1516296 Concept Raadsbesluit Verordening SD 2026-1- AANGEPAST - NIEUW
Tekst van het document
Besluit raad Besluitnummer Onderwerp
Verordening Sociaal Domein Lingewaard 2026-1
Zaaknummer collegevoorstel
1516296
De raad van de gemeente Lingewaard; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van de gemeente Lingewaard d.d.21 april 2026; gehoord de behandeling tijdens de Politieke Avond d.d. 27 mei 2026
;
gelet op het bepaalde in gelet op het bepaalde in de artikelen 2.1.3, 2.1.4, 2.1.5, 2.1.6, 2.1.7, 2.3.6 en 2.6.6 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015; de artikelen 2.9, 2.10, 2.12 en 8.1.1 van de Jeugdwet; de artikelen 6, tweede lid, 8, 8a, 8b, 10b, vijfde lid, 41, derde lid, en 47 van de Participatiewet; artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers; artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen; en de artikelen 121, 122, 147 en 150 van de Gemeentewet;
besluit:
INLEIDING In deze verordening vindt u, inwoner van de gemeente Lingewaard, de regels en afspraken die zijn gemaakt binnen het sociaal domein. U kunt lezen wat u van de gemeente Lingewaard kunt verwachten, maar u leest ook wat wij van u verwachten. In deze inleiding vindt u informatie over onze uitgangspunten en doelen. Werken volgens de ‘bedoeling’ In Lingewaard stellen wij uw vraag centraal. Samen met u zoeken wij naar oplossingen voor uw probleem. De oplossingen die wij samen met u bedenken moeten passen binnen de wet. Wij vinden het daarbij belangrijk om vooral te kijken naar de bedoeling van de wet en niet alleen naar de regels van de wet. Daardoor kunnen wij oplossingen bieden die bij uw specifieke situatie passen. Wat is de bedoeling van de wet? In Nederland vinden wij het belangrijk dat inwoners: • actief mee kunnen doen aan het maatschappelijk leven of aan het werk kunnen gaan; • een inkomen hebben waarmee ze rond kunnen komen; • hun financiën op orde hebben; • een geschikte en schone woning hebben, waarin zij zelfstandig en veilig kunnen wonen; • dat kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien en zich kunnen ontwikkelen. • dat jongeren worden ondersteund bij de overgang van school naar werk, zodat zij zich kunnen ontwikkelen en duurzaam kunnen meedoen in de samenleving.
De inwoner is zelf verantwoordelijk om bovenstaande te bereiken, de gemeente ondersteunt als dat nodig is. De wetgever heeft wetten gemaakt om dit te bereiken.
Wat vinden wij verder nog belangrijk? Wij hebben het beleidsplan ‘Iedereen hoort erbij!’ vastgesteld voor het sociaal domein. Daarin zijn drie belangrijke uitgangspunten opgenomen:
•
De inwoner centraal Lingewaard zet de inwoner centraal. Ieder mens is uniek. We verdiepen ons in wat voor de inwoner echt van belang is. Dat kan betekenen dat inwoners met dezelfde vraag, verschillende ondersteuning krijgen. De mogelijke oplossingen voor een probleem zijn afhankelijk van het effect dat we gezamenlijk willen bereiken en van de uitgangssituatie.
•
Gezondheid als basis voor en prettig leven Bij vragen van inwoners kijken we vanuit het perspectief van de inwoner breed en integraal vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid. We kijken verder dan het oplossen van problemen. Een prettig leven vraagt ook dat je je nuttig en gewaardeerd voelt, dat je controle hebt over je leven en van de kwaliteiten van je sociale contacten.
•
Normaliseren We gaan er van uit dat tegenslagen onderdeel zijn van het leven. Wanneer mensen daar tegenaan lopen vraagt dat niet altijd om professionele ondersteuning. Door meer te focussen op wat goed gaat ontdekken inwoners hun mogelijkheden en bepalen wat voor hen normaal is.
De regels in deze verordening helpen ons om volgens deze uitgangspunten te werken. Hoe gaat deze verordening daarbij helpen? • De verordening is zo opgebouwd dat niet de inhoud van de wetten leidend is, maar de problemen waar inwoners tegenaan kunnen lopen. • Alle regels voor het sociaal domein zijn terug te vinden in één verordening in plaats van in acht verschillende. Dit is overzichtelijker en de regels zijn beter op elkaar afgestemd. • Deze verordening heeft minder regels, waardoor er meer ruimte is om oplossingen af te stemmen op de persoonlijke situatie van onze inwoners. • De verordening is in begrijpelijke taal opgeschreven. Wat staat er in deze verordening? Deze verordening geeft regels over de ondersteuning die de gemeente kan bieden bij de volgende onderwerpen: • Werken en participeren • Inkomen en schulden • Opgroeien en opvoeden, en • Zelfredzaamheid en meedoen. De regels in deze verordening vullen de wettelijke regels aan. Het zijn regels op hoofdlijnen die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Soms zijn er nog extra regels nodig waarin bepaalde zaken worden uitgewerkt. Ook dat is in deze verordening geregeld.
Bij welke wetten horen deze regels? De regels in deze verordening zijn een aanvulling op de volgende wetten: • Participatiewet (PW); • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ); • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs); • Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo); en • Jeugdwet; Deze verordening is gebaseerd op de wetten die hierboven zijn genoemd. Die wetten vormen de basis voor de artikelen in deze verordening. Maar niet voor alle artikelen geldt dat in iedere wet daarover iets is terug te vinden. Dat verschilt per artikel. Daarom is per artikel aangegeven op welke wetten dat artikel is gebaseerd. Waar in deze verordening ‘Gemeentewet’ als grondslag wordt genoemd, wordt daarmee de algemene regelingsbevoegdheid van de gemeenteraad bedoeld (art. 121 Gemeentewet). Bij een aantal artikelen wordt ook de ‘Awb’ (Algemene wet bestuursrecht) genoemd. Die verwijzing staat er als er in de Awb specifieke bepalingen zijn die op dat artikel van toepassing zijn.
2
Leeswijzer • In hoofdstuk 1 staat wat wij van u verwachten en wat u van ons kunt verwachten. Wij beschrijven hoe u hulp kunt vragen. Ook leest u wat er daarna gebeurt tot aan de beslissing over de hulp die u kunt krijgen. • In hoofdstuk 2 tot en met 5 vindt u meer informatie over hulp bij de verschillende problemen waar u tegenaan kunt lopen. • U kunt hulp krijgen in verschillende vormen. Dit kunt u lezen in hoofdstuk 6. • In hoofdstuk 7 beschrijven wij de regels die gelden als u zich niet aan de afspraken houdt. • Als u het niet eens bent met de gemeente of als u vindt dat u niet goed behandeld bent, kunt u bezwaar maken of een klacht indienen. De regels hiervoor staan in hoofdstuk 8. • Hoofdstuk 9 gaat over de manieren waarop wij bewaken dat de ondersteuning die wij bieden van goede kwaliteit is en blijft. • In hoofdstuk 10 staat opgenoemd welke verordening deze verordening vervangt en hoe de overgang naar de nieuwe verordening is geregeld. Wij willen dat deze verordening goed leesbaar is voor de Lingewaardse inwoners. Omdat we ook duidelijk willen zijn over wat we bedoelen moeten we soms woorden gebruiken die in de wet ook gebruikt worden. Het kan zijn dat u niet precies weet wat we met die woorden bedoelen. Daarom vindt u in hoofdstuk 11 een lijst met uitleg bij woorden en begrippen die wij in deze verordening gebruiken.
3
1 VERZOEK OM ONDERSTEUNING Wij kunnen u op verschillende manieren ondersteunen. Zo kan het zijn dat u een hulpmiddel, zoals een rolstoel nodig heeft, behoefte heeft aan hulp bij de opvoeding van uw kinderen of dat u geen inkomen meer heeft. U leest in dit hoofdstuk hoe u bij ons ondersteuning aanvraagt en hoe de gemeente besluit of u hier recht op heeft. Ons uitgangspunt is dat u alle hulpvragen die u heeft in één keer kunt stellen. Wij proberen daarom zoveel mogelijk te werken volgens één procedure. Dit is de standaardprocedure. Alleen bij spoed wijken wij hiervan af. Aanmelden bij het buurtteam Vanaf 1 januari 2026 kunt u met uw hulpvragen terecht bij het buurtteam in uw eigen wijk of kern. De medewerkers van het buurtteam kijken samen met u welke oplossingen mogelijk zijn voor uw probleem. Bij het buurtteam kunt u vragen stellen over: zelfredzaamheid; opgroeien en opvoeden; schulden en financiële problemen; -
ontmoeten en meedoen; -
mantelzorg.
Ook als u niet zeker weet waar u uw vraag kunt stellen, kan het buurtteam u de weg wijzen. Hoe u contact kunt opnemen met het buurtteam vindt u op de website van Incluzio. Soms kan het buurtteam u niet direct helpen. In dat geval meldt de medewerker u, als dat nodig is, aan bij de gemeente. U kunt dan misschien hulp krijgen van de gemeente. Wilt u een uitkering aanvragen? Dan moet u zelf direct contact opnemen met de gemeente. In deze verordening en op de website van de gemeente leest u waar u terechtkunt met uw vragen. Termijnen Als u zich met een hulpvraag meldt bij de gemeente of het buurtteam, wordt u zo snel mogelijk geholpen. Stelt u een vraag aan de gemeente? Dan moet de gemeente binnen een bepaalde tijd reageren. In de wet staat hoeveel weken de gemeente hiervoor mag nemen. Omdat er verschillende wetten gelden voor deze verordening, zijn de regels per situatie anders. Daarom geven we in deze inleiding een overzicht van de stappen die we volgen. Bij elke stap leggen we uit binnen welke termijn u uiterlijk een reactie van ons kunt verwachten.
4
Stap
Artikel
Uitleg
Jeugdwet
Wmo
Participatiewet/ IOAW/ IOAZ/ Wgs
1. Ondersteuning vragen
1.2
U stelt uw vraag bij het buurtteam of bij de gemeente
U stelt uw vraag bij het buurtteam
U stelt uw vraag bij het buurtteam
U stelt uw vraag aan de gemeente via het meldingsformulier of u belt met het klantcontactcentrum.
2. Gesprek
1.3
Naar aanleiding van uw ondersteuningsvraag vindt er een gesprek plaats met de medewerker van het buurtteam of met de gemeente. Als u (ook) ondersteuning nodig heeft van de gemeente is er soms ook nog aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld een medisch advies.
Zo snel mogelijk na uw ondersteuningsvraag.
Zo snel mogelijk na uw ondersteuningsvraag.
Zo snel mogelijk na uw verzoek.
3. Verslag (alleen bij ondersteuning door de gemeente)
1.3.3
Na het gesprek en afronding van het onderzoek ontvangt u een (onderzoeks)verslag.
Zo snel mogelijk na het afronden van het onderzoek.
Binnen 6 weken na het stellen van uw ondersteuningsvraag.
4. Aanvraag (alleen bij ondersteuning door de gemeente)
1.4
Om ondersteuning van de gemeente te krijgen, moet u een aanvraag indienen.
U heeft een aanvraag gedaan op het moment dat u ondersteuning heeft gevraagd.
U heeft een aanvraag U heeft een aanvraag gedaan na ondertekening gedaan na ondertekening van het onderzoeksverslag. van het meldingsformulier.
5. Beslissing (alleen bij ondersteuning door de gemeente)
1.5
Het college neemt een besluit over uw aanvraag. U ontvangt een brief, waarin staat wat het college besloten heeft.
Binnen 8 weken nadat u ondersteuning heeft gevraagd.
Binnen 2 weken na ontvangst van uw aanvraag.
Bij het aanvragen van een bijstandsuitkering: 4 weken na uw aanvraag. Voor andere producten binnen 8 weken na uw aanvraag.
Wij kunnen de beslistermijn opschuiven als u niet voldoende gegevens heeft verstrekt. Als wij een besluit niet binnen de vastgestelde termijn kunnen nemen, dan noemen wij een nieuwe termijn waarbinnen wij het besluit nemen.
1.1 Rollen 1.1.1 Uw rol [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Gemeentewet, Awb] U bent als inwoner in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het oplossen van uw probleem en/of het pakken van kansen. Wij verwachten daarom dat u: a. eerst zelf kijkt hoe u uw probleem kunt oplossen, voordat u ondersteuning aanvraagt; b. u meewerkt aan de oplossing wanneer u ondersteuning van het buurtteam of van de gemeente krijgt; c. ervoor zorgt dat de ondersteuning niet langer duurt dan nodig is; d. de gemeente zo snel en zo volledig mogelijk op de hoogte brengt over alles wat belangrijk is voor de beoordeling van uw verzoek; e. bij een aanvraag bij de gemeente alle documenten en bewijsstukken die de gemeente nodig heeft zo snel mogelijk inlevert. 1.1.2 Rol van de gemeente [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs, Gemeentewet, Awb] Wij vinden het belangrijk om samen met u te zoeken naar een oplossing. Wij gaan op een respectvolle manier met elkaar om. Wij kunnen het volgende voor u doen: a. wij maken een afspraak met u om uw verzoek om ondersteuning te bespreken; b. wij kijken samen met u welke ondersteuning u nodig heeft en of deze ook beschikbaar is; c. wij kijken samen met u of er binnen de gemeente andere organisaties zijn die u kunnen ondersteunen; d. wij geven u informatie over de regels en de werkwijze en zorgen ervoor dat deze zo eenvoudig mogelijk zijn; e.
wij respecteren uw privacy; f. wij maken zoveel mogelijk gebruik van informatie die al binnen de gemeente aanwezig is; g. wij wisselen alleen informatie uit met het buurtteam: a. als het buurtteam u doorstuurt naar de gemeente voor ondersteuning; b. als wij u verwijzen naar het buurtteam. Bij het uitwisselen van de informatie houden wij ons aan de wettelijke regels voor privacy. h. wij vragen u alleen om gegevens die nodig zijn om uw verzoek goed te kunnen beoordelen; i. wij zorgen ervoor dat u vaste aanspreekpunten krijgt als dat nodig is.
1.2 Melding bij de gemeente 1.2.1 Ondersteuning vragen bij de gemeente [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] Wanneer kunt u zich melden bij de gemeente? 1. Als u vragen heeft over inkomen en werk: a. u vult een meldingsformulier in via de website van de gemeente Lingewaard; b. u doet een telefonisch verzoek. U kunt hiervoor bellen met het klantcontactcentrum op het nummer (026) 326 01 11. Als a. of b. voor u niet mogelijk is:
c. kunt u ons een e-mail sturen. Ons e-mailadres is gemeente@lingewaard.nl of; d. kunt u uw verzoek per post versturen. U kunt uw brief sturen naar Gemeente Lingewaard, t.a.v. Toegang Sociaal Domein, Postbus 15, 6680 AA Bemmel. 2. Voor overige vragen meldt u zich bij het buurtteam. Na een gesprek met een buurtteammedewerker kan het nodig zijn dat u een voorziening van de gemeente nodig heeft. Dan meldt u of de buurtteammedewerker u aan bij de gemeente.
8
1.2.2 Verzoek tot ondersteuning bij de gemeente ingediend… en dan? [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] Nadat de gemeente uw verzoek heeft gekregen, sturen wij u een bevestiging. Zo weet u dat uw verzoek voor ondersteuning goed is ontvangen. Het kan zijn dat wij u een aantal aanvullende vragen willen stellen. Dan nemen wij contact met u op. Wanneer uw verzoek duidelijk is, nodigen wij u uit voor een gesprek. Wij overleggen met u waar, wanneer en waarover het zal zijn. Bij dat gesprek kunt u iemand uit uw omgeving meenemen. U kunt ook gratis gebruik maken van een cliëntondersteuner. U kunt als inwoner uw situatie zelf het best beoordelen en vaak weet u wat u kan helpen. Daarom is het ook mogelijk om zelf een plan op te stellen. In dit plan schrijft u over uw persoonlijke situatie en wat u wilt bereiken met uw verzoek. 1.2.3 Uw gegevens [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] Wij verzamelen alle informatie die nodig is om uw verzoek te beoordelen. Het is mogelijk dat wij bepaalde informatie niet kunnen inzien. In dat geval vragen wij u om deze gegevens bij ons aan te leveren.
1.3 Gesprek na het verzoek 1.3.1 persoonlijk gesprek [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] Zo snel mogelijk na uw verzoek heeft u een persoonlijk gesprek met een medewerker van de gemeente. Tijdens dit persoonlijke gesprek willen wij een goed beeld krijgen van wat uw persoonlijke situatie is en waar u behoefte aan heeft. Het gesprek kan plaatsvinden bij u thuis of op het gemeentehuis. Soms is het voldoende om een telefonisch gesprek met u te hebben. U heeft alleen een persoonlijk gesprek met een medewerker van de gemeente als er nog informatie nodig is. Als u eerst contact heeft gehad met het buurtteam, is een gesprek met de gemeente meestal niet meer nodig. Bij een persoonlijk gesprek vragen wij u om uw geldige legitimatiebewijs te laten zien (let op: geen rijbewijs). U mag het gesprek alleen voeren, maar het is ook mogelijk om iemand mee te nemen, bijvoorbeeld een partner, familielid, vriend of een onafhankelijk cliëntondersteuner. Als u zelf een persoonlijk plan heeft gemaakt, bespreken wij dit plan met u. 1.3.2 inhoud gesprek [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] 1. De medewerker van de gemeente wil graag van u weten wat u wilt bereiken met de ondersteuning. Ook spreekt u samen over: a. welke behoefte u heeft: wat heeft u nodig? b. uw persoonlijke situatie: hoe ziet die eruit en wat dit betekent voor wat u wilt bereiken? c.
uw eigen mogelijkheden: hoe kunt u zelf meewerken aan wat u wilt bereiken? d. uw omgeving: welke hulp kunt u krijgen van mensen uit uw omgeving of van een vrij toegankelijke voorziening? 2. De medewerker van de gemeente bespreekt met u of de gemeente u kan helpen om uw situatie te verbeteren. Als de gemeente kan helpen bespreekt de medewerker met u wat de mogelijkheden zijn. 3. Wanneer tijdens het gesprek blijkt dat u behoefte heeft aan ondersteuning uit de Wmo of Jeugdwet, krijgt u informatie over de mogelijkheden. Wij bieden u dan maatwerk. Wij bespreken in elk geval: a. de verschillende vormen van ondersteuning; b. welke resultaten met de ondersteuning worden bereikt; c. welke aanbieders deze ondersteuning kunnen bieden; d. hoe vaak en hoe lang u ondersteuning krijgt; e. wat de voorwaarden zijn voor het gebruik van de ondersteuning; en 9
f.
of u hiervoor een eigen bijdrage moet betalen.
1.3.3 Het verslag [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] 1. Op basis van uw verzoek, ons onderzoek en het persoonlijke gesprek met de medewerker van de gemeente, maken wij een (onderzoeks)verslag. 2. Als de medewerker van de gemeente meer informatie van u nodig heeft voor dit verslag, neemt hij of zij contact met u op. 3. In het verslag staat beschreven welk resultaat u wil bereiken en hoe u dat kunt bereiken. We kijken daarbij naar de korte en naar de lange termijn. 4. U ondertekent het verslag en stuurt dit naar de gemeente. Als u het niet eens bent met het verslag, kunt u dat in het verslag opschrijven. Met uw ondertekening geeft u dan aan dat u het verslag gelezen heeft. 5. Als u maatwerk (zoals is beschreven in artikel 1.4.2) van de gemeente wil ontvangen, geeft u dat aan op het ondertekende verslag. Dit geldt dan als een aanvraag voor maatwerkondersteuning.
1.4 De aanvraag 1.4.1 Aanvraag [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] 1. Na uw verzoek en het gesprek met de gemeente kunt u een aanvraag indienen. Een aanvraag dient u schriftelijk in of u geeft dit aan op het verslag. Als wij uw aanvraag hebben ontvangen, besluiten wij of u ondersteuning krijgt van de gemeente en welke vorm die ondersteuning dan heeft. 2. Als u 27 jaar of jonger bent en een uitkering aanvraagt, is uw verzoek ook meteen een aanvraag. U heeft dan een gesprek met de medewerker van de gemeente nadat u een aanvraag heeft gedaan. 1.4.2 Maatwerk [Jeugdwet, Wmo, PW, Wgs] 1. Maatwerk is ondersteuning die precies is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Wij bieden maatwerk wanneer: a. de ondersteuning nodig is om (één van) de doelen van de inleiding van deze verordening te bereiken; b. u het afgesproken resultaat niet (helemaal) op eigen kracht kunt bereiken; c. u het afgesproken resultaat niet (helemaal) kunt bereiken met ondersteuning uit de eigen (sociale) omgeving (bijv. hulp van huisgenoten, ondersteuning met mensen in uw omgeving) of met behulp van andere voorzieningen of organisaties; d. de ondersteuning past bij het resultaat dat is afgesproken tijdens het gesprek; e. de ondersteuning past bij uw persoonlijke situatie; f. de ondersteuning niet duurder is dan nodig en niet langer duurt dan nodig.
De gemeente kiest voor de goedkoopste, oplossing die uw probleem op de lange termijn vermindert of oplost. 2. Voor sommige vormen van ondersteuning zijn in de wet of in deze verordening extra voorwaarden gesteld. Uw verzoek voor ondersteuning moet dan aan extra regels voldoen. 3. Wij kunnen uw verzoek afwijzen als u de gevraagde hulp zelf heeft ingeroepen of aangeschaft. Dit geldt niet als wij daarvoor toestemming hebben gegeven. Als de afwijzing betekent dat u grote problemen zal krijgen (onevenredig nadeel ervaart), dan kan de gemeente de voorziening wel toekennen.
10
1.4.3 Deskundig onderzoek en advies [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] 1. Wij zorgen ervoor dat de medewerker die uw verzoek behandelt deskundig is. Hebben wij niet de juiste kennis in huis? Dan zorgen wij ervoor dat een deskundige onderzoek doet en advies uitbrengt. Dit advies nemen wij mee in de beoordeling van uw ondersteuningsvraag. 2. Voor de Wmo geldt dat als wij een externe deskundige vragen om onderzoek te doen, dit wordt gedaan door een adviseur die de volgende kennis heeft: a. sociaal- medische kennis op het niveau van een arts en/of; b. ergonomische kennis en/of; c. bouwkundige/ technische kennis en/of; d. gedragswetenschappelijke kennis. 3. Voor de Jeugdwet geldt dat het (her)onderzoek door of onder verantwoordelijkheid van een SKJ- of BIG geregistreerde professional wordt gedaan.
1.5 Beslissing 1.5.1 Het besluit [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ, Wgs] De gemeente neemt een besluit. Hierover krijgt u een schriftelijk bericht. Het kan zijn dat u geld (een uitkering), ondersteuning in natura, een persoonsgebonden budget (pgb) of een financiële tegemoetkoming ontvangt. Ondersteuning in natura is zorg, hulp of een voorziening die u krijgt via een instelling of leverancier die een contract heeft met de gemeente. Pgb is een budget waarmee u zelf de zorg kunt inkopen die u nodig heeft. Een financiële tegemoetkoming is een bedrag dat u ontvangt om u te helpen zelf een voorziening te kopen of hulp te regelen. Dit bedrag dekt de kosten niet helemaal. 1. Als wij besluiten ondersteuning in natura toe te kennen, dan wordt in het besluit in elk geval vastgelegd: a. wat de ondersteuning inhoudt en waarvoor de ondersteuning bedoeld is; b. wat het resultaat van de ondersteuning moet zijn; c. wanneer de ondersteuning ingaat en hoe lang deze duurt; d. welke voorwaarden en verplichtingen er voor de ondersteuning gelden. 2. Als wij besluiten ondersteuning in de vorm van een pgb toe te kennen, dan wordt in het besluit in elk geval vastgelegd: a. waarvoor het pgb bedoeld is; b. hoe hoog het pgb is; c. wanneer het pgb ingaat en wanneer het pgb eindigt; d. hoe de besteding van het pgb verantwoord wordt; en e. welke voorwaarden en verplichtingen er voor het pgb gelden. 3.
Als wij besluiten ondersteuning in de vorm van geld toe te kennen, dan wordt in het besluit in elk geval vastgelegd: a. waarom het geld wordt betaald; b. hoeveel geld u krijgt; c. wanneer het geld wordt betaald; d. hoe vaak het geld wordt betaald; en e. welke voorwaarden en verplichtingen er gelden. 4. Als wij besluiten een financiële tegemoetkoming toe te kennen, dan wordt in het besluit in elk geval vastgelegd: a. waarvoor de tegemoetkoming bedoeld is; b. waarom de tegemoetkoming wordt betaald; c. hoe hoog de tegemoetkoming is; d. welke voorwaarden en verplichtingen er gelden. 5. In het besluit kunt u ook lezen of u een bijdrage in de kosten moet betalen. Dit noemen we de eigen bijdrage. 6. Wij kunnen uw verzoek afwijzen. Dit doen wij als de gevraagde ondersteuning: a. te regelen is met een algemeen gebruikelijke voorziening; b. niet bijdraagt aan de doelen van de onderliggende wet; c. niet bijdraagt aan het halen van de noodzakelijke resultaten; d. niet voldoet aan de kwaliteitseisen; 11
e. niet bijdraagt aan het versterken van uw eigen kracht en het vermogen om zelf uw problemen op te lossen van u, uw gezin en/of uw netwerk; f. niet zorgt voor een stabiele situatie of dat het probleem wordt verminderd of opgelost; g. nodig is door gedrag dat u had kunnen voorkomen; h. niet aantoonbaar nodig is om uw probleem op te lossen of te verminderen; i. al eerder is gegeven door de gemeente en de normale gebruikstijd nog niet voorbij is. Tenzij de voorziening kapot is gegaan zonder dat het uw schuld was; j. de voorziening nog goed werkt maar de gebruikstijd voorbij is; k. niet voor langere tijd nodig is. Dit geldt niet voor begeleiding, huishoudelijke hulp of collectief vervoer; l. niet helpt bij revalidatie of een therapeutisch doel heeft; m. voorkomen had kunnen worden, omdat u wist dat u vanwege uw gezondheid ondersteuning nodig had en zelf al iets had kunnen doen. 7. Wij kunnen uw verzoek afwijzen als u niet of niet voldoende meewerkt om de informatie te verzamelen die nodig is om uw verzoek te beoordelen. 1.5.2 Wanneer vervalt uw recht? [Jeugdwet, Wmo] Uw recht op ondersteuning vervalt, wanneer u binnen 3 maanden na het besluit nog geen gebruik heeft gemaakt van de ondersteuning. Als u kunt aantonen dat u niks te verwijten valt, geldt deze regel niet.
1.6 Afstemmen met andere vormen van ondersteuning [Jeugdwet, Wmo PW, IOAW, IOAZ Wgs] Wij zorgen ervoor dat de ondersteuning aansluit bij andere vormen van ondersteuning die u krijgt. Daarom maken wij afspraken met onderwijsinstanties, Doorstroompunten, hulpverleners, gecertificeerde instellingen (GI’s), zorgverzekeraars, het UWV en andere personen of organisaties. Die afspraken gaan over: a. de volgorde van stappen (procedures) die gelden bij doorverwijzing naar ondersteuning; b. het uitwisselen van informatie (communicatie) met andere organisaties en de gemeente; c. duidelijkheid (afbakening) van taken en verantwoordelijkheden; en d. aansluiting tussen vrij toegankelijke hulp en maatwerk. e. Een doorlopende route tussen school, werk, zorg en ondersteuning. De afspraken worden vastgelegd in een protocol of in een andere geschikte vorm.
1.7 Uitzonderingen 1.7.1 Jeugdhulp via een andere verwijzer [Jeugdwet] 1. Wij zorgen ervoor dat een jongere jeugdhulp krijgt na een verwijzing via een huisarts, jeugdarts, medisch specialist, een gecertificeerde instelling of jeugdreclassering. 2. Wij maken afspraken met deze verwijzers over doorverwijzingen. 1.7.2 Spoedeisende situaties [Jeugdwet, Wmo, PW, IOAW, IOAZ Wgs] 1. Is er sprake van spoed? Dan zorgen wij dat u ondersteuning krijgt. Hiervoor hoeft u niet de standaardprocedure te volgen. Het kan dan gaan om de volgende mogelijkheden: a. het bieden van ondersteuning en zorg aan ouders en hun kinderen; b. het vragen van een machtiging aan de kinderrechter voor gesloten jeugdhulp; c. het bieden van een voorziening voor maatschappelijke ondersteuning; of d. het geven van een voorschot op een uitkering die nog niet is toegekend. U heeft geen recht op een voorschot als u niet voldoende medewerking verleent of als bij de aanvraag al duidelijk is dat u geen recht heeft op de gevraagde uitkering. 12
2. Wij spreken van spoed als de uitkomst van de standaardprocedure naar het oordeel van de gemeente niet kan worden afgewacht.
2 WERK EN PARTICIPATIE Dit hoofdstuk gaat over participatie en tegenprestatie. Werken is meer dan alleen geld verdienen. Het biedt structuur, waardering, onafhankelijkheid en de mogelijkheid jezelf te ontwikkelen. Wij vinden het daarom belangrijk om inwoners die geen werk hebben, te helpen bij het vinden van passend werk. ‘Gewoon aan het werk’ is echter niet voor iedere inwoner vanzelfsprekend. Iedere werkzoekende is anders en heeft zijn eigen manier hulp nodig om zijn weg naar werk te vinden. Misschien is werken zelfs niet meteen mogelijk. Dan zoeken we naar andere vormen van ‘meedoen in de maatschappij’. In dit hoofdstuk leest u voor wie dit geldt, hoe wij u hierbij kunnen helpen en wat wij van u verwachten. PARTICIPATIE
2.1 Participatie - voor wie [PW, IOAW, IOAZ] De gemeente helpt u op weg naar werk als: 1. u een uitkering van de gemeente krijgt en het niet lukt om zelf, met de hulp van de mensen om u heen of met hulp van uitzendbureaus en andere organisaties, werk te vinden. 2. u geen uitkering van de gemeente krijgt en ook geen hulp krijgt van instanties zoals UWV, SVB of werkgevers. Wij beoordelen per persoon of wij u kunnen helpen. 3. je jonger bent dan 27 jaar, geen werk hebt en geen havo-, vwo- of mbo-diploma vanaf niveau 2 of hoger hebt (startkwalificatie). Wij helpen je bij het vinden van een passende opleiding of passend werk of wij helpen je op weg naar hulpverlening of zorg. Voor jongeren onder de 18 jaar sluit onze ondersteuning aan bij wat het onderwijs en de doorstroompunten bieden.
2.2 Samenwerken [PW, IOAW, IOAZ] 1. Bij het vinden van een passende opleiding, een leerwerkroute of werk voor jongeren en volwassenen werkt de gemeente samen met relevante partners, zoals het UWV, onderwijsinstellingen, Doorstroompunten, zorg- en hulporganisaties, werkgevers en andere gemeenten. Deze samenwerking is erop gericht om inwoners snel en effectief te ondersteunen bij het (opnieuw) deelnemen aan onderwijs of werk. 2. Voor jongeren tot 27 jaar werkt de gemeente samen op grond van de Wet van school naar duurzaam werk. Dit betekent dat de gemeente afstemt met scholen, Doorstroompunten en andere partners over begeleiding, gegevensuitwisseling volgens de wettelijke kaders en een doorlopende aanpak tussen school, zorg en werk. 3. Wij kunnen werkgevers ondersteunen die werk hebben voor inwoners die onder de doelgroep van de gemeente vallen (zie artikel 2.1). Dit gebeurt in aansluiting op de afspraken binnen de arbeidsmarktregio en de programma’s die voorkomen uit de Wet van school naar duurzaam werk.
2.3 Wat wij u kunnen bieden [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij stemmen de hulp die wij u bieden af op uw situatie. Zo kijken wij onder andere naar uw opleiding, werkervaring, waar u goed in bent en of u zorg biedt aan anderen. 2. Ons doel is dat u werk vindt (of houdt) dat bij u past. Wij kunnen u hierbij helpen. Dit doen wij onder andere met behulp van de volgende voorzieningen: a. sociale activering; b. vrijwilligerswerk; c. activerend werk; d. werkervaringsplaats; 13
e. participatieplaats; f. proefplaatsing; g. detacheringsbaan; h. beschut werk; i. persoonlijke ondersteuning op de werkplek; j. loonkostensubsidie; k. scholing; l. ondersteuning bij beheersing Nederlandse taal; m. ondersteuning bij leer-werktraject; n. nazorg. Meer informatie vindt u in de volgende artikelen.
14
2.3.1 Sociale activering [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u zinvolle activiteiten aanbieden als u een kleine kans heeft op werk. Dit heet sociale activering. 2. Het doel van sociale activering is om u te helpen moeilijkheden op weg naar werk te overwinnen. 2.3.2 Vrijwilligerswerk [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u vrijwilligerswerk aanbieden. Vrijwilligerswerk kan u helpen om uw afstand tot werk kleiner te maken. 2. Het doel van het vrijwilligerswerk is dat u uw kennis en vaardigheden vergroot. 2.3.3 Activerend werk [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u activerend werk aanbieden. Activerend werk kan u helpen om uw afstand tot werk kleiner te maken. 2. Het doel van activerend werk is dat u uw kennis en vaardigheden op de werkvloer vergroot en dat u kunt doorgroeien naar (betaald) werk. 2.3.4 Werkervaringsplaats [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u een werkervaringsplaats aanbieden. U gaat dan een tijdens een afgesproken periode aan de slag bij een bedrijf om werkervaring op te doen. Tijdens deze periode houdt u uw uitkering. 2. Het doel van de werkervaringsplaats is dat u uw kennis en vaardigheden vergroot. 3. Tijdens deze periode kan het bedrijf een beeld krijgen om te zien of u geschikt bent voor het werk. 4. Het uiteindelijke doel is dat u na afloop in dienst komt bij het bedrijf. 5. De werkervaringsplaats duurt maximaal 6 maanden en kan 1 keer worden verlengd met maximaal 3 maanden.
2.3.5 Participatieplaats [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u een participatieplaats aanbieden voor maximaal twee jaar. U komt hiervoor in aanmerking als u een uitkering krijgt, ouder dan 27 jaar bent en de kans op werk klein is. 2. Het doel is de kans op betaald werk te vergroten en werkervaring op te doen. Het moet gaan om passende werkzaamheden. 3. Een voorwaarde is dat het werk niet leidt tot verdringing van andere werknemers bij dezelfde werkgever en ook niet leidt tot oneerlijke concurrentie met andere organisaties. 4. Na iedere 6 maanden kunt u een premie van € 100,00 ontvangen. Een voorwaarde is dat u voldoende heeft meegewerkt aan het vergroten van uw kans op werk. Wij beoordelen dit. 5. Een participatieplaats kan met 2 keer 1 jaar worden verlengd als daardoor uw arbeidskansen groter worden. 2.3.6 Proefplaatsing [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u een proefplaatsing aanbieden. U gaat dan een tijdens een afgesproken periode aan de slag bij een bedrijf. Tijdens deze periode houdt u uw uitkering. 2. Het doel van de proefplaatsing is te kijken of het werk en de werkomgeving bij u past. 3. Het uiteindelijke doel is dat u na afloop in dienst komt bij het bedrijf. 4. Een proefplaatsing duurt maximaal 2 maanden.
2.3.7 Detacheringsbaan [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u een detacheringsbaan aanbieden. Hierbij gaat u via een andere organisatie aan de slag bij een werkgever. 15
2. Het doel is dat u uiteindelijk direct bij de werkgever in dienst komt. 3. Een voorwaarde is dat dit niet leidt tot verdringing van andere werknemers bij dezelfde werkgever. Ook mag het niet leiden tot oneerlijke concurrentie met andere organisaties. 2.3.8 Beschut werk [PW] 1. Wij bieden u een beschutte werkplek aan, als het UWV heeft vastgesteld dat u alleen kan werken als het werk en de omgeving zijn aangepast aan uw mogelijkheden. 2. Het doel is om inwoners die alleen onder aangepaste omstandigheden kunnen werken, een veilige werkplek te bieden. 3. Wij bieden de volgende voorzieningen aan, zodat u beschut kan werken: a. het aanpassen van uw werkplek of de omgeving waarin u werkt; b. uitsplitsing van taken; c. het aanpassen van werktempo, het aantal uren dat u werkt en de begeleiding die u krijgt. 4. Als u in aanmerking komt voor beschut werk, kunnen wij helpen om de stap naar beschut werken makkelijker te maken. 5. Wij zorgen ervoor dat wij voldoen aan het door het rijk opgelegde minimum aantal beschikbare beschutte werkplekken per jaar. Het kan zijn dat de gemeente het voorgeschreven aantal beschutte werkplekken voor dat jaar al heeft bereikt. Als dat zo is, komt u op een wachtlijst. 2.3.9 Persoonlijke ondersteuning op de werkplek [PW, IOAW, IOAZ] 1.
Wij kunnen u persoonlijke ondersteuning aanbieden als u extra begeleiding of aanpassingen op de werkplek nodig heeft om uw werk goed te kunnen doen. 2. Wij kunnen uw werkgever hiervoor een vergoeding geven. 2.3.10 Loonkostensubsidie [PW, IOAW, IOAZ, Awb] 1. Wij kunnen uw werkgever een wettelijke loonkostensubsidie geven, als u wel kunt werken, maar niet het wettelijk minimumloon kunt verdienen met een fulltimebaan. 2. Het doel is om werkgevers te stimuleren om inwoners met een beperking in dienst te nemen en hen een vergoeding te geven voor productieverlies. 3. Wij stellen vast of u niet in staat bent om het wettelijk minimumloon te verdienen. 2.3.11 Scholing [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u scholing aanbieden, als u ouder bent dan 27 jaar en als scholing ervoor kan zorgen dat u passend werk kunt vinden en kunt behouden. 2. Voor jongeren tot 27 staat scholing zoveel mogelijk in het teken van het behalen van een startkwalificatie of het versterken van vaardigheden voor duurzame deelname aan werk of opleiding. 3. De gemeente bepaalt wat voor scholing u krijgt en hoelang dit duurt. 2.3.12 Ondersteuning bij beheersing Nederlandse taal [PW, IOAW, IOAZ] 1. Wij kunnen u ondersteuning bieden om de Nederlandse taal te leren op niveau 1F. 2. Wij bieden deze ondersteuning wanneer: a. Nederlands uw moedertaal is en b.
u de Nederlandse taal niet goed genoeg beheerst om een baan te krijgen of te houden. 3. De ondersteuning om de Nederlandse taal te leren is onderdeel van een trajectplan naar werk. In dat plan beschrijven wij in ieder geval: a. Welke vorm van ondersteuning u krijgt en b. De manier waarop wij uw voortgang van de beheersing van de Nederlandse taal beoordelen.
16
2.3.13 Ondersteuning bij leer-werktraject [PW, IOAW, IOAZ] Wij kunnen jou ondersteuning bieden bij een leer-werktraject wanneer je: a. 16 of 17 jaar bent en je leerplichtig bent of geen havo, vwo of mbo-diploma vanaf niveau 2 of hoger hebt. b. 18 jaar of ouder, maar jonger bent dan 27 jaar, geen werk hebt en geen havo-, vwo- of mbodiploma vanaf niveau 2 of hoger hebt. Deze trajecten zijn in lijn met de Wet van school naar duurzaam werk en worden zoveel mogelijk afgestemd met het Doorstroompunt. 2.3.14 Nazorg [PW, IOAW, IOAZ] Als u een betaalde baan heeft gevonden, kunnen wij u nog een periode ondersteunen en begeleiden. Wij doen dat als dat nodig is om uw werk te kunnen doen. 2.3.15 Uitstroompremie [PW, IOAW, IOAZ] 1. Als u de stap naar betaald werk zet heeft u recht op een uitstroompremie. U krijgt deze premie als: a. u een gemeentelijke uitkering heeft die wordt beëindigd omdat u aan het werk gaat; b. u minimaal 12 maanden ononderbroken een gemeentelijke uitkering heeft ontvangen. 2. U kunt de premie 9 maanden na de start van de betaalde baan aanvragen. 3. De premie bedraagt € 750,-. 4. Wij betalen de premie in één keer.
2.4 Tegenprestatie Op het moment dat u een uitkering van de gemeente ontvangt, kunnen wij u verplichten om een tegenprestatie te doen. Dit kan naast of in aanvulling op uw (parttime) werk. Het mag niet leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt. 2.4.1 Waarom een tegenprestatie? [PW, IOAW, IOAZ] Het doel van een tegenprestatie is het vergroten van uw zelfredzaamheid en/of het vergroten van uw kansen op werk. Zelfredzaamheid is het vermogen om voor uzelf te zorgen. 2.4.2 Voorbeelden van tegenprestatie [PW, IOAW, IOAZ] 1. De tegenprestatie kunt u als volgt invullen: a. vrijwilligerswerk doen; b. mantelzorg leveren; c. overige maatschappelijke nuttige werkzaamheden verrichten; d. door te werken aan persoonlijke problemen zodat u (later) in staat bent aan één van de hiervoor genoemde vormen van tegenprestatie te voldoen. 2. De tegenprestatie mag uw stap naar werk niet in de weg staan. 3. U komt zelf met een voorstel hoe u de tegenprestatie wil invullen. Als dit nodig is, kunnen wij meedenken en ondersteuning bieden. Wij beoordelen uw voorstel. 4. Het kan zijn dat u al maatschappelijk actief bent. Als u al een of meerdere van de hierboven genoemde activiteiten doet, kan de medewerker deze activiteiten aanmerken als tegenprestatie.
2.4.3 Wanneer doet u een tegenprestatie? [PW, IOAW, IOAZ]
1. Wij kunnen u een tegenprestatie opleggen, zolang u nog een uitkering ontvangt van de gemeente. 17
2. Ook wanneer u re-integratieactiviteiten doet of parttime werkt, kunnen wij u aanvullend verplichten om een tegenprestatie te doen. 3. Bij het opleggen van een tegenprestatie houden wij rekening met: a. uw persoonlijke situatie en omstandigheden; b. uw wensen en kwaliteiten. 4. Als u niet binnen de afgesproken tijd met een voorstel komt of als het voorstel niet voldoet, kunnen wij een maatregel opleggen. Een maatregel kan leiden tot het tijdelijk ontvangen van een lagere uitkering. 5. Wij kunnen u ook een maatregel opleggen als u uw tegenprestatie niet of onvoldoende heeft uitgevoerd. Meer informatie over maatregelen vindt u in hoofdstuk 7.
18
3 INKOMEN EN SCHULDEN Wij vinden het belangrijk dat inwoners kunnen meedoen aan de samenleving. De gemeente heeft als taak om armoede en schulden tegen te gaan. In dit hoofdstuk staat waar de gemeente rekening mee houdt bij het uitvoeren van die taak. Voor inwoners met een laag inkomen, is dat vaak moeilijk. De gemeente heeft daarom regelingen waar inwoners met een laag inkomen gebruik van kunnen maken. Bijvoorbeeld voor onvoorziene uitgaven of lidmaatschap van een sportvereniging. Ook helpen wij inwoners met schulden hun financiën weer op orde te krijgen. In dit hoofdstuk geven wij u informatie over regelingen voor inwoners met een laag inkomen. Voorbeelden zijn de individuele inkomenstoeslag, de individuele studietoeslag en de Meedoenregeling. Aan het einde van dit hoofdstuk leest u meer over hulp bij schulden. MINIMAREGELINGEN [PW, Gemeentewet] De gemeente Lingewaard biedt verschillende regelingen voor inwoners met een laag inkomen. Wanneer u hier recht op heeft, kunt u vergoedingen ontvangen voor verschillende kosten die u maakt. In dit hoofdstuk leest u hier meer over. Binnen deze regelingen werken wij met uitkeringsnormen en vermogensgrenzen. Er zijn verschillende normen, denk aan normen voor alleenstaanden, alleenstaande ouders en gehuwden/ samenwonenden.
3.1 Individuele inkomenstoeslag [PW] 1. U kunt individuele inkomenstoeslag aanvragen, als u in de 36 maanden voor de aanvraagdatum een inkomen had dat niet hoger is dan 110 procent van de voor u geldende uitkeringsnorm. De kostdelersnorm wordt hierbij niet toegepast. Om in aanmerking te komen is uw vermogen niet hoger dan de voor u geldende vermogensgrens. 2. U kunt uw aanvraag indienen door een formulier in te vullen. U kunt dit formulier opvragen bij de gemeente door te bellen met 026-3260111. 3.1.1 Hoogte van de individuele inkomenstoeslag [PW] 1. De individuele inkomenstoeslag is per kalenderjaar: a. € 467,00 voor een alleenstaande; b. € 596,00 voor een alleenstaande ouder; c. € 661,00 voor gehuwden of samenwonenden. 2. Als uw partner geen recht heeft op individuele inkomenstoeslag kan het zijn dat u er wel recht op heeft. De hoogte van de individuele inkomenstoeslag is dan hetzelfde als die van een alleenstaande of alleenstaande ouder. 3. Bovenstaande bedragen kan de gemeente jaarlijks indexeren.
3.2 Meedoenregeling [PW, Gemeentewet] 1. De Meedoenregeling is bedoeld om inwoners met een laag inkomen mee te laten doen aan sportieve, sociale, educatieve en/of culturele activiteiten. 2. U heeft recht op de Meedoenregeling als u een inkomen heeft dat lager is dan 120 procent van de voor u geldende uitkeringsnorm. Ook mag uw vermogen niet hoger zijn dan de voor u geldende vermogensgrens. 3. U kunt uw aanvraag indienen via de website: www.meedoeninlingewaard.nl.
3.3 Kindpakket [PW, Gemeentewet] 19
1. Het Kindpakket is bedoeld om kinderen van wie de ouders/verzorgers een laag inkomen hebben, mee te laten doen aan sportieve, sociale, educatieve en/of culturele activiteiten. 2. U heeft recht op het Kindpakket als het inkomen van ouders/ verzorgers lager is dan 120 procent van de geldende uitkeringsnorm. Ook mag het vermogen niet hoger zijn dan de voor u geldende vermogensgrens. 3. U kunt uw aanvraag indienen via de website: www.meedoeninlingewaard.nl.
3.4 Collectieve zorgverzekering minima [PW] 1. Wij bieden een collectieve zorgverzekering aan voor mensen met een laag inkomen. 2. Als u een inkomen heeft lager dan 120 procent van de voor u geldende uitkeringsnorm kunt u gebruik maken van de collectieve zorgverzekering voor minima. Ook mag uw vermogen niet hoger zijn dan de voor u geldende vermogensgrens. 3. Wij betalen maandelijkse een deel van uw premie. Wij betalen dit aan de zorgverzekeraar. De zorgverzekeraar verrekent dit met de hoogte van uw premie. SCHULDEN
3.5 Schuldhulpverlening Wij hebben de taak om inwoners die moeite hebben om rond te komen of schulden hebben ondersteuning en hulp te bieden om de financiën op orde te krijgen. U kunt ons om ondersteuning vragen bij het vinden van een oplossing voor uw schulden. Schuldhulpverlening is toegankelijk voor natuurlijke personen, voor zowel privé schulden als voor zakelijke schulden. 3.5.1 Doel en samenwerking [Wgs] 1. Ons doel is het voorkomen en verminderen van het aantal inwoners met financiële problemen. 2. Wij bieden inwoners die moeite hebben om rond te komen of schulden hebben, ondersteuning en hulp bij het op orde krijgen van hun financiën. 3. Inwoners met problematische schulden kunnen bij de gemeente terecht voor advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. 4. Wij proberen schulden zo vroeg mogelijk op te sporen. Als wij signalen ontvangen dat u uw rekeningen niet (meer) kunt betalen, kunnen wij u ongevraagd schuldhulp aanbieden. 5. De gemeente werkt bij het voorkomen en bestrijden van armoede en schulden samen met andere organisaties.
4 OPGROEIEN EN OPVOEDEN Wij willen dat onze jeugd alle mogelijkheden krijgt zich sociaal-emotioneel, cognitief, lichamelijk, cultureel, creatief en sportief optimaal te ontwikkelen. Daarvoor is een gezonde, veilige en stimulerende omgeving nodig, thuis, op school, bij de kinderopvang en in de vrije tijd. Ouders zijn natuurlijk in eerste instantie verantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen. De verantwoordelijkheid voor een optimale ontwikkeling ligt echter niet alleen bij hen. De omgeving van het gezin draagt ook bij aan de kwaliteit van de opvoeding die de ouders kunnen bieden. Denk bijvoorbeeld aan familie, vrienden, leerkrachten en docenten, jongerenwerkers, jeugdgezondheidszorg, sport- en cultuurclubs en de kinderopvang. Wij bieden zo vroeg mogelijk ondersteuning aan. Hoe eerder wij erbij zijn, hoe kleiner de kans is dat dure, gespecialiseerde ondersteuning ingeschakeld hoeft te worden. Het versterken van iemands eigen kracht staat centraal. Ook stimuleren wij dat gezinnen en de mensen om gezinnen heen zelf hun problemen kunnen oplossen.
20
In de ontwikkeling van jongeren kunnen momenten ontstaan, bijvoorbeeld bij de overgang naar vervolgonderwijs of werk, waarbij ondersteuning gewenst is. We werken daarbij samen met partners zoals scholen en het Doorstroompunt. Dit helpt om continuïteit te bieden wanneer jongeren overgaan naar vervolgeducatie, leerwerktrajecten of deelname aan werk. In dit hoofdstuk lees je wat je eigen verantwoordelijkheden zijn en wat de rol van de gemeente is. Ook vind je hier onder andere informatie over maatwerkvoorzieningen en voorzieningen die vrij toegankelijk zijn.
4.1 Wanneer bieden wij ondersteuning [Jeugdwet] 1. Om zeker te weten of ondersteuning noodzakelijk is, onderzoeken wij de volgende vragen: a. wat is je ondersteuningsvraag? b. is er sprake van opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen of stoornissen? c. wat wil je bereiken? d. wie is er nog meer betrokken die mee kan denken? e. aan welke resultaten ga je werken? f. wat kunnen jij en je ouders zelf doen om die resultaten te bereiken? g. kunnen wij hetzelfde resultaat bereiken door ondersteuning in te zetten die vrij toegankelijk is? h. kunnen wij hetzelfde resultaat bereiken door ondersteuning in te zetten op grond van een andere wet? 2. Bij het bepalen van welke ondersteuning noodzakelijk is, betrekken wij jouw wensen en die van je ouders. Bij het onderzoeken van eventuele opgroei- en opvoedingsproblemen en psychische problemen of stoornissen is de gemeente niet gebonden aan de ondersteuningsvraag van jou en je ouders. Dat betekent dat wij niet alleen kijken naar wat jij en jouw ouders ons gevraagd hebben, maar onderzoek gaan doen naar alles wat van belang is om te bepalen welke ondersteuning noodzakelijk is. 3. Als je je doel zelf of met behulp van je eigen omgeving kunt oplossen, bieden wij geen maatwerkondersteuning. Zie ook artikel 4.3. 4.
Als je je doel niet op eigen kracht of met hulp van mensen om je heen kunt behalen, maar wel met ondersteuning die je krijgt op grond van een andere wet, dan kiezen wij voor die ondersteuning. Dit noemen wij een wettelijk voorliggende voorziening. 5. Kun je je doel niet zelf of met je omgeving oplossen en kun je ook niet gebruik maken van een wettelijk voorliggende voorziening? Dan kan het zijn dat wij ondersteuning inzetten die vrij toegankelijk is. Zie artikel 4.2 Ondersteuning die vrij toegankelijk is. 6. Behaal je je doel niet of niet helemaal met ondersteuning die vrij toegankelijk is, dan zetten wij maatwerk in. Dit kan ook een combinatie zijn van vrij toegankelijke voorzieningen en maatwerkondersteuning. 7. Wij richten alle ondersteuning op het versterken van je eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van jou, je ouders en jullie omgeving. 8. Ben je 16 of 17 jaar en heb je geen startkwalificatie? Dan stemmen wij onze ondersteuning af met jouw school en het Doorstroompunt. Samen bekijken we welke route het beste past: terugkeer naar onderwijs, een leerwerkroute of aanvullende ondersteuning. 9.
Ben je 18 jaar of ouder, maar jonger dan 27 jaar, en heb je geen diploma op minimaal mbo-niveau 2? Dan werken wij samen met het Doorstroompunt om ervoor te zorgen dat begeleiding naar onderwijs, werk en eventuele jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning goed op elkaar aansluit.
21
4.2 Ondersteuning die vrij toegankelijk is [Jeugdwet] 1. Wij zorgen ervoor dat kinderen en jongeren zoveel mogelijk gezond, kansrijk en veilig kunnen opgroeien. Om dit te bereiken, helpen de buurtteams alle kinderen en jongeren, hun ouders en hun sociale netwerk met: a. Preventie en basiszorg: i. Informatie, consultatie en (opvoed- en opgroei)advies; ii. Licht pedagogische hulpverlening; iii. Jongerencoachingstrajecten; iv. Coördinatie van lichte zorg; v. Voorlichting, cursussen en trainingen. b. Jeugdwelzijnswerk en jongerenwerk; c. Gezinscoach of schoolmaatschappelijk werk; d. Maatschappelijk werk; e. Basisbegeleiding Andere hulp die je kunt inroepen, is: f. Basisdiagnostiek; g. Meldpunt spoedeisende zorg; h. Meldpunt Veilig Thuis voor alle gevallen of vermoeden van huiselijk geweld en kindermishandeling; i. Jeugdgezondheidszorg; j. Cliëntondersteuning. Deze ondersteuning is vrij toegankelijk. Je hebt hiervoor geen besluit nodig van de gemeente en ook geen verwijzing van een huisarts, medisch specialist of jeugdarts. 2. Wij zorgen ervoor dat signalen bij opgroei- en opvoedingsproblemen zo vroeg mogelijk worden opgevangen en dat daarbij ook zo vroeg mogelijk ondersteuning wordt geboden.
4.3 Eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen [Jeugdwet] 1. Jeugdhulp geven wij niet als uit onderzoek blijkt dat jij en je ouders zelf, of met hulp van anderen, de opgroei- en opvoedproblemen kunnen oplossen. Dit kan met hulp vanuit het sociale netwerk of via een aanvullende verzekering. 2. Bij het beoordelen van wat je ouders zelf kunnen doen, gaan wij ervan uit dat ouders verplicht zijn hun kinderen te verzorgen, op te voeden en te begeleiden. Je ouders doen alles wat ze kunnen om ervoor te zorgen dat jij gezond en veilig opgroeit, ook als jij een ziekte, beperking of andere problemen hebt. Dit noemen wij gebruikelijke hulp. Als één van je ouders uitvalt, neemt je andere ouder de gebruikelijke hulp over. Dit geldt ook als je ouders gescheiden zijn. De gemeente houdt ook rekening met de hulp van de ouder waar jij niet woont. 3. Om te bepalen of er sprake is van gebruikelijke hulp, kijken wij of de hulp die nodig is, anders is dan de hulp voor een kind van dezelfde leeftijd zonder ziekte of beperking. Wij houden hierbij rekening met de volgende punten: a. leeftijd; b. hoeveel zorg en toezicht nodig is bij activiteiten; c. hoe lang de hulp duurt en hoe intensief de ondersteuning moet zijn; d. hoe goed de hulp te plannen is; e. wat de behoeften en fysieke mogelijkheden zijn. 4. Als er sprake is van gebruikelijke hulp is, geven wij geen jeugdhulp.
Maar we kunnen hier tijdelijk een uitzondering op maken als je ouders door (dreigende) overbelasting deze hulp niet kunnen bieden. Er moet wel een verband zijn tussen de overbelasting en de hulp die ze aan jou geven. 5. Als het gaat om hulp die meer is dan gebruikelijk, blijven je ouders in eerste instantie verantwoordelijk voor het bieden van deze extra hulp. Wij beoordelen of van je ouders verwacht mag worden dat ze deze hulp bieden. Hierbij maken wij verschil tussen korte en lange situaties: 22
a. Korte situaties: Dit zijn situaties waarin er uitzicht is op herstel van het probleem. Het gaat om een periode van maximaal drie maanden in één kalenderjaar. b. Lange situaties: Dit zijn chronische situaties waarbij de jeugdhulp naar verwachting langer dan drie maanden nodig is of meerdere periodes van drie maanden in één kalenderjaar. Wij verwachten van je ouders dat zij in korte situaties de extra hulp bieden, tenzij dit door de aard van de hulp niet kan of als zij door (dreigende) overbelasting de hulp niet kunnen bieden. Ook hier moet een verband zijn tussen de overbelasting en de hulp die ze aan jou geven. 6. Bij langdurige situaties houden wij rekening met de volgende punten: a. de aard en duur van de hulp en de benodigde ondersteuning; b. hoe goed de hulp te plannen is; c. het lichamelijke en mentale welzijn van je ouders; d. hoe je ouders omgaan met jouw hulpvraag; e. of je ouders vaardigheden hebben om zelf hulp te bieden (bijvoorbeeld door een verpleegachtergrond); f. of er problemen zijn bij je ouders, zoals relationele problemen of schulden; g. welke verplichtingen je ouders hebben, zoals werk en sociale verplichtingen; h. het belang van je ouders om een inkomen te verdienen en mogelijke financiële problemen; i. jullie woonsituatie; j. de samenstelling van jullie gezin en de relatie tussen gezinsleden (bijvoorbeeld of er een stiefouder is); k.
of er een sociaal netwerk is en hoe bereid zij zijn om te helpen; l. overige persoonlijke omstandigheden van jou en je ouders. 7. Als deze punten geen problemen opleveren bij het geven van hulp door je ouders, de beschikbaarheid van je ouders voor hulp, de belasting van je ouders of hun financiële situatie, verwachten wij van hen dat zij de extra hulp (deels) bieden. In dat geval geven wij géén jeugdhulp. 8. Bij (dreigende) overbelasting geldt het volgende: a. er moet een verband zijn tussen de overbelasting en de geleverde zorg; b. als de overbelasting komt door werkstress of andere factoren die niets met de zorg te maken hebben, moeten je ouders eerst een oplossing zoeken voor die spanningen; c. bij een aanvraag voor jeugdhulp kijken wij wat je ouders zelf doen om die spanningen te verminderen; d. als je ouders de overbelasting kunnen verminderen door het aanpassen van werk of andere activiteiten, wordt dit eerst van je ouders verwacht; e. het bieden van hulp aan jou gaat voor op andere sociale of maatschappelijke activiteiten; f. een pgb voor hulp aan jou door een ouder stopt als er (dreigende) overbelasting is. Een andere zorgverlener moet dan de hulp overnemen om de overbelasting te verminderen.
4.4 Maatwerk [Jeugdwet] 1. Wij bieden maatwerk. Dit betekent dat wij goed kijken welke ondersteuning aansluit op je vraag. Wij bieden de volgende vormen van ondersteuning: a. Specialistische diagnose op het gebied van: i. Psychiatrische stoornissen; ii. (Licht)verstandelijke beperkingen; iii. Opvoedproblemen en gedragsstoornissen; iv. Vermoeden van ernstige dyslexie. b. Specialistische of intensieve behandelingen: i. Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen: basis-ggz en specialistische ggz; ii. Hulp aan jeugdigen met een (licht) verstandelijke beperking; iii. Opvoedhulp; iv. Hulp bij ernstige dyslexie (ED); v. Gedwongen jeugdhulp. c. Wonen met begeleiding voor jeugdigen met een licht verstandelijke beperking of psychiatrische aandoening. 23
d. Dagopvang en dagbesteding/werk in een beschermde omgeving voor jeugdigen met licht verstandelijke beperking, psychiatrische aandoening, een zintuiglijke beperking, een lichamelijke beperking of een somatische aandoening. e. Persoonlijke verzorging voor algemene dagelijkse levensverrichtingen voor jeugdigen met een beperking. f. Kort- en langdurend verblijf, mogelijk met behandeling, voor: i. Hulp aan jeugdigen met een (lichte) verstandelijke beperking; ii. Hulp aan jeugdigen met een psychiatrische stoornis (gesloten en open verblijf, deel- en voltijds); iii. Residentiële jeugdhulp (vol- en deeltijd); iv. Gedwongen jeugdhulp; v. Pleegzorg (vol- en deeltijd); vi. Gezinshuizen; vii. Beschermd wonen voor jeugdigen met een (licht) verstandelijke beperking of psychiatrische aandoening. g. Kortdurend verblijf, zonder behandeling, voor hulp aan jeugdigen met een zintuiglijke beperking, een lichamelijke beperking of een somatische aandoening. h. Begeleiding/ambulante hulp. 2. Deze maatwerkondersteuning is niet vrij toegankelijk. Je hebt hiervoor een besluit nodig van de gemeente of een verwijzing van een huisarts, medisch specialist of jeugdarts.
4.5 Overgang van 18- naar 18+ [Jeugdwet, Wmo] 1. Voordat je 18 jaar wordt, kunnen wij je ondersteunen bij het maken van een plan op alle belangrijke leefgebieden. In dit plan komen de volgende onderwerpen aan bod: a. scholing, werk of participatie (meedoen in de maatschappij); b. wonen; c. inkomen; d. zorg en ondersteuning; e. vrije tijd; f. je netwerk. 2. Het kan zijn dat wanneer je al 18 bent, je toch jeugdhulp krijgt. Dit kan maximaal tot de dag dat je 23 jaar wordt. Dit geldt alleen als je voor je 18e jaar al hulp ontving en nog steeds hulp nodig hebt. 3. De gemeente geeft beschikkingen voor pleegzorg in vrijwillig kader standaard af tot je 21e verjaardag. Als je 18 jaar of ouder bent, mag je zelf beslissen of je hier gebruik van wilt maken. De pleegzorg kan worden verlengd tot je 23e verjaardag. 4. Het kan zijn dat je voor je 18e onder toezicht bent gesteld. Als de rechter een ondertoezichtstelling uitspreekt, wordt er een gezinsvoogd toegewezen. De gezinsvoogd begeleidt je, helpt je bij het oplossen van problemen of bepaalt welke ondersteuning hiervoor nodig is. Deze hulp is verplicht. Als de gezinsvoogd bepaalt dat pleegzorg nodig is, zorgen wij dat je pleegzorg krijgt. Wij geven deze hulp dan af tot het einde van de ondertoezichtstelling. Een ondertoezichtstelling eindigt uiterlijk als je 18 jaar wordt.
Als je daarna nog gebruik wilt blijven maken van pleegzorg en wij vinden dat het ook noodzakelijk is, dan kan dat tot je 23 jaar wordt. 5. Als er een voogdij-maatregel is uitgesproken en blijkt dat pleegzorg nodig is, dan zorgen wij dat die pleegzorg wordt verstrekt tot je 18 jaar wordt. Deze hulp is ook verplicht. Wanneer de voogdijmaatregel afloopt, je gebruik wilt blijven maken van pleegzorg en wij vinden dat het ook noodzakelijk is, dan kan dat tot je 23 jaar wordt.
5 ZELFREDZAAMHEID EN MEEDOEN Als u een beperking en/of langdurige psycho-sociale problemen heeft, kan het zijn dat u hulp nodig heeft om zo lang en zelfstandig mogelijk in uw eigen leefomgeving te blijven wonen. Wij helpen u als u niet in staat bent om zelf oplossingen te vinden voor knelpunten in uw woning, bij uw normale dagelijkse activiteiten en in uw huishouding. Wij helpen inwoners met een beperking ook zo lang mogelijk voor zichzelf te kunnen zorgen (zelfredzaamheid). We kijken hierbij niet alleen naar de korte termijn, maar ook naar de ontwikkelingen in de toekomst. In dit hoofdstuk zijn regels opgenomen over de ondersteuning die wij aan deze inwoners kunnen geven. 24
5.1 Ondersteuning [Wmo] Heeft u ondersteuning nodig om zelfstandig te kunnen wonen? Dan kunt u ondersteuning bij ons aanvragen. Ondersteuning kan professionele hulp zijn van een hulpverlener of een product zoals een rolstoel of traplift. 1. De gemeente kan in ieder geval de volgende ondersteuning inzetten: a. een aanpassing aan een woning; b. hulp in het huishouden voor een schoon en leefbare woning; c. beschermd wonen of opvang; d. individuele begeleiding; e. dagbesteding; f. een product zoals een rolstoel, driewieler of scootmobiel; g. een regionale taxipas. h. Herstelgerichte ondersteuning ‘Krachtig ouder worden’. 2. De gemeente kan niet altijd ondersteuning bieden. De gemeente geeft in ieder geval geen ondersteuning, als: a. u niet voldoet aan de voorwaarden van artikel 1.4.2 van deze verordening; b. u uw beperkingen zelf kunt oplossen of verminderen door uw dagelijks leven anders te organiseren. Bijvoorbeeld door de woning anders in te richten; c. u gebruik kunt maken van gebruikelijke hulp, eigen kracht of van uw sociale netwerk; d. de voorziening uw eigen kracht of zelfredzaamheid vermindert; e. u gebruik kunt maken van uw zorgverzekering of de Wet langdurige zorg (Wlz); f. uw aanvraag gaat over een voorziening die al eerder is verstrekt en deze voorziening nog niet is afgeschreven.
Dit geldt niet als: - de eerder verstrekte voorziening stuk is gegaan zonder dat u er iets aan kon doen; - u (gedeeltelijk) meebetaalt aan de kosten; - de eerder verstrekte voorziening geen oplossing meer biedt voor uw hulpvraag; g. de voorziening niet grotendeels op u is gericht. 3. Bij het beoordelen van eigen kracht of gebruikelijke hulp houden we er rekening mee of u inwonende kinderen heeft. Ook kijken we naar de leeftijd en de mogelijkheden van uw kind: a. kinderen tot 5 jaar hoeven niet mee te helpen in het huishouden; b. kinderen van 5 tot 12 jaar kunnen helpen met lichte taken zoals opruimen, de tafel dekken en afruimen, afwassen, boodschappen doen en hun kleding in de wasmand doen; c. kinderen vanaf 13 jaar kunnen daarnaast hun eigen kamer netjes houden, stofzuigen en hun bed verschonen; d. van iemand die 18 jaar of ouder is, verwachten wij dat die de huishoudelijke taken overneemt en een eenpersoonshuishouden kan runnen. e. Van iemand die 23 jaar of ouder is, verwachten wij dat die een compleet huishouden kan runnen. 4. Bij de beoordeling van eigen kracht of gebruikelijke hulp kijken we naar: a. met wie u samenwoont; b. wat voor relatie u met uw huisgenoten heeft; c. of uw huisgenoten beschikbaar zijn; d. hoeveel en wat voor soort ondersteuning u nodig heeft; e. of uw huisgenoten u kunnen helpen en of zij dat lichamelijk en mentaal aankunnen; f.