224413 Raadsvoorstel Beleid openbare verlichting 2021.docx
Tekst van het document
Aan de raad van de gemeente Lingewaard Onderwerp Portefeuillehouder Zaaknummer collegevoorstel
Beleid openbare verlichting 2021 J.H.A.P. Sluiter ZS-224413
Beslispunten 1. Het beleid openbare verlichting 2021 vast te stellen. 2. De onderhoudskwaliteit te handhaven op niveau B (Basis). 3. In te stemmen met een investering van € 343.000 om oude armaturen te vervangen door armaturen met ledverlichting. 4. In te stemmen met het onttrekken van de bijbehorende kapitaalslasten van € 19.978 aan het reguliere onderhoudsbudget. Samenvatting De openbare verlichting speelt een belangrijke rol in de beleving van de openbare ruimte. Niet alleen qua sfeer maar zeker ook op het gebied van verkeers- en sociale veiligheid. De in 2015 ingezette beleidslijn zetten we voort en vullen we aan met een aantal nieuwe onderdelen. We willen geen verlichte speelplekken, jeu de boulesbanen, hondenuitlaatplaatsen en verlichte reclame aan lantaarnpalen. Bij toepassing van displays en LCD-/led-schermen in de openbare ruimte zijn we kritisch om lichthinder te voorkomen. De verlichting in het buitengebied willen we beperken. Schijnveiligheid voorkomen we door geen verlichting te plaatsen als sociale controle niet mogelijk is. Ons doel is om de afspraken over openbare verlichting uit het SER-energieakkoord uit 2013 te halen. We investeren hiervoor in de vervanging van oude armaturen door armaturen met ledverlichting. De kosten hiervoor bedragen € 343.000.
Het doel om in 2030 50% energie te besparen ten opzichte van 2013 is al bijna bereikt! Medio 2020 was dit al 45%. Inleiding Het huidige beleidsplan dateert van 2015. Het had een looptijd tot 2020 en vraagt nu om enige actualisatie. Er zijn geen hele grote wijzigingen ten opzichte van het plan uit 2015. Daarom hebben we er voor gekozen om een korte beleidsnotitie te maken als aanvulling op het oude plan. Als beheerder van de openbare verlichting zijn we verantwoordelijk voor het in goede staat houden van ons areaal. Dat doen we door het noodzakelijke onderhoud uit te voeren. In de beleidsnotitie staan de kaders voor de gewenste licht- en onderhoudskwaliteit. Ook noemen we maatregelen, waaronder een investeringskrediet, om het energieverbruik verder terug te dringen. Wettelijk kader of beleidskader De raad heeft als hoogste bestuursorgaan van de gemeente de kader stellende rol. Wat willen we bereiken (beoogd effect) We willen een toekomst bestendige verlichting van de openbare ruimte. Dat betekent niet alleen schoon, heel, veilig en duurzaam. We willen ook geringe lichthinder en een zo laag mogelijk energieverbruik. Dat sluit aan bij de doelen die voor openbare verlichting in het SER-energieakkoord van 2013 staan.
We zetten de vervanging van bestaande armaturen door led-armaturen door. Hiermee bereiken we jaarlijks minimaal 1,5% energiebesparing, verminderen we dus de CO2 uitstoot en besparen we op kosten voor energie en onderhoud. De openbare verlichting is onderdeel van programma 2 in de begroting. In de paragraaf Kapitaalgoederen staat een meer uitgebreide beschrijving. Argumenten en alternatieven 1.1
Hiermee beschrijven we de uitgangspunten voor de uitvoering van het verlichtingsonderhoud Voor de uitvoering zijn niet alleen kwaliteitseisen of financiële kaders van belang. Ook de visie op de verlichting in de toekomst is mede bepalend voor de manier waarop we het onderhoud en de vervanging uitvoeren. Dat geldt niet alleen voor de uitvoeringsfase maar ook in het ontwerp en de voorbereiding van nieuwe plannen.
1.2
Hiermee levert de gemeente een bijdrage aan het SER-energieakkoord. Het energieakkoord bevat afspraken over de reductie van energie voor onder andere de openbare verlichting. In het beleid nemen we maatregelen op die bijdragen aan het terugdringen van het energieverbruik. Bijvoorbeeld led-techniek en de mogelijkheid tot dimmen van verlichting.
1.3
We voorkomen lichthinder als er geen overdaad aan verlichting is Niet alleen de openbare verlichting, maar ook licht van reclame, bedrijven, monumenten en dergelijke bepalen het beeld in de openbare ruimte. Door afstemming te zoeken kan lichthinder verminderd of voorkomen worden.
2.1
De huidige onderhoudskwaliteit is een prima balans tussen kosten en beleving Het huidige niveau van onderhoud heeft de afgelopen jaren niet tot buitengewoon veel meldingen, schade of storingen geleid. Verhoging van de kwaliteit betekent aanzienlijk hogere kosten met vooral effect op de beeldkwaliteit en niet op verlichtingskwaliteit.
3.1
Op deze manier kunnen we het energieverbruik per armatuur versneld verder terugdringen Met een apart investeringsbudget zal de uitbreiding van het aantal led-armaturen fors versnellen. Zonder krediet gaat dit ten laste van de jaarlijkse exploitatiebudgetten. De besparing komt ten gunste van het transitiefonds energie.
3.2
We kunnen de onderhoudskosten per armatuur versneld verlagen Met een apart investeringsbudget neemt het aantal led-armaturen snel toe. De besparing is niet alleen op energiekosten maar ook op onderhoud. Een ledlamp gaat 3x langer mee dan de huidige lampen. Vervangingsrondes met een hoogwerker zijn minder vaak nodig.
3.3
Met een krediet is grootschalige vervanging goedkoper Met een apart investeringsbudget kunnen we zo’n 800 armaturen vervangen. Deze hoeveelheid is aantrekkelijk omdat hiermee een aanbestedingsvoordeel kan worden gehaald. Bij jaarlijkse vervanging t.l.v. het exploitatiebudget is dit aantal slechts 45 stuks.
3.4
Met een krediet besparen we versneld op energie en CO2 uitstoot Met een apart investeringsbudget gaat de uitbreiding van het aantal led-armaturen sneller. In één jaar bereiken we een reductie van de energiekosten én CO2 uitstoot die we zonder het krediet pas stapsgewijs na 20 jaar bereiken.
4.1
Het huidige onderhoudsbudget biedt enige financiële ruimte We gebruiken steeds meer ledlampen die een langere levensduur hebben. Daardoor ontstaat er enige ruimte in het jaarlijks onderhoudsbudget. Alle besparingen op het onderhoudsbudget zetten we in om de openbare verlichting verder te verduurzamen. Een deel van de besparing gebruiken we om de kapitaallasten van de investering te dekken.
Kanttekeningen 2
3.1
Zonder investering stagneert de grootschalige vervanging. De grootschalige vervanging van verlichtingsarmaturen door ledverlichting zal stagneren. De vervanging van de verlichting zal dan jaarlijks uit de reguliere onderhoudsbudgetten moeten gebeuren. Dit betekent jaarlijks fors minder vervangingen waardoor de doelstellingen uit het SERenergieakkoord mogelijk niet halen.
3.2
Voordelen uit energiebesparing komen in het transitiefonds energie Overschotten cq. tekorten op de energiekosten openbare verlichting verrekenen we vanaf 2019 met het transitiefonds energie. Dit besloot de gemeenteraad bij amendement op 8 november 2018.
3.3
Het onderhoudsbudget wordt lager doordat dit als dekking van kapitaallasten wordt gebruikt De dekking van de kapitaallast van een apart investeringsbudget gaat ten laste van het jaarlijks exploitatiebudget. Hierdoor lijkt er minder geld beschikbaar te zijn voor onderhoud. Dat is ook zo maar doordat led-lampen langer mee gaan dan de huidige lampen is dit geen probleem. Er is minder onderhoudswerk met een hoogwerker nodig.
Wat mag het kosten? (budget) De kosten voor onderhoud en vervanging van masten, armaturen, lampen, voedingskasten en grondkabels dekken we uit een in de begroting opgenomen budget (kostenplaats 60208). In 2021 is € 338.616 beschikbaar. Zoals al is genoemd in dit voorstel is er enige ruimte in het onderhoudsbudget. Deze ruimte bedraagt € 19.978 per jaar en is ontstaan omdat er minder controle en vervanging van lampen nodig is. Ledlampen hebben een langere brandduur dan de huidige lampen en zijn minder storingsgevoelig. Deze ruimte gebruiken we om de kapitaallasten te dekken van een nieuwe investering van € 343.000. Daarmee kunnen we ruim 800 bestaande armaturen vervangen door led-armaturen. Communicatie en participatie Het beleidsplan wordt digitaal via een speciale website toegankelijk voor onze inwoners. Zodra uw raad besloten heeft verwerken we dit in de digitale versie van het plan op deze website. Door te klikken op een icoon op de kaart van de gemeente Lingewaard verschijnt het gekozen beleid op dat onderdeel. Deze website maken we via Het Gemeentenieuws ook bekend aan onze inwoners. De beleidsnotitie is tot stand gekomen zonder participatie van inwoners of adviesraden. Bij herinrichtingen betrekken we nadrukkelijk onze inwoners/wijkplatforms. De openbare verlichting maakt dan onderdeel uit van de gesprekken.
Een voorbeeld van deze aanpak is de revitalisering van de wijk de Zilverkamp in Huissen. Wat gaan we daarvoor doen (voortgang) Na de besluitvorming komt het beeldende beleid digitaal beschikbaar op onze website. De inspanningen om de ledverlichting uit te breiden zetten we voort. Enerzijds via reguliere vervanging bij onderhoud, anderzijds met een apart investeringskrediet. We monitoren het energieverbruik en rapporteren hier jaarlijks over in de jaarstukken. Na de uitvoering van de vervanging met het investeringskrediet zal zo’n 45 % (nu 35%) van alle armaturen een ledlamp als lichtbron hebben. Uiteindelijk willen we nagenoeg 100% van onze verlichting met ledtechniek uitrusten. Duurzaamheid De landelijke doelen voor 2030 uit het SER-energieakkoord willen we halen. Maar we willen meer doen met de huidige budgetten. We willen nog meer energie besparen om verdere CO2 uitstoot beperken en we willen ook de nachtelijke lichthinder terugdringen. Daarbij gaan we de technische mogelijkheden van dimmen en/of uitschakelen nog beter benutten dan we thans doen.
3
De gebruikte materialen voor zowel nieuwbouw als onderhoud moeten circulair zijn. Hergebruik van deze materialen na gebruik als grondstof is dan mogelijk. Bijlagen 1. ZS-224413 Raadsbesluit. Beleid openbare verlichting 2021 2. ZS-224413 Bijlage bij raadsvoorstel. Beleidsnotitie openbare verlichting 2021 3. ZS-224413 Bijlage bij raadsvoorstel. Beleidsplan openbare verlichting 2015-2019 4. Website Beeldend beleid gemeente Overbetuwe: https://www.lichtinoverbetuwe.nl/#beeld-in-beleid
Bemmel, 8 december 2020 burgemeester en wethouders van de gemeente Lingewaard, de secretaris, de burgemeester,
drs. I.P. van der Valk
dr. P.T.A.M. Kalfs
4