CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

1554360 - Bijlage 1 - 2e Tussentijdse rapportage 2026

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente LingewaardBij agendapunt: 1554360 2e Tussentijdse rapportage 2026 (hamerstuk)11.119 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

2e Tussentijdse rapportage 2026 2 Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................3 Inleiding ................................................................................................................................................3 Leeswijzer ............................................................................................................................................4 Samenvatting .......................................................................................................................................6 Programma's ...........................................................................................................................................7 1. Veiligheid .........................................................................................................................................7 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ........................................................................................................9 3. Economie .......................................................................................................................................12 4.

Onderwijs .......................................................................................................................................13 5. Sport, cultuurproductie en cultuurparticipatie .................................................................................15 6. Sociaal domein ..............................................................................................................................19 7. Volksgezondheid en milieu ............................................................................................................28 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ............................................................31 9.

Bestuur en ondersteuning ..............................................................................................................34 Financiën ...............................................................................................................................................40 Financiële positie ...............................................................................................................................40 Totaaloverzicht financiële mutaties ....................................................................................................42 Stand van zaken bezuinigingen Begroting 2026 ................................................................................44 Mutaties reserves ...............................................................................................................................45 Budgettair neutrale wijzigingen ..........................................................................................................46 Rapportage Strategische agenda sociaal domein .................................................................................48 Opgave 1 Versterken van de sociale basis ........................................................................................48 Opgave 2 Kostenbeheersing Maatwerkvoorzieningen ......................................................................48 Thema 1 Beschermd

Thuis ................................................................................................................49 Thema 2 Lingewaardse ontwikkelagenda jeugd ................................................................................49 Thema 3 Bestaanszekerheid .............................................................................................................49 Thema 4 Integrale werkwijze rond statushouders en vluchtelingen ..................................................50 Thema 5 Transformatie van zorg naar gezondheid ...........................................................................50 Financiële ontwikkelingen ..................................................................................................................51 Voorbereidingskredieten ........................................................................................................................52 3 Algemeen Inleiding De 2e Tussentijdse rapportage 2026 is een afwijkingenrapportage per 1 september 2026. We rapporteren over de afwijkingen van de activiteiten en budgetten die in de Begroting 2026 zijn opgenomen. Dit leidt tot een nieuw begroot saldo voor het jaar 2026. De afwijkingen die structureel zijn, hebben effect op het saldo van de meerjarenbegroting 2027-2030. Met enkele structurele afwijkingen is al rekening gehouden bij de opstelling van de Begroting 2027.

Indien dit van toepassing is, treft u dit aan in de toelichting op de afwijking. In deze tussentijdse rapportage zetten we de monitoring van de bezuinigingsmaatregelen uit de Begroting 2026 voort. Per maatregel brengen we de voortgang in beeld op het gebied van inhoud, planning en financiën. Maatregelen die al volledig zijn gerealiseerd, zijn in de 1e Tussentijdse rapportage 2026 gemeld en niet meer opgenomen. In de 1e Tussentijdse rapportage waren de financiële gevolgen van de knelpunten nog onzeker. In deze rapportage hebben we daar een beter beeld van en verwerken we de incidentele en structurele financiële effecten van de monitoring. 4 Leeswijzer Deze 2e Tussentijdse rapportage bestaat uit een aantal onderdelen, hieronder staan deze genoemd met een korte toelichting. Programma’s Wat doen we? In de Begroting 2026 staan per programma de activiteiten die we in het begrotingsjaar uitvoeren. In deze tussentijdse rapportage melden we bij het onderdeel 'Wat doen we?' de afwijkingen op de voortgang van deze activiteiten. Daarbij onderscheiden we: GROEN = voortgang verloopt volgens planning BLAUW = voortgang wijkt positief af ROOD = voortgang wijkt negatief af. Als de activiteit niet volgens planning verloopt, geven we een toelichting. Zo ziet het er uit: Betrokken inwoners Geen toelichting nodig. Toegankelijke dienstverlening Hier komt een toelichting op de positieve afwijking.

Efficiënte en effectieve samenwerking in de regio Hier komt een toelichting op de negatieve afwijking. Wat kost het? Hierin zijn per programma de financiële afwijkingen opgenomen waarover wij besloten hebben hiervoor extra of nieuw budget aan te vragen over 2026. Dit betreft afwijkingen groter dan € 25.000. In sommige gevallen zijn ook afwijkingen kleiner dan € 25.000 opgenomen, bijvoorbeeld omdat deze meerjarig wel boven de € 25.000 uitkomen of omdat we het van belang vinden dit te rapporteren aan de gemeenteraad. Monitoring bezuinigingen In de Begroting 2026 heeft de raad bezuinigingsmaatregelen vastgesteld. We monitoren de voortgang van deze maatregelen in elke tussentijdse rapportage. Dit doen we op drie onderdelen:  Inhoud — wordt de maatregel uitgevoerd zoals bedoeld?  Planning — loopt de uitvoering volgens de afgesproken tijdlijn?  Financiën — wordt het beoogde bezuinigingsbedrag gerealiseerd? In de 1e Tussentijdse rapportage 2026 hebben we de eerste monitoring op de bezuinigingen opgenomen. De status per bezuinigingsmaatregel is als volgt weergegeven: V = De bezuiniging verloopt op dit onderdeel volgens plan X = De bezuiniging wordt op dit onderdeel (deels) niet gerealiseerd O = De bezuiniging gaat op dit onderdeel beter dan verwacht ~ = Deze status komt alleen voor bij het onderdeel Financiën.

De bezuiniging loopt financieel op schema, maar is nog niet volledig te beoordelen. Bijvoorbeeld omdat de bezuiniging pas later ingaat of omdat het bedrag in latere jaren oploopt. 5 In deze tussentijdse rapportage verwerken we de incidentele en structurele financiële effecten van de monitoring. Zodra het volledige effect is verwerkt en er niets meer te volgen valt, stopt de monitoring van die maatregel. Zolang een bezuiniging nog niet volledig is gerealiseerd, blijft de maatregel in de monitoring. In de tabel staat dit per maatregel in de kolom Monitoring aangegeven met Stopt of Loopt door. Financiën Hierin staat de financiële uitwerking van de voorstellen zoals opgenomen bij het onderdeel ‘Programma’s’, inclusief een apart onderdeel waarin de stand van zaken van de bezuinigingen op totaalniveau is opgenomen. Het effect op het saldo 2026 en de meerjarenramingen 2027 - 2030 staat in het onderdeel Financiële positie. Ook de mutaties in de reserves en de budget neutrale wijzigingen staan in dit onderdeel. Strategische agenda Sociaal domein Hierin is de inhoudelijke verantwoording opgenomen over de uitvoering van de twee opgaven en vijf thema’s zoals opgenomen in de strategische agenda Sociaal domein. Daarnaast is er een apart onderdeel gewijd aan de financiële ontwikkelingen van deze agenda.

6 Samenvatting De 2e Tussentijdse rapportage heeft een totaal nadelig saldo van € 2.101.200 in 2026. Het actuele saldo van de Begroting 2026 is na vaststelling van deze rapportage door de raad € 2.470.300 negatief. Het structurele effect voor de jaren 2027 t/m 2030 is ook in alle jaren negatief. Voor het structurele verloop vanaf 2027 zie in het onderdeel Financiën de 'Financiële positie'. Hieronder staat het totaaloverzicht per programma van de mutaties op de begroting. De toelichtingen op de afwijkingen staan vermeld bij de programma's. In de 'Financiële positie' kunt u zien wat de impact van deze tussentijdse rapportage is op het totale begrotingssaldo en wat het structurele effect is voor de jaren 2027 - 2030. Programma Wijziging V/N 1 Veiligheid -7.500 N 2 Verkeer, vervoer en waterstaat -97.400 N 3 Economie -54.500 N 4 Onderwijs -84.000 N 5 Sport, cultuur en recreatie -147.300 N 6 Sociaal Domein -1.570.000 N 7 Volksgezondheid en milieu 32.600 V 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing -25.800 N 9 Bestuur en ondersteuning -147.300 N TOTAAL wijzigingen -2.101.200 N 7 Programma's 1. Veiligheid Wat doen we? Een veilige woon- en leefomgeving Weerbare inwoners en ondernemers tegen ondermijning en digitale criminaliteit Wat kost het? Er zijn geen financiële afwijkingen in het programma Veiligheid.

8 Monitoring bezuinigingen Onderwerp 2026 2027 2028 2029 Inhoud Planning Financiën Monitoring Verhogen meerjarentarief en invoeren stageld voor niet marktgebonden standplaatsen. 7.500 7.500 7.500 7.500 V V X Loopt door Bij de berekening van de verwachte inkomsten is uitgegaan van een hoger aantal verleende standplaatsvergunningen dan daadwerkelijk is verleend. Toename van het aantal standplaatsvergunningen kan plaatsvinden na afronding van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) procedure. De verwachting is dat dit eind van dit jaar is. Dit betekent dat de bezuiniging in 2026 niet wordt behaald. Het financieel effect van de monitoring in dit programma is € 7.500 nadeel in 2026. 9 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Wat doen we? Veilige mobiliteit voor alle weggebruikers De uitvoering van het project Aanpak Bochten Karstraat is uitgesteld naar 2027. Hierover is de gemeenteraad geïnformeerd op 7 juli 2026 via een informatienota. Naar aanleiding van meerdere ongevallen op de kruising Karstraat – Polseweg – Gochsestraat – Stadswal in Huissen nemen we in 2026 direct verkeersmaatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Bereikbare woonkernen en bedrijventerreinen Verduurzaming van mobiliteit Wat kost het? Gladheidsbestrijding € 65.500 nadeel incidenteel Als gevolg van een winter met veel sneeuw en nachtvorst zijn de kosten voor gladheidsbestrijding, zoals de inzet van strooiwagens, hoger uitgevallen dan begroot. Dit leidt tot een incidenteel nadeel van € 65.500. Nutskosten openbare verlichting € 23.100 voordeel incidenteel De verduurzaming van de openbare verlichting door de toepassing van ledverlichting heeft geleid tot een aanzienlijke afname van het energieverbruik. Als gevolg hiervan vallen de exploitatiekosten structureel lager uit, wat een jaarlijks voordeel van € 23.100 oplevert. Dit voordeel is structureel meegenomen in de begroting 2027. Parkeergarages Huissen en Bemmel € 55.000 nadeel incidenteel De projectontwikkelaar droeg begin 2026 de parkeergarage Hof van Huessen over aan de gemeente als VvE-lid. De structurele lasten voor onderhoud en de VvE-bijdrage bedragen jaarlijks € 40.000. Dat is € 20.000 hoger dan oorspronkelijk begroot. Het structurele effect is opgenomen in de Begroting 2027. Daarnaast verwachten wij een afrekening van € 35.000 voor de jaarlijkse beheervergoeding van de parkeergarage onder de Albert Heijn supermarkt in Bemmel over 2024 en 2025. Dit leidt in 2026 tot een nadeel, in 2024 en 2025 hadden we hierop een voordeel.

Bestrating Staatsliedenbuurt € 44.835 investering € 1.400 structureel budgetneutraal vanaf 2027 Voor de herinrichting van de Staatsliedenbuurt in Gendt gold dat zoveel mogelijk gebruik moest worden gemaakt van bestaande materialen. Tijdens de uitvoering bleek de bestaande bestrating van onvoldoende kwaliteit. Op verzoek van de gemeente zijn daarom nieuwe materialen en een betere fundering toegepast. Daarmee is de gemeente afgeweken van de oorspronkelijke opdracht. In de 1e Tussentijdse rapportage 2025 heeft de gemeente de helft van de meerkosten verantwoord. We gingen er toen nog van uit dat de aannemer de andere helft zou bijdragen. Uit nagekomen informatie blijkt echter dat de aannemer hieraan niet gehouden kan worden, omdat de gemeente na de inschrijving van de opdracht is afgeweken. Daardoor komt ook de andere helft van de meerkosten voor rekening van de gemeente. 10 Het gaat om een investering van € 44.835 met structurele kapitaallasten van € 1.400 per jaar vanaf 2027. Wij dekken deze lasten uit de reserve Rehabilitatie wegen. Het voorstel is budgettair neutraal. 11 Monitoring bezuinigingen Onderwerp 2026 2027 2028 2029 Inhoud Planning Financiën Monitoring Aanpassen onderhoudscontract beweegbare palen centrum Huissen 0 20.000 20.000 20.000 V V O Stopt Het bestaande onderhoudscontract is opengebroken. Dat leidt vanaf 2027 tot een jaarlijkse besparing van € 31.000.

Het financieel effect van de monitoring in dit programma is € 11.000 structureel voordeel vanaf 2027. 12 3. Economie Wat doen we? Een toekomstbestendige lokale economie Voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en duurzame bedrijventerreinen De situatie is ten opzichte van de 1e Tussentijdse rapportage 2026 niet veranderd: Momenteel zijn er geen uitgeefbare kavels. De netcongestie houdt langer aan dan verwacht. Veel gemeenten ontwikkelen momenteel een eigen decentrale energievoorziening: energie hubs. Verduurzaming van bedrijventerreinen is een kwestie van lange adem. Het vraagt om samenwerking en bekendheid van beschikbare ondersteuning. Daarnaast is de hiervoor genoemde netcongestie ook een belemmerende factor. Een aantrekkelijk aanbod van recreatie en toerisme Duurzaam en toekomstgericht NEXTgarden Inhoudelijk Het uitbreiden van het warmtenet is niet verlopen zoals gepland. Met de tuinders kan geen businesscase worden gemaakt. Qua duurzame energiemix is het realiseren van een zonnepark niet gelukt. Financieel Binnen het Regiodeal-project Sustainable Innovation Hub NEXTgarden is een grote investering weggevallen. Hier hebben we de gemeenteraad over geïnformeerd in de informatienota van 11 november 2025. Op dit moment zijn we bezig nieuwe partners te vinden die deze bijdrage willen opvangen.

Dit willen we doen met investeringen van ondernemers die momenteel plannen hebben die kunnen bijdragen aan de doelen van het Regiodeal-project. Hiermee beogen we de oorspronkelijke begroting en subsidie te behouden. Wat kost het? Bijdrage VNG € 54.500 nadeel incidenteel De bijdrage aan de VNG voor de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) moet aangepast worden. De ontwikkeling van de CAO Rijk 2026 was op het moment van vaststellen Begroting 2026 nog niet bekend. Daarnaast was de prijsindexering nog niet doorgerekend in deze raming. In de raming van de Begroting 2027 is al rekening gehouden met deze bijstelling. Monitoring bezuinigingen De bezuinigingen in dit programma zijn volledig gerealiseerd en gemeld in de 1e Tussentijdse rapportage 2026. De monitoring is daarmee afgerond. 13 4. Onderwijs Wat doen we? Een veilige en stimulerende ontwikkeling van kinderen en jongeren in de kinderopvang en op school Goede onderwijshuisvesting Bevordering basisvaardigheden bij inwoners Wat kost het? Rentelasten investeringen Integraal Huisvestingsplan 2019 € 84.000 nadeel incidenteel Investeringen in scholen lopen vaak over meerdere jaren. We schrijven pas af zodra een gebouw gereed is, maar rekenen wel rente toe als de bouw langer dan een jaar duurt.

Deze rente ramen we niet vooraf, omdat lastig te voorspellen is hoe hoog de boekwaarde op 1 januari 2026 is waarover we de rente berekenen. In 2026 speelt dit bij de investeringen in OBC Bemmel, Het Sterrenbos in Huissen, De Doornick in Doornenburg en De Vonkenmorgen in Gendt. Doordat we de rente over deze investeringen niet begroten, ontstaat een incidenteel nadeel van € 84.000. Monitoring bezuinigingen Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Onderwijsbeleid Stoppen logopediescreening kinderopvang en | 0 | 50.000 | 50.000 | 50.000 | V | V | V | Stopt basisschool. Bezuiniging is gerealiseerd. Alle betrokkenen zijn geïnformeerd. Stoppen prestatiesubsidie School's Cool. | 0 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | V | V | ~ | Loopt door Bezuiniging heeft in 2027 pas effect. Alle betrokkenen zijn reeds geïnformeerd. De monitoring in dit programma heeft geen financieel effect. 14 15 5.

Sport, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat doen we? Gezonde inwoners in een samenleving waarin jong tot oud mee kan doen Duurzame, aantrekkelijke, betaalbare en toegankelijke sportaccommodaties in Lingewaard Herstel biodiversiteit, versterkte natuur en balans tussen mens en omgeving Een openbare ruimte die uitnodigt tot (samen) spelen en bewegen Wat kost het? Lichtmasten en armaturen kunstgrasveld € 54.200 investering € 3.000 structureel nadeel vanaf 2027 In mei 2026 is de raad via een informatienota geïnformeerd over de budgetoverschrijding van het project aanleg kunstgrasveld bij GVA Doornenburg. Om te kunnen beschikken over een kunstgrasveld dat geschikt is voor het spelen van wedstrijden in de winter en avond is het noodzakelijk te investeren in nieuwe lichtmasten en armaturen. De verwachte overschrijding van het projectbudget voor de aanschaf van lichtmasten en armaturen voor wedstrijdverlichting bedraagt € 54.200. De extra kapitaallasten bedragen € 3.000 vanaf 2027. Verzelfstandiging Tennis- en Padelvereniging Huissen € 27.800 incidenteel nadeel De voorbereiding en uitvoering van het traject verzelfstandiging TPV Huissen, het verwerken van de uitkomsten in het raadsvoorstel en de benodigde juridische ondersteuning hebben meer tijd en inzet gevraagd dan vooraf voorzien.

Deze extra werkzaamheden waren noodzakelijk om te komen tot een zorgvuldig participatieproces, een juridisch houdbaar besluit en een goed onderbouwde bestuurlijke besluitvorming. Dit resulteert in een incidenteel nadeel van € 27.800. Sporthal Essenpas € 41.500 structureel nadeel Onlangs is sporthal Essenpas in Bemmel opgeleverd en zijn de kosten voor noodzakelijk onderhoud aan het pand berekend. Dit betreft onder andere keuringen, contracten en jaarlijks basisonderhoud (€ 17.000). Voor de reservering van het planmatig onderhoud ten laste van de voorziening is over de periode 2026-2045 € 24.500 benodigd per jaar. Dit resulteert in een structureel nadeel van in totaal € 41.500. MFSA De Blauwenburcht SEB-subsidie € 198.800 lagere investering € 7.500 structureel voordeel vanaf 2028 Voor de realisatie van MFSA De Blauwenburcht is een SEB-subsidie (Schoon en emissieloos bouwen) toegekend van € 198.800. Met deze subsidie was bij de eerdere budgetaanvraag nog geen rekening gehouden. De hiermee samenhangende aanvullende uitgaven passen binnen het beschikbare investeringsbudget. Per saldo leidt dit tot een financieel voordeel ten opzichte van de oorspronkelijke raming. De kapitaallasten dalen hierdoor vanaf 2028 met € 7.500.

16 Storting Groenfonds € 57.000 nadeel incidenteel Bij de jaarafsluiting 2025 is ten onrechte een onttrekking van € 57.000 aan het Groenfonds verwerkt, terwijl hiervoor geen uitgaven hebben plaatsgevonden. Hierdoor zijn de betreffende middelen niet langer beschikbaar. In deze tussentijdse rapportage herstellen wij deze administratieve omissie door een toevoeging van € 57.000 aan het Groenfonds op te nemen. . Monitoring bezuinigingen Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Sport en cultuur Verlagen subsidie bibliotheek. We vragen de | 0 | 75.000 | 75.000 | 75.000 | V | V | ~ | Loopt door bibliotheek hiervoor een plan te maken. Bezuiniging gaat pas in 2027 in. Betrokkenen zijn geïnformeerd. Faciliteren evenementen Aanbesteden veegwerkzaamheden na | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 | V | V | V | Stopt evenementen. Deze bezuiniging wordt behaald. Buitenruimte Verminderen gemeentelijke bijdrage aan | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | V | X | X | Loopt door dierenparken door dit anders te organiseren. Uitwerking en afstemming met stichting/vrijwilligers vinden nog plaats. De gesprekken met de vrijwilligers van de verschillende dierenparken zijn gestart. Hierbij zijn afspraken gemaakt, zoals geen extra dieren aanschaffen. Voer en andere benodigdheden worden daar waar mogelijk centraal ingekocht, wat een besparing op kan leveren.

In 2026 wordt de bezuiniging niet behaald. In 2027 bekijken we opnieuw of en welk financieel effect de maatregelen hebben. Uitvoeren keuringen speeltuinen/speelplaatsen in | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | X | X | X | Stopt samenwerking met gemeente Overbetuwe. De beoogde bezuiniging wordt niet gerealiseerd, omdat de voorgestelde maatregel (het anders organiseren van de veiligheidsinspecties) in de praktijk niet tot een besparing leidt, maar juist tot hogere kosten. 17 Hieronder een overzicht van het financieel effect van de monitoring in dit programma. Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Verminderen bijdrage dierenparken | -10.000 | Nadeel Keuringen speeltuinen/speelplaatsen | -11.000 | -11.000 | -11.000 | -11.000 | Nadeel Totaal | -21.000 | -11.000 | -11.000 | -11.000 | Nadeel 18 19 6. Sociaal domein Wat doen we? Ondersteuning en welzijnsactiviteiten dicht bij onze inwoners Beheersbare kosten in het sociaal domein Ondanks dat we veel van de beschreven activiteiten hebben opgepakt, zien we dat we financieel gezien niet in lijn lopen met de begroting. Voortgang en realisatie van de strategische agenda Bevordering leefbare wijken, buurten en dorpen Wat kost het? Toevoeging restant budget aan reserve sociaal domein € 112.900 nadeel incidenteel Bij de Kadernota 2026 heeft de raad het amendement Transformatie Sociaal Domein aangenomen.

Met dit amendement is voor zowel 2026 als 2027 incidenteel € 150.000 beschikbaar gesteld om een impuls te geven aan de verdere ontwikkeling en transformatie van het sociaal domein. In 2026 zijn vanuit dit budget reeds diverse activiteiten en initiatieven bekostigd die bijdragen aan deze doelstelling. Voorgesteld wordt om het resterende budget voor 2026 toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein, zodat deze middelen beschikbaar blijven voor toekomstige ontwikkelingen binnen het sociaal domein. In de eerste helft van 2027 stellen we een nieuwe strategische agenda voor het sociaal domein op, die ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. Het voor 2027 beschikbare budget van € 150.000 wordt betrokken bij de uitvoering van deze strategische agenda, zodat de middelen gericht kunnen worden ingezet voor de daarin opgenomen ambities en opgaven. Wmo Begeleiding - dagbesteding € 200.000 voordeel incidenteel Op dit moment zien we dat het huidige aanbod vaak niet aansluit bij de vraag / behoefte van onze inwoners en zij er daarom voor kiezen geen dagbesteding af te nemen. Het gaat hier om regionaal gecontracteerd aanbod. Dit zorgt voor een incidenteel voordeel van € 200.000. In de Begroting 2027 is deze ontwikkeling ook meegenomen in het bepalen van het budget.

Hulp bij huishouden € 160.000 voordeel incidenteel Het aantal cliënten dat gebruik maakt van Hulp bij het Huishouden blijft stabiel, waar we bij het opstellen van de begroting rekening hebben gehouden met een groei. Daarnaast zien we dat de daadwerkelijke inzet lager is dan andere jaren. Oorzaak hiervoor kan zijn het moeizaam rondkrijgen van de bezetting tijdens vakantieperiodes. In de Begroting 2027 is deze ontwikkeling ook meegenomen in het bepalen van het budget. 20 Subsidie jeugdzorg € 335.000 voordeel incidenteel Vanuit het Rijk is voor 2026 de SPUK Jeugdzorgkosten beschikbaar gesteld. Deze regeling is bedoeld als compensatie voor gemeenten die op grond van het woonplaatsbeginsel relatief hoge kosten maken voor jeugdzorg met verblijf. Op basis van de huidige inzichten komt ook de gemeente Lingewaard in aanmerking voor deze regeling. De ontvangen bijdrage betreft een eenmalige compensatie van reeds gemaakte jeugdzorgkosten. Hierdoor ontstaat in 2026 een incidenteel voordeel. BUIG € 755.700 nadeel incidenteel Bij de bezuinigingen in de Kadernota 2026 is uitgegaan van een stabiel uitkeringsbestand van 450 uitkeringen. Al bij de 1e Tussentijdse rapportage 2026 is aangegeven dat de aanname waarschijnlijk te ambitieus was. De actuele ontwikkeling bevestigt dit beeld. Op dit moment ontvangen 473 inwoners een uitkering.

Op basis van de huidige ontwikkeling verwachten wij dat het uitkeringsbestand in 2026 verder zal toenemen naar 480. Deze ontwikkeling past binnen de landelijke trend van een groeiend beroep op de bijstand. Daarnaast verandert de samenstelling van het uitkeringsbestand. Het aandeel inwoners dat relatief snel uitstroomt naar werk neemt af, terwijl de groep inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt groeit. Hierdoor blijven mensen gemiddeld langer afhankelijk van een uitkering. Gelet op deze ontwikkeling stellen wij voor de prognoses voor zowel de uitkeringslasten als de verwachte BUIG-inkomsten te actualiseren. Bij de 2e Tussentijdse rapportage stellen we daarom voor om een begrotingswijziging bij de raad voor te leggen ter hoogte (saldo van baten en lasten) van € 756.000. Deze werkt structureel door naar de Begroting 2027 en is ook op die manier verwerkt. Het nadeel is het saldo van de uitgaven voor uitkeringen en de BUIG-inkomsten. Of de omvang van dit saldo nog verandert, weten we pas bij de definitieve vaststelling van het BUIG-budget dit najaar. Re-integratiemiddelen € 400.000 nadeel incidenteel De ontwikkelingen binnen het uitkeringsbestand (BUIG) leiden niet alleen tot hogere uitkeringslasten, maar ook tot een grotere vraag naar re-integratieondersteuning.

Het aantal inwoners dat met beperkte ondersteuning kan uitstromen naar werk neemt af, terwijl de groep inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt groeit. Hierdoor zijn vaker intensieve en langdurige vormen van ondersteuning nodig. Daarnaast zetten we steeds meer in op instrumenten die bijdragen aan duurzame arbeidsdeelname, zoals begeleiding naar werk, werkbehoud, loonkostensubsidies en beschut werk. Deze ontwikkeling sluit aan bij het door de gemeenteraad vastgestelde beleidskader bestaanszekerheid. Daarin heeft de raad de ambitie uitgesproken om inwoners zo veel mogelijk naar vermogen te laten participeren en duurzaam toe te leiden naar werk. De hogere uitgaven zijn daarmee niet alleen het gevolg van een zwaardere doelgroep, maar ook van de uitvoering van dit door de raad vastgestelde beleid. Om inwoners met complexe ondersteuningsvragen passend te kunnen blijven begeleiden en de uitstroom naar werk te bevorderen, stellen wij voor het budget voor re-integratie structureel te verhogen met € 320.000. Bij een eerdere actualisatie van de begroting is een bedrag van € 80.000 op dit budget afgeraamd. Dit was een fout en wordt hiermee hersteld. 21 Indexatie sociale basis € 37.900 nadeel incidenteel Voor de opdracht aan onze partner in de sociale basis is bij de begrotingsopstelling uitgegaan van een lagere indexering dan uiteindelijk is vastgesteld.

Als gevolg hiervan zijn de beschikbare budgetten voor 2026 ontoereikend om de overeengekomen prijsbijstelling volledig op te vangen. Dit leidt tot een incidenteel nadeel in 2026. De hogere indexeringslasten zijn structureel verwerkt in de Begroting 2027. Toegang en eerstelijnsvoorziening € 85.600 nadeel incidenteel Deze post betreft de kosten voor consultatieve dienstverlening door de Jeugdbescherming, welke we meer hebben ingezet dan vooraf begroot. Door de jeugdbescherming actief vroegtijdig te consulteren en samen op te trekken, streven we naar het voorkomen van onder toezichtstellingen. We zetten hier bewust op in en zien daarmee het gebruik toenemen. Dit gaat gepaard met hogere kosten. Jeugdreclassering € 58.600 nadeel incidenteel In zowel 2025 als 2026 was al sprake van overschrijdingen doordat meer jeugdigen onder toezicht van de jeugdreclassering stonden dan waarop de begroting was gebaseerd. De cijfers van 2026 laten zien dat gemiddeld negen jeugdigen gebruikmaken van deze voorziening. We stellen het budget bij naar dit gemiddelde. Aangezien dit een structureel effect heeft is dit ook meegenomen in de Begroting 2027. Bijdrage Veilig Thuis € 30.000 nadeel incidenteel Deze stijging wordt veroorzaakt door een toename van het aantal meldingen van huiselijk geweld en de daarmee samenhangende veiligheidsbeoordelingen en onderzoeken.

Deze toename leidt tot een fors hogere bijdragen dan begroot en Veilig Thuis zal hiervoor tweede aanvullende subsidie aanvragen. De inzet van Veilig Thuis heeft een structureel effect. Dit is ook meegenomen in de Begroting 2027. Jeugdzorg € 792.400 nadeel incidenteel In de inzet van de specialistische jeugdzorg zien we een aantal ontwikkelingen. Zo zien we dat het aantal jeugdigen waarvoor specialistische Jeugdhulp wordt ingezet daalt (1098 jeugdigen in zorg in juni 2026 ten opzichte van 1168 in 2025). Dat is een positieve ontwikkeling, waarop de de afgelopen jaren ook onze 7 actielijnen op hebben ingezet. Dat we desondanks te maken hebben met een financiële overschrijding is te herleiden naar twee ontwikkelingen. Allereerst zien we dat het aantal complexe casussen, waarbij er veelal sprake is van een combinatie van verblijf en ambulante begeleiding toeneemt. Als we kijken naar de twintig meest complexe (dure) casussen zijn deze in de eerste zes maanden van 2026 verantwoordelijk voor 22,5% van de totale jeugdzorgkosten, waar dit in 2025 in dezelfde periode 18,5% was. We sturen in deze casussen actief op de meest adequate oplossing, maar constateren ook dat in sommige situaties de ingezette zorg echt noodzakelijk is. We verwachten wel dat enkele jeugdigen kunnen uitstromen in 2027. Daarnaast zien we een opvallende stijging van de inzet van Zorg binnen Onderwijs (ZBO).

In 2025 zagen we een verdubbeling van deze inzet en deze trend zet zich in 2026 door. We hebben hier een eerste analyse op gemaakt en zijn hierover in gesprek met het onderwijs. Dit vraagt om een gezamenlijke en projectmatige aanpak en zal komende periode een belangrijk speerpunt zijn. Er lijkt een relatie te zijn met de wens om kinderen zo lang mogelijk aan het regulier onderwijs te laten deelnemen, waardoor extra ondersteuning nodig is. Dit gaat vaak om forse individuele ondersteuningsvragen. Totale kosten voor ZBO in 2026 zijn naar verwachting € 950.000 waar dit in 22 2024 ongeveer € 485.000 was. Ook deze toename zorgt mede voor de totale overschrijding aan jeugdzorg. Jeugdbescherming € 18.500 voordeel incidenteel Het aantal jeugdigen met een beschermingsmaatregel is op dit moment lager dan vorig jaar. Een positieve ontwikkeling en ook waar we naar streven door eerder in het traject samen op te trekken met de jeugdbescherming. Het is echter prematuur om hier op dit moment al conclusies aan te verbinden. PGB jeugd € 38.400 nadeel incidenteel In 2026 zijn er niet zozeer meer persoonsgebonden budgetten (PGB’s) ingezet, maar zien we met name dat de PGB’s die worden aangevraagd, om grotere bedragen gaan. Dit is in lijn met de ontwikkeling die we binnen alle jeugdproducten zien; hulpvragen worden complexer.

Opvang Ontheemden Oekraïne € 648.600 budgetneutraal (reserve) De doorrekening van de lasten bij het aantal actuele opvangplekken leidt tot een voordeel omdat de vergoeding van het ministerie hoger is dan de lasten. Dit voordeel (€ 648.600) voegen we toe aan de reeds bestaande bestemmingsreserve ‘Opvang Ontheemden Oekraïne’ conform de uitgangspunten van de raad. Opvang Asielzoekers € 230.000 incidenteel budgetneutraal - €18.000 voordeel incidenteel Ten behoeve van de opvang van 200 asielzoekers is aan de Zandsestraat in Bemmel een locatie gerealiseerd. De eerste vluchtelingen zijn begin juli 2026 gearriveerd. In 2026 hebben we voorzieningen getroffen voor de realisatie en toegankelijkheid van de locatie zoals noodaggregaten, het tijdelijke voetpad naar het centrum, inrit. Daarnaast hebben we specialistische ondersteuning ingezet voor projectleiding, migratie en integratie en ruimtelijke ordening en vergunningverlening. Deze projectkosten van € 230.000 worden door het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) vergoed via het Gemeentefonds. Daarbij hebben we ook de reeds in de programmabegroting opgenomen €18.000 voor inzet van eigen personeel bij de opvang opgenomen in de te vergoeden projectkosten. Statushouders € 300.000 budgetneutraal (reserve) Vanuit het COA (via het ministerie) en de Rijksdienst Ondernemend Nederland ontvangen we € 519.000 om statushouders te huisvesten.

Hiervan hebben wij in 2026 naar verwachting € 219.000 nodig. Het restant van € 300.000 willen we toevoegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve ‘Opvang Statushouders’. Monitoring bezuinigingen Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring WMO Aanpassen werkwijze hulp bij het huishouden: | 100.000 | 250.000 | 400.000 | 400.000 | V | V | ~ | Loopt door * Inzetten van een huishoudcoach. * Voor 80+ reguliere route volgen. * Sturen op eigen kracht en netwerk. We zien dat de besparing bij deze bezuinigingsmaatregel groter is dan vooraf ingeschat. In de 1e Tussentijdse rapportage 2026 hebben we al een voordeel van € 300.000 opgenomen voor 2026. Inmiddels is duidelijk dat deze € 300.000 structureel is, en is daarom ook verwerkt in de Begroting 2027. In deze tussentijdse rapportage hebben wij een aanvullend voordeel van € 160.000 opgenomen voor 2026. Dit is toegelicht bij het onderdeel Wat kost het? in dit programma. Effect van de sociale basis op de Wmo. Op basis van | 0 | 200.000 | 500.000 | 500.000 | V | V | ~ | Loopt door ervaringen van andere gemeente is dit circa 20% en betreft een besparing op het maatwerkproduct begeleiding. Bezuiniging heeft pas in 2027 effect. Vooralsnog verwachten we deze te gaan halen. Realiseren extra ambitie sociale basis met betrekking | 0 | 0 | 100.000 | 200.000 | V | V | ~ | Loopt door tot Wmo.

Bovenop de bestaande uitgangspunten 25% extra specialistische begeleiding afschalen. Bezuiniging heeft pas in 2027 effect. Vooralsnog verwachten we deze te gaan halen. 23 Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Invoeren indicatievrije dagbesteding. Dit is een | 0 | 0 | 125.000 | 125.000 | V | V | ~ | Loopt door kansendossier van de aanbesteding sociale basis. Is afhankelijk van aanbieder sociale basis en anders eventueel zelf de businesscase oppakken. Bezuiniging heeft pas in 2028 effect. Vooralsnog verwachten we deze te gaan halen. Doorvoeren diverse maatregelen | 40.000 | 75.000 | 100.000 | 100.000 | V | V | ~ | Loopt door vervoersvoorzieningen Wmo: * Sturen op dekkend netwerk vrijwilligersvervoer (dorpsauto). * Verbeteren proces toewijzing scootmobiel. * Innen eigen bijdrage medische adviezen GPK. In juli 2026 is er een dorpsauto bijgekomen, dit gaat voor een deel de korte ritjes van Avan vervangen. De scootmobiel belronde heeft opgeleverd dat er 25 hulpmiddelen zijn opgehaald bij inwoners die deze niet meer gebruikten Sinds 1 januari betalen inwoners zelf de medische keuring voor de GPK. Hierdoor is er een afname te zien van het aantal aanvragen.

24 Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Overige maatregelen Wmo: | 52.000 | 52.000 | 52.000 | 52.000 | V | V | V | Stopt * Afschaffen maatwerkfonds. * Beëindigen reservering budget logeerzorg. * Clientervaringsonderzoek naar minimaal niveau. * Aanbesteden medisch onderzoek GPK. De bezuiniging betreft het aanbesteding medisch onderzoek wordt niet gehaald. De verwachte bezuiniging op dit onderdeel was ongeveer € 15.000 per jaar. Door het stoppen van Tafeltje Dekje Bemmel houden we structureel middelen over. Dit voordeel vangt het nadeel van het medisch onderzoek op, waardoor het bezuinigingsbedrag behaald wordt. Jeugd Doorvoeren effect 7 actielijnen Jeugd (2024) en | 169.000 | 148.000 | 653.000 | 653.000 | V | V | X Loopt door sociale basis. Verminderen ambulante zorg oplopend naar 10% vanaf 2028 en verminderen verblijf van 7% vanaf 2026. We komen dan op het gemiddelde landelijke niveau van jeugdzorg. We zien begin 2026 een toename in complexe / dure casuïstiek (o.a. verblijf). Het is niet gelukt om deze trend, die bij de 1e Turap al zichtbaar werd, af te buigen. In deze turap hebben we daarom een nadeel op Jeugd opgenomen voor 2026. In de Begroting 2027 is voor 2027 ook een nadeel opgenomen, aangezien we verwachten dat dit ook in 2027 gedeeltelijk doorloopt.

Het is niet te bepalen welk nadeel samenhangt met de bezuinigingen en welk nadeel een andere oorsprong heeft. Daarom lichten we het nadeel in totaal toe bij het onderdeel Wat kost het? in dit programma. 25 Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Verwerken vervallen wettelijke taak verwijsindex | 0 | 0 | 22.600 | 22.600 | X | X | X | Loopt door Jeugd. Onduidelijk of bezuiniging per 2028 kan worden ingeboekt. Landelijk is over de afbouw nog steeds geen besluit genomen. Participatie Maatregelen participatie: | 492.000 | 457.000 | 457.000 | 457.000 | V | V | X | Stopt 1) Begroten op basis van de voorlopige BUIG- uitkering 2025. 2) Effectiever inzetten van onze re- integratiemiddelen en investeren in de benodigde capaciteit. 3) Vasthouden aan uitkeringenbestand van 450 en een stijging voorkomen. Gezien de risico’s van maatregel 1 en 3 begroten wij 70% van de voorlopige BUIG-uitkering als besparing. Deze bezuiniging wordt structureel niet behaald. Aangezien er uiteindelijk sprake is van een hoger nadeel van de bezuiniging. Hebben we dit nadeel meegenomen binnen het onderdeel Wat kost het? in dit programma. Daar is ook de inhoudelijke toelichting opgenomen. De structurele doorwerking van het nadeel is opgenomen in de Begroting. Overige voorstellen Stoppen rechtswinkel en subsidie HAN Leerkring.

| 0 | 5.900 | 5.900 | 5.900 | V | V | V | Stopt In 2025 hebben beide organisaties een beschikking ontvangen waarin is vermeld dat we dit met ingang van 2027 niet meer financieel zullen ondersteunen. Daarmee is deze bezuiniging gerealiseerd. 26 Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Terugbrengen toegang tot de anti- | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | V | V | X | Stopt discriminatievoorziening naar het wettelijk verplichte niveau. Stoppen met de Week van Respect. De kosten voor het aanbieden van de anti-discriminatievoorziening op wettelijk verplicht niveau zijn gestegen. Hierdoor wordt deze bezuinigingsmaatregel wel inhoudelijk gehaald, maar niet financieel. Hieronder een overzicht van het financieel effect van de monitoring in dit programma. Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Huishoudelijke hulp* | 460.000 | 300.000 | 300.000 | 300.000 | Voordeel Jeugd* | -169.000 | -148.000 | 0 | 0 Nadeel Participatie (BUIG)* | -492.000 | -457.000 | -457.000 | -457.000 | Nadeel Antidiscriminatievoorziening & Week van Respect | -10.000 | -10.000 | -10.000 | -10.000 | Nadeel Totaal | -211.000 | -315.000 | -167.000 | -167.000 | Nadeel * Het bedrag in deze tabel is het volledige financiële effect van de bezuiniging.

Dit bedrag is niet volledig in deze rapportage verwerkt:  | Het effect over 2026 dat in deze rapportage valt, is opgenomen in de financiële afwijking bij 'Wat kost het?'. Die afwijking is breder dan alleen het wel of niet halen van de bezuiniging.  | Bij de huishoudelijke hulp is een deel van het voordeel over 2026 (€ 300.000) al in de 1e Tussentijdse rapportage verwerkt.  | Het structurele effect vanaf 2027 is opgenomen in de Begroting 2027 en telt daarom niet mee als structureel effect van deze rapportage. Zo voorkomen we dubbeltelling. 27 28 7. Volksgezondheid en milieu Wat doen we? Een goede gezondheid voor al onze inwoners, van jong tot oud Een klimaatbestendige en water-robuuste gemeente en regio zijn in 2050 De hoeveelheid restafval daalt naar maximaal 70 kg per inwoner en er is minimaal 75% hergebruik van de ingezamelde grondstoffen Een energieneutrale gemeente zijn in 2050 Wat kost het? Resultaatbestemming VGGM over 2025 € 82.600 voordeel incidenteel De jaarrekening 2025 van de VGGM sluit met een voordelig resultaat van € 1,152 miljoen (afgerond). Het Algemeen Bestuur van de VGGM heeft besloten om het gerealiseerde resultaat terug te laten vloeien naar de gemeenten, wat voor Lingewaard leidt tot een incidenteel voordeel van € 82.600.

Opheffen inzamelvoorziening OPK en PMD € 15.000 voordeel incidenteel In april 2026 is de raad via een informatienota geïnformeerd over de resultaten van de verkenning naar de motie 'Zelf grondstoffen brengen' van 15 oktober 2020. Hieruit bleek dat het faciliteren van de brengvoorzieningen in de openbare ruimte voor oud papier en karton (OPK) en plastic verpakkingsmateriaal (PMD) niet bijdraagt aan een meer doelmatige inzameling van grondstoffen. Ook heeft het een negatief effect op de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving van de brengvoorziening, waardoor we stoppen met het faciliteren van de inzamelvoorzieningen per 1 juli 2026. Dit resulteert in een incidenteel voordeel van € 15.000 in 2026. Omdat de tarieven van de afvalstoffenheffing voor 2026 al vastliggen, komt dit ten gunste van het resultaat. Het voordeel vanaf 2027 van € 30.000 per jaar is verwerkt in de Begroting 2027. De afvalstoffenheffing is 100% kostendekkend. Dit betekent dat inwoners via de heffing de kosten van afvalinzameling en -verwerking. Het voordeel is daarom meegenomen in de berekening van de tarieven voor 2027. Subsidie particuliere milieustraten € 75.000 nadeel incidenteel In 2023 heeft de raad voor drie jaar een tegemoetkoming beschikbaar gesteld voor de stijgende kosten van de particuliere milieustraten in Lingewaard.

Omdat pas in 2028 meer duidelijkheid wordt verwacht over de toekomstige inrichting van de milieustraatvoorziening, blijft de huidige situatie voorlopig bestaan. De exploitatiekosten van de milieustraten zijn in de afgelopen jaren verder gestegen door toenemende regeldruk, hogere verzekeringspremies en extra maatregelen rond brandveiligheid. Om te voorkomen dat deze kosten volledig worden doorberekend aan inwoners en om de huidige dienstverlening in stand te houden, stellen we voor de tegemoetkoming te verlengen. Dit leidt tot een incidenteel nadeel in 2026. Het structurele nadeel van € 75.000 per jaar is verwerkt in de Begroting 2027. Het maakt daarin onderdeel uit van het gesloten financieel systeem van de afvalstoffenheffing. 29 Nadere overeenkomst Liander € 360.000 Budgetneutraal Liander betaalt de gemeente € 3.050 per trafohuisje om onze personele inzet te bekostigen. De verwachting is dat dit niet voldoende zal zijn om alle kosten te dekken. Om dit risico op te vangen, willen wij een bestemmingsreserve Buurtrealisatieplannen transformatorhuisjes vormen van € 360.000 gedekt uit de CDOKE-middelen. Wij hebben u hierover in een informatienota op 7 juli 2026 geïnformeerd. Monitoring bezuinigingen Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Verlagen subsidie Energieloket met 10%.

| 0 | 15.000 | 15.000 | 15.000 | V | V | O | Stopt De bezuiniging is gepland vanaf 2027, maar wordt ook in 2026 behaald. Verminderen bijdrage samenwerkingsverband | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 | X | X | X | Stopt Water- en Klimaat Rivierengebied (WKR). Er is geen draagvlak onder de deelnemers voor een dergelijke bezuiniging. We zien op dit moment geen alternatief voor deze bezuiniging. De bezuiniging wordt structureel niet gehaald. Hieronder een overzicht van het financieel effect van de monitoring in dit programma. Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Verlagen subsidie Energieloket met 10% | 15.000 | 0 | 0 | 0 | Voordeel Verminderen bijdrage WKR | -5.000 | -5.000 | -5.000 | -5.000 | Nadeel Totaal | 10.000 | -5.000 | -5.000 | -5.000 30 31 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Wat doen we? Transitie Omgevingswet Realisatie van ongeveer 300 nieuwe woningen, verspreid over meerdere woonkernen De situatie is ten opzichte van de 1e Tussentijdse rapportage 2026 niet veranderd: In april jl.(Informatienota Woningbouwprogramma Lingewaard Actualisatie april 2026) hebben we u geïnformeerd over de voortgang. Langere procedures leiden voor ca. 100 woningen tot latere oplevering, namelijk in 2027. Alle projecten vinden wel doorgang.

Duurzame en groene woonomgeving Participatie en betrokkenheid bij de woonomgeving, verbinding met gemeentelijke opgaven Wat kost het? Woonwagenzaken € 25.000 nadeel structureel De uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen leidt tot hogere kosten voor beheer, onderhoud en vaste onderhoudsvergoedingen. De begroting sloot de afgelopen jaren onvoldoende aan op de werkelijke uitgaven, waardoor een structureel tekort is ontstaan. De opbrengsten uit huur zijn niet toereikend om deze kostenstijging op te vangen. Dit komt doordat de huur van standplaatsen is gemaximeerd op basis van het door het Rijk vastgestelde puntensysteem. Toerekening loonkosten aan grondexploitaties en faciliterende projecten In de 1e Tussentijdse rapportage 2026 hebben we aangegeven dat we al een aantal jaar zien dat de werkelijk doorbelaste uren aan faciliterende projecten en grondexploitaties achterblijven bij de begrote uren. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de systematiek waarmee we de uren begroten. We werken daarbij met percentages van de werkbare uren per medewerker, in plaats van de verwachte uren per project. In de Begroting 2026 hebben we de uren daarom al naar beneden bijgesteld. Voor de Begroting 2027 passen we de systematiek aan. Ook monitoren we de werkelijke inzet scherper dan voorheen.

Op basis van de huidige inzichten verwachten we in 2026 € 500.000 minder door te belasten dan begroot. We boeken dit nu nog niet in als nadeel. In de praktijk zien we dat lagere doorbelasting aan het einde van het jaar gepaard gaat met lagere salarislasten, waardoor het effect op het resultaat beperkt blijft. We benoemen dit daarom als risico. Het uiteindelijke nadeel zal in de jaarrekening 2026 worden verwerkt. Startersleningen In de informatienota van 1 september 2026 informeerden wij u over het beschikbare budget voor startersleningen en over het besluit van het college om hiervoor vast een extra bedrag te reserveren. Met dit beslispunt vragen wij uw raad het formele besluit om € 1,5 miljoen extra te reserveren voor het startersleningenfonds. De starterslening helpt starters bij de aankoop van hun eerste woning. Zij kunnen een aanvullende lening van maximaal € 30.000 krijgen, boven op hun hypotheek bij de bank. Wij zien de starterslening als een belangrijk instrument om starters te ondersteunen op de woningmarkt. 32 De vraag is dit jaar onverwacht hoog. Door de verkoop van meerdere projecten met betaalbare koopwoningen is er de laatste maanden een groot beroep op het fonds gedaan, waardoor het beschikbare budget vrijwel volledig is benut. Zonder aanvulling moeten wij nieuwe aanvragen afwijzen. Daarom vullen wij het fonds aan.

De aanvulling van € 1,5 miljoen is geen gewone uitgave. De gemeente leent dit geld uit aan starters, en zij betalen het in de loop van de jaren terug. Die aflossingen komen weer in het fonds en kunnen opnieuw worden uitgeleend. Het bedrag drukt daarom niet als kostenpost op de begroting, maar blijft beschikbaar voor nieuwe startersleningen. 33 Monitoring bezuinigingen Onderwerp 2026 2027 2028 2029 Inhoud Planning Financiën Monitoring Verhogen huurprijs standplaatsen woonwagens naar maximumbedrag. 2.000 2.000 2.000 2.000 X X X Stopt Realisatie van 3 nieuwe standplaatsen levert jaarlijks € 1.200 voordeel op. Verhoging van huren in bestaande contracten is niet mogelijk. Dit kan enkel als huurders verhuizen en een nieuwe bewoner een nieuw contract aangaat. Bij toekomstige nieuwe huurders wordt er opnieuw gekeken worden naar verhoging. Het financieel effect van de monitoring in dit programma is € 800 structureel nadeel vanaf 2027. 34 9. Bestuur en ondersteuning Wat doen we? Betrokken inwoners Toegankelijke dienstverlening Efficiënte en effectieve samenwerking in de regio Wat kost het? Dividend BNG € 28.000 nadeel incidenteel Het dividend van BNG bedroeg over 2025 (verantwoord in 2026) afgerond € 27.000 en is gehalveerd ten opzichte van de verwachte opbrengst. De hoogte van de nettowinst is met onzekerheden omgeven.

De BNG kan namelijk geen voorspelling doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een betrouwbare schatting van de nettowinst voor 2026 is daarom niet mogelijk. Vanwege deze onzekerheid hebben wij in de Begroting 2027 dit nadeel structureel verwerkt. We gaan in de begroting uit van het laatst ontvangen dividend. Wachtgelden voormalige wethouders € 181.000 nadeel incidenteel Als gevolg van het vertrek van voormalige wethouders zijn lasten opgenomen voor Appa-uitkeringen (ook wel wachtgeld genoemd). De hoogte en de duur van deze uitkering zijn afhankelijk van de individuele situatie, waaronder de duur van het wethouderschap, de leeftijd en eventuele inkomsten naast de Appa-uitkering. In deze berekening is uitgegaan van de bekende situatie per juli 2026. In de Begroting 2027 is het structurele effect verwerkt. Duurzame Inzetbaarheid Medewerkers € 36.000 voordeel incidenteel Bij de Jaarrekening 2025 hebben wij reeds een subsidie gemeld op het gebied van Duurzame Inzetbaarheid Medewerkers. De afrekening in 2026 over de subsidiabele activiteiten leidt tot een hogere subsidie van het ministerie van SZW en daarmee een incidenteel voordeel. Informatiserings- en Automatiseringsplannen € 19.500 voordeel incidenteel De geactualiseerde plannen (peildatum juli 2026) leiden tot lagere lasten in 2027 (€ 107.000).

Aangezien dit voornamelijk wijzigingen in plannen voor de gemeente Overbetuwe betreffen, staat hier een lagere vergoeding van € 87.500 tegenover. Investeringen laptops Overbetuwe € 88.000 investering € 18.400 structureel budgetneutraal De geplande vervangingsinvestering van laptops voor de gemeente Overbetuwe wordt in verband met de prijsontwikkeling vervroegd. In het kader van de ICT samenwerking Lingewaard – Overbetuwe verzorgen wij deze inkoop. De kapitaallasten die hiermee gepaard gaan (€ 18.400) worden vergoed door Overbetuwe. 35 Uitbreiding formatie voor bouwkundig advies scholen en MFA’s € 21.500 nadeel structureel Voor de realisatie van onder andere scholen, MFA’s en verduurzamingsprojecten is bouwkundig advies en toezicht noodzakelijk. De huidige formatie sluit niet aan op de benodigde capaciteit. Daarom wordt aanvullend budget gevraagd om de formatie op het vereiste niveau en sterkte te brengen. Arbodienstverlening € 40.000 nadeel incidenteel Door de extra inzet van de arbodienst op re-integratietrajecten is de verwachte overschrijding € 40.000. Deze inzet heeft het eerste half jaar al geresulteerd in een daling van het ziekteverzuim van 7,21% in het 4e kwartaal 2025 naar 5,46% in het 2e kwartaal 2026.

Fiscale advisering € 20.000 nadeel structureel Om ervoor te zorgen dat de voornaamste reguliere fiscale zaken goed geborgd worden, hebben we de fiscale werkzaamheden voor een aantal jaren (2026, 2027 en 2028) extern belegd. De extra kosten bedragen naar verwachting € 20.000 per jaar. Meeropbrengst OZB Niet-woningen € 130.000 voordeel incidenteel De hogere opbrengst ontstaat door:  hogere waardestijging (5,2%) dan in december 2025 (3,7%) is doorberekend in de tarieven: € 24.000;  16 in aanbouw zijnde objecten kennen een hogere waardestijging dan verwacht: € 106.000 In de meerjarenraming van de Begroting 2027 is al rekening gehouden met deze bijstelling. Afvoer verontreinigde grond Visie Polseweg € 25.000 nadeel incidenteel In de Jaarrekening 2025 is een voordeel van € 47.000 gemeld omdat een hoeveelheid grond in het gebied hergebruikt zou kunnen worden bij de inrichting van de Groene buffer. Na overleg met de omgevingsdienst is echter gebleken dat de grond toch niet gebruikt kan worden in het gebied en dat deze moet worden afgevoerd. De kosten hiervoor zijn wel lager dan aanvankelijk geraamd en bedragen € 25.000. Van Werk naar Werk budget In 2020 hebben we met uw raad afgesproken hierover te rapporteren in de tussentijdse rapportages, maar de financiële consequenties pas in de jaarrekening te verwerken.

Het budget zetten we met name in voor WW-verplichtingen, loonkosten langdurig zieken zonder zicht op terugkeer en transitievergoedingen bij (onvrijwillig) ontslag van medewerkers. We verwachten in de jaarrekening een nadeel van € 330.000. Monitoring bezuinigingen Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Dienstverlening Sluiten van het gemeentehuis, de balie en telefonie | 47.000 | 47.000 | 47.000 | 47.000 | V | V | V | Stopt op vrijdagmiddag. Er zijn frictiekosten in verband met de BHV opleiding van de gastdames bij huwelijken. Dit is eenmalig € 1.250 en hierna structureel € 750 per jaar. Deze frictiekosten vangen we op binnen het opleidingsbudget en leiden daarmee niet tot een nadeel. Organisatie Dekking ongevallenverzekering personeel beperken | 29.000 | 29.000 | 29.000 | 29.000 | V | V | X | Stopt tot diensttijd. De polis is aangepast. Dit leidt tot een lagere besparing dan vooraf ingeschat. De werkelijke besparing is € 21.500. Hier tegenover staat een hogere bezuiniging op de brandpolis/opstalverzekering van € 25.000. Het structurele effect is verwerkt in de Begroting 2027, waardoor in deze turap alleen het financieel effect voor 2026 opgenomen is. Versoberen faciliteiten en tertiaire | 59.900 | 59.900 | 59.900 | 59.900 | V | X | X | Stopt arbeidsvoorwaarden personeel. In de bezuiniging is ook een leaseauto minder opgenomen.

Dit contract loopt door t/m juli, wat leidt tot ongeveer € 3.500 frictiekosten in 2026. 36 Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Bedrijfsvoering Beëindigen onderhoudscontract van facilitaire | 2.600 | 2.600 | 2.600 | 2.600 | X | X | X | Stopt apparatuur. Onderhoud en oplossen storingen op afroep. Na nader onderzoek besloten dit contract niet de beëindigen. Dit leidt tot hogere reparatiekosten en langere wachttijden voor reparatie. Dit kan ook effect hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering/dienstverlening. Alternatieven in de facilitaire contracten en andere facilitaire zaken zijn onderzocht maar op dit moment hebben we hier nog geen oplossing gevonden voor dit bedrag. Vastgoed en accommodaties Verkoop woningen Doelenstraat Huissen. | 3.500 | 3.500 | 3.500 | 3.500 | V | X | X | Loopt door De verkoop van de appartementen start later dan verwacht. Dit komt omdat één huurder een betalingsachterstand had. Inmiddels is dit ingelost. Deze bezuiniging wordt in 2026 hierdoor niet behaald. Afhankelijk van het moment van verkoop wordt de bezuiniging (gedeeltelijk) behaald in 2027. Verduurzamen gemeentewerf (warmtepomp | 20.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000 | V | X | X | Loopt door plaatsen). In 2026 wordt gestart met de voorbereidingen voor het verduurzamen van de gemeentewerf.

Hiervoor is een maatwerkadvies opgesteld voor het aanvragen van subsidie. We verwachten dat de werkzaamheden in 2027 worden gestart. Dit betekent dan de bezuiniging in 2026 niet wordt behaald. Afhankelijk van de voortgang van de werkzaamheden wordt mogelijk de bezuiniging in 2027 (gedeeltelijk) niet behaald. 37 Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | Inhoud | Planning | Financiën | Monitoring Aanbesteden nieuwe opstalverzekering. Dit levert | 200.000 | 200.000 | 200.000 | 200.000 | V | V | O | Stopt een besparing op van minimaal 50% van de huidige premie. De besparing naar aanleiding van de aanbesteding is € 25.000 hoger dan verwacht. De totale besparing komt daarmee uit op € 225.000. Het structurele effect is verwerkt in de Begroting 2027, waardoor in deze turap alleen het financieel effect voor 2026 opgenomen is. Efficiënter uitvoeren meerjarenonderhoudsplan (5% | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 55.000 | V | X | X | Loopt door lager budget). Het MeerjarenOnderhoudsPlan actualiseren we. Daarnaast voeren we, waar mogelijk, ons onderhoudsplan efficiënter uit. We kunnen pas achteraf vaststellen of de bezuiniging behaald wordt. Scherper begroten Minder fiscaal advies inwinnen. | 5.260 | 5.260 | 5.260 | 5.260 | X | X | X | Stopt Als gevolg van personeelsverloop is fiscale kennis niet meer voldoende beschikbaar in onze eigen organisatie.

Daardoor is meer inzet van de extern fiscaal adviseur nodig. 38 Hieronder een overzicht van het financieel effect van de monitoring in dit programma. Onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Ongevallen verzekering personeel | -7.500 | Nadeel Arbeidsvoorwaarden personeel | -3.500 | Nadeel Onderhoudscontract facilitaire apparatuur | -2.600 | -2.600 | -2.600 | -2.600 | Nadeel Verkoop appartementen Doelenstraat | -3.500 | Nadeel Verduurzamen gemeentewerf | -20.000 | Nadeel Nieuwe opstalverzekering | 25.000 | Voordeel Minder fiscaal advies | -5.260 | -5.260 | -5.260 | -5.260 | Nadeel Totaal | -17.360 | -7.860 | -7.860 | -7.860 | Nadeel 39 Financiën Financiële positie Het totale nadelige saldo van de 2e Tussentijdse rapportage 2026 is € 2.101.200. Het actuele saldo van de Begroting 2026 is na vaststelling van deze rapportage door de raad € 2.470.300 negatief.

Hier ziet u het verloop van het saldo: Bedragen x € 1.000 Saldo Begroting 2026 na 1e Tussentijdse rapportage | 512 | V Uitbreiding takenpakket BOA's (raad 3 juni 2026) | -16 | N Verzelfstandiging Tennis en Padelvereniging Huissen | 4 | V Meicirculaire 2026 | -869 | N Saldo vóór 2e Tussentijdse rapportage 2026 | -369 | N Bijstellingen 2e Tussentijdse rapportage 2026 | -2.101 | N Totaal begroting inclusief bijstellingen 2e Tussentijdse rapportage 2026 | -2.470 | N De structurele ontwikkelingen van de 2e Tussentijdse rapportage zijn in alle jaren negatief. P | Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2 | Bestrating staatsliedenbuurt | -1 | -1 | -1 | -1 | N 2 | Bestrating staatsliedenbuurt dekking Reserve rehabilitatie | 1 | 1 | 1 | 1 | V wegen 5 | Lichtmasten en armaturen kunstgrasveld | -3 | -3 | -3 | -3 | N 5 | Sporthal Essenpas beheerskosten | -42 | -42 | -42 | -42 | N 5 | MFSA De Blauwenburcht SEB-subsidie | 8 | 8 | 8 | V 8 | Woonwagenzaken uitbestede diensten en werken | -26 | -26 | -26 | -26 | N 8 | Woonwagenzaken pacht - en huuropbrengst | 1 | 1 | 1 | 1 | V 9 | Investeringen laptops Overbetuwe € 88.000 | -18 | -18 | -18 | -18 | N 9 | Vergoeding investeringen laptops Overbetuwe | 18 | 18 | 18 | 18 | V 9 | Uitbreiding formatie bouwkundig advies scholen en MFA's | -22 | -22 | -22 | -22 | N 9 | Fiscale advisering | -20 | -20 | N Totaal monitoring bezuinigingen | -24 |

-24 | -24 | -24 | N Totaal | -135 | -127 | -107 | -107 40 Het effect op de Meerjarenbegroting 2027 - 2030 is: Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 SALDO Meerjarenbegroting 2027 - 2030 | -958 | -245 | -939 | 81 Ontwikkelingen 2e Tussentijdse rapportage 2026 | -135 | -127 | -107 | -107 Totaal saldo Meerjarenbegroting 2027 - 2030 | -1.093 | -372 | -1.046 | -26 | N 41 Totaaloverzicht financiële mutaties - = Nadeel + = Voordeel P | Onderwerpen | I/S | Lasten | Baten 1 | Monitoring bezuinigingen | I | -7.500 TOTAAL programma 1 | - | -7.500 2 | Gladheidsbestrijding | I | -65.500 2 | Nutskosten openbare verlichting | I | 23.100 2 | Parkeergarages Huissen en Bemmel | I | -55.000 2 | Bestrating Staatsliedenbuurt (€ 44.835 kap.lasten vanaf 2027) | S 2 | Bestrating Staatliedenbuurt dekking Reserve rehab.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lingewaard.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4edeb984-66c0-40e0-a08e-fb58d67cdc33?agendaItemId=58d255d2-28fc-4884-8262-1e5ee9fd688b