CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

1525556 - Bijlage 1 - 1e Tussentijdse rapportage 2026

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente LingewaardBij agendapunt: 1525556 1e tussentijdse rapportage 2026 (hamerstuk)13.486 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

1e Tussentijdse rapportage 2026 Gemeente Lingewaard

1

Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................3 Inleiding ...................................................................................................................................................3 Leeswijzer ................................................................................................................................................4 Geopolitieke ontwikkelingen ....................................................................................................................6 Samenvatting ...........................................................................................................................................6

Programma's ...........................................................................................................................................7 1. Veiligheid .........................................................................................................................................7 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ........................................................................................................9 3. Economie .......................................................................................................................................12 4. Onderwijs .......................................................................................................................................14 5. Sport, cultuur en recreatie..............................................................................................................17 6. Sociaal domein ..............................................................................................................................21 7. Volksgezondheid en milieu ............................................................................................................28 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ..................................................31 9.

Bestuur en ondersteuning ..............................................................................................................34 Financiën ...............................................................................................................................................41 Financiële positie ...................................................................................................................................41 Totaaloverzicht financiële mutaties .......................................................................................................43 Mutaties reserves ..................................................................................................................................46 Budgetneutrale wijzigingen....................................................................................................................46

Strategische agenda sociaal domein.....................................................................................................49 Opgave 1. Versterken van de sociale basis ..........................................................................................49 Opgave 2. Kostenbescherming maatwerkvoorzieningen ......................................................................50 Thema 1. Beschermd thuis....................................................................................................................50 Thema 2. Lingewaardse ontwikkelagenda jeugd ..................................................................................51 Thema 3. Bestaanszekerheid ................................................................................................................52 Thema 4. Integrale werkwijze rond statushouders en vluchtelingen .....................................................53 Thema 5. Transformatie van zorg naar gezondheid..............................................................................54 Financiële ontwikkelingen......................................................................................................................55

Bijlagen ..................................................................................................................................................57 Voorbereidingsbudgetten facilitaire projecten en grondexploitaties ......................................................57

2

Algemeen Inleiding De Tussentijdse Rapportage 2026 is een afwijkingenrapportage. We rapporteren over de afwijkingen op de activiteiten en budgetten die in de begroting 2026 zijn opgenomen. Dit leidt tot een nieuw begroot saldo voor het jaar 2026. De afwijkingen die structureel zijn, hebben effect op het saldo van de meerjarenbegroting 2026 - 2029. In deze tussentijdse rapportage nemen we ook de eerste monitoring op van de bezuinigingsmaatregelen uit de Begroting 2026. Per maatregel brengen we de voortgang in beeld op het gebied van inhoud, planning en financiën. Waar een maatregel niet of later wordt gerealiseerd, doen we zo mogelijk een voorstel voor een alternatief. De meeste maatregelen lopen op schema of zijn al gerealiseerd. Bij een aantal maatregelen is er een knelpunt. We nemen deze knelpunten nog niet financieel bij in deze rapportage, omdat de daadwerkelijke impact op dit moment nog onzeker is. Bij de 2e Tussentijdse rapportage 2026 hebben we een beter beeld. We verwerken daar de financiële afwijkingen en nemen een totaaloverzicht op van de vastgestelde en de werkelijk gerealiseerde bezuinigingen. De activiteiten verlopen volgens planning. Dus deze rapportage bevat met name financiële afwijkingen.

3

Leeswijzer Deze 1e Tussentijdse rapportage bestaat uit een aantal onderdelen, hieronder staan deze genoemd met een korte toelichting. Programma’s Wat doen we? In de programmabegroting 2026 staan per programma de activiteiten die we in het begrotingsjaar uitvoeren. In deze tussentijdse rapportage melden we bij het onderdeel 'Wat doen we?' de afwijkingen op de voortgang van deze activiteiten. Daarbij onderscheiden we: GROEN = voortgang verloopt volgens planning BLAUW = voortgang wijkt positief af ROOD = voortgang wijkt negatief af. Als de activiteit niet volgens planning verloopt, geven we een toelichting. Zo ziet het er uit: Betrokken inwoners Geen toelichting nodig. Toegankelijke dienstverlening Hier komt een toelichting op de positieve afwijking. Efficiënte en effectieve samenwerking in de regio Hier komt een toelichting op de negatieve afwijking. Wat kost het? Hierin zijn per programma de financiële afwijkingen opgenomen waarover wij besloten hebben hiervoor extra of nieuw budget aan te vragen over 2026. Monitoring bezuinigingen In de Begroting 2026 heeft de raad bezuinigingsmaatregelen vastgesteld. We monitoren de voortgang van deze maatregelen in elke tussentijdse rapportage.

Dit doen we op drie onderdelen:  Inhoud — wordt de maatregel uitgevoerd zoals bedoeld?  Planning — loopt de uitvoering volgens de afgesproken tijdlijn?  Financiën — wordt het beoogde bezuinigingsbedrag gerealiseerd? De status per onderdeel is als volgt weergegeven: V= De bezuiniging verloopt op dit onderdeel volgens plan X= De bezuiniging wordt op dit onderdeel (deels) niet gerealiseerd O= De bezuiniging gaat op dit onderdeel beter dan verwacht Deze status komt alleen voor bij het onderdeel financiën. Dit heeft de volgende betekenis: ~=  Indien een bezuiniging pas in 2027 start, houdt dit in dat verwacht wordt dat de bezuiniging wordt gehaald vanaf 2027. Dit nemen we nog mee in de monitoring voor 2027, aangezien dit dan definitief in beeld is.  Indien het bezuiniging betreft waarvan het bedrag jaarlijks oploopt, houdt dit in dat de bezuiniging financieel op schema loopt. Dit blijven we in de jaren wel monitoren, om jaarlijks vast te stellen of ook de hogere bezuinigingen worden behaald. Bij een X geven we een toelichting en doen we, indien mogelijk, een voorstel voor een alternatief. Bij een O lichten wij de positieve afwijking toe. 4

Financiën Hierin staat de financiële uitwerking van de voorstellen zoals opgenomen bij het onderdeel ‘Programma’s’. Het effect op het saldo 2026 en de meerjarenramingen 2026 - 2029 staat in het onderdeel Financiële positie. Ook de mutaties in de reserves en de budgetneutrale wijzigingen staan in dit onderdeel. Strategische agenda Sociaal domein Hierin is de inhoudelijke verantwoording opgenomen over de uitvoering van de twee opgaven en vijf thema’s zoals opgenomen in de strategische agenda Sociaal domein. Daarnaast is er een apart onderdeel gewijd aan de financiële ontwikkelingen van deze agenda.

5

Geopolitieke ontwikkelingen De aanhoudende geopolitieke spanningen leiden tot stijgende en onvoorspelbare energieprijzen. Dit leidt direct tot hogere energiekosten en werkt daarnaast door in de prijzen van materialen en uitbesteed werk. Omdat deze kostenstijgingen alle programma's raken, benoemen we dit hier in het algemeen. Op dit moment is de impact nog niet goed te kwantificeren. We zien de ontwikkelingen, maar kunnen nog niet betrouwbaar inschatten wat dit betekent voor de gemeentelijke budgetten. We doen daarom nu geen budgetbijstellingen. We volgen de marktontwikkelingen nauwgezet en kijken bij de 2e Tussentijdse rapportage opnieuw of bijstelling van budgetten nodig is. Bij de Begroting 2027 beoordelen we de structurele doorwerking.

Samenvatting De 1e tussentijdse rapportage heeft in 2026 een totaal positief saldo van € 391.800. Het actuele saldo van de begroting 2026 is na vaststelling van deze rapportage door de raad afgerond € 513.000 positief. Het structurele effect vanaf 2027 is opgenomen in de ‘Financiële positie' binnen het onderdeel Financiën. Hieronder een totaaloverzicht van de mutaties op de begroting 2026. Programma

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Wijziging

V/N

Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal Domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Bestuur en ondersteuning

-84.300 103.400 264.400 -18.000 126.300

N V V V V V N V V

TOTAAL Wijzigingen

391.800

V

6

Programma's 1. Veiligheid Wat doen we? Een veilige woon- en leefomgeving Weerbare inwoners en ondernemers tegen ondermijning en digitale criminaliteit

Wat kost het? Aanpak weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau € 50.000 incidenteel nadeel Via de informatienota van 10 februari 2026 hebben wij de raad geïnformeerd over dit onderwerp. Gemeenten krijgen een nieuwe taak naast de bestaande crisisrol: ook na de eerste 72 uur zelfredzaamheid van inwoners wordt naar de gemeente gekeken. Er is geen capaciteit om dit op te pakken. We trekken daarom een kwartiermaker aan die een plan van aanpak opstelt. Dit kost incidenteel € 50.000 in 2026. De kosten voor de implementatie van de maatregelen zijn nog niet bekend, dat wordt duidelijk na het plan van aanpak. Hoewel het Rijk aangeeft gemeenten financieel tegemoet te komen, is nog niet duidelijk wat dit concreet betekent. De structurele lasten nemen we op in de begroting 2027. Versterkte inzet voor toezicht en handhaving € 23.100 incidenteel nadeel en € 1.200 structureel nadeel De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het alcohol- en drugsbeleid voor jongeren in Lingewaard. Zij hebben daarbij gekeken naar de periode 2021-2024. Op basis van dat onderzoek heeft de rekenkamer zes aanbevelingen aan u voorgesteld. U heeft op 11 december 2025 besloten alle aanbevelingen over te nemen. In de informatienota van 3 maart 2026 hebben wij u geïnformeerd over de uitvoering van de aanbevelingen van de rekenkamer.

Om de aanbeveling 'Versterk inzet voor toezicht en handhaving' uit de voeren zijn volgende extra middelen nodig:  € 23.100 incidenteel voor een mystery guest onderzoek in 2026  € 1.200 structureel voor het uitvoeren van confrontatie-audits binnen het reguliere toezicht. Middelen Dierentehuis Arnhem € 10.000 structureel nadeel Stichting Dierentehuis Arnhem verzorgt voor de gemeente de opvang van zwerfdieren. De gemeente Lingewaard heeft samen met de deelnemende gemeenten in de regio een samenwerkingsovereenkomst. De begroting wordt jaarlijks vastgesteld met daarbij de gevraagde bijdragen per gemeente. Onlangs heeft de stichting deze begroting vastgesteld wat leidt tot een structureel hogere bijdrage van € 10.000 per gemeente. Dit komt onder andere door de hogere personeelslasten en de stijgende energielasten van de stichting.

7

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 1

Onderwerp Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning

Financiën

800

800

800

800

V

V

V

Lagere kosten auto's BOA's i.v.m. overgang elektrische auto's en aanpassen werkbudget aan werkelijke uitgaven.

10.160

10.160

10.160

10.160

V

V

V

Stoppen met Keurmerk Veilig Ondernemen

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

Verhogen meerjarentarief en invoeren stageld voor niet marktgebonden standplaatsen.

7.500

7.500

7.500

7.500

V

V

X

Bezuinigingsvoorstellen

Bij de berekening van de verwachte inkomsten is uitgegaan van een hoger aantal verleende standplaatsvergunningen dan daadwerkelijk is verleend. Toename van het aantal standplaatsvergunningen kan plaatsvinden na afronding van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) procedure. De verwachting is dat dit eind van dit jaar is. Totaal

28.460

28.460

28.460

8

28.460

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Wat doen we? Veilige mobiliteit voor alle weggebruikers Bereikbare woonkernen en bedrijventerreinen Verduurzaming van mobiliteit

Wat kost het? Revitalisering Zilverkamp fase II, III en IV € 260.000 investering → € 14.500 structureel nadeel In de informatienota van 13 januari 2026 is de raad geïnformeerd over de verwachte meerkosten voor het project Revitalisering Zilverkamp fase II, III en IV. Het verschil tussen het raamcontract en de daadwerkelijke realisatiekosten resulteert nu in een overschrijding van € 260.000. De extra kapitaallasten voortvloeiend uit deze extra investering bedragen € 14.500.

9

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 2

Onderwerp Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

8.000

8.000

8.000

8.000

V

V

V

In lijn brengen jaarlijkse investeringen GMP met werkelijke voortgang.

30.000

30.000

30.000

30.000

V

V

V

Doorschuiven investering GMP Fietsvoorzieningen De Plak naar 2026. Kapitaallasten vanaf 2027. Niet meer uitvoeren investering GMP Kruispunt Karstraat-Zandsedwarsstraat.

58.000

V

V

V

5.000

5.000

5.000

5.000

V

V

V

Doorschuiven investering snelfietspad A15 tot na 2028. Kapitaallasten vanaf 2030.

5.000

5.000

5.000

5.000

V

V

V

Doorschuiven investering fietspad Kattenleger tot na 2027. Kapitaallasten vanaf 2029.

3.000

3.000

3.000

V

V

V

Schrappen structureel budget voor advieskosten ViA15. Benodigd incidenteel budget meenemen in projectplan.

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

Versoberen beleid bewegwijzering en bebording.

15.000

15.000

15.000

15.000

V

V

V

Aanpassen onderhoudsniveau civieltechnische kunstwerken van B naar C.

45.000

45.000

45.000

45.000

V

V

V

Bezuinigingsvoorstellen Mobiliteitsvoorstellen

Onderhoud en uitvoering

10

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Aanpassen onderhoudsniveau klinkerwegen verlagen van kwaliteitsniveau B naar C

100.000

100.000

100.000

100.000

V

V

V

Schrappen budget voor schadeherstel wegen. Betreft incidenten.

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

0

20.000

20.000

20.000

V

V

~

Aanpassen onderhoudscontract beweegbare palen centrum Huissen

Inhoud

Planning Financiën

De gesprekken lopen om te komen tot het openbreken van het bestaande contract. Dat leidt naar verwachting tot de bezuiniging vanaf 2027. Verminderen externe ondersteuning weginspectie en frequentie verlagen van jaarlijks naar tweejaarlijks.

55.000

10.000

55.000

10.000

V

V

V

Aanpassen samenstelling strooimateriaal in het kader van gladheidsbestrijding

15.000

15.000

15.000

15.000

V

V

V

Totaal

359.000

276.000

321.000

273.000

11

3. Economie Wat doen we? Een toekomstbestendige lokale economie Voldoende ontwikkelruimte voor bedrijven en duurzame bedrijventerreinen Een aantrekkelijk aanbod van recreatie en toerisme Zoals in het jaarverslag 2025 al is toegelicht kunnen we geen afspraken maken met het Waterschap en grondeigenaren over openbare toegankelijkheid van de schouwpaden op of langs particuliere grond.

Duurzaam en toekomstgericht NEXTgarden In de informatienota van 27 januari 2026 hebben we u geïnformeerd over de voortgang per onderwerp.

Wat kost het? Voor het programma Economie hoeven er geen budgetten te worden bijgesteld.

12

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 3

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

10.800

10.800

10.800

10.800

V

V

V

Verlagen gemeentelijke bijdrage centrummanagement in verband uittreding Bemmel.

8.000

8.000

8.000

8.000

V

V

V

Doorvoeren bezuinigingsopgave Groene Metropoolregio

28.500

28.500

28.500

28.500

V

V

V

Overgaan op interne monitoring leegstand winkels in plaats van extern uitbesteden. Beëindiging lidmaatschap Stichting CLOK.

2.200

2.200

2.200

2.200

V

V

V

Afschaffen vuurwerk kermissen

4.300

4.300

4.300

4.300

V

V

V

Totaal

53.800

53.800

53.800

53.800

Bezuinigingsvoorstellen

13

4. Onderwijs Wat doen we? Een veilige en stimulerende ontwikkeling van kinderen en jongeren in de kinderopvang en op school Goede onderwijshuisvesting Bevordering basisvaardigheden bij inwoners

Wat kost het? CAR-verzekering IKC De Doornick en IKC Het Sterrenbos € 53.100 investering → € 1.900 structureel nadeel Tijdens het proces van de bezuinigingen 2026 hebben we geconstateerd dat de CAR-verzekeringen van grote investeringen niet opgenomen waren in de investeringsbudgetten, maar verantwoord werden in de exploitatie, wat jaarlijks tot fluctuaties en overschrijdingen leidde. Aangezien de CARverzekeringen onderdeel zijn van de investeringen voegen wij deze vanaf heden toe aan de investeringsbudgetten. Om overschrijdingen op huidige investeringsbudgetten te voorkomen verhogen wij nu het investeringsbudget van IKC De Doornick met € 21.900 en IKC Het Sterrenbos met € 31.200. Dit leidt tot een extra kapitaallast van € 1.900 per jaar. Correctie indexatie BVO DRAN € 59.700 incidenteel voordeel Bij de bijdrage aan verbonden partij BVO DRAN bleek de gemeente een dubbele indexering toe te hebben gepast. Dit is gecorrigeerd. De correctie levert in 2026 een voordeel op van € 73.800. Hiervan heeft € 59.700 betrekking op leerlingenvervoer. De structurele gevolgen worden verwerkt in de Kaderbrief en Begroting 2027. BVO DRAN gewijzigde begroting 2026 € 50.600 incidenteel voordeel In de gewijzigde begroting 2026 van BVO DRAN is een incidenteel voordeel van in totaal € 136.000 opgenomen. De werkzaamheden van BVO DRAN vallen binnen zowel programma 4 als programma 6.

Voor het leerlingenvervoer gaat het om een voordeel van € 51.000. De structurele gevolgen van deze wijzigingen worden verwerkt in de Begroting 2027. MGR gewijzigde begroting 2026 € 6.900 incidenteel nadeel In de gewijzigde begroting 2025 van de MGR hebben zich diverse autonome ontwikkelingen voorgedaan die leiden tot een incidenteel nadeel van in totaal € 154.000 in 2026. Het verwerken van deze wijziging in de eerste Turap 2026 vloeit voort uit het feit dat de gewijzigde begroting 2026 van de MGR gelijktijdig met deze Turap in de raad wordt behandeld. Een aantal werkzaamheden van de MGR vallen binnen programma 4 en gaat het om een nadeel van € 6.900.De structurele gevolgen worden meegenomen in de Begroting 2027.

14

Wijzigingen zonder financieel effect Achterstallig onderhoud basisschool het Drieluik Huissen Na de sluiting van de basisschool het Drieluik hebben wij het school terug in eigendom gekregen. We hebben van het schoolbestuur een vergoeding van € 54.300 ontvangen voor het achterstallig onderhoud aan het gebouw. Dit bedrag wordt dit jaar ingezet bij het grootschalige onderhoud aan het gebouw op basis van het IHP 2025.

15

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 4

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning

Financiën

Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

32.500

32.500

32.500

32.500

V

V

V

0

50.000

50.000

50.000

V

V

~

3.840

3.840

3.840

3.840

V

V

V

30.000

30.000

30.000

30.000

V

V

V

0

10.000

10.000

10.000

V

V

~

Verlagen werkbudget onderwijshuisvesting naar werkelijke uitgaven.

6.000

6.000

6.000

6.000

V

V

V

Schrappen budget herstel schade vandalisme bij scholen. Betreft incidenten.

24.800

24.800

24.800

24.800

V

V

V

Totaal

97.140

157.140

157.140

157.140

Bezuinigingsvoorstellen Onderwijsbeleid Stoppen logopediescreening kinderopvang en basisschool. Stoppen met leveren voorzitterschap werkgroep Doorgaande OntwikkelingsLijn (DOL). Deelnemende organisaties kunnen zelf voorzitter leveren. Zelfstandig reizen in het leerlingenvervoer. Stoppen prestatiesubsidie School's Cool. Onderwijshuisvesting

16

5. Sport, cultuur en recreatie Wat doen we? Gezonde inwoners in een samenleving waarin jong tot oud mee kan doen Duurzame, aantrekkelijke, betaalbare en toegankelijke sportaccommodaties in Lingewaard Herstel biodiversiteit, versterkte natuur en balans tussen mens en omgeving Een openbare ruimte die uitnodigt tot (samen) spelen en bewegen

Wat kost het? Vervangen armaturen complex De Poel en lichthinder tennisvelden Angeren € 43.000 investering → € 2.400 structureel nadeel De woonwijk De Poel in Angeren is een jaar geleden opgeleverd. Een jaar eerder was de renovatie van het sportcomplex van SV Angeren voltooid. Vorig jaar bleek dat er lichtoverlast optrad voor omwonenden van zowel de voetbalvelden als van de naastgelegen tennisvelden. Na metingen van de omgevingsdienst en aanvullende onderzoeken, bleek dat - om de lichtoverlast binnen de normen te brengen - zowel de armaturen van de voetbalvelden als van de tennisvelden vervangen moesten worden. De kosten van het vervangen van de armaturen van de lichtmasten van de voetbalvelden bedragen € 32.000 en van het vervangen van de armaturen van de lichtmasten van de tennisvelden € 11.000. De kapitaallasten voortvloeiend uit deze extra investering bedragen € 2.400 per jaar. We hebben uw raad hier in de informatienota van 7 oktober 2025 en de informatienota van 24 maart 2026 over geïnformeerd.

Wijzigingen zonder financieel effect Sporthal De Essenpas Bemmel De sporthal De Essenpas in Bemmel is opgeleverd en in gebruik genomen. Vanaf 2026 ontvangen wij structureel huurbaten van de beheerder, Sportservice Lingewaard, van € 415.700. Hier staat tegenover een exploitatiebijdrage aan de beheerder. Dit is conform het gemeentelijk beleid voor maatschappelijk vastgoed. Per saldo is het effect op de begroting neutraal. Verduurzaming gemeentelijke accommodaties en gebouwen Onderstaande wijzigingen zijn financieel-technisch van aard en hebben geen financiële of inhoudelijke impact. De wijzigingen hebben betrekking op zowel programma 5 als programma 6. Om herhaling in het document te voorkomen zijn ze hier samen opgenomen. Beschikbare investeringsbudgetten De raad is op 24 februari via een informatienota geïnformeerd over de voortgang van de verduurzaming van gemeentelijke accommodaties. Daarin kwam naar voren dat de toegekende DUMAVA-subsidies per pand sterk uiteenlopen, waardoor de benodigde inzet van gemeentelijke investeringsmiddelen per locatie afwijkt van de oorspronkelijke raming. Eigen middelen die door een hogere subsidie vrijvallen bij een specifiek pand, zetten wij in voor de verduurzaming van andere gemeentelijke accommodaties.

De gemeenteraad heeft in totaal € 1.718.000 beschikbaar gesteld voor de verduurzaming en het toegankelijk maken van gemeentelijke accommodaties. Dit vraagt om een 17

formele aanpassing: het totale investeringsbudget van € 1.718.000 wordt bestemd voor de verduurzaming en het toegankelijk maken van gemeentelijke accommodaties in het algemeen, en niet langer gekoppeld aan specifieke locaties. Onderhoud versus vervangingsinvesteringen In de onderhoudsvoorziening gebouwen is ook geld gereserveerd voor de vervanging van installaties. Dit zijn geen onderhoudskosten, maar investeringen. Volgens de wet- en regelgeving en onze nota activabeleid moeten deze geactiveerd en afgeschreven worden. We passen de onderhoudsvoorziening hierop aan door het meerjarenonderhoudsplan in 2027 te actualiseren. Voor 2026 geldt dat een aantal van deze vervangingen al gepland staat, zijnde het plaatsen van warmtepompen. Het gaat om de volgende locaties:  Gymzaal Nijmeegsestraat € 44.000  Sporthal Walburgen € 235.000  Dorsphuis Angeren € 35.000  Ontmoetingscentrum Doornenburg € 129.400 We stellen voor deze investeringsbudgetten beschikbaar te stellen en toe te voegen aan de bestaande investeringsbudgetten voor de verduurzaming van de gemeentelijke accommodaties. De bijbehorende kapitaallasten bedragen € 25.000 per jaar. Deze worden gedekt door een even zo grote verlaging van de storting in de onderhoudsvoorziening gebouwen.

18

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 5

Onderwerp Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

6.811

6.811

6.811

6.811

V

V

V

0

75.000

75.000

75.000

V

V

~

Inboeken hogere baten buitensport naar aanleiding van uniformering tarieven buitensport.

25.000

37.000

46.000

47.000

V

V

V

Doorvoeren efficiencyvoordeel binnensport door optimalisatie bezetting, beheer en voordelen verduurzaming.

5.000

5.000

5.000

5.000

V

V

V

Stoppen met verhuursysteem voor sportaccommodaties. Beheerders houden dit zelf bij.

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

5.000

5.000

5.000

5.000

V

X

X

Bezuinigingsvoorstellen Sport en cultuur Verlagen subsidie bibliotheek. We vragen de bibliotheek hiervoor een plan te maken. Accommodaties

Faciliteren evenementen Aanbesteden veegwerkzaamheden na evenementen.

Het betreft een complexe aanbesteding die meer tijd vraagt dan verwacht. Hierdoor is het nog onzeker of deze bezuiniging in 2026 wordt gehaald. Sturen op meer eigen verantwoordelijkheid van organisatoren van evenementen. Hiermee is er minder dienstverlening nodig vanuit de gemeente.

5.000

5.000

5.000

19

5.000

V

V

V

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

10.000

10.000

10.000

10.000

Inhoud

Planning Financiën

Buitenruimte Verminderen gemeentelijke bijdrage aan dierenparken door dit anders te organiseren. Uitwerking en afstemming met stichting/vrijwilligers vinden nog plaats.

V

X

X

We onderzoeken hoe de gemeente de ambtelijke uren voor de voor beide dierenparken efficiënter kan inzetten. Per saldo leidt dit niet tot een bezuiniging omdat de vrijgekomen uren nodig zijn voor andere werkzaamheden. Mede naar aanleiding van de keuze voor inbesteden van de afvalinzameling, vindt nog een heroriëntatie plaats met betrekking het beheer van de openbare ruimte. Uitvoeren keuringen speeltuinen/speelplaatsen in samenwerking met gemeente Overbetuwe.

11.000

11.000

11.000

11.000

X

X

X

De beoogde bezuiniging wordt niet gerealiseerd, omdat de voorgestelde maatregel (het anders organiseren van de veiligheidsinspecties) in de praktijk niet tot een besparing leidt, maar juist tot hogere kosten. Het alternatief is het verlagen van het onderhoudsbudget. Dit wordt echter als onwenselijk beoordeeld, aangezien adequaat onderhoud bijdraagt aan de levensduur van speelvoorzieningen en daarmee hogere vervangingskosten op de langere termijn voorkomt. Om die reden wordt deze bezuiniging niet doorgevoerd. Totaal

77.811

164.811

173.811

20

174.811

6. Sociaal domein Wat doen we? Ondersteuning en welzijnsactiviteiten dicht bij onze inwoners Beheersbare kosten in het sociaal domein Voortgang en realisatie van de strategische agenda Bevordering leefbare wijken, buurten en dorpen

Wat kost het? MGR gewijzigde begroting 2026 € 173.700 incidenteel nadeel In de gewijzigde begroting 2025 van de MGR hebben zich diverse autonome ontwikkelingen voorgedaan die leiden tot een incidenteel nadeel van in totaal € 154.000 in 2026. Het verwerken van deze wijziging in de eerste Turap 2026 is noodzakelijk, omdat de gewijzigde begroting 2026 van de MGR gelijktijdig met deze Turap in de raad wordt behandeld. De werkzaamheden van de MGR die binnen programma 6:vallen hebben gezamenlijk een nadeel van € 147.000 in 2026. De structurele gevolgen worden verwerkt in de Kaderbrief en Begroting 2027 Wmo Huishoudelijke hulp € 300.000 incidenteel voordeel Bij de 2e Turap 2025 is een incidenteel voordeel opgenomen van € 300.000 op Hulp bij het Huishouden. Met name omdat de groei lager uit leek te komen dan vooraf berekend en indicaties niet volledig werden uitgenut. Omdat de omstandigheden in 2026 niet veel veranderen ten opzichte van 2025, verwachten we ook in 2026 een incidenteel voordeel van € 300.000, bovenop de al ingeboekte bezuiniging van € 100.000. Zie hiervoor ook de monitoring bezuinigingen. Correctie indexatie BVO DRAN en MGR € 40.900 incidenteel voordeel Bij de bijdrage aan verbonden partijen BVO DRAN en MGR bleek de gemeente een dubbele indexering toe te hebben gepast. Dit is gecorrigeerd. De correctie levert in 2026 een voordeel op van € 40.900 op dit programma.

Dit betreft een voordeel van € 73.800 voor de BVO DRAN waarvan € 14.100 betrekking heeft op dit programma en een voordeel van € 26.800 voor de MGR. De structurele gevolgen worden verwerkt in de Kaderbrief en Begroting 2027. BVO DRAN gewijzigde begroting 2026 € 85.800 incidenteel voordeel In de gewijzigde begroting 2026 van BVO DRAN is een incidenteel voordeel van in totaal € 136.000 opgenomen. De werkzaamheden van BVO DRAN voor het jeugdwet en Wmo-vervoer vallen binnen programma 6. Voor het Jeugdwet en Wmo-vervoer bedraagt het incidenteel voordeel € 86.000 in 2026. De structurele gevolgen van deze wijzigingen worden verwerkt in de Begroting 2027.

21

Uitvoeringsagenda bestaanszekerheid € 29.600 structureel nadeel Binnen het uitvoeringsplan bestaanszekerheid is ingezet op de schuldhulpverlening. Een van de ingezette maatregelen is het tijdelijk (2 jaar) aantrekken van een Senior consulent. Voor de jaren 2026 en 2027 is hiervoor dekking. Voor 2028 is geen dekking en is dus een incidenteel budget van € 22.000 nodig. Daarnaast is er om de schuldhulpverlening verder op te zetten een structureel budget van € 29.600 nodig. Dit wordt ingezet voor de fases 3 en 4 van het schuldhulpverleningstraject. Afstoten ’t Blauwe Huukske en uitbreiden ontmoetingscentrum Doornenburg € 4.800 structureel Voordeel In het Richtinggevend Accommodatieplan Doornenburg is het voornemen opgenomen om de activiteiten van ’t Blauwe Huukske in te passen in het Ontmoetingscentrum Doornenburg. Hierover heeft in de afgelopen periode overleg plaatsgevonden met betrokken partijen. Voor de inpassing zijn aanpassingen aan het ontmoetingscentrum noodzakelijk, waaronder het vergroten en verhogen van twee zalen. De investeringskosten worden geraamd op € 600.000. De structurele exploitatiekosten bedragen € 25.000 per jaar vanaf 2027. Hier tegenover staat het vervallen van de structurele lasten van ‘t Blauwe Huukske van € 29.800. Per saldo leidt dit tot een structureel voordeel van € 4.800 per jaar.

Omdat de huidige budgetten van 't Blauwe Huukske niet alleen in programma 6 zitten, maar ook in programma 9 zie je in het onderdeel financiën dit ook terugkomen bij programma 9. De boekwaarde van ’t Blauwe Huukske is € 321.000. Wat er met het gebouw gebeurt, is nog niet besloten. Als er gekozen wordt voor sloop, dan moet de boekwaarde ineens worden afgeboekt, wat leidt tot een incidentele last. Ook is er dan sprake van sloopkosten. Samen leidt dit dan tot incidentele lasten van ongeveer € 370.000, waarvoor we dekking moeten vinden. Hierover komt te zijner tijd een voorstel naar de raad.

Wijzigingen zonder financieel effect Exploitatiebijdrage Stichting Clink! Stichting Clink! exploiteert per 1 januari 2026 het Convent aan het Raadhuisplein in Huissen. In de exploitatieovereenkomst met de vorige exploitant SWL betaalde de gemeente de energiekosten voor deze locatie (€ 36.000). Op basis van nieuwe exploitatieafspraken betaalt Clink! de energiekosten zelf. Daar staat een exploitatiebijdrage van de gemeente tegenover van hetzelfde bedrag. Doordat Clink! de energiekosten zelf betaalt, heeft de stichting een direct belang bij zuinig energieverbruik. De exploitatiebijdrage leidt in dit programma tot een nadeel van € 36.000. Hier staat een voordeel in programma 9 tegenover door het vervallen van de energielasten. Per saldo heeft deze wijziging geen financieel effect. Decentralisatie Beschermd wonen, beschermd thuis Gemeenten bereiden zich voor op de decentralisatie van beschermd wonen, beschermd thuis en maatschappelijke opvang. Arnhem is hierin de centrumgemeenten en ontvangt middelen vanuit het Rijk, die vervolgens verdeeld worden onder de regio gemeentes. Op basis van regionale afspraken over de verdeling ontvangt Lingewaard van Arnhem in 2026 en 2027 € 64.200. Vanaf 2028 wordt binnen de regio opnieuw bepaald hoe de verdeling plaatsvindt. De ontvangen middelen worden gestort in de reserve beschermd wonen, beschermd thuis.

Vanuit deze reserve zet de gemeente de middelen gericht in voor de voorbereiding op de decentralisatie. Frictiekosten sociale basis personele inzet Bij de aanbesteding voor het versterken van de sociale basis is 10% van het budget gereserveerd voor kansendossiers en onvoorziene kosten. Omdat de kansendossiers in 2026 verder worden 22

uitgewerkt en waarschijnlijk niet het hele gereserveerde bedrag nodig is, wordt € 77.000 aan extra incidentele kosten voor zorgcontinuïteit uit dit budget betaald. In de informatienota van 20 januari 2026 is de raad geïnformeerd over een interne verschuiving van het budget. Strategische agenda sociaal domein € 153.000 uitgaven → onttrekken aan reserve Sociaal domein € 19.600 uitgaven → onttrekken aan Beschermd wonen, beschermd thuis Een aantal maatregelen binnen de originele begroting van de strategische agenda zijn komen te vervallen om verschillende redenen. Zo zetten we extra in, op het ontwikkelen van het sociaal domein en het data warehouse door de extra tijdelijke inzet van een data analist. Daarnaast vervalt de besteding Samen Kwiek. Verdere financiële wijzigingen zitten voornamelijk in het Projectplan reintegratie en het lokale plan beschermd wonen, beschermd thuis. Het projectplan re-integratie richt zich op een meer mensgerichte en activerende re-integratie aanpak, die beter aansluit bij de leefwereld van inwoners en inspeelt op landelijke hervormingen van de Participatiewet en de arbeidsmarktinfrastructuur. Door gerichte aandacht voor jongeren, nieuwkomers en mensen met een indicatie beschut werk, en door nauwere samenwerking met partners, moet dit leiden tot meer duurzame uitstroom naar werk en participatie.

De uitvoering vraagt tijd, training en middelen, wordt nauw gemonitord en na het eerste jaar geëvalueerd om waar nodig bij te sturen. De daarvoor geplande acties leidt tot een onttrekking uit de reserve sociaal domein van € 258.000 in 2026. Zie ook de strategische agenda. Binnen de gemeente is een lokaal uitvoeringsplan opgesteld dat beschrijft hoe Lingewaard de komende jaren inwoners met een psychische kwetsbaarheid beter wil ondersteunen zodat zij zelfstandig kunnen wonen en meedoen in de samenleving. Het lokale plan vertaalt regionale afspraken naar lokale acties, maar er blijft onzekerheid over landelijke wetgeving en toekomstige financiering van beschermd wonen beschermd thuis. Financieel betekent dit dat er voor 2026 een onttrekking uit de reserve beschermd wonen beschermd thuis staat gepland van € 383.600 voor de maatregelen uit het lokale plan. Zie ook de strategische agenda.

23

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 6

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

11.000

11.000

11.000

11.000

V

V

V

100.000

250.000

400.000

400.000

V

V

~

Effect van de sociale basis op de Wmo. Op basis van ervaringen van andere gemeente is dit circa 20% en betreft een besparing op het maatwerkproduct begeleiding.

0

200.000

500.000

500.000

V

V

~

Realiseren extra ambitie sociale basis met betrekking tot Wmo. Bovenop de bestaande uitgangspunten 25% extra specialistische begeleiding afschalen.

0

0

100.000

200.000

V

V

~

Invoeren indicatievrije dagbesteding. Dit is een kansendossier van de aanbesteding sociale basis. Is afhankelijk van aanbieder sociale basis en anders eventueel zelf de businesscase oppakken.

0

0

125.000

125.000

V

V

~

Bezuinigingsvoorstellen WMO Aanpassen werkwijze hulp bij het huishouden: * Inzetten van een huishoudcoach. * Voor 80+ reguliere route volgen. * Sturen op eigen kracht en netwerk.

Het kansendossier wordt nu niet uitgevoerd, maar gesprekken hierover lopen met Incluzio.

24

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Doorvoeren diverse maatregelen vervoersvoorzieningen Wmo: * Sturen op dekkend netwerk vrijwilligersvervoer (dorpsauto). * Verbeteren proces toewijzing scootmobiel. * Innen eigen bijdrage medische adviezen GPK.

40.000

75.000

100.000

100.000

Inhoud

Planning Financiën V

V

~

In 2026 komt er een dorpsauto bij, de scootmobiel belronde is afgerond en heeft opgeleverd dat er een aantal scootmobielen en driewielfietsen worden opgehaald. Inwoners betalen per 1 januari zelf de keuring voor de GPK, het is niet zo dat wij dit bedrag innen. We betalen het niet meer, dus zijn we minder geld kwijt aan de aanvragen voor GPK's. Overige maatregelen Wmo: * Afschaffen maatwerkfonds. * Beëindigen reservering budget logeerzorg. * Cliëntervaringsonderzoek naar minimaal niveau. * Aanbesteden medisch onderzoek GPK.

52.000

52.000

52.000

52.000

X

V

De bezuiniging betreft het aanbesteding medisch onderzoek wordt niet gehaald. De verwachte bezuiniging op dit onderdeel was ongeveer € 15.000 per jaar. We hebben een structurele financiële meevaller door het stoppen van Tafeltje Dekje Bemmel. Dit bedrag wordt ingezet voor de bezuinigingsmaatregelen.

Jeugd

25

V

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Doorvoeren effect 7 actielijnen Jeugd (2024) en sociale basis. Verminderen ambulante zorg oplopend naar 10% vanaf 2028 en verminderen verblijf van 7% vanaf 2026. We komen dan op het gemiddelde landelijke niveau van jeugdzorg.

169.000

148.000

653.000

653.000

Inhoud

Planning Financiën V

V

~

We zien begin 2026 een toename in complexe / dure casuïstiek (o.a. verblijf), maar gaan er vooralsnog vanuit dat we deze trend kunnen bijsturen in de loop van 2026. Verwerken vervallen wettelijke taak verwijsindex Jeugd.

0

0

22.600

22.600

X

X

X

Onduidelijk of bezuiniging per 2028 kan worden ingeboekt. Landelijk is over de afbouw nog steeds geen besluit genomen. Schrappen niet bestemd budget algemene voorzieningen jeugd.

15.000

15.000

15.000

15.000

V

V

V

492.000

457.000

457.000

457.000

V

V

X

Participatie Maatregelen participatie: 1) Begroten op basis van de voorlopige BUIG-uitkering 2025. 2) Effectiever inzetten van onze re-integratiemiddelen en investeren in de benodigde capaciteit. 3) Vasthouden aan uitkeringenbestand van 450 en een stijging voorkomen. Gezien de risico’s van maatregel 1 en 3 begroten wij 70% van de voorlopige BUIG-uitkering als besparing.

26

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

De bezuiniging is gebaseerd op een voorzichtige raming van het BUIG-budget en het uitgangspunt dat het uitkeringsbestand in 2026 stabiel blijft op circa 450 uitkeringen. Hoewel beleidsmatig alle maatregelen zijn getroffen om uitstroom te bevorderen en instroom te beperken, is de feitelijke ontwikkeling van het bijstandsvolume slechts beperkt beïnvloedbaar. In 2026 zal moeten blijken of de getroffen maatregelen ook daadwerkelijk gaan zorgen voor de juiste beweging. Daarnaast laten ook Landelijke ontwikkelingen een stijgende bijstandsdruk zien. Hierdoor bestaat het risico dat de bezuiniging in 2026 niet (volledig) wordt gerealiseerd. Overige voorstellen Stoppen rechtswinkel en subsidie HAN Leerkring. Terugbrengen toegang tot de antidiscriminatievoorziening naar het wettelijk verplichte niveau. Stoppen met de Week van Respect.

0

5.900

5.900

5.900

V

V

~

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

X

De kosten voor het aanbieden van de anti-discriminatievoorziening op wettelijk verplicht niveau zijn gestegen. Hierdoor wordt deze bezuinigingsmaatregel wel inhoudelijk gehaald, maar niet financieel. Totaal

889.000 1.223.900 2.451.500 2.551.500

27

7. Volksgezondheid en milieu Wat doen we? Een goede gezondheid voor al onze inwoners, van jong tot oud Een klimaatbestendige en water-robuuste gemeente en regio zijn in 2050 De hoeveelheid restafval daalt naar maximaal 70 kg per inwoner en er is minimaal 75% hergebruik van de ingezamelde grondstoffen Een energieneutrale gemeente zijn in 2050

Wat kost het? CO₂-heffing restafval € 18.000 incidenteel nadeel Met ingang van 1 januari 2026 is voor de verwerking van restafval een CO₂-heffing vanuit het Rijk van kracht. Dit is een heffing op de CO₂-uitstoot die vrijkomt bij onder andere afvalverbrandingsinstallaties. Dit zorgt voor structureel hogere lasten voor afval van € 18.000. In 2026 leidt dit tot een nadeel, vanaf 2027 nemen we dit mee in de totale kosten van afval en daarmee in de afvalstoffenheffing op basis van 100% kostendekkendheid.

Wijzigingen zonder financieel effect Dementievriendelijke gemeente Sinds 2023 is Lingewaard officieel een dementievriendelijke gemeente. In het ondersteunen van mensen met dementie speelt de inrichting van de openbare ruimte een belangrijke rol. Kleinschalige projecten zoals de aanleg van een vergeet-mij-niet-pad kunnen daarbij een mooie impuls geven aan een dementievriendelijke openbare ruimte. De kosten van deze aanleg ad € 15.000 dekken wij uit de bestemmingsreserve Beschermd wonen, beschermd thuis. Onafhankelijke cliëntondersteuning De begrote kosten die betrekking hebben op het onderwerp onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) is binnen de regio goedgekeurd bij het indienen voor de subsidie SPUK IZA. Door deze externe financiering kan het geserveerde bedrag van € 80.000 in 2026 komen te vallen. Hier staat een lagere onttrekking uit de reserve beschermd wonen beschermd thuis tegenover. Zie ook de strategische agenda voor een verdere toelichting. Lokaal plan beschermd wonen, beschermd thuis Voor het onderwerp beschermd wonen beschermd thuis is lokaal een plan opgezet om de gereserveerde middelen doelmatig in te zetten. Een van de maatregelen uit het lokale plan is het Onafhankelijke cliënt ondersteuning (OCO). Alle uitgaven € 82.000 worden gedekt door de reserve beschermd wonen beschermd thuis. Zie ook strategische agenda voor een verdere toelichting.

28

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 7

Onderwerp Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

0

0

0

0

V

V

V

0

15.000

15.000

15.000

V

V

O

Bezuinigingsvoorstellen Verlagen subsidie Energieloket met 10%.

De bezuiniging is gepland vanaf 2027, maar wordt ook in 2026 behaald. Verlagen budget uitbestede diensten Milieubeheer op basis van uitgaven afgelopen jaren.

1.500

1.500

1.500

1.500

V

V

V

Verminderen bijdrage samenwerkingsverband Wateren Klimaat Rivierengebied (WKR).

5.000

5.000

5.000

5.000

X

X

X

De verantwoordelijke wethouder heeft dit besproken binnen de stuurgroep van de WKR. Daaruit kwam naar voren dat er geen draagvlak is onder de deelnemers voor een dergelijke bezuiniging. We zien op dit moment geen alternatief voor deze bezuiniging. Verhogen toerekening straatvegen en bladruimen van 70% naar 85% (maximum) en toerekenen onderhoud watergangen aan riolering. Deze aanvullende toerekening heeft deels effect op de heffing en kan deels opgevangen worden in de voorziening. Dit wordt in de Begroting 2026 uitgewerkt.

233.000

233.000

233.000

233.000

V

V

V

Verlagen budget algemene kosten begraafplaatsen op basis van uitgaven afgelopen jaren.

5.000

5.000

5.000

5.000

V

V

V

29

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

Aanbesteden werkzaamheden graven delven en ruimen

1.000

1.000

1.000

1.000

V

V

V

Stoppen plaagdierenbestrijding (geen wettelijke taak).

34.100

34.100

34.100

34.100

V

V

V

Totaal

279.600

294.600

294.600

294.600

30

8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat doen we? Transitie Omgevingswet Realisatie van ongeveer 300 nieuwe woningen, verspreid over meerdere woonkernen In april jl.(hyperlink toevoegen na collegebesluit) hebben we u geïnformeerd over de voortgang. Langere procedures leiden voor ca. 100 woningen tot latere oplevering, namelijk in 2027. Alle projecten vinden wel doorgang. Duurzame en groene woonomgeving Participatie en betrokkenheid bij de woonomgeving, verbinding met gemeentelijke opgaven

Wat kost het?

Wijzigingen zonder financieel effect Standplaatsen woonwagens € 226.000 investering De aanleg van de standplaatsen voor woonwagens wordt afgerond in 2026. Via de informatienota van 11 juli 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over een verwachte overschrijding van € 187.000, die in de 2e Turap 2024 zou worden verwerkt. Dit is per abuis niet gebeurd. Sindsdien zijn er extra kosten van € 39.000 bijgekomen, voornamelijk door natuurcompensatie die de provincie als voorwaarde heeft gesteld in de vergunning. De extra kapitaallasten die voortvloeien uit deze extra investeringen worden gedekt door de huuropbrengsten en nemen we mee in de begroting 2027. Voorbereidingskosten projecten inclusief kostenverhaal De voorbereidingskosten van projecten worden volledig geactiveerd en te zijner tijd verhaald op de ontwikkelaar. In deze turap is € 70.000 opgenomen. De projecten die het betreft zijn opgenomen in de Bijlage 'Voorbereidingsbudgetten faciliterende projecten en grondexploitaties'. Project bibliotheek, Gendt Waardwonen heeft aangegeven de voormalige bibliotheek niet te willen slopen. Het college wil wel graag met Waardwonen zoeken naar mogelijkheden om sociale huurwoningen op deze locatie te realiseren. Daarom wordt er een grondexploitatie (haalbaarheidsanalyse) opgesteld waarbij de gemeente zorgdraagt voor de sloop. Deze zal naar verwachting in september aan de raad aangeboden worden.

De werkzaamheden om tot een concept grondexploitatie te komen leiden tot een bijstelling van het benodigd budget voor 2026 van € 80.000. Deze kosten worden gedekt door een onttrekking uit de reserve grondexploitatie. Toerekening loonkosten aan grondexploitaties en faciliterende projecten We zien al een aantal jaar dat de werkelijk doorbelaste uren aan faciliterende projecten en grondexploitaties achterblijven bij de begrote uren. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de systematiek waarmee we de uren begroten. We werken daarbij met percentages van de werkbare uren per medewerker, in plaats van de verwachte uren per project. In de Begroting 2026 hebben we de uren daarom al naar beneden bijgesteld. Vanaf de Begroting 2027 passen we de systematiek aan. Ook monitoren we de werkelijke inzet scherper dan voorheen. 31

Op basis van de huidige inzichten verwachten we in 2026 € 500.000 minder door te belasten dan begroot. We boeken dit nu nog niet in als nadeel. In de praktijk zien we dat lagere doorbelasting aan het einde van het jaar gepaard gaat met lagere salarislasten, waardoor het effect op het resultaat beperkt blijft. We benoemen dit daarom als risico. Bij de 2e tussentijdse rapportage actualiseren we dit beeld.

32

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 8

Onderwerp Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning Financiën

4.282

4.282

4.282

4.282

V

V

V

Versoberen werkbudget wonen. Schrappen gedeelte werkbudget waaraan geen specifieke activiteiten zijn gekoppeld.

14.000

14.000

14.000

14.000

V

V

V

Verhogen huurprijs standplaatsen woonwagens naar maximumbedrag.

2.000

2.000

2.000

2.000

X

X

X

Bezuinigingsvoorstellen

Realisatie van 3 nieuwe standplaatsen levert jaarlijks € 800 voordeel op. Verhoging van huren in bestaande contracten is niet mogelijk. Dit kan enkel als huurders verhuizen en een nieuwe bewoner een nieuw contract aangaat. Een alternatief is niet beschikbaar. Totaal

20.282

20.282

20.282

33

20.282

9. Bestuur en ondersteuning Wat doen we? Betrokken inwoners Toegankelijke dienstverlening Efficiënte en effectieve samenwerking in de regio

Wat kost het? Werving nieuwe burgemeester € 20.000 incidenteel nadeel in 2026 en in 2027 De burgemeester heeft aangegeven haar werkzaamheden medio 2027 te beëindigen. Dit betekent dat de gemeenteraad vanaf juni 2026 aan de slag gaat met de werving van een nieuwe burgemeester. De raad stelt eerst een profielschets op. Het is gebruikelijk dat hierbij externe ondersteuning wordt ingezet en dat er een participatietraject start om inwoners te betrekken. Daarvoor moeten ook communicatiemiddelen gemaakt worden, zoals een brochure en eventueel een wervingsfilm. Verder zijn nodig: een training voor de vertrouwenscommissie, accommodaties, eventueel assessments. Stijging maandelijkse vergoeding raadslidmaatschap € 30.000 structureel nadeel De maandelijkse vergoeding voor het raadslidmaatschap is gestegen van € 1.612,85 naar € 1.698,33. In de programmabegroting was gerekend met een lagere stijging. Pensioenvoorziening raadsleden € 40.600 structureel nadeel We zijn als gemeente vanaf 2025 verplicht om een vergoeding aan raadsleden te verstrekken voor voorzieningen bij arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Deze vergoeding bedraagt jaarlijks één maand van de raadsvergoeding en geldt alleen voor raadsleden die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt.

Formatie-uitbreiding Griffie € 46.100 structureel nadeel De griffie voert al geruime tijd taken uit waarvoor geen formatie beschikbaar is gesteld. Hierover is al eerder gesproken binnen de werkgeverscommissie. Inmiddels ligt er een memo met een analyse van de uren. Op basis daarvan heeft de werkgeverscommissie besloten de formatie van de griffie uit te breiden met 18 uur p/w voor een junior adviseur. Sloop opstallen en taxatie strategische gronden € 137.500 incidenteel nadeel De sloopkosten voor de opstallen gelegen aan de Kampsestraat te Angeren en de asbest sanering worden geraamd op € 115.000. Daarnaast vallen de sloopkosten van de schuur Ressensestraat hoger uit en moeten in 2026 de strategische gronden extern worden getaxeerd, dit leidt samen tot een nadeel van € 22.500. De extra kosten zijn hiermee in totaal € 137.500.

34

Pachtopbrengsten agrarische gronden € 30.000 incidenteel voordeel In 2026 zijn diverse gemeentelijke strategische agrarische gronden via een openbare inschrijving verpacht. Jaarlijks wordt beoordeeld of de gronden in verband met mogelijke gebiedsontwikkeling nog verpacht kunnen worden. Verkoop gronden transformatorstations € 250.000 incidenteel voordeel Diverse incidentele grondverkopen aan Liander ten behoeve van het plaatsen van nieuw transformatorstations. Vrijval Wmo indexatie



€ 170.000 incidenteel voordeel In de informatienota van 10 maart 2026 hebben wij u geïnformeerd over de vrijval van de gelden indexatie Wmo demografie uit het gemeentefonds. Deze gelden vallen vrij naar de algemene middelen aangezien wij in de begroting in onze stelpost prijsstijgingen en areaalvergroting al structureel rekening houden met de verwachte groei van de Wmo-uitgaven als gevolg van demografische ontwikkelingen. In 2026 leidt dit tot een voordeel van € 170.000. Het voordeel vanaf 2027 verwerken wij in de Kaderbrief en Begroting 2027. Activiteiten 25 jaar Lingewaard € 8.500 incidenteel nadeel De gemeente Lingewaard viert in 2026 haar 25-jarig jubileum. We vieren dat de kernen al 25 jaar samen één gemeente vormen. Naast dat we hier als gemeente aandacht aan zullen besteden in onze communicatie, is aan Clink! en SSL gevraagd om hier aandacht aan te besteden bij een aantal culturele en/of sportieve activiteiten voor jeugd en jongeren die in 2026 plaatsvinden.

Wijzigingen zonder financieel effect Frictiekosten sociale basis personele inzet Bij de aanbesteding voor het versterken van de sociale basis is 10% van het budget gereserveerd voor kansendossiers en onvoorziene kosten. Omdat de kansendossiers in 2026 verder worden uitgewerkt en waarschijnlijk niet het hele gereserveerde bedrag nodig is, wordt € 77.000 aan extra incidentele kosten voor zorgcontinuïteit uit dit budget betaald. In de informatienota van 20 januari 2026 is de raad geïnformeerd over een interne verschuiving van het budget. Energiekosten Stichting Clink! Stichting Clink! exploiteert per 1 januari 2026 het Convent aan het Raadhuisplein in Huissen. In de exploitatieovereenkomst met de vorige exploitant SWL betaalde de gemeente de energiekosten voor deze locatie (€ 36.000). Op basis van nieuwe exploitatieafspraken betaalt Clink! de energiekosten zelf. Daar staat een exploitatiebijdrage van de gemeente tegenover van hetzelfde bedrag. Doordat Clink! de energiekosten zelf betaalt, heeft de stichting een direct belang bij zuinig energieverbruik. Het vervallen van de energiekosten leidt in dit programma tot een nadeel van € 36.000. Hier staat een nadeel in programma 6 tegenover vanwege de exploitatiebijdrage aan Clink!. Per saldo heeft deze wijziging geen financieel effect.

35

Monitoring bezuinigingen Bezuinigingsvoorstellen programma 9

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Financieel technisch - bezuinigingen zonder effect

33.745

33.745

33.745

33.745

47.000

47.000

47.000

47.000

Inhoud

Planning

Financiën

V

V

V

V

V

X

Bezuinigingsvoorstellen Dienstverlening Sluiten van het gemeentehuis, de balie en telefonie op vrijdagmiddag.

Er zijn frictiekosten in verband met de BHV opleiding van de gastdames bij huwelijken. Dit is eenmalig € 1.250 en hierna structureel € 750 per jaar. Halveren budget gemeentepagina door minder specials en pagina's.

25.000

25.000

25.000

25.000

V

V

V

Stoppen P&C portal.

20.000

20.000

20.000

20.000

V

V

V

Afschaffen bijsluiter OZB aanslag. Via QR code op aanslag kan de informatie geraadpleegd worden.

4.600

4.600

4.600

4.600

V

V

V

Verhogen leges bezorgkosten reisdocumenten naar kostendekkend tarief.

2.350

2.350

2.350

2.350

V

V

V

Leges huwelijk in lijn brengen met regionaal niveau.

25.000

25.000

25.000

25.000

V

V

V

Verlagen verzendkosten door meer digitaal te versturen.

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

850

850

850

850

V

V

V

Stoppen lokale lastenmeter. Organisatie

36

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Dekking ongevallenverzekering personeel beperken tot diensttijd.

29.000

29.000

29.000

29.000

Inhoud V

Planning

Financiën

V

X

De polis is aangepast. Dit leidt tot een lagere besparing dan vooraf ingeschat. De werkelijke besparing is € 21.500. Hier tegenover staat een hogere bezuiniging op de brandpolis/opstalverzekering van € 25.000. Besparen op salarisbudget. Niet meer begroten op basis van het maximum van de schaal, maar uitgaan van werkelijke inschaling van de medewerker. Dit betekent dat er minder ruimte is voor vervanging van medewerkers. Dit kan ten koste gaan van de uitvoering van onze taken. Verlagen opleidingskosten als gevolg van besparing salarisbudget. De opleidingskosten bedragen 2% van het salarisbudget. Versoberen faciliteiten en tertiaire arbeidsvoorwaarden personeel.

400.000

400.000

400.000

400.000

V

V

V

8.000

8.000

8.000

8.000

V

V

V

59.900

59.900

59.900

59.900

V

X

X

In de bezuiniging is ook een leaseauto minder opgenomen. Dit contract loopt door t/m juli, wat leidt tot ongeveer € 3.500 frictiekosten in 2026. Bedrijfsvoering Verhogen afschrijvingstermijn laptops van 4 naar 5 jaar op basis van de werkelijke levensduur.

20.000

20.000

20.000

20.000

V

V

V

Verlagen van budget abonnementen met 20%.

15.000

15.000

15.000

15.000

V

V

V

Beëindigen onderhoudscontract van facilitaire apparatuur. Onderhoud en oplossen storingen op afroep.

2.600

2.600

2.600

2.600

X

X

X

37

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning

Financiën

Na nader onderzoek besloten dit contract niet de beëindigen. Leidt tot hogere reparatiekosten en langere wachttijden voor reparatie. Dit kan ook effect hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering/dienstverlening. Alternatieven in de facilitaire contracten en andere facilitaire zaken zijn onderzocht maar op dit moment hebben we hier nog geen oplossing gevonden voor dit bedrag. Verminderen consultancy HRM systeem met meer dan 70% door opleiding intern functioneel beheerder. E-learnings (Lingewaard Academie) onderbrengen in het HRM systeem.

25.500

25.500

25.500

25.500

V

V

V

40.000

40.000

40.000

40.000

V

V

V

Gemeentehuis: alleen Kerstboom plaatsen in de hal.

750

750

750

750

V

V

V

14.500

0

0

0

V

V

V

Verlagen extra budget gemeenteraad in verkiezingsjaren. Vastgoed en accommodaties Verkoop woonhuis en schaftruimte Dorpstraat Gendt, Sloop stalruimte Angeren (wordt al in 2025 gesloopt). Verkoop woningen Doelenstraat Huissen.

Verduurzamen gemeentewerf (warmtepomp plaatsen).

55.000 55.000 55.000 55.000 V V V 6.400 6.400 6.400 6.400 V V V 3.500 3.500 3.500 3.500 V X X Niet alle woningen kunnen direct in de verkoop worden gezet. Dit komt omdat de woningen niet allemaal vrij van huur kunnen worden opgeleverd. De bezuiniging in 2026 wordt slechts deels bereikt. 20.000

20.000

20.000

38

20.000

V

X

X

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning

Financiën

In 2026 wordt gestart met de voorbereidingen voor het verduurzamen van de gemeentewerf. Hiervoor wordt een maatwerkadvies opgesteld voor het aanvragen van subsidie. We verwachten dat de werkzaamheden eind 2027 worden gestart. Optimaliseren exploitatie Tabakschuur en kasteel Kinkelenburg

31.000

31.000

31.000

31.000

V

V

V

Aanbesteden nieuwe opstalverzekering. Dit levert een besparing op van minimaal 50% van de huidige premie.

200.000

200.000

200.000

200.000

V

V

O

De besparing naar aanleiding van de aanbesteding is € 25.000 hoger dan verwacht. De totale besparing komt daarmee uit op € 225.000. Efficiënter uitvoeren meerjarenonderhoudsplan (5% lager budget).

55.000

55.000

55.000

55.000

V

X

X

Daar waar mogelijk voeren wij ons onderhoudsplan efficiënter uit. We kunnen pas achteraf vaststellen of de bezuiniging behaald wordt. Scherper begroten Aanpassen benodigd budget voor uitvoering participatieverordening Lingewaard (aanpassen aan verwachte uitgaven 2025).

50.000

50.000

50.000

50.000

V

V

V

Incidentele kosten accountant niet structureel begroten. Overschrijding melden.

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

Schrappen budget fiscaal-juridische ondersteuning, bij beroepszaken incidenteel verantwoorden. Minder fiscaal advies inwinnen.

3.000

3.000

3.000

3.000

V

V

V

5.260

5.260

5.260

5.260

X

X

X

39

Onderwerp

2026

2027

2028

2029

Inhoud

Planning

Financiën

Als gevolg van personeelsverloop is fiscale kennis niet meer voldoende beschikbaar in onze eigen organisatie. Daardoor is meer inzet van de extern fiscaal adviseur nodig. Verlagen budget juridische ondersteuning bij personele aangelegenheden op basis van de uitgaven in de afgelopen jaren.

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

Schrappen budget schade-uitkeringen. Betreft incidenten.

10.000

10.000

10.000

10.000

V

V

V

Verlagen budget advieskosten gronden algemeen tot € 10.000. Bij specifieke projecten m.b.t. gronden incidenteel budget aanvragen bij college/raad. Schrappen budget organisatieontwikkeling. Bij specifieke projecten budget aanvragen bij college/raad.

15.000

15.000

15.000

15.000

V

V

V

25.000

25.000

25.000

25.000

V

V

V

Aanpassen methodiek toerekening overhead aan riolering, afval en projecten. Dit leidt tot een stijging van de heffingen voor afval (€ 9 per jaar) en voor riolering (€ 8 per jaar). De stijging van riolering wordt opgevangen door een extra onttrekking uit de voorziening riolering.

500.000

500.000

500.000

500.000

V

V

V

Totaal

1.782.955 1.768.455 1.768.455 1.768.455

40

Financiën Financiële positie Het totale voordelige saldo van de 1e tussentijdse rapportage 2026 is € 391.800 Het actuele saldo van de begroting 2026 is na vaststelling van deze rapportage door de raad afgerond € 513.000 positief. Hier ziet u het verloop van het saldo 2026: Bedragen x € 1.000

Saldo begroting 2026

802

V

Amendement Onderhoud kernen kwaliteitsniveau Amendement Vergroening Angeren Septembercirculaire 2025 Structurele ontwikkelingen 2e Turap 2025

-150 -50 51 -532

N N V N

Saldo vóór 1e turap

121

V

Bijstellingen 1e Turap 2026

392

V

Totaal begroting inclusief bijstellingen 1e Turap 2026

513

V

2027

2028

2029

2030

-1 -10 -15 -2

-1 -10 -15 -2

-1 -10 -15 -2

-1 -10 -15 -2

-2

-2

-2

-2

5 Sporthal de Essenpas Bemmel huurbaten

416

416

416

416

5 Sporthal de Essenpas Bemmel exploitatiebijdrage

-416

-416

-416

-416

6 Bestaanszekerheid

-30

-52

-30

-30

6 Afstoten 't Blauwe Huukske en uitbreiden ontmoetingscentrum

-15

-15

-15

-15

6 Exploitatiebijdrage Stichting Clink!

-36

-36

-36

-36

6 Strategische agenda sociaal domein

-168

De structurele ontwikkelingen van de 1e turap zijn negatief. P Bedragen x € 1.000

1 Versterkte inzet voor toezicht en handhaving 1 Middelen Dierentehuis Arnhem 2 Revitalisering Zilverkamp fase II, II en IV 4 Car-verzekering IKC De Doornick en IKC Het Sterrenbos 5 Armaturen complex De Poel en Lichthinder tennisvelden Angeren

Doornenburg

6 Onttrekking reserve sociaal domein voor strategische agenda 41

29

P Bedragen x € 1.000

2027

2028

2029

2030

6 Onttrekking reserve BWBT voor strategische agenda

140

7 Onafhankelijke cliëntondersteuning ten laste van SPUK IZA

80

80

7 Onafhankelijke cliëntondersteuning niet uit reserve BWBT

-80

-80

7 Lokaal plan BWBT

-82

-84

7 Onttrekking reserve BWBT voor lokaal plan

82

84

9 Nutskosten Stichting Clink! 9 Werving nieuwe burgemeester (in 2026 en 2027 € 20.000) 9 Stijging maandelijkse vergoeding raadslidmaatschap 9 Pensioenvoorziening raadsleden 9 Formatie-uitbreiding Griffie 9 Afstoten 't Blauwe Huukske en uitbreiden ontmoetingscentrum

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=6ef46b5f-aa09-4e0d-9f49-c9478daa2724