269581 BP Bijlagen bij de Toelichting_Bijlage 4 Aanvullend en nader bodemonderzoek.pdf
Tekst van het document
AANVULLEND EN NADER BODEMONDERZOEK MARKT 20-24 TE GENDT
Rapportage aanvullend en nader bodemonderzoek Markt 20-24 te Gendt Opdrachtgever
Gemeente Lingewaard Postbus 15 6680 AA Bemmel
Rapportnummer Versienummer
9370.002 D1
Status
Eindrapportage
Datum
7 november 2019
Vestiging
Gelderland Fabriekstraat 19c 7005 AP Doetinchem 088 - 5001600 doetinchem@econsultancy.nl
Opsteller
M.G.B. Ellenkamp-Paalhaar, MSc
Paraaf
Kwaliteitscontrole
ing. R.J.E. Kok
Paraaf
Kwaliteitszorg Econsultancy is lid van de Vereniging Kwaliteitsborging Bodembeheer (VKB). De VKB is een vereniging van bodemadviesen -onderzoeksbureaus en heeft als doel kwaliteitsborging en continue verbetering van de dienstverlening van haar leden op het gebied van bodembeheer. Het VKB keurmerk geeft opdrachtgevers de zekerheid dat het uitvoerend bureau werkt conform de eisen die de VKB aan haar leden stelt op het gebied van competenties en integriteit van medewerkers en het toepassen van vigerende normen en onderzoeksprotocollen. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhandboek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001. Betrouwbaarheid Dit bodemonderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving. Een bodemonderzoek wordt in zijn algemeenheid echter uitgevoerd door het steekproefsgewijs bemonsteren van de bodem, waardoor het, op basis van de resultaten van een bodemonderzoek, onmogelijk is garanties af te geven ten aanzien van de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Daarnaast betreft het bodemonderzoek een momentopname.
Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde bodemonderzoek neemt.
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING .................................................................................................................................. 1
2
AFBAKENING ONDERZOEKSLOCATIE ................................................................................... 2
3
VOORONDERZOEK................................................................................................................... 2 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
Geraadpleegde bronnen ................................................................................................... 2 Historisch en huidig gebruik onderzoekslocatie ............................................................... 2 Toekomstige situatie ......................................................................................................... 3 Calamiteiten ...................................................................................................................... 3 Uitgevoerd(e) bodemonderzoek(en) op de onderzoekslocatie ........................................ 4 Terreininspectie ................................................................................................................ 4 Informatie lokale of regionale achtergrondgehalten ......................................................... 5
4
HYPOTHESE .............................................................................................................................. 5
5
ONDERZOEKSOPZET ............................................................................................................... 6
6
VELDWERK ................................................................................................................................ 8 6.1 6.2
6.3
7
Algemeen.......................................................................................................................... 8 Grondonderzoek ............................................................................................................... 8 6.2.1 Uitvoering veldwerk ............................................................................................ 8 6.2.2 Zintuiglijke waarnemingen .................................................................................. 9 Grondwateronderzoek .................................................................................................... 10 6.3.1 Uitvoering veldwerk .......................................................................................... 10 6.3.2 Bemonstering ................................................................................................... 10
LABORATORIUMONDERZOEK .............................................................................................. 11 7.1 7.2 7.3 7.4
Uitvoering analyses ........................................................................................................ 11 Toetsingskader ............................................................................................................... 12 Resultaten grond- en grondwatermonsters .................................................................... 13 Interpretatie analyseresultaten ....................................................................................... 14
8
GEVALSDEFINITIE .................................................................................................................. 15
9
SAMENVATTING, CONCLUSIES EN ADVIES ........................................................................ 16
BIJLAGEN: 1. 2a. 2b. 3. 4a. 4b. 5. 7.
- Topografische ligging van de locatie - Locatieschets - Foto's onderzoekslocatie - Boorprofielen - Analysecertificaten - Getoetste analyseresultaten - Toetsingskader Circulaire bodemsanering - Risicobeoordeling (Sanscrit)
1
INLEIDING
De gemeente Lingewaard heeft aan Econsultancy opdracht verleend voor het uitvoeren van een aanvullend en nader bodemonderzoek op de locatie Markt 20-24 te Gendt. Aanleiding voor het bodemonderzoek zijn de resultaten van het reeds uitgevoerde verkennend bodemonderzoek door Econsultancy (rapport 9370.001, d.d. juni 2019). Uit dit onderzoek en beoordeling door de gemeente Lingewaard en de Omgevingsdienst Regio Arnhem is gebleken dat: - Ter plaatse van boring 03 sprake is van een sterke zinkverontreiniging aangetroffen in het traject (0,7-1,1 m -mv). Deze verontreiniging dient nader onderzocht te worden. - Ten tijde van het onderzoek was bekend dat de woning op nummer 24 in het verleden is afgebrand. Destijds was niet duidelijk waar deze woning precies gestaan heeft. Aanvullende bronnen bij de Omgevingsdienst Regio Arnhem hebben hier meer duidelijkheid in geschept, op basis waarvan gericht aanvullend onderzoek mogelijk is. - Ten tijde van het onderzoek waren geen gegevens bekend, anders dan in een voorgaand onderzoek uit 2001 genoemd, over de voormalige brandstoftanks ter plaatse van nummer 22. Aanvullend zijn alsnog de KIWA-certificaten bekend geworden. De ligging van de tanks is echter niet nader vastgelegd. Aanvullend wordt derhalve een onderzoek ter plaatse van de vermoedelijke ligging van deze tanks uitgevoerd. Het bodemonderzoek heeft de volgende doelstellingen:
met een relatief geringe onderzoeksinspanning vast te stellen of op de onderzoekslocatie grond- en/of grondwaterverontreiniging aanwezig is ter plaatse van de voormalige afgebrande woning nr. 24 en of de grond en/of het grondwater verontreinigd is met oliehoudende producten als gevolg van de opslagactiviteiten (ondergrondse HBO-tanks), teneinde te bepalen of er milieuhygiënische belemmeringen zijn voor de voorgenomen transactie en herontwikkeling van de locatie. het vaststellen van de aard en de omvang van het geval van bodemverontreiniging met zink ter plaatse van boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek (vooralsnog tot maximaal aan de perceelsgrenzen); het geven van uitsluitsel of er sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging; het, indien noodzakelijk, maken van een inschatting van de milieuhygiënische risico's.
Het aanvullend is uitgevoerd conform de NEN 5740+A1:2016 "Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond". Het nader bodemonderzoek is uitgevoerd conform de NTA 5755:2010, "Bodem Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van nader onderzoek - Onderzoek naar de aard en omvang van bodemverontreiniging". Voorafgaand aan het veldwerk is geverifieerd of de beschikbare informatie ten aanzien van het historisch gebruik van de onderzoekslocatie voldoet aan het voor het nader onderzoek voorgeschreven uitgebreide vooronderzoek volgens de NEN 5725. Leidraad bij het opstellen van de onderzoeksopzet is de NTA 5755. Het veldwerk en de bemonstering zijn verricht onder certificaat op grond van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek", protocollen 2001 en 2002. De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader uit de Circulaire bodemsanering en aan de achtergrondwaarden voor grond uit de Regeling bodemkwaliteit (bijlage B, tabel 1). Econsultancy is onder meer gecertificeerd voor de protocollen 2001 en 2002 van de BRL SIKB 2000. In dat kader verklaart Econsultancy geen eigenaar van de onderzoekslocatie te zijn of te worden.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 1 van 18
2
AFBAKENING ONDERZOEKSLOCATIE
Het vooronderzoek omvat de onderzoekslocatie en direct hieraan grenzende terreindelen binnen een afstand van 25 meter. De onderzoekslocatie betreft de locatie Markt 20 t/m 24 te Gendt. Het nader onderzoek heeft betrekking op boring 03 uit het voorgaande verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001, d.d. juni 2019). Deze boring bevindt zich ten noordoosten van de woning nummer 24. Ten oosten van deze huidige woning bevond zich in het verleden een andere woning, welke rond 1950 is afgebrand. Het aanvullend bodemonderzoek heeft betrekking op dit deel van het perceel. De HBO-tanks (2 stuks) bevinden zich ten oosten van het pand nummer 22. De exacte ligging van deze tanks is enkel herleidbaar uit een voorgaand onderzoek uit 2001. Volgens KIWA-certificaten zijn de tanks in 1993 inwendig gereinigd en afgevuld met zand. De tanks zouden dus nog in de bodem aanwezig moeten zijn. De onderzoekslocatie is gelegen aan de Markt 20-24 te Gendt (zie bijlage 1) en kadastraal bekend gemeente Gendt, sectie A, nummers 4347 en 4348. Volgens het Actueel Hoogtebestand Nederland bevindt het maaiveld zich op een hoogte van circa 12 m +NAP en zijn de coördinaten van het midden van de onderzoekslocatie X = 195.300, Y = 431.910.
3 3.1
VOORONDERZOEK Geraadpleegde bronnen
De in dit hoofdstuk opgenomen informatie is afkomstig van de rapportages van het vooronderzoek uitgevoerd door Econsultancy in 2019 (rapport 9370.001). Indien van toepassing is de informatie aangevuld met nader verkregen informatie. 3.2
Historisch en huidig gebruik onderzoekslocatie
Uit historisch kaartmateriaal uit de periode 1900 - heden blijkt, dat de locatie in deze periode altijd voor een deel bebouwd is geweest. Het bestaande pand Markt 20-22 is in 3 fases gebouwd. De eerste bouw dateert uit 1890. De laatste bouw dateert uit 1965 en in 1984 heeft een verbouwing plaatsgevonden. In 1984 zijn de gasgestookte CV-ketels geplaatst. Het betreffende pand betreft het oorspronkelijke gemeentehuis van de gemeente Gendt. In de vele decennia daarna is het pand in gebruik geweest door de lagere land- en tuinbouwschool, als verenigingsgebouw, modeschoenatelier, dorpswerkplaats, gemeentewerken, scouting, peuterspeelzaal en kantoor Historische Kring Gendt. In het verleden is gebruik gemaakt van twee ondergrondse HBO-tanks (9.500 en 3.000 liter). Deze bevonden zich tussen het pand en de oostelijke erfgrens en zijn in 1993 leeggemaakt en afgevuld met zand (KIWA-certificaten nummers A.11582 en A.11378).
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 2 van 18
De woning Markt 24 is herbouwd in 1952, nadat de voormalige woning is afgebrand. De voormalige woning bevond zich ten oosten van de huidige woning Markt 24. Uit historische luchtfoto’s (1944) blijkt tevens, dat ten zuiden van het pand Markt 20-22 bebouwing aanwezig was. Figuur 1 geeft de luchtfoto uit 1944 weer. Onbekend is met het bouwmateriaal van de voormalige bebouwing is gebeurd.
Uit de geraadpleegde bronnen blijkt verder geen aanwezigheid van ophogingen, dempingen of stortingen. In bijlage 2a is de huidige situatie op een locatieschets weergegeven. Bijlage 2b bevat enkele foto's van de onderzoekslocatie. 3.3
Toekomstige situatie
De initiatiefnemer is voornemens de bestaande bebouwing te slopen en nieuwbouwappartementen en woningen te realiseren. 3.4
Calamiteiten
De woning op nummer 24 is in 1952 herbouwd, nadat een eerdere woning is afgebrand. Meer gegevens hierover zijn echter niet bekend.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 3 van 18
3.5
Uitgevoerd(e) bodemonderzoek(en) op de onderzoekslocatie
Grontmij heeft in 2001 een historisch bodemonderzoek op de locatie uitgevoerd (rapport C1705000301). Het rapport is niet beschikbaar. Inbodem heeft in 2001 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd op de locatie Markt 20-22 te Gendt. Het onderzoek is destijds uitgevoerd in het kader van een eigendomsoverdracht (circa 2.000 2 m ). Het pand werd destijds gebruikt als peuterspeelzaal en door de Historische Kring Gendt. De bodem bleek zintuiglijk destijds aan de oostzijde van het gebouw tot circa 1,5 m -mv sterk puinhoudend en aan de zuidzijde licht puinhoudend. Plaatselijk zijn bovendien koolspoortjes waargenomen. De eerste meter bleek destijds licht verontreinigd met kwik, nikkel, lood, zink en PAK. Het grondwater bleek destijds licht verontreinigd met arseen. Nabij de ondergrondse tanks zijn destijds geen verontreinigingen met minerale olie aangetroffen. Econsultancy heeft in 2019 een verkennend bodemonderzoek (rapport 9370.001a) en een verkennend onderzoek asbest in bodem (rapport 9370.001b) uitgevoerd ter plaatse van de onderzoekslocatie. De bodem is plaatselijk tot maximaal 3,4 m -mv zwak tot matig baksteenhoudend, zwak tot matig betonhoudend en/of zwak tot matig kolengruishoudend. De zintuiglijk verontreinigde bodem (verdachte laag) is plaatselijk matig verontreinigd met zink en verder plaatselijk licht verontreinigd met zware metalen, PCB en/of PAK.
De zintuiglijk schone (onverdachte) ondergrond is licht verontreinigd met nikkel. De aangetroffen verontreinigingen lijken verband te houden met de aanwezige zintuiglijke bijmengingen in de bodem als gevolg van het lange gebruik van de locatie. Na het bekend worden van de analyseresultaten zijn de individuele grondmonsters waar grondmengmonster 1 (MM1) uit is samengesteld, separaat geanalyseerd op de parameter zink. Hieruit is gebleken dat ter plaatse van boring 03 (traject 0,7-1,1 m -mv) sprake is van een sterke zinkverontreiniging. De overige separate bodemanalyses geven een lichte zinkverontreiniging weer, overeenkomstig met de rest van het terrein. Het grondwater is licht verontreinigd met barium. Deze metaalverontreiniging is hoogstwaarschijnlijk te relateren aan regionaal verhoogde achtergrondconcentraties van metalen in het grondwater. Er zijn op het maaiveld en in het opgeboorde materiaal geen asbestverdachte materialen (fractie > 20 mm) waargenomen. In de bodem is analytisch (fractie < 20 mm) eveneens géén hechtgebonden en géén niet-hechtgebonden asbest geconstateerd. 3.6
Terreininspectie
Voorafgaand aan het aanvullende en nader bodemonderzoek is er een nieuwe terreininspectie uitgevoerd. Deze is gericht op de identificatie van bronnen, die mogelijk hebben geleid of kunnen leiden tot een grond- en/of grondwaterverontreiniging. De tijdens de terreininspectie aangetroffen situatie komt overeen met de locatiegegevens, zoals deze zijn opgenomen in paragraaf 3.1 en met de situatie zoals deze ten tijde van het verkennend bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in bodem uit 2019 is aangetroffen. Op de onderzoekslocatie zijn geen aanvullende mogelijke bronnen voor een grond- en/of grondwaterverontreiniging aangetroffen. Op het maaiveld zijn geen asbestverdachte materialen waargenomen.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 4 van 18
3.7
Informatie lokale of regionale achtergrondgehalten
Volgens de bodemkwaliteitskaart van de Regio Arnhem, waar onderhavige onderzoekslocatie deel van uitmaakt, is de onderzoekslocatie gelegen in de bodemfunctieklasse ‘Wonen’ en deelgebied ‘Bebouwing voor 1950’. Regionaal komen bovendien verhoogde concentraties van metalen in het grondwater voor. Op de asbestkansenkaart van de Provincie Gelderland aangemerkt met een kleine kans op het voorkomen van asbest.
4
HYPOTHESE
Ten behoeve van het bodemonderzoek is, op basis van de huidige informatie, een aantal deellocaties geïdentificeerd. In tabel I zijn de onderzoeksstrategieën die van toepassing zijn op de betreffende deellocaties weergegeven. Tabel I.
Onderzoeksstrategie
Deellocatie nader onderzoek boring 03
Oppervlakte (inschatting) < 100 m2 2
aanvullend onderzoek afgebrande woning
< 100 m
ondergrondse HBO-tanks
< 100 m2
Verwachte stoffen
Onderzoeksstrategie
zink
NAD
minerale olie, PAK en metalen
VED-HE-NL
grond: minerale olie grondwater: minerale olie en vluchtige aromaten
VEP-OO
Onderzoeksstrategieën volgens NEN 5740 / NTA 5755: VEP-OO : Verdacht, plaatselijke bodembelasting, één of meer ondergrondse opslagtank(s) VED-HE-NL: Verdacht, diffuse bodembelasting, heterogene verontreiniging, niet lijnvormig NAD: Nader bodemonderzoek
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 5 van 18
5
ONDERZOEKSOPZET
Middels het reeds uitgevoerde verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001, 2019) is al een globaal beeld verkregen van de aard en omvang van de zinkverontreiniging nabij de woning Markt 24. In het kader van de NTA 5755 dient op basis van de bekende gegevens een conceptueel model opgesteld te worden. Een conceptueel model is een beschrijving van de verontreinigingssituatie aangevuld met een beschrijving van het systeem (bodemopbouw en grondwater) waarin de verontreiniging zich bevindt en welke processen (verspreiding door grondwaterstroming, biologische afbraak, vastlegging) van invloed zijn op de verontreiniging en de receptoren van die verontreiniging (gebruik locatie, bedreigde objecten bijvoorbeeld een grondwaterwinning of oppervlaktewater). In tabel II is schematisch een overzicht gegeven van de belangrijkste onderdelen van een conceptueel model en de uitgangspunten van het onderzoek. Niet alle subonderdelen zijn voor de onderhavige situatie even relevant en worden daarmee in meer of mindere mate uitgewerkt. De in de tabel opgenomen informatie, al dan niet met een verwijzing naar een specifieke paragraaf van onderhavig rapport, hebben als basis gefungeerd voor uitvoering van en het maken van keuzes binnen het nader bodemonderzoek. Tabel II.
Onderdelen conceptueel model
Hoofdonderdeel Historische informatie
Bodemopbouw, geologie en topografie
Rapport 9370.002 versie D1
Subonderdeel
Uitwerking/toelichting
Verontreinigingsbronnen
De aangetroffen verontreinigingen lijken verband te houden met de aanwezige zintuiglijke bijmengingen in de bodem als gevolg van het lange gebruik van de locatie. Bovendien is in de jaren ’50 in de directe nabijheid van de verontreiniging een woning afgebrand en heeft in het kader van sloopt, nieuwbouw en versterking van de dijk mogelijk grondverzet plaatsgevonden.
Gebruikte producten, periode
De onderzoekslocatie kent een lange geschiedenis. De eerste bouw op het terrein dateert uit 1890. Sindsdien hebben meerdere ver- en aanbouwen plaatsgevonden.
Bouwactiviteiten, grondverzet
De locatie is momenteel deels bebouwd. Ten oosten van de woning Markt 24 is begin jaren ’50 een eerdere woning afgebrand. Ook ten zuiden van het pand Markt 20-22 was in het verleden bebouwing aanwezig.
Calamiteiten
De woning Markt 24 is herbouwd in 1952, nadat de voormalige woning is afgebrand. De voormalige woning stond ten oosten van de huidige woning Markt 24.
Ondergrondse activiteiten
In het verleden is gebruik gemaakt van twee ondergrondse HBO-tanks. Deze lagen tussen het pand en de oostelijke erfgrens en zijn rond 1995 gesaneerd (leeggemaakt en afgevuld met zand). De tanks zijn nog wel in de bodem aanwezig.
Regionaal beschrijving en ontstaansgeschiedenis
Voor een beschrijving van de regionale bodemopbouw/geohydrologie wordt verwezen naar paragraaf 2.10 en 2.11 uit het verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001).
Lokale bodemopbouw
Uit het verkennend bodemonderzoek is ondermeer gebleken dat de bodem voornamelijk bestaat uit zwak tot sterk zandige klei. Deze bodemlaag is plaatselijk matig wortelhoudend, zwak tot matig grindig, zwak humeus en/of zwak gleyhoudend. Plaatselijk bestaat de bodem uit matig siltig, matig grof zand. Deze bodemlaag is plaatselijk zwak grindig. De bodem is plaatselijk tot maximaal 3,4 m -mv zwak tot matig baksteenhoudend, zwak tot matig betonhoudend en/of zwak tot matig kolengruishoudend.
Topografie
De locatie bevindt zich aan de oostzijde van de bebouwde kern van Gendt en grenst direct aan de dijk van de Waal.
Pagina 6 van 18
Tabel II (vervolg).
Onderdelen conceptueel model
Infrastructuur
Niet relevant.
Hydrologie
Het grondwater bevindt zich op een diepte van circa 3 m -mv.
Geochemie
Zware metalen zoals zink adsorberen zich sterk aan het lutum en/of organische stof in de bodem. Zware metalen zijn over het algemeen goed oplosbaar in water.
Gedrag en verdeling van verontreiniging in de bodem
Middels het uitgevoerd verkennend bodemonderzoek is vastgesteld dat de sterke zinkverontreiniging enkel in de grond is aangetoond.
Identificatie van receptoren, bedreigde objecten en verspreidingsrisico's
Ruimtelijke ontwikkelingen
Receptoren
Voor de onderhavige situatie zijn als belangrijkste receptoren de eigenaren/gebruikers van de aangrenzende percelen aan te wijzen. Op basis van reeds beschikbare gegevens wordt verwacht dat de verontreiniging mogelijk perceelsgrensoverschrijdend is in noordelijke richting.
Bedreigde objecten
Voor zover bekend is er in de directe omgeving van de locatie geen sprake van bedreigde objecten als grondwaterwinningen, onttrekkingen t.b.v. bodemsaneringen.
Verspreidingsrisico's
Verspreidingsrisico’s in concentraties > I zijn niet te verwachten, aangezien het grondwater zich dieper bevindt dan de aangetoonde sterke verontreiniging. Ter plaatse van onderhavig onderzoekslocatie zal op korte termijn nieuwbouw worden gerealiseerd.
Het nader onderzoek naar de sterke verontreiniging met zink nabij de woning Markt 24 wordt gecombineerd uitgevoerd met een aanvullend onderzoek ter plaatse van de voormalige woning Markt 24. Mogelijk houden de sterke zinkverontreiniging en de afgebrande woning verband met elkaar. Tevens wordt aanvullend onderzoek verricht ter plaatse van de ondergrondse brandstoftanks nabij het pand Markt 20-22, welke in het verleden wel inwendig zijn gesaneerd, maar vermoedelijk nog in de bodem aanwezig zijn.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 7 van 18
6
VELDWERK
6.1
Algemeen
Tijdens het opstellen van het boorplan is rekening gehouden met de doelstellingen en de richtlijnen, die geformuleerd zijn in de inleiding. Daarnaast is rekening gehouden met de gegevens voortvloeiend uit het vooronderzoek en de ligging van kabels en leidingen. Bijlage 2a bevat de locatieschets met daarop aangegeven de situering van de boorpunten en de peilbuis. In bijlage 3 zijn de boorprofielen opgenomen. 6.2 6.2.1
Grondonderzoek Uitvoering veldwerk
Het veldwerk ter plaatse van de ondergrondse HBO-tanks is op 11 oktober 2019 uitgevoerd. Het veldwerk ten behoeve van het nader bodemonderzoek en het aanvullend onderzoek ter plaatse van de afgebrande woning is op 16 oktober 2019 uitgevoerd. De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd onder kwaliteitsverantwoordelijkheid van respectievelijk de heer K. Gerrist en de heer J.T. Bouwman. Deze medewerkers van Econsultancy staan geregistreerd als ervaren veldwerker voor het protocol 2001 van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek". Ondergrondse HBO-tanks Alvorens te starten met de werkzaamheden ter plaatse van de ondergrondse brandstoftanks is de exacte locatie van de tanks opgespoord. Deze waren tot op heden nog niet helemaal duidelijk. De ondergrondse brandstoftanks zijn met prikstokken opgespoord. De tanks blijken te liggen op de locatie zoals dit in eerdere bodemonderzoeken (2001) is weergegeven. In het totaal zijn er met behulp van een edelman-, riversideboor, veenboor en zuigerboor 6 boringen tot maximaal 6,0 m -mv geplaatst. Een van deze boringen is afgewerkt als peilbuis, teneinde de milieuhygiënische kwaliteit van het grondwater te kunnen bepalen.
Van het opgeboorde materiaal is een boorbeschrijving conform de NEN 5104 gemaakt en zijn er grondmonsters genomen over trajecten van ten hoogste 0,5 m, waarbij bodemlagen met verontreinigingskenmerken of een afwijkende textuur separaat bemonsterd zijn. Het opgeboorde materiaal is tevens middels een olie-waterreactie beoordeeld op de aanwezigheid van olie(gerelateerde) producten. Nader bodemonderzoek en aanvullend onderzoek afgebrande woning In het totaal zijn er met behulp van een edelman-, riversideboor, veenboor en zuigerboor in totaal 11 boringen tot maximaal 6,0 m -mv geplaatst. Een deel van deze boringen, ten behoeve van het nader onderzoek, zijn globaal in een raster van 5 x 5 m rond de vermoedelijke kern van de verontreiniging (boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek) geplaatst. Eén van de boringen is in de kern van de verontreiniging geplaatst ten behoeve van een verticale afperking. Van het opgeboorde materiaal is een boorbeschrijving conform de NEN 5104 gemaakt en zijn er grondmonsters genomen over trajecten van ten hoogste 0,5 m, waarbij bodemlagen met verontreinigingskenmerken of een afwijkende textuur separaat bemonsterd zijn. In verband met de dikke keien ter versteviging van de dijk is boring 102-2 niet geplaatst.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 8 van 18
6.2.2
Zintuiglijke waarnemingen
De bodem bestaat voornamelijk uit zwak tot sterk zandige klei. Deze bodem is verder plaatselijk zwak tot matig gley-, wortel- en grindhoudend, alsmede zwak humeus, siltig, roest- en kleihoudend. Zeer plaatselijk bestaat de bovengrond uit zwak siltig, matig tot zeer grof zand. Tabel III geeft een overzicht van de zintuiglijk waargenomen bodemvreemde bijmengingen, die in het opgeboorde materiaal zijn aangetroffen. Tabel III. Zintuiglijk waargenomen bodemvreemde bijmengingen Boornummer
Einddiepte boring (m -mv)
Traject (m -mv)
Waargenomen verontreinigingen
Ondergrondse HBO-tanks B1
1,50 (gestuit)
0,50 - 1,00
sterk puinhoudend
1,00 - 1,50
volledig baksteen
B2
1,50 (gestuit)
0,07 - 0,30
zwak baksteenhoudend
0,30 - 0,60
zwak baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend, zwakke olie-water reactie
6,00
0,30 - 0,60
matig kolengruishoudend,
0,60 - 1,00
matig puinhoudend, zwak kolengruishoudend
1,00 - 1,50
matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend
2,00 - 2,20
zwak kolengruishoudend
0,40 - 0,60
zwakke olie-water reactie
0,60 - 1,00
sterk baksteenhoudend
1,00 - 1,50
matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend, zwakke olie-water reactie
1,50 - 2,30
zwak kolengruishoudend, zwakke olie-water reactie
2,30 - 2,60
zwakke olie-water reactie
2,60 - 3,00
zwakke olie-water reactie
0,10 - 0,50
zwak puinhoudend
0,50 - 1,00
matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend
0,40 - 0,70
zwak puinhoudend
0,70 - 1,00
zwak puinhoudend, sterk kolengruishoudend
2,60 - 3,00
zwakke olie-water reactie
0,10 - 0,50
zwak puinhoudend
0,50 - 1,00
matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend
0,40 - 0,70
zwak puinhoudend
0,70 - 1,00
zwak puinhoudend, sterk kolengruishoudend
B3
B4
3,00
B5
1,00
B6
1,00
B5
B6
1,00
1,00
Nader bodemonderzoek en aanvullend onderzoek afgebrande woning 101-2
2,00
0,50 - 1,10
sterk baksteenhoudend, matig betonhoudend, zwak kolengruishoudend
103-2
2,00
0,50 - 1,50
matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend
104-2
0,90 (gestaakt)
0,00 - 0,90
matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend
105-2
1,10 (gestaakt)
0,20 - 0,70
zwak betonhoudend, matig baksteenhoudend
0,70 - 1,10
sterk baksteenhoudend, sterk betonhoudend
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 9 van 18
Tabel III (vervolg). Zintuiglijk waargenomen bodemvreemde bijmengingen Boornummer
Einddiepte boring (m -mv)
Traject (m -mv)
Waargenomen verontreinigingen
106-2
1,20 (gestaakt)
0,00 - 0,50
zwak baksteenhoudend
0,50 - 1,00
matig baksteenhoudend, zwak betonhoudend, zwak kolengruishoudend
1,00 - 1,20
sterk baksteenhoudend
107-2
1,30 (gestaakt)
0,40 - 0,80
zwak baksteenhoudend
109-2
2,00
0,00 - 0,50
zwak baksteenhoudend
0,50 - 1,00
matig baksteenhoudend, zwak betonhoudend
0,00 - 0,50
zwak baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend
0,50 - 0,90
zwak baksteenhoudend
0,00 - 0,50
zwak kolengruishoudend, zwak baksteenhoudend
110-2
111-2
2,00
2,00
Opgemerkt wordt dat meerdere boringen rondom de woning nummer 24 zijn gestaakt rond 1,0 m -mv in verband met handmatig ondoordringbare lagen. Deze lagen bestonden uit een combinatie van sterke bijmengingen met baksteen en beton met grind. Mogelijk bestaan deze lagen deels uit funderingen van de voormalige bebouwing. De zintuiglijke bijmengingen met betrekking tot asbestverdachtheid komen redelijk overeen met de bevindingen uit het verkennend onderzoek asbest in bodem (rapport 9370.001). De gehalten destijds gaven geen aanleiding een nader onderzoek asbest in bodem uit te voeren. De resultaten van onderhavig onderzoek sluiten hier bij aan. 6.3
Grondwateronderzoek
6.3.1
Uitvoering veldwerk
Ondergrondse HBO-tanks Centraal tussen beide brandstoftanks is een peilbuis (filterstelling 5,0-6,0 m -mv) geplaatst. De filterstelling is bepaald op basis van de grondwaterstand, zoals deze tijdens de veldwerkzaamheden op 11 oktober 2019 is ingeschat. Ter plaatse van de overige deellocaties heeft geen grondwateronderzoek plaatsgevonden. Hiervoor wordt verwezen naar het reeds uitgevoerde verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001). 6.3.2
Bemonstering
De grondwaterbemonstering van de peilbuis bij de ondergrondse HBO-tanks is op 18 oktober 2019 uitgevoerd door de heer J.H.L. Vermorken. Deze medewerker van Econsultancy staat geregistreerd als ervaren veldwerker voor het protocol 2002 van de BRL SIKB 2000 "Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek". De bemonstering is uitgevoerd conform de eisen uit het protocol 2002 van de BRL SIKB 2000 en de NEN 5744:2011. Tabel IV geeft een overzicht van de peilbuisgegevens en de resultaten van de veldmetingen.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 10 van 18
Tabel IV. Peilbuisnummer B03
7 7.1
Overzicht gegevens peilbuis en veldmetingen grondwater Situering peilbuis
centraal tussen de brandstoftanks
Filterstelling (m -mv)
Grondwaterstand (m -mv)
Elektrisch Geleidingsvermogen (µS/cm)
Troebelheid (NTU)
Zuurgraad (pH)
5,0-6,0
4,50
1.080
16
5,7
LABORATORIUMONDERZOEK Uitvoering analyses
Alle grond- en grondwatermonsters zijn aangeboden aan een laboratorium, dat erkend is door de Raad voor Accreditatie en AS3000-geaccrediteerd is voor milieuhygiënisch bodemonderzoek. De grond(meng)monsters en de grondwatermonsters zijn geanalyseerd op één van de volgende pakketten: Grond: standaardpakket: droge stof, lutum en organische stof, metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), polychloorbifenylen (PCB), polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) en minerale olie; -
minerale olie: droge stof, organische stof en minerale olie;
-
zink: droge stof, lutum en organische stof en zink;
Grondwater: standaardpakket: metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), vluchtige aromaten (BTEX), styreen, naftaleen, gehalogeneerde koolwaterstoffen (VOX) en minerale olie
In tabel V is de samenstelling van de verschillende grondmonsters weergegeven, alsmede het analysepakket waarop vervolgens is geanalyseerd. Tabel V.
Overzicht van de samenstelling van de grondmonsters en de analysepakketten
Grondmonster
Traject (m -mv)
Analysepakket
Bijzonderheden
Ondergrondse HBO-tanks MMB1
B3 (1,50 - 2,00) B3 (2,00 - 2,20) B3 (2,20 - 2,70)
minerale olie
verdachte laag (onderzijde tank) (plaatselijk zwak kolengruishoudend)
MMB2
B4 (1,50 - 2,00) B4 (2,00 - 2,30) B4 (2,30 - 2,60)
minerale olie
verdachte laag (onderzijde tank) (plaatselijk zwak kolengruishoudend en/of zwakke olie-waterreactie)
nader onderzoek boring 03 101-2-6
101-2 (1,10 - 1,50)
zink
verticale afperking (zintuiglijk schoon)
103-2-4
103-2 (0,50 - 1,00)
zink
horizontale afperking (matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend)
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 11 van 18
Tabel V (vervolg). Grondmonster
Overzicht van de samenstelling van de grondmonsters en de analysepakketten Traject (m -mv)
Analysepakket
Bijzonderheden
105-2-6
105-2 (0,70 - 1,10)
zink
horizontale afperking (sterk baksteenhoudend, sterk betonhoudend)
111-2-4
111-2 (0,50 - 0,90)
zink
horizontale afperking (zwak kolengruishoudend, zwak baksteenhoudend)
aanvullend onderzoek afgebrande woning MM1 *
105-2 (0,20 - 0,70) 105-2 (0,70 - 1,10) 109-2 (0,50 - 1,00)
standaardpakket
verdachte laag (zwak tot sterk betonhoudend, matig tot sterk baksteenhoudend)
MM2
106-2 (0,50 - 1,00) 110-2 (0,00 - 0,50) 111-2 (0,00 - 0,50)
standaardpakket
verdachte laag (zwak tot matig baksteenhoudend, zwak betonhoudend, zwak kolengruishoudend)
MM3
106-2 (0,00 - 0,50) 109-2 (0,00 - 0,50) 110-2 (0,50 - 0,90)
standaardpakket
verdachte laag (zwak baksteenhoudend)
* Formeel mogen verschillende bodemsoorten niet met elkaar worden opgemengd. Gezien de samenstelling (sterk zandige klei en uiterst siltig zand), in combinatie met de zintuiglijke bijmengingen en de ligging van de boringen is hier in dit geval van afgeweken.
Gezien het feit dat ter plaatse van het vul- en ontluchtingspunt zintuiglijk geen verontreinigingen met minerale olie en/of vluchtige aromaten zijn waargenomen, is de bodem ter plaatse verder niet analytisch onderzocht. 7.2
Toetsingskader
De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader uit de Circulaire bodemsanering en aan de achtergrondwaarden voor grond uit de Regeling bodemkwaliteit (bijlage B, tabel 1). Dit toetsingskader voor de beoordeling van de gehalten en/of concentraties van verontreinigingen is gegeven in de toetsingstabel en bevat voor grond en grondwater elk drie te onderscheiden waarden met de verschillende niveaus: -
achtergrondwaarde: deze waarde ("AW") geeft de gehalten aan zoals die op dit moment voorkomen in de bodem van natuur- en landbouwgronden, waarvoor geldt dat er geen sprake is van belasting door lokale verontreinigingsbronnen;
-
streefwaarde: deze waarde ("S") geeft het milieukwaliteitsniveau aan voor grondwater, waarbij als nadelig te waarderen effecten verwaarloosbaar worden geacht;
-
tussenwaarde: deze waarde ("T") is de helft van de som van de achtergrondwaarde (of in het geval van grondwater de streefwaarde) en de interventiewaarde. De tussenwaarde is de concentratiegrens waarboven in beginsel nader onderzoek moet worden uitgevoerd, omdat het vermoeden van ernstige bodemverontreiniging bestaat;
-
interventiewaarde: deze waarde ("I") geeft het niveau voor verontreinigingen in grond en grondwater aan waarboven ernstige vermindering of dreigende vermindering optreedt van de functionele eigenschappen, die de bodem heeft voor mens, plant of dier. Bij gehalten en/of concentraties boven de interventiewaarde is er sprake van een sterke verontreiniging. Bij overschrijding van de interventiewaarde wordt vaak een nader onderzoek uitgevoerd om de ernst van de verontreiniging en de spoedeisendheid van de sanering te bepalen. Wanneer het boven de tussenwaarde of interventiewaarde gelegen gehalte een natuurlijke oorsprong heeft, is uitvoering van vervolgonderzoek meestal niet noodzakelijk.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 12 van 18
In bijlage 5 is de toetsingstabel opgenomen uit de eerder genoemde circulaires. Deze bijlage bevat de achtergrondwaarden en de interventiewaarden voor een standaardbodem (10% organische stof en 25% lutum). De gemeten gehalten zijn door middel van een BoToVa-toetsing, met behulp van de door het laboratorium bepaalde waarden voor het organische stof- en lutumgehalte, omgerekend naar gehalten in een standaardbodem en vervolgens getoetst. De gebruikte analysetechnieken zijn weergegeven op de certificaten in bijlage 4a. Om de mate van verontreiniging aan te geven wordt de volgende terminologie gebruikt: Grond: - niet verontreinigd: - licht verontreinigd: - matig verontreinigd: - sterk verontreinigd:
gehalte < achtergrondwaarde en/of detectielimiet; gehalte > achtergrondwaarde en < tussenwaarde; gehalte > tussenwaarde < interventiewaarde; gehalte > interventiewaarde.
Grondwater: - niet verontreinigd: - licht verontreinigd: - matig verontreinigd: - sterk verontreinigd:
concentratie < streefwaarde en/of detectielimiet; concentratie > streefwaarde en < tussenwaarde; concentratie > tussenwaarde < interventiewaarde; concentratie > interventiewaarde.
7.3
Resultaten grond- en grondwatermonsters
Tabel VI geeft een overzicht van de parameters in de grond die de geldende toetsingskaders overschrijden. In grondmengmonster1 (MM1) is een matige zinkverontreiniging aangetroffen. Deze grondmonsters waar dit grondmengmonster uit is samengesteld zijn vervolgens separaat geanalyseerd op de parameter zink (zie ook ‘nader bodemonderzoek boring 03’). Tabel VI.
Overschrijdingen toetsingskaders grond
Grondmonster
Traject (m -mv)
Gehalte > AW
Gehalte > T
Gehalte > I
(licht verontreinigd)
(matig verontreinigd)
(sterk verontreinigd)
Ondergrondse HBO-tanks MMB1
B3 (1,50 - 2,00) B3 (2,00 - 2,20) B3 (2,20 - 2,70)
-
-
-
MMB2
B4 (1,50 - 2,00) B4 (2,00 - 2,30) B4 (2,30 - 2,60)
minerale olie
-
-
nader onderzoek boring 03 101-2-6
101-2 (1,10 - 1,50)
-
-
-
103-2-4
103-2 (0,50 - 1,00)
-
-
-
105-2-6
105-2 (0,70 - 1,10)
zink
-
-
105-2-4
105-2 (0,20 - 0,70)
zink
-
-
109-2-4
109-2 (0,50 - 1,00)
zink
-
-
111-2-4
111-2 (0,50 - 0,90)
-
-
-
cadmium kobalt koper kwik nikkel lood PAK
zink
-
aanvullend onderzoek afgebrande woning MM1
105-2 (0,20 - 0,70) 105-2 (0,70 - 1,10) 109-2 (0,50 - 1,00)
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 13 van 18
Tabel VI (vervolg). Overschrijdingen toetsingskaders grond Grondmonster
Traject (m -mv)
Gehalte > AW
Gehalte > T
Gehalte > I
(licht verontreinigd)
(matig verontreinigd)
(sterk verontreinigd)
MM2
106-2 (0,50 - 1,00) 110-2 (0,00 - 0,50) 111-2 (0,00 - 0,50)
zink koper kwik nikkel lood PAK
-
-
MM3
106-2 (0,00 - 0,50) 109-2 (0,00 - 0,50) 110-2 (0,50 - 0,90)
zink kwik nikkel lood
-
-
Tabel VII geeft een overzicht van de parameters in het grondwater die het geldende toetsingskader overschrijden. Tabel VII.
Overschrijdingen toetsingskader grondwater
Grondwatermonster B03
Situering peilbuis centraal tussen de brandstoftanks
Concentratie > S
Concentratie > T
Concentratie > I
(licht verontreinigd)
(matig verontreinigd)
(sterk verontreinigd)
barium 1,2-dichloorethenen (som)
-
-
Bijlage 4a bevat de door het laboratorium aangeleverde analysecertificaten. Bijlage 4b bevat de getoetste analyseresultaten. 7.4
Interpretatie analyseresultaten
Ondergrondse HBO-tanks De ondergrond, ondermeer het bodemtraject onder de aanwezige HBO-tanks, is plaatselijk licht verontreinigd met minerale olie. De lichte verontreiniging met minerale olie is aangetroffen ter plaatse van boring 4, waar in de bodem tevens een zwakke olie-waterreactie is waargenomen. In het grondwater tussen de twee tanks is in een lichte bariumverontreiniging aangetroffen, alsmede een lichte verontreiniging met 1,2-dichloorethenen (som). Nader bodemonderzoek en aanvullend onderzoek afgebrande woning Op basis van de analyseresultaten en de zintuiglijke waarnemingen uit het verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001a) en onderhavige nader en aanvullend bodemonderzoek wordt de sterke zinkverontreiniging in de grond ter plaatse van boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001a) als afgeperkt beschouwd. De sterke verontreiniging met zink in de grond bevindt zich in de kern van de verontreiniging vanaf 0,7 m -mv tot circa 1,1 m -mv. In horizontale en verticale richting worden nog wel lichte zinkverontreinigingen aangetroffen. Uit het aanvullende bodemonderzoek ter plaatse van de afgebrande woning, nabij de sterke zinkverontreiniging, zijn verder nog lichte verontreinigingen met metalen en PAK aangetroffen in dezelfde trajecten.
Op basis van de zintuiglijke bijmengingen in de bodem, het gegeven dat in de jaren ’50 een woning op de locatie is afgebrand en er in het verleden vermoedelijk grondverzet heeft plaatsgevonden bij sloop, nieuwbouw en versterking van de dijk, zijn de sterke zinkverontreiniging, alsmede de overige lichte verontreinigingen met metalen en PAK zeer waarschijnlijk te relateren aan deze historische activiteiten op de locatie. Derhalve kan worden gesteld dat de verontreiniging voor 1 januari 1987 is ontstaan.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 14 van 18
De totale omvang van de sterke verontreiniging met zink ter plaatse van boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek en boring 101-2 uit het onderhavige nader en aanvullend bodemonderzoek be2 draagt circa ten minste 10 m³ (circa 25 m x 0,4 m). De totale verontreiniging (gehalten > AW2000) heeft een grotere omvang. Gezien het feit dat boring 102-2 uit het nader onderzoek niet geplaatst is, is niet bekend of de verontreiniging zich tot aan de perceelsgrens bevindt. Gezien de resultaten van het nader en aanvullend bodemonderzoek wordt aangenomen dat dit niet het geval zal zijn. Maar enige onzekerheid hierin valt niet uit te sluiten.
8
GEVALSDEFINITIE
Gesteld wordt dat op de locatie sprake is van het volgende geval van bodemverontreiniging: "Geval van bodemverontreiniging met zink in de grond" De totale omvang van de sterke verontreiniging met zink ter plaatse van boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek en boring 101-2 uit het onderhavige nader en aanvullend bodemonderzoek be2 draagt circa ten minste 10 m³ (circa 25 m x 0,4 m). De totale verontreiniging (gehalten > AW2000) heeft een grotere omvang. Gezien het feit dat boring 102-2 uit het nader onderzoek niet geplaatst is, is niet bekend of de verontreiniging zich tot aan de perceelsgrens bevindt. Gezien de resultaten van het nader en aanvullend bodemonderzoek wordt aangenomen dat dit niet het geval zal zijn. Maar enige onzekerheid hierin valt niet uit te sluiten. Op basis van de zintuiglijke bijmengingen in de bodem, het gegeven dat in de jaren ’50 een woning op de locatie is afgebrand en er in het verleden vermoedelijk grondverzet heeft plaatsgevonden bij sloop, nieuwbouw en versterking van de dijk, zijn de sterke zinkverontreiniging, alsmede de overige lichte verontreinigingen met metalen en PAK zeer waarschijnlijk te relateren aan deze historische activiteiten op de locatie. Op basis hiervan kan worden gesteld dat het hier een bestaand geval van bodemverontreiniging betreft (ontstaan vóór 1 januari 1987).
In het grondwater is ten tijde van het verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001a) geen verontreiniging met zink in het grondwater aangetroffen. De sterke zinkverontreiniging in de grond lijkt geen invloed te hebben gehad op de grondwaterkwaliteit. Uitgaande van het voorgaande, alsmede van de mate en het volume van de geconstateerde verontreinigingen (minder dan 25 m³ sterk verontreinigde grond), wordt gesteld dat het hier in het kader van de Wet bodembescherming een geval van niet-ernstige bodemverontreiniging betreft, dat niet met spoed hoeft te worden gesaneerd. Een risico-beoordeling is dan ook niet van toepassing. Econsultancy adviseert echter om de sterke zinkverontreiniging ten tijde van de sloop en nieuwbouw op de onderzoekslocatie te saneren middels ontgraving onder milieukundige begeleiding. Voorafgaand aan de werkzaamheden dient ter goedkeuring een plan van aanpak ingediend te worden bij het bevoegd gezag.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 15 van 18
9
SAMENVATTING, CONCLUSIES EN ADVIES
Econsultancy heeft in opdracht van de gemeente Lingewaard een aanvullend en nader bodemonderzoek uitgevoerd aan de Markt 20-24 te Gendt. Aanleiding voor het bodemonderzoek zijn de resultaten van het reeds uitgevoerde verkennend bodemonderzoek door Econsultancy (rapport 9370.001, d.d. juni 2019). Uit dit onderzoek en beoordeling door de gemeente Lingewaard en de Omgevingsdienst Regio Arnhem is gebleken dat: - Ter plaatse van boring 03 sprake is van een sterke zinkverontreiniging aangetroffen in het traject (0,7-1,1 m -mv). Deze verontreiniging dient nader onderzocht te worden. - Ten tijde van het onderzoek was bekend dat de woning op nummer 24 in het verleden is afgebrand. Destijds was niet duidelijk waar deze woning precies gestaan heeft. Aanvullende bronnen bij de Omgevingsdienst Regio Arnhem hebben hier meer duidelijkheid in geschept, op basis waarvan gericht aanvullend onderzoek mogelijk is. - Ten tijde van het onderzoek waren geen gegevens bekend, anders dan in een voorgaand onderzoek uit 2001 genoemd, over de voormalige brandstoftanks ter plaatse van nummer 22. Aanvullend zijn alsnog de KIWA-certificaten bekend geworden. De ligging van de tanks is echter niet nader vastgelegd. Aanvullend wordt derhalve een onderzoek ter plaatse van de vermoedelijke ligging van deze tanks uitgevoerd.
Het bodemonderzoek heeft de volgende doelstellingen: met een relatief geringe onderzoeksinspanning vast te stellen of op de onderzoekslocatie grond- en/of grondwaterverontreiniging aanwezig is ter plaatse van de voormalige afgebrande woning nr. 24 en of de grond en/of het grondwater verontreinigd is met oliehoudende producten als gevolg van de opslagactiviteiten (ondergrondse HBO-tanks), teneinde te bepalen of er milieuhygiënische belemmeringen zijn voor de voorgenomen transactie en herontwikkeling van de locatie. het vaststellen van de aard en de omvang van het geval van bodemverontreiniging met zink ter plaatse van boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek (vooralsnog tot maximaal aan de perceelsgrenzen); het geven van uitsluitsel of er sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging; het, indien noodzakelijk, maken van een inschatting van de milieuhygiënische risico's. De bodem bestaat voornamelijk uit zwak tot sterk zandige klei. Deze bodem is verder plaatselijk zwak tot matig gley-, wortel- en grindhoudend, alsmede zwak humeus, siltig, roest- en kleihoudend. Zeer plaatselijk bestaat de bovengrond uit zwak siltig, matig tot zeer grof zand. Ondergrondse HBO-tanks Alvorens te starten met de werkzaamheden ter plaatse van de ondergrondse brandstoftanks is de exacte locatie van de tanks opgespoord. Deze waren tot op heden nog niet helemaal duidelijk.
De ondergrondse brandstoftanks zijn met prikstokken opgespoord. De tanks blijken te liggen op de locatie zoals dit in eerdere bodemonderzoeken (2001) is weergegeven. Zintuiglijk zijn in de bodem zwakke tot sterke bijmengingen met puin, kolengruis en/of baksteen waargenomen. Plaatselijk is een volledige baksteenlaag waargenomen waarop de boring is gestuit. Zintuiglijk zijn tevens olie-waterreacties waargenomen. Analytisch is in de ondergrond plaatselijk een lichte verontreiniging met minerale olie aangetoond. Deze verontreiniging is hoogstwaarschijnlijk van historische aard, aangezien deze vermoedelijk voor 1 januari 1987 is ontstaan. Het grondwater in de peilbuis tussen beide tanks is licht verontreinigd met barium en 1,2-dichloorethenen (som).
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 16 van 18
Nader bodemonderzoek en aanvullend onderzoek afgebrande woning Zintuiglijk zijn in de bodem plaatselijk zwakke tot sterke bijmengingen met baksteen, beton en kolengruis waargenomen. Opgemerkt wordt dat meerdere boringen rondom de woning Markt 24 zijn gestaakt rond 1,0 m -mv in verband met handmatig ondoordringbare lagen. Deze lagen bestonden uit een combinatie van sterke bijmengingen met baksteen en beton met grind. Mogelijk bestaan deze lagen deels uit funderingen van de voormalige bebouwing. De verdachte lagen ter plaatse van de voormalige afgebrande woning Markt 24 zijn licht verontreinigd met metalen en PAK. Deze verontreinigingen zijn hoogstwaarschijnlijk te relateren aan de historische activiteiten op de onderzoekslocatie. De totale omvang van de sterke verontreiniging met zink ter plaatse van boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek en boring 101-2 uit het onderhavige nader en aanvullend bodemonderzoek be2 draagt circa ten minste 10 m³ (circa 25 m x 0,4 m). De totale verontreiniging (gehalten > AW2000) heeft een grotere omvang. Gezien het feit dat boring 102-2 uit het nader onderzoek niet geplaatst is, is niet bekend of de verontreiniging zich tot aan de perceelsgrens bevindt. Gezien de resultaten van het nader en aanvullend bodemonderzoek wordt aangenomen dat dit niet het geval zal zijn. Maar enige onzekerheid hierin valt niet uit te sluiten.
Op basis van de zintuiglijke bijmengingen in de bodem, het gegeven dat in de jaren ’50 een woning op de locatie is afgebrand en er in het verleden vermoedelijk grondverzet heeft plaatsgevonden bij sloop, nieuwbouw en versterking van de dijk, zijn de sterke zinkverontreiniging, alsmede de overige lichte verontreinigingen met metalen en PAK zeer waarschijnlijk te relateren aan deze historische activiteiten op de locatie. Op basis hiervan kan worden gesteld dat het hier een bestaand geval van bodemverontreiniging betreft (ontstaan vóór 1 januari 1987). In het grondwater is ten tijde van het verkennend bodemonderzoek (Econsultancy, rapport 9370.001a) geen verontreiniging met zink in het grondwater aangetroffen. Het grondwater bevindt zich dieper dan de aangetoonde sterke zinkverontreiniging. De sterke zinkverontreiniging in de grond lijkt dan ook geen invloed te hebben gehad op de grondwaterkwaliteit. Uitgaande van het voorgaande, alsmede van de mate en het volume van de geconstateerde verontreinigingen (minder dan 25 m³ sterk verontreinigde grond), wordt gesteld dat het hier in het kader van de Wet bodembescherming een geval van niet-ernstige bodemverontreiniging betreft, dat niet met spoed hoeft te worden gesaneerd. Voorafgaand aan de werkzaamheden dient ter goedkeuring een plan van aanpak ingediend te worden bij het bevoegd gezag.
Advies De onderzoeksresultaten ter plaatse van de ondergrondse tanks geven geen aanleiding een nader onderzoek uit te voeren. Wel wordt geadviseerd om de visueel en analytisch licht met minerale olie verontreinigde grond gelijktijdig met de tanks te ontgraven en af te voeren. Econsultancy adviseert tevens om de sterke zinkverontreiniging ter plaatse van boring 03 uit het verkennend bodemonderzoek en onderhavig nader bodemonderzoek ten tijde van de sloop en nieuwbouw op de onderzoekslocatie te saneren middels ontgraving onder milieukundige begeleiding.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 17 van 18
Asbest De zintuiglijke bijmengingen met betrekking tot asbestverdachtheid komen redelijk overeen met de bevindingen uit het verkennend onderzoek asbest in bodem (rapport 9370.001). De gehalten destijds gaven geen aanleiding een nader onderzoek asbest in bodem uit te voeren. De resultaten van onderhavig onderzoek sluiten hier bij aan.
Rapport 9370.002 versie D1
Pagina 18 van 18
Bijlage 1
Topografische ligging van de locatie
Schaal 1:25.000 Deze kaart is noordgericht
Bijlage 2a Locatieschets
Legenda Symbolen:
Polygonen:
Boringen:
Asfalt
Ontgravingsvak
Boring tot 0,5 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 0,5 m -mv
Klinker
Saneringslocatie
Boring tot 1,0 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 1,0 m -mv
Beton
Partij ontgraven grond
Boring tot 1,5 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 1,5 m -mv
Ontgravingsdiepte (m -mv)
Toekomstige bebouwing
Boring tot 2,0 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 2,0 m -mv
Partijhoogte (m +mv)
Voormalige bebouwing
Boring tot 2,5 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 2,5 m -mv
Opnamerichting foto
Asfaltverharding
Boring tot 3,0 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 3,0 m -mv
Vloeistofdichte vloer
Reparatievak asfalt
Boring tot 3,5 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 3,5 m -mv
Prefab betonnen vloerplaat
Opslagtank (bovengronds)
Boring tot 4,0 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 4,0 m -mv
Tegels
Opslagtank (bovengronds in lekbak)
Boring tot 4,5 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 4,5 m -mv
Golfplaat (asbest verdacht)
Opslagtank (ondergronds)
Boring tot 5,0 m -mv
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + boring tot 5,0 m -mv
Boom
Struweel
Peilbuis (diep)
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + peilbuis (diep)
Bos
Haag
Peilbuis
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm + peilbuis
Boring voorgaand onderzoek tot 0,5 m -mv
Kernboring 80 mm
Boring voorgaand onderzoek tot 1,0 m -mv
Kernboring 120 mm
Boring voorgaand onderzoek tot 1,5 m -mv
Kernboring 120 mm + boring tot 0,5 m -mv
Boring voorgaand onderzoek tot 2,0 m -mv
Kernboring 120 mm + boring tot 1,0 m -mv
Struiken Gras
Lijnen:
Water
Bebouwing
Braak
Grens onderzoekslocatie
Grind
Toekomstige bebouwing
Onverhard
Voormalige bebouwing
Puinverharding
Beschoeiing
Talud
Hekwerk
Boring voorgaand onderzoek tot 3,5 m -mv
Spoorlijn
Boring voorgaand onderzoek tot 4,0 m -mv
Wandmonster
Boring voorgaand onderzoek tot 4,5 m -mv
Kernboring 120 mm + boring tot 4,0 m -mv
Boring voorgaand onderzoek tot 5,0 m -mv
Kernboring 120 mm + boring tot 4,5 m -mv
Spoorbaan Fietspad Parkeerplaats
Verontreiniging:
Trafo Pomp Olie/vetafscheider Mangat Riool inspectieput Zinkput Ontluchting Vulpunt Sleuf asbestonderzoek 200x40x50cm
Boring voorgaand onderzoek tot 3,0 m -mv
Kernboring 120 mm + boring tot 1,5 m -mv Kernboring 120 mm + boring tot 2,0 m -mv Kernboring 120 mm + boring tot 2,5 m -mv Kernboring 120 mm + boring tot 3,0 m -mv Kernboring 120 mm + boring tot 3,5 m -mv
Peilbuis voorgaand onderzoek (diep)
Kernboring 120 mm + boring tot 5,0 m -mv
Niet verontreinigd
Peilbuis voorgaand onderzoek
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 0,5 m -mv
Gehalte >AW/S-waarde
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 1,0 m -mv
Gehalte >T-waarde
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 0,5 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 1,5 m -mv
Gehalte >I-waarde
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 1,0 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 2,0 m -mv
Niet verontreinigd
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 1,5 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 2,5 m -mv
AW/S-waarde contour
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 2,0 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 3,0 m -mv
T-waarde contour
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 2,5 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 3,5 m -mv
I-waarde contour
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 3,0 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 4,0 m -mv
Niet verontreinigd
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 3,5 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 4,5 m -mv
AW/S-waarde contour
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 4,0 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + boring tot 5,0 m -mv
T-waarde contour
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 4,5 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + peilbuis (diep)
I-waarde contour
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + boring tot 5,0 m -mv
Kernboring + gat asbestonderzoek 30x30x50 + peilbuis
Niet verontreinigd
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + peilbuis (diep)
Boring tot 0,5 m -waterbodem
Licht verontreinigd
Gat asbestonderzoek 30x30x50 cm + peilbuis
Boring tot 1,0 m -waterbodem
Matig verontreinigd
Gat asbestonderzoek 100x100x50 cm
Duiker Voormalige duiker
Boring voorgaand onderzoek tot 2,5 m -mv
Sterk verontreinigd Verontreinigingsgraad onbekend Vindplaats asbestverdacht materiaal op maaiveld
Bijlage 2b Foto's onderzoekslocatie
Foto 1.
Foto 2.
Bijlage 2b Foto's onderzoekslocatie
Foto 3.
Foto 4.
Bijlage 3
Boorprofielen
Pagina1 van 4
Boorprofielen
101-2
Boring: Datum:
16-10-2019
0 1
2 50
3
4
100
110
5 150
0
Klei, matig zandig, zwak humeus, matig baksteenhoudend, matig grindhoudend, zwak kolengruishoudend, Edelmanboor, gestaakt op iets massiefs
2
50 3
Klei, zwak zandig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
3
4
5
6
Klei, matig zandig, zwak humeus, matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend, grijsbruin, Edelmanboor
100
150
7
Datum:
Klei, zwak siltig, grijsbruin, Edelmanboor
8 200
105-2 16-10-2019
0
50
1
2
3
4
5
6
70
100
106-2
Boring: Datum:
16-10-2019
0 1
2
4 100
5
6
120
16-10-2019
0 1
0
2 40
1
3
4
5
6
7
8
110
Datum:
200
1
Projectcode: 9370.002
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak humeus, matig grindig, grijsbruin, Edelmanboor
Klei, zwak zandig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, donker grijsbruin, Edelmanboor
4 100
Klei, matig zandig, zwak humeus, matig baksteenhoudend, zwak betonhoudend, grijsbruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, grijsbeige, Edelmanboor
6 150
7 200
tuin
50
150 Klei, zwak zandig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
0
2
50
5
200
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak humeus, zwak grindig, zwak baksteenhoudend, grijsbruin, Edelmanboor
109-2
0
6
8
130
16-10-2019
100
7
tuin
Zand, matig grof, zwak siltig, sterk grindig, grijsbeige, Edelmanboor, gestaakt, niet meer omhoog te krijgen
3
150
Zand, matig fijn, uiterst siltig, zwak humeus, sterk baksteenhoudend, sterk betonhoudend, grijsbruin, Edelmanboor, gestaakt op baksteen, beton
Klei, matig zandig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
80
100
4
150
Klei, sterk zandig, zwak humeus, zwak betonhoudend, matig baksteenhoudend, grijsbruin, Edelmanboor
40
Klei, zwak zandig, zwak humeus, zwak wortelhoudend, donker grijsbruin, Edelmanboor
100 5
0
2
Boring: tuin
Klei, zwak zandig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
107-2 16-10-2019
0
Klei, matig zandig, zwak humeus, sterk baksteenhoudend, grijsbruin, Edelmanboor, gestaakt op baksteen
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, grijsbeige, Edelmanboor
50 3
Datum:
50 Klei, sterk zandig, zwak humeus, matig baksteenhoudend, zwak betonhoudend, zwak kolengruishoudend, grijsbruin, Edelmanboor
108-2
Boring:
110
Boring: tuin
50
100
Datum:
0
Klei, zwak zandig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, donker grijsbruin, Edelmanboor
50 3
0 20
4 90
tuin
50
Boring: tuin
0
2
200
104-2 16-10-2019
0 1
1
150
200
200
Boring:
0
Klei, zwak zandig, zwak humeus, donker bruingrijs, Edelmanboor
8
16-10-2019
50 Klei, zwak zandig, zwak humeus, sterk baksteenhoudend, matig betonhoudend, zwak kolengruishoudend, grijsbruin, Edelmanboor
150
7
Datum:
Klei, zwak zandig, zwak humeus, grijsbruin, Edelmanboor
6
103-2
Boring: tuin Klei, zwak zandig, zwak humeus, matig wortelhoudend, donker grijsbruin, Edelmanboor
50
Datum:
0
Klei, matig zandig, zwak humeus, grijsbruin, Edelmanboor
8 200
Boormeester:
Kenneth Gerrist
Getekend volgens NEN 5104
Pagina2 van 4
Boorprofielen
110-2
Boring: Datum:
16-10-2019
0 1
0
2 50
50 3
4 90
100 5
6 130
7
8
150
150 9
Klei, zwak zandig, zwak baksteenhoudend, neutraalbruin, Edelmanboor
Zand, matig fijn, zwak siltig, brokken klei, licht grijsbruin, River
16-10-2019
0 1
1
0
3
50
5
5
200
B1 11-10-2019
0
7
Projectcode: 9370.002
Zand, matig grof, zwak siltig, geen olie-water reactie, neutraalbeige, Edelmanboor Klei, sterk zandig, sterk puinhoudend, geen olie-water reactie, donkerbruin, River
8 200
100
3 150
klinker
50
100
160
200
0 7
1
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, licht beigegrijs, Edelmanboor
6
150
Klei, zwak zandig, zwak roesthoudend, grijsbruin, Edelmanboor
8
2 100
100
Klei, zwak zandig, zwak humeus, grijsbruin, Edelmanboor
150
7
4
Klei, zwak zandig, zwak humeus, zwak wortelhoudend, zwak kolengruishoudend, zwak baksteenhoudend, donker grijsbruin, Edelmanboor
6
150
Datum:
tuin
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, bruinbeige, Edelmanboor
100
50 3
4 90
Klei, zwak zandig, zwak humeus, grijsbruin, Edelmanboor
2
50
50
Boring: erf
0
2
200
112-2
Boring:
16-10-2019
0
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, bruinbeige, River
200
200
Datum:
Klei, zwak zandig, zwak humeus, zwak baksteenhoudend, matig wortelhoudend, zwak kolengruishoudend, donker grijsbruin, Edelmanboor
Datum:
Klei, zwak zandig, grijsbruin, River
10
111-2
Boring: tuin
150
Volledig baksteen, zwak keien, zwak kleihoudend, geen olie-water reactie, River, gestaakt op ondoordringbare harde laag
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, brokken klei, licht grijsbruin, Edelmanboor
Boormeester:
Kenneth Gerrist
Getekend volgens NEN 5104
Pagina3 van 4
Boorprofielen
B2
Boring: Datum:
11-10-2019
0 1
30
50
B3
Boring: 0 7
2
klinker
100
150
Volledig baksteen, zwak kleihoudend, geen olie-water reactie, roodgrijs, Edelmanboor, gestaakt i.v.m. baksteen
4 150
11-10-2019
0
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak baksteenhoudend, geen olie-water reactie, neutraalbeige, Edelmanboor Klei, sterk zandig, zwak baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend, zwakke olie-water reactie, donkergrijs, Edelmanboor
60
3
Datum:
0 7
1 30
50
2
100
100
Klei, matig siltig, matig puinhoudend, zwak kolengruishoudend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Edelmanboor
4 150
150
Klei, matig siltig, matig baksteenhoudend, zwak kolengruishoudend, geen olie-water reactie, donkerbruin, Edelmanboor 200