1516200 - Raadsvoorstel - Vergroten toegankelijkheid Kasteel de Kinkelenburg met een lift
Tekst van het document
Aan de raad van de gemeente Lingewaard Onderwerp Portefeuillehouder Zaaknummer collegevoorstel
Vergroten toegankelijkheid kasteel de Kinkelenburg. A. Slob ZS-1516200
Beslispunten 1. Een personenlift te realiseren naast de bestaande trap in de hal van kasteel de Kinkelenburg; 2. Een investeringsbudget beschikbaar te stellen van € 132.500; 3. De exploitatiekosten ter grootte van € 13.200 per jaar te dekken uit de meerjarenbegroting 2027. Inleiding Kasteel de Kinkelenburg is een rijksmonument dat sinds de jaren veertig van de vorige eeuw in eigendom is van de gemeente Lingewaard. Het kasteel is onderdeel van de bedrijfsvoering van het gemeentehuis en wordt ingezet als locatie voor vergaderingen, bijeenkomsten, huwelijken en recepties. De wens is om het kasteel vaker te gebruiken, zowel voor gemeentelijke bijeenkomsten als voor incidentele kleinschalige culturele en maatschappelijke activiteiten van externe partijen. Om aan deze wens tegemoet te komen, is het van belang de toegankelijkheid van het kasteel te verbeteren. Dit kan door plaatsing van een personenlift. Beoogd effect Grotere toegankelijkheid van kasteel de Kinkelenburg. Argumenten 1.1 Personen met een beperkte mobiliteit kunnen door een lift een groter deel van het kasteel bereiken. Op dit moment is er bij de ingang van het kasteel een hellingbaan aanwezig en is op de begane grond één ruimte (de Burgzaal) toegankelijk voor personen die slecht ter been zijn, gebruikmaken van een rollator of rolstoel.
De rest van het kasteel is slecht toegankelijk voor deze groep vanwege de verschillende trappen. Dankzij de personenlift kunnen zij straks ook de Ridderzaal bezoeken. De Ridderzaal is de meest indrukwekkende en karaktervolle ruimte van het kasteel, met een rijke historie en hoge cultuurhistorische waarde. Door de Ridderzaal bereikbaar te maken voor iedereen, neemt niet alleen de inclusiviteit toe, maar wordt ook de maatschappelijke, culturele en publiekswaarde van het kasteel als geheel vergroot. 1.2 Met de realisatie van de lift geven we uitvoering aan het VN-verdrag Handicap. Naar aanleiding van het ondertekenen van het VN-Verdrag Handicap heeft de gemeente een routekaart toegankelijkheid opgesteld. Hierin staat hoe gemeentelijke maatschappelijke gebouwen stapsgewijs toegankelijker worden gemaakt voor mensen met een beperking. Het doel is niet alleen het verbeteren van de bereikbaarheid en het realiseren van volwaardige toegankelijkheid, maar ook het bevorderen van een gelijkwaardige deelname aan de samenleving. Om die reden is al in 2018 onderzoek gedaan door TAK-architecten naar de mogelijkheid om de Ridderzaal bereikbaar te maken via een platformlift (zie bijlage 1). Daar is dit plan op gebaseerd. Uit het planoverleg met Cultuurhistorie Gelderland (2018), de welstandscommissie en in 2025 met de Rijksdienst voor het
Cultureel Erfgoed (RCE) blijkt dat er één locatie is waar een lift kansrijk en haalbaar wordt geacht. Dit betreft het plaatsen van een interne lift naast de bestaande trap in de hal. 1.3 Met realisatie van de lift geven we uitvoering aan ons eigen beleid. Daarnaast is in de Nota Cultureel Erfgoed (2025) vastgelegd dat erfgoed actief moet worden benut, zodat het van betekenis blijft, behouden wordt en voor iedereen beleefbaar en toegankelijk is. Het toegankelijker maken van Kasteel de Kinkelenburg is daarmee een concrete uitvoering van ons beleid. Het sluit ook aan bij onze gemeentelijke ambities op het gebied van inclusie. 2.1 Met dit investeringsbudget kan de personenlift worden gerealiseerd. Op basis van een richtofferte (2025) zijn de kosten voor levering en montage van de personenlift geraamd op € 132.500 exclusief btw. 3.1 Met deze investering is in de meerjarenbegroting nog geen rekening gehouden. De investeringskosten bedragen € 132.500 excl. btw (€ 7.350 kapitaal- en rentelasten) plus jaarlijkse onderhoudskosten voor de personenlift van € 5.850 excl btw. De totale exploitatielast bedraagt dan € 13.200 per jaar. Kanttekeningen 1.1 Er zijn geen mogelijkheden voor realisatie van een mindervalide toilet in het kasteel. In de routekaart toegankelijkheid staat omschreven hoe we bestaande gebouwen toegankelijk maken volgens het keurmerk Zilver.
Dit keurmerk bepaalt dat gebouwen met dit keurmerk een mindervalide toilet moeten krijgen. Een MIVA-toilet is echter niet realiseerbaar in het kasteel, waardoor het keurmerk Zilver niet wordt gehaald. De RCE heeft negatief geadviseerd over een dergelijke voorziening, vanwege de grote ruimtelijke impact op het monument. Bezoekers kunnen wel gebruikmaken van het MIVA-toilet in het gemeentehuis tijdens de openingsuren (maandag tot/met donderdag hele dag, vrijdag tot 12.30 uur). Zolang dit vooraf duidelijk wordt gecommuniceerd, kunnen mensen zelf de keuze maken om gebruik te maken van het kasteel. 1.2 De investering heeft een beperkt effect op de toegankelijkheid. Vanuit RCE wordt geadviseerd om niet nog meer ingrepen te doen wegens de ruimtelijke impact op het monument. Het is niet mogelijk om met één aanpassing het hele kasteel volledig toegankelijk te maken. Gezien de status van het kasteel als “Rijksmonument” is dat aanvaardbaar. Financiën Op basis van een richtofferte (2025) zijn de kosten voor levering en montage van de personenlift geraamd op € 132.500 excl. btw. Uitgaande van deze investering bedragen de kapitaallasten € 7.350 per jaar op basis van een afschrijvingstermijn van 20 jaar voor technische installaties en een rente van 1%. De onderhoudskosten voor de liftinstallatie bedragen € 5.850 per jaar excl. btw. De totale exploitatielast bedraagt € 13.200 per jaar.
Er zijn helaas geen subsidiemogelijkheden waarop deze plannen aanspraak kunnen maken. Communicatie en participatie Na installatie van de lift bespreekt Facilitair Beheer vooraf met gebruikers van het kasteel de mogelijkheden en beperkingen van toegankelijkheid. Voortgang Na positieve besluitvorming door uw raad wordt opdracht gegeven voor realisatie van de lift in het kasteel in 2027. Bijlagen 2
ZS-1516200 Bijlage 1: Verkenning platformlift (TAK Architecten 09012018)
Bemmel, 21 april 2026 burgemeester en wethouders van de gemeente Lingewaard, de secretaris, de burgemeester,
drs. I.P. van der Valk
dr. P.T.A.M. Kalfs
3