23 02 08 Presentatie sociale basis gemeenteraad.ppt
Tekst van het document
Versterking sociale basis Informatieavond gemeenteraad 8 februari 2023
Agenda
1. Waarom? 1. Coalitieakkoord en beleidsplan sociaal domein 2. Beschikbaarheid van hulp en ondersteuning 3. Decentralisatie beschermd wonen en beschermd thuis 4. Hervormingsagenda jeugd 2. Hoe? 1. Organisatie 2. Vorm 3. Opdracht 4. Wijze van inkopen
g
n e
a d
• • • • • •
b t h Ac
n e t f elo
Inwoner centraal Normaliseren van hulpvragen Integraal sturen op hulpvragen Passend aanbod Druk op maatwerk verminderen Versterken sociale basis: • • • • • •
Versterken wat goed gaat Aanvullen wat mist Stoppen met wat niet werkt Samenwerken Betere aansluiting op gemeentelijke toegang Minder zelf doen, meer regie
• • • • • •
Werken vanuit de bedoeling Sterke sociale basis Hulp en ondersteuning toegankelijk houden Inzet op preventie Kleinschalige voorzieningen in de kernen Inrichten van ‘huiskamers’ voor ontmoeting en vragen over hulp en ondersteuning
Leidende motieven
1. De inwoner centraal stellen 2. Zorg en ondersteuning toegankelijk en beschikbaar houden 3. Betere sturing op passend aanbod van voorzieningen
De inwoner centraal: geen holle frase! 1. We werken vanuit ‘de bedoeling’. Niet de letter van de wet, maar de bedoeling van de wet is leidend in ons denken Lingewaardse manier van werken: niet de wet, maar het effect dat we samen met de inwoner willen bereiken is het uitgangspunt
2. Je kunt je vragen op een voor jou logische plek stellen en hulp is in de buurt 3. Eventuele hulp en ondersteuning past bij jouw unieke situatie 4. Er zijn voldoende plekken in onze gemeente waar je andere mensen kunt ontmoeten
Zorg en ondersteuning toegankelijk en beschikbaar houden
1. Toename zorgvragen 2. Toename niet te vervullen vacatures in de zorg
Toename van het aantal zorgvragen sinds 2015 • Wmo + 35%, vooral ouderen • Jeugdhulp toename van 7% naar 12,1% van de jongeren
Percentage Lingewaardse huishoudens met voorziening Wmo, jeugdhulp en/of Participatiewet (bron: CBS)
Tekort aan personeel in zorg en welzijn
Betere sturing op voorliggende voorzieningen
• • • • • •
Geen zicht op volledigheid voorliggende voorzieningen Samenwerking tussen partijen komt moeilijk op gang Integraal sturen niet mogelijk Sturen op producten Veel partijen om mee te overleggen Veel overlegvormen
Beschermd Thuis in de gemeente Lingewaard
2015 2020 2021 2023 2024
• Commissie Dannenberg: advies inclusie • Beschermd wonen wordt gedecentraliseerd • VNG en de ministeries van BZK en VWS maken afspraken over de overgang van beschermd wonen vanuit Wmo naar de Wlz
• Regionale kadernota “samen aan zet” • Wetsvoorstel “woonplaatsbeginsel” naar de tweede kamer • Voorbereiding – projectplan – raadsinformatienota • Doordecentralisatie beschermd wonen met een ingroeipad
Vervolgkoers •
De inwoner centraal: integrale ondersteuning dicht bij huis, preventie en vroegsignalering.
•
Beschermd thuis: ambulantisering en een huis in de wijk is een lokale opgave.
•
Beschermd wonen wordt een regionaal vangnet.
•
Sturen op het regionaal zorglandschap: een breed palet aan zelfstandige woonvormen en ondersteuningsarrangementen.
De 10 uitwerkingspunten 1.
Preventie, vroegsignalering en doorgaande lijn in ondersteuning staan centraal.
2.
Integrale ondersteuning vraagt om lokale regie en flexibel op en af te schalen ondersteuning.
3.
Toegang tot beschermd wonen wordt lokaal, elke gemeente blijft verantwoordelijk voor de eigen inwoner.
4.
Zonder woningen geen transformatie, creatieve oplossingen zijn nodig.
5.
We maken lokale afspraken over uitstroom vanuit een regionaal kader.
6.
Beschermd wonen wordt een regionaal vangnet. Dit vangnet blijft altijd nodig.
7.
Een stevige lokale basis zorgt dat het regionale vangnet kan functioneren.
8.
We streven naar een breed palet aan zelfstandige woonvormen en ondersteuningsarrangementen.
9.
Kwaliteit staat voorop bij het contracteren van aanbieders.
10. Ons regionale zorglandschap is betaalbaar nu en in de toekomst.
Wat hebben we lokaal nodig?
Een stevige lokale basis waarbinnen we: •
Preventie, vroegsignalering en de doorgaande lijn in ondersteuning kunnen borgen.
•
Laagdrempelig lokale toegang organiseren.
•
Draagvlak creëren en zoveel mogelijk meedoen mogelijk maken.
Hervormingsagenda Jeugd
2015 2017 2019 2020 2021
• Jeugdzorg wordt gedecentraliseerd
• Uitgaven voor jeugdzorg overtreffen de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen • Jeugdigen met complexe problemen moeten vaak te lang wachten • Jeugdhulp neemt sterk toe • Extra middelen jeugdzorg voor 2019 t/m 2021 • Er komt een onderzoek naar structurele kosten
• ‘Stelsel in Groei’ – Onderzoek AEF • Kosten liggen 50% hoger dan het budget wat gemeenten hebben ontvangen • Commissie Sint heeft de maatregelen van AEF verder uitgewerkt • ‘Maatregelen financiële beheersbaarheid Jeugdwet’ • VNG heeft arbitragerecht ingezet
Hervormingsagenda Jeugd
•Set afspraken tussen Rijk, gemeenten, aanbieders, professionals, cliëntenorganisaties en jongerenvertegenwoordigers. •Moet leiden tot een duurzame verbetering van het stelsel (structuur van de jeugdhulp). •Bevat daarmee niet vrijblijvende, op onderdelen wettelijk verplichte, afspraken over wat gemeenten moeten doen rond jeugdhulp, en ook over hoe gemeenten dat moeten doen. •Is een breed maatschappelijke agenda die het jeugddomein overstijgt: de vraag naar jeugdhulp kan namelijk niet los worden gezien van (de situatie van) het gezin waarin de jeugdige opgroeit.
Het wenkend perspectief voor jeugdigen en gezinnen
•We gaan uit van een inclusieve samenleving waarin iedereen, ongeacht kwetsbaarheid of beperking, kan floreren. •Dat vraagt allereerst vertrouwen in en versterking van dit dagelijks netwerk. •Als het niet goed gaat met jeugdigen of hun ouders/opvoeders, kan extra ondersteuning nodig zijn. Daarvoor is een laagdrempelig, kwalitatief hoogwaardig lokaal team beschikbaar. •De (eventueel) geboden jeugdhulp is passend en ‘zo thuis mogelijk’. •Jeugdhulp sluit altijd aan bij de leefwereld van de jongeren en de omgeving waarin zij zich bevinden.
Acht grote opgaven Verbeteren van de jeugdzorg 1. De Jeugdwet helder positioneren in de bredere context van het sociaal domein en het afbakenen van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht.
2. Jeugdigen en hun ouders moeten voor jeugdhulp laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen bij stevige lokale teams die waar nodig en mogelijk ook zelf hulp bieden. 3. Afbouwen van residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk 4. Jeugdigen en ouders moeten erop kunnen vertrouwen dat de zorg die zij ontvangen niet alleen passend is, maar hen ook helpt (kwaliteitsimpuls).
Acht grote opgaven Verbeteringen van het jeugdhulpstelsel, zijn structuur en mate van vrijblijvendheid 5. Verbeteren (verplichte) regionale samenwerking en landelijke contractering specialistische zorg.
6. Eenvoudigere uitvoering en inkoop, minder administratieve lasten en aanpak negatieve effecten van marktwerking. 7. Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring. 8. Er komen afspraken over een meerjarig financieel kader en financieel bestuurlijke verhoudingen.
De Hervormingsagenda in breder perspectief
•De opgaven in het jeugddomein reiken verder dan wat direct met de Hervormingsagenda kan worden aangepakt. •Parallel aan deze agenda wordt binnen de jeugdzorg gewerkt aan 4 andere trajecten: 1.Aanpak van de arbeidsmarktproblematiek • •
Hoog ziekteverzuim Lastig om goed gekwalificeerd personeel te krijgen en te houden
2.Verbetering van kind- en gezinsbescherming 3.Het versterken van mentaal welzijn van jongeren 4.Andere akkoorden op het terrein van zorg die deze agenda raken • •
Het integraal Zorg Akkoord (IZA) Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
Wat betekent dit voor de sociale basis? Ø Nadrukkelijke oproep tot versterken van dagelijkse netwerk Ø Kwalitatief hoogwaardig, stevig lokaal team voor hulp en ondersteuning Ø Integrale aanpak van belang om de opgaven aan te pakken
Hoe verder?
Ø Rijk en VNG hebben nog geen akkoord bereikt Ø Zodra de agenda Landelijk is vastgesteld, zullen we een lokale impactanalyse maken Ø Komen daarna bij u terug
Contouren versterking sociale basis
Waar willen we naartoe?
Dicht bij de inwoner: • • •
In elke kern logische plekken (fysiek, telefonisch en digitaal) waar je je vragen kunt stellen (huiskamers) Passende hulp en ondersteuning in de buurt Borgen lokale inbedding
Focus op preventie en normaliseren: • • • •
Een dekkend aanbod van voorliggende voorzieningen in de kernen, passend bij de grootte van de kern en passend bij de specifieke (zorg)vragen die leven in de kernen Meer algemene en collectieve voorzieningen als vervanging van maatwerkvoorzieningen Accepteren dat sommige problemen bij het leven horen Maatwerk komt pas in beeld als het voorliggend veld geen oplossingen kan bieden
Waar willen we naartoe?
Betere samenwerking tussen toegang en voorliggend veld (netwerken en korte lijnen) • •
Opschalen wanneer nodig en afschalen wanneer mogelijk Betere maatwerkcombinaties
Sturen vanuit visie en op effecten • •
Vanuit de bedoeling/ acht beloften aan de inwoners Sturen op taken en effecten in plaats van op activiteiten
Wat verstaan we onder de sociale basis?
Institutionele sociale basis
Gemeenschappelijke sociale basis Persoonlijke sociale basis
Hoe gaan we dat doen?
• In elk gebied een sociaal team • Eén hoofdaannemer, één opdracht • Van subsidie naar aanbesteding
Organisatie: in elk gebied een sociaal team
Lokale netwerken in gemeente
Inwoner
Sociaal team
Lokaal netwerk in kern/ gebied
Portaal/ expertiseteam gemeente
Organisatie: in elk gebied een sociaal team
Kansen: - Duidelijke en laagdrempelige ingang - In de buurt - Snelle oplossing voor eenvoudige vragen - Eerste oplossingen in voorliggend veld - Meer mogelijkheden op- en afschalen
Aandachtspunten: - Goede triage - Tijdig opschalen - Afbakening taken/ casussen - Overdracht tussen team en gemeente
Eén hoofdaannemer
Waaiermodel
Consortiummodel
Hiërarchisch model
Gecentraliseerd model
Eén hoofdaannemer
Kansen: - Overzichtelijke structuur in de sociale basis - Eén partij stuurt aan en houdt overzicht - Werken vanuit een gezamenlijke visie - Gemeente kan regierol pakken en sturen op effecten - Korte lijnen, minder overleg
Aandachtspunten: - Huidige partners krijgen andere positie of gaan op in hoofdaannemer - Behoud lokale inbedding
Eén opdracht
1. Inrichten toegang 1. 2.
Wmo en Jeugd Nader te bepalen onderdelen Participatie, inkomen, armoede en schulden, inburgering
2. Bieden van lichte ondersteuning 1. 2. 3.
Maatschappelijk werk Gezinsondersteuning ….
3. Inzetten lichte maatwerk- en individuele voorzieningen 1. 2.
Begeleiding Huishoudelijke hulp
Eén opdracht
4. Verzorgen informatie en advies 5. Organiseren van dekkend (collectief) aanbod 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Ontmoeting Lichte opgroei- en opvoedondersteuning Sociale activering en activerend werk Beschermd thuis en kwetsbare inwoners Armoede en schulden Mantelzorgondersteuning Vrijwilligersondersteuning Jeugd- en jongerenwerk (inclusief straatwerk) Ouderenadvisering
6. Netwerk onderhouden
Van subsidiëren naar aanbesteden
Waarom aanbesteden? •We willen een gedetailleerde opdracht geven aan het voorliggend veld •We willen sturen op financiën en op de inhoud en kwaliteit van de aanbieder en van de dienstverlening De opdracht heeft de kenmerken van een overheidsopdracht en valt daardoor onder de Europese aanbestedingsrichtlijnen
én: •De uitvoering van de dienstverlening moet afdwingbaar zijn •Er is sprake van een markt, er zijn meerdere aanbieders die de opdracht kunnen en willen vervullen
Hoe verder?