding van een ter zake kundige uitgevoerd worden.
R 12534.004 versie D1
Pagina 16 van 17
7
SAMENVATTING
Econsultancy heeft in opdracht van SpoeltmanBouw een projectplan opgesteld in het kader van de Wet natuurbescherming, ten behoeve van de voorgenomen sloop, renovatie en nieuwbouw aan de Markt 20-24 te Gendt De volgende onderzoeksvragen zijn beantwoord: Welke beschermde soorten zijn in het plangebied aanwezig? o Het betreft de gewone dwergvleermuis. Welke functie heeft het plangebied voor de soorten? o Op de onderzoekslocatie is een zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis aanwezig. Wat is de omvang en duurzame staat van instandhouding van de bij de ingreep betrokken populaties van beschermde soorten? o Op de onderzoekslocatie komt een zomerverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis voor. Het betreft een niet gevoelig gebruik voor deze soort, de staat van instandhouding is niet in het geding. Blijft de functionaliteit van de rust- en voortplantingsplaatsen behouden? o Door het treffen van tijdelijke en permanente mitigerende maatregelen en het ongeschikt maken van de bebouwing voorafgaand aan de werkzaamheden blijft de functionaliteit te allen tijde behouden. Welke eigenschappen van het gebied moeten gemitigeerd of gecompenseerd worden? o Het betreft de functie als zomerverblijfplaats voor de gewone dwergvleermuis.
Hoe groot wordt het succes van de te nemen maatregelen ingeschat? o De te treffen maatregelen zijn conform het, voor de gewone dwergvleermuis opgestelde, kennisdocument (BIJ12, versie juli 2017), en zijn daarmee voldoende bewezen effectief. Welke maatregelen moeten getroffen worden om aan de zorgplicht te voldoen? o Het betreft het ongeschikt maken van de bebouwing voor vleermuizen in het actieve seizoen, zorgvuldig handelen en het werken onder ecologische begeleiding. Zijn er voor de streng beschermde soorten geen meer bevredigende oplossingen. o Het betreft reeds de minst verstorende oplossing. Welk wettelijk belang is er waardoor de werkzaamheden moeten worden uitgevoerd? o De ontheffing wordt aangevraagd in het belang van volksgezondheid en openbare veiligheid.
Econsultancy Doetinchem, 27 oktober 2020
R 12534.004 versie D1
Pagina 17 van 17