1503285 Bijlage 1 Motivering en regels Bodemkwaliteitskaart - Bijlage 1 Nota bodembeheer
Tekst van het document
7.2 Kwaliteitsdoelstelling bij hergebruik van grond en baggerspecie Bij het toepassen van grond en baggerspecie hanteert de gemeente Lingewaard het standstill principe op beheergebiedsniveau. Het beheergebied omvat de gemeenten van de MRA (zie § 1.1). Dit betekent dat de bodemkwaliteit in het beheergebied van de MRA niet mag verslechteren. Binnen het beheergebied van de MRA is een vermindering van de kwaliteit alleen toelaatbaar, waarbij de vastgestelde Lokale Maximale Waarden niet worden overschreden, als elders in het beheergebied een verbetering van de bodemkwaliteit wordt gerealiseerd. In het generieke beleid van het Besluit [1] mag grond of baggerspecie met de ontgravingskwaliteit Industrie niet toegepast worden in een gebied waar de toepassingseis Wonen of achtergrondwaarde (AW2000) is. Grond of baggerspecie met de ontgravingskwaliteit Wonen mag wel toegepast worden in een gebied waar de toepassingseis Wonen of Industrie is maar niet als de toepassingseis achtergrondwaarde (AW2000) is.
7.3 Vaststelling Lokale Maximale Waarde(n) 7.3.1
Lokale Maximale Waarden
Uit de bodemkwaliteitskaart blijkt dat het vaststellen van een lokale maximale waarden voor de gemeente Lingewaard niet nodig is. Gevoelige bestemmingen Als grond en/of baggerspecie op gevoelige bestemmingen, zoals kinderspeelplaatsen en moestuinen, toegepast worden, beslist de gemeente Lingewaard per situatie aan welke kwaliteitseisen moet worden voldaan en welke bewijsmiddelen hiervoor noodzakelijk zijn. Woningen in gebieden met de bodemfunctieklasse industrie Als grond of baggerspecie wordt toegepast in tuinen van bedrijfswoningen moeten deze voldoen aan de bodemkwaliteitsklasse wonen of een betere kwaliteit. Als een betere kwaliteit dan wonen door de gemeente gewenst is (Lokale Maximale Waarde) of een betere kwaliteit is vastgesteld (bodemkwaliteitskaart) moet de toe te passen grond of baggerspecie aan de strengere eisen voldoen.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 27 Definitief
7.4 Onderzoeksinspanning voorafgaand aan grond- en baggerverzet 7.4.1
Historisch onderzoek
De door de gemeente vastgestelde ontgravingskaarten (kaartbijlage 5ABC) mogen als bewijsmiddel van de milieuhygiënische bodemkwaliteit van de toe te passen grond worden gebruikt, tenzij de grond afkomstig is van een locatie met of die verdacht is van een sterke bodemverontreiniging (saneringslocatie). Dit geldt ook voor de leeflagen en grondlichamen van grootschalige toepassingen in het beheergebied van de MRA. Wèl moet de toe te passen grond in grootschalige toepassingen voldoen aan de emissietoetswaarden. De gemeente beschouwd de activiteiten die in de UBI-klassen 1 t/m 4 vallen niet als activiteiten die leiden of hebben geleid tot een sanering. Om dit vast te stellen moet een historisch onderzoek worden uitgevoerd. Het onderzoek dient zich te richten op het perceel waar de ontgravingslocatie zich bevindt en de belendende percelen tot een maximum van 25 meter buiten het perceel van de ontgravingslocatie, zie ook § 7.10.1. De bodemkwaliteitskaart [3] mag, in combinatie met de toets of op de ontgravings- en toepassingslocatie sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging (Wbb), worden gebruikt als bewijsmiddel van de milieuhygiënische bodemkwaliteit van de ontvangende bodem.
7.4.2
Onderzoek toe te passen grond en ontvangende bodem
Toe te passen grond Als de bodemkwaliteitskaart niet als bewijsmiddel voor de chemische bodemkwaliteit voor de toe te passen grond en/of de ontvangende bodem kan worden gebruikt, moet de toe te passen grond en/of de ontvangende bodem worden onderzocht. De toe te passen grond moet worden gekeurd als deze grond: op basis van de ontgravingskaarten (kaartbijlagen 5ABC) een mindere kwaliteit heeft dan de toepassingseis op de locatie; afkomstig is uit het beheergebied van de MRA van een voor bodemverontreiniging verdachte locatie; afkomstig is uit het beheergebied van de MRA maar uit een niet-gezoneerd gebied; afkomstig is uit de zone B1/O14 “Arnhem – Spijkerkwartier”;* afkomstig uit de gemeente Arnhem, met de bodemfunctie wonen of industrie, en met de ontgravingskwaliteit landbouw/natuur en wordt toegepast buiten dit gebied in een gebied met de toepassingseis landbouw/natuur; afkomstig is uit de zone B6 “Historische bebouwing landelijk gebied” en toegepast gaat worden in gebied met toepassingskwaliteit „industrie‟ op een oppervlakte groter dan 500.000 m² of; toegepast gaat worden in gebied met toepassingskwaliteit „wonen‟ op een oppervlakte groter is dan 5.000 m² of; toegepast gaat worden in gebied met toepassingskwaliteit „landbouw/natuur‟.*afkomstig is van buiten het beheergebied van de MRA (zie § 3.3) zonder een bodemkwaliteitskaart.
afkomstig is van buiten het beheergebied van de MRA (zie § 3.3) met een bodemkwaliteitskaart maar die is opgesteld met een onvergelijkbare systematiek (richtlijn bodemkwaliteitskaarten) en uitgangspunten (historische informatie, selectie representatieve bodemgegevens en percentielwaarden) van de bodemkwaliteitskaart van de MRA.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 28 Definitief
*
In deze zones is de 95P voor minerale olie en/of lood boven de interventiewaarden vastgesteld. Hierdoor bestaat de kans dat, zonder onderzoek, grond wordt ontgraven met een kwaliteit die leidt tot een overschrijding van het saneringscriterium. Als gevolg hiervan is met de waarden van de 95P een risicobeoordeling uitgevoerd om vast te stellen of sprake is van een overschrijding van het saneringscriterium voor één of meerdere bodemgebruiken. De resultaten van de risicobeoordeling zijn opgenomen in bijlage 2. Hieruit blijkt dat zonder onderzoek voorafgaand aan het toepassen van grond uit deze zones in 5% van de grondtoepassingen actuele humane risico‟s optreden bij het bodemgebruik moestuin/volkstuin. Er treden humane en/of ecologische risico‟s op als grond uit deze zones wordt gebruikt in de genoemde gebieden.
Voor de toe te passen grond zijn de BRL9335 en de onderstaande onderzoeksstrategieën uit de laatste versies van de BRL-SIKB-1000 en de NEN5740 toegestaan als milieuhygiënische verklaring voor de kwaliteit: VKB-protocol 1001 en 1002. Onderzoeksstrategie voor de toetsing of sprake is van schone bodem. Onderzoeksstrategie voor de toetsing of sprake is van schone bodem op grootschalige locaties. Onderzoeksstrategie voor de partijkeuring van niet schone grond uit diffuus belast gebied met een heterogene verdeling van de verontreinigende stof. Ontvangende bodem Locaties waar grond of baggerspecie wordt toegepast maar die niet zijn gezoneerd in de bodemkwaliteitskaart (zie ook § 5.2) moeten worden onderzocht. Om de kwaliteit van de ontvangende bodem vast te stellen zijn de volgende onderzoeksstrategieën uit de laatste versie van de NEN5740 toegestaan als milieuhygiënische verklaring voor de kwaliteit: Onderzoeksstrategie voor een onverdachte locatie. Onderzoeksstrategie voor een grootschalig onverdachte locatie. Onderzoeksstrategie bij een onbekende bodembelasting. Onderzoeksstrategie voor de toetsing of sprake is van een schone bodem. Onderzoeksstrategie voor de toetsing of sprake is van een schone bodem op grootschalige locaties. Onderzoeksstrategie voor de partijkeuring van niet schone grond uit diffuus belast gebied met een heterogene verdeling van de verontreinigende stof.
7.4.3
Toepassen baggerspecie
Als milieuhygiënische verklaring voor de kwaliteit van de toe te passen of te verspreiden baggerspecie en voor de kwaliteit van de bodem onder oppervlaktewater zijn de onderzoeksstrategieën die voldoen aan de laatste versie van de NEN5720 of aan een daarvoor geldend onderzoeksprotocol voor de bodem onder oppervlaktewater (genoemd in onderdeel II van bijlage D van de Regeling [2]) toegestaan. Onderzoek voorafgaand aan het verspreiden of tijdelijke opslag van baggerspecie is niet noodzakelijk als de watergang waar de baggerspecie ligt als niet-verdacht kan worden beschouwd. Dit is een uitzondering die is opgenomen in de Regeling [2]. Bij veel bevoegde gezagen zijn oppervlaktewateren kaarten opgesteld waarop de niet-verdachte watergangen zijn aangegeven. Is een dergelijke kaart niet voorhanden, dan moet alsnog onderzoek uitgevoerd worden.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 29 Definitief
7.5 Grondstromenmatrix Op basis van het Besluit en de Regeling [1, 2] en de vastgestelde Lokale Maximale Waarde(n) (§ 7.3) is bepaald tussen welke zones grondverzet mogelijk is. Tabel 7.x geeft de mogelijkheden van grond- en baggerverzet binnen en tussen zones weer (grondstromenmatrix). Hierbij dient te worden opgemerkt dat deze matrix alleen geldt voor grondverzet tussen niet voor bodemverontreiniging verdachte locaties.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 30 Definitief
B5 / O23 / O24 @ B6** B7 B8 * B9/O20 B10 * B11 * B11 / O23 / O24 Arnhem @ B11/O24 Koningspley
* ** # ## @
B1 / O14
B2 / O15
B3 / O16
B4 / O16
B5 / O23 / O24 #
B6
B7
B8 *
B9 / O20
B10 *
B11 *
B11 O23 / O24 Arnhem #
B11/O24 Koningspley #
B12
B13 ##
0,5-1,0 m-mv
T25
0,5-2,0 m-mv
O17
O18
O19
O20
O21
O22
O23
O24 ##
0,0-0,5 m-mv
Beb < 1950
Beb Huissen < 1950
Beb > 1950
Buitengeb
0,5-2,0 m-mv
Beb < 1950
Beb Huissen < 1950
Beb > 1950
Buitengeb
0,0-0,5 m-mv
Wonen LV
Wonen S
Bedrijven LV
Bedrijven S
Buitengeb
0,0-1,0 m-mv
Wegbermen
0,5-2,0 m-mv
Gemeente
LMW
Wonen
Wonen
Wonen
Wonen
Wonen
Landb./natuur
Wonen
Landb./natuur
Landb./natuur
Wonen
Industrie
Landb./natuur
Landb./natuur
MRA
Wonen
MRA
Generiek beleid
Generiek beleid
Generiek beleid
Wonen
Generiek beleid
Generiek beleid
Landb./natuur
Landb./natuur
Lingewaard
Wonen
Wonen
Landb./natuur
Landb./natuur
Lingewaard
Landb./natuur
Landb./natuur
Landb./natuur
Landb./natuur
Overbetuwe
Wonen
Landb./natuur
Landb./natuur
Landb./natuur
Landb./natuur
Overbetuwe
Wonen
Overbetuwe
Landb./natuur
Toepassingseis
MRA B1/O14 B2/O15 B3/O16 B4/O16
B12 B13 MRA T25 MRA O17 O18 O19 O20 O21 O22 O23 O24
Industrie
Van zone ontgraven
0,0-0,5 m-mv
Naar zone toepassing
MRA
Tabel 7.x De grondstromenmatrix: weergave mogelijkheden grondverzet tussen zones
Kwaliteit ontgraven grond 0,0-0,5 m-mv Industrie/wonen Industrie/wonen Wonen Wonen Landb./natuur/ wonen Wonen Wonen Landb./natuur Wonen Landb./natuur Landb./natuur Landb./natuur/ wonen Landb./natuur/ wonen/industrie Landb./natuur Landb./natuur 0,5-1,0 m-mv Wonen 0,5-2,0 m-mv Niet bekend Niet bekend Niet bekend Wonen Niet bekend Niet bekend Landb./natuur Landb./natuur
Vrij grondverzet mogelijk na aantoning dat het een niet voor bodemverontreiniging verdachte locatie betreft. Voorafgaand aan het grondverzet moet een partijkeuring plaatsvinden (§7.4.2) en is grondverzet afhankelijk van de vastgestelde kwaliteit. De kwaliteit van de toe te passen grond toe te passen grond moet voldoen aan de maximale waarden voor Wonen met uitzondering voor zink. Voor zink is een Lokale Maximale Waarde vastgesteld die is weergegeven in § 7.2 van de nota bodembeheer gemeente Arnhem. Afhankelijk van de dubbele toets uit het generieke kader van het besluit bodemkwaliteit (vergelijkbare bodemkwaliteit toe te passen grond/baggerspecie en ontvangende bodem; kwaliteit toe te passen grond voldoet aan de maximale waarde van de bodemfunctie) mag hier grond/baggerspecie worden toegepast. Voor deze zone is gebiedsspecifiek beleid vastgesteld waardoor de kwaliteit van de te ontgraven grond kan verschillen. In deze zones zijn niet-aaneengesloten deelgebieden aanwezig die niet zijn gezoneerd. Voor deze deelgebieden geldt het generieke beleid van het Besluit bodemkwaliteit (zonder bodemkwaliteitskaart). Een partijkeuring moet worden uitgevoerd als de grond wordt toegepast in (toekomstig) moestuin/volkstuin of natuurgebied, en/of de grond toegepast gaat worden op een oppervlakte die groter is dan 5.000 m2.
Grond, afkomstig van buiten het beheergebied moet voldoen aan de kwaliteitsklasse Landbouw/natuur. In het buitengebied (zand) mag geen kleigrond worden toegepast. Dit geldt niet voor Koningspley. Grond afkomstig uit de gemeente Arnhem, met de bodemfunctie wonen of industrie, en met de ontgravingskwaliteit Landbouw/natuur en wordt toegepast buiten dit gebied in een gebied met de toepassingseis Landbouw/natuur moet worden gekeurd.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 32 Definitief
* ** # ## @
0,5-1,0 m-mv
T25
0,5-2,0 m-mv
O17
O18
O19
O20
O21
O22
O23
O24 ##
0,0-0,5 m-mv
Beb < 1950
Beb Huissen < 1950
Beb > 1950
Buitengeb
0,5-2,0 m-mv
Beb < 1950
Beb Huissen < 1950
Beb > 1950
Buitengeb
0,0-0,5 m-mv
Wonen LV
Wonen S
MRA
Wonen
MRA
Generiek beleid
Generiek beleid
Generiek beleid
Wonen
Generiek beleid
Generiek beleid
Landb./natuur
Landb./natuur
Lingewaard
Wonen
Wonen
Landb./natuur
Landb./natuur
Lingewaard
Landb./natuur
Landb./natuur
Landb./natuur
Landb./natuur
Overbetuwe
Wonen
Landb./natuur
Gemeente
B13 ## Landb./natuur
Landb./natuur
B12 Landb./natuur
0,5-2,0 m-mv
B11/O24 Koningspley #
Industrie
Overbetuwe
B11 / O23 / O24 Arnhem #
Wonen
Wegbermen
B11 * Landb./natuur
Wonen
B10 * Landb./natuur
0,0-1,0 m-mv
B9 / O20 Wonen
Overbetuwe
B8 * Landb./natuur
Buitengeb
B7 Wonen
Landb./natuur
B6 Wonen
Bedrijven S
B5 / O23 / O24 # Wonen
Landb./natuur
B4 / O16 Wonen
Bedrijven LV
B3 / O16 Wonen
Landb./natuur
B2 / O15 LMW
Lingewaard Beb < 1950 Beb Huissen < 1950 Beb > 1950 Buitengeb Lingewaard Beb < 1950 Beb Huissen < 1950 Beb > 1950 Buitengeb Overbetuwe Wonen LV Wonen S Bedrijven lv Bedrijven S Buitengeb Overbetuwe Wegbermen Overbetuwe Gemeente
Kwaliteit ontgraven grond 0,0-0,5 m-mv Wonen Wonen Landb./natuur Landb./natuur 0,5-2,0 m-mv Landb./natuur Landb./natuur Landb./natuur Landb./natuur 0,0-0,5 m-mv Wonen Landb./natuur Landb./natuur Landb./natuur Landb./natuur 0,0-1,0 m-mv Industrie 0,5-2,0 m-mv Landb./natuur
B1 / O14
Toepassingseis Industrie
Van zone ontgraven
0,0-0,5 m-mv
Naar zone toepassing
MRA
Vervolg tabel 7.x De grondstromenmatrix: weergave mogelijkheden grondverzet tussen zones
Vrij grondverzet mogelijk na aantoning dat het een niet voor bodemverontreiniging verdachte locatie betreft. Voorafgaand aan het grondverzet moet een partijkeuring plaatsvinden (§7.4.2) en is grondverzet afhankelijk van de vastgestelde kwaliteit. De kwaliteit van de toe te passen grond toe te passen grond moet voldoen aan de maximale waarden voor Wonen met uitzondering voor zink. Voor zink is een Lokale Maximale Waarde vastgesteld die is weergegeven in § 7.2 van de nota bodembeheer gemeente Arnhem. Afhankelijk van de dubbele toets uit het generieke kader van het besluit bodemkwaliteit (vergelijkbare bodemkwaliteit toe te passen grond/baggerspecie en ontvangende bodem; kwaliteit toe te passen grond voldoet aan de maximale waarde van de bodemfunctie) mag hier grond/baggerspecie worden toegepast. Voor deze zone is gebiedsspecifiek beleid vastgesteld waardoor de kwaliteit van de te ontgraven grond kan verschillen. In deze zones zijn niet-aaneengesloten deelgebieden aanwezig die niet zijn gezoneerd. Voor deze deelgebieden geldt het generieke beleid van het Besluit bodemkwaliteit (zonder bodemkwaliteitskaart). Een partijkeuring moet worden uitgevoerd als de grond wordt toegepast in (toekomstig) moestuin/volkstuin of natuurgebied, en/of de grond toegepast gaat worden op een oppervlakte die groter is dan 5.000 m 2.
Grond, afkomstig van buiten het beheergebied moet voldoen aan de kwaliteitsklasse Landbouw/natuur. In het buitengebied (zand) mag geen kleigrond worden toegepast. Dit geldt niet voor Koningspley. Grond afkomstig uit de gemeente Arnhem, met de bodemfunctie wonen of industrie, en met de ontgravingskwaliteit Landbouw/natuur en wordt toegepast buiten dit gebied in een gebied met de toepassingseis Landbouw/natuur moet worden gekeurd.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 33 Definitief
7.6 Grond- en baggerverzet afkomstig van buiten het beheergebied MRA Van gemeenten buiten het beheergebied van de MRA wordt de bodemkwaliteitskaart als geldig bewijsmiddel voor de milieuhygiënische kwaliteit van de toe te passen grond erkend, mits de grond afkomstig is van een voor bodemverontreiniging niet-verdachte locatie en de bodemkwaliteitskaart is opgesteld met een systematiek (richtlijn bodemkwaliteitskaarten) en uitgangspunten (historische informatie, selectie representatieve bodemgegevens en percentielwaarden ) die vergelijkbaar (gelijkwaardig) is met die van de bodemkwaliteitskaart van de MRA. De erkenning van een bodemkwaliteitkaart van een andere gemeente moet plaatsvinden door middel van een raadsbesluit. In alle andere situaties moet de grond zijn gekeurd (zie § 7.4.2)
7.7 Grondverzet dieper dan 2 meter diepte 7.7.1
Grond afkomstig dieper dan 2 meter diepte
Grond die vrijkomt dieper dan 2 meter beneden maaiveld valt niet onder de bodemkwaliteitskaart. De gemeente Lingewaard heeft echter besloten dieper dan 2 meter beneden maaiveld vrijkomende grond van onverdachte locaties op dezelfde wijze te beoordelen en toe te passen als de bovenliggende ondergrond. Dit betekent dat grond die binnen de gemeente Lingewaard vrijkomt onder de op de ontgravingskaart van de ondergrond met de klasse achtergrondwaarde binnen het beheergebied kan worden toegepast als zijnde klasse achtergrondwaarde; wonen binnen het beheergebied kan worden toegepast als zijnde klasse wonen; industrie binnen het beheergebied kan worden toegepast als zijnde klasse industrie.
7.7.2
Grond of baggerspecie dieper dan 2 meter diepte toepassen
Grond of baggerspecie die dieper dan 2 meter diepte wordt toegepast moet voldoen aan de eisen van schone grond [1,2]. De toe te passen grond moet zijn gekeurd volgens de in § 7.4.2 aangegeven protocollen en onderzoeksstrategieën voor schone grond (voor het toepassen van grond of baggerspecie in het oppervlakte water dient te worden aangesloten te worden bij de daarvoor geldende protocollen, zie ook § 7.14.3). De bodemkwaliteitskaart mag ook als bewijsmiddel worden gebruikt om de kwaliteit van de toe te passen grond aan te tonen. Wel moet dan worden aangetoond dat de grond niet afkomstig is van een locatie met of die verdacht is van een sterke bodemverontreiniging (saneringslocatie) (zie ook § 7.4.1).
7.8 Tijdelijke uitname van grond In het Besluit is tijdelijke uitname van grond en baggerspecie op een onverdachte locatie toegestaan zonder dat een kwaliteitsbepaling is uitgevoerd, een functietoets is gedaan en een melding is verricht. De enige voorwaarden zijn dat er geen sprake is van een geval van bodemverontreiniging, er geen tussentijdse bewerking plaatsvindt en dat de
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 35 Definitief
grond of baggerspecie onder dezelfde condities weer wordt toegepast (ondergrond wordt weer ondergrond en bovengrond wordt weer bovengrond). De gemeente Lingewaard verruimt deze regels voor de tijdelijke uitname van grond op een niet voor bodemverontreiniging verdachte locatie als het gaat om het graven en aanvullen van sleuven bij vervang- of reparatiewerkzaamheden aan kabels, leidingen en rioleringen. Omdat bij de aanleg van de ondergrondse infrastructuur de grond ook is geroerd, mag de grond bij de uit te voeren werkzaamheden ook worden geroerd. De ontgraven boven- en ondergrond hoeven dus niet in dezelfde bodemlagen te worden teruggeplaatst. Het tussentijds civieltechnisch zeven (cosmetisch zeven) wordt niet als tussentijdse bewerking beschouwd.
7.9 Verspreiden baggerspecie 7.9.1
Verspreiden baggerspecie in oppervlaktewater
Voor het verspreiden van baggerspecie in oppervlaktewater is het waterschap het bevoegde gezag. Hiervoor moet contact worden opgenomen met het betreffende waterschap (www.waterschappen.nl).
7.9.2
Verspreiden baggerspecie over aangrenzend perceel
In de Waterwet en de Keur van waterschappen is geregeld dat de aangrenzende percelen van watergangen een ontvangstplicht hebben. Voorafgaand aan het verspreiden van de baggerspecie over het aangrenzend perceel moet de kwaliteit van de baggerspecie worden getoetst. De normstelling van deze toets is gebaseerd op de msPAF toets, waarbij rekening wordt gehouden met de milieueffecten van meerdere stoffen tegelijk. De Maximale Waarden voor het verspreiden van baggerspecie op aangrenzende percelen zijn opgenomen in tabel 1 uit bijlage B van de Regeling. De normstelling is geschematiseerd in figuur 7.x. Figuur 7.x: Normstelling voor verspreiding van baggerspecie over aangrenzende percelen
< Ontvangstplicht > Verspreidbaar over aangrenzend Vrij Toepasbaar perceel
Achtergrondwaarde (AW2000)
Niet verspreidbaar over aangrenzend perceel
Maximale waarden verspreiden over aangrenzende percelen en interventiewaarden droge bodem
Voor het verspreiden van baggerspecie over aangrenzende percelen gelden de volgende voorwaarden: Voor onderhoudsspecie waarvan de kwaliteit voldoet aan de Maximale Waarden voor verspreiden van baggerspecie over het aangrenzende perceel en de interventiewaarden droge bodem geldt de ontvangstplicht. De baggerspecie mag tot aan de perceelsgrens worden verspreid; Er hoeft niet te worden getoetst aan de kwaliteit van de ontvangende bodem; De verspreiding over aangrenzende percelen hoeft niet te worden gemeld. Voor weilanddepots gelden aanvullende eisen:
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 36 Definitief
De kwaliteit van de baggerspecie moet voldoen aan de Maximale waarden voor verspreiding over aangrenzende percelen; De opslag mag maximaal drie jaar duren; De opslag met de voorziene duur en eindbestemming wordt vijf dagen van tevoren gemeld; De opgeslagen baggerspecie moet vanaf het weilanddepot in een nuttige toepassing worden gebracht, waarbij verspreiding van baggerspecie in oppervlaktewater is uitgezonderd als nuttige toepassing. De opslag moet plaatsvinden op een perceel aangrenzend aan de watergang waaruit de baggerspecie afkomstig is. In de gemeente Lingewaard moet hiervoor soms een ontheffing worden aangevraagd in het kader van een aanlegvergunning. Voor het inrichten van een weilanddepot voor baggerspecie moet eveneens soms een aanlegvergunning worden aangevraagd of een ontheffing in het kader van het bestemmingsplan.
7.10 Bijzondere omstandigheden 7.10.1 Van de bodemkwaliteitskaart uitgesloten gebieden/locaties In de gemeente Lingewaard zijn een aantal gebieden en locaties uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart. Deze gebieden/locaties zijn in de bodemkwaliteitskaart aangegeven en in § 5.2 gespecificeerd. Voorafgaand aan grond- of baggerverzet (ontgraven of toepassen) moet contact worden opgenomen met de gemeente om te toetsen op bodemverontreiniging verdachte locaties die zijn uitgesloten: Gemeente Arnhem, Afdeling Milieu, Eusebiusbuitensingel 53, Postbus 9200, 6800HA, Arnhem, telefoonnummer 026-3774283. Via de gemeentelijke website kan ook bodeminformatie worden achterhaald via het digitale bodemloket: www.arnhem.nl klikpad: Digitaal Loket ► Van A tot Z ► Bodemonderzoek ► Bodemkaart. Gemeente Doesburg, Afdeling Milieu, Philippus Gastelaarsstraat 2, Postbus 100, 6980 AC, Doesburg, telefoon: 0313-481313. Gemeente Duiven, Afdeling Milieu en Bouwzaken, Kastanjelaan 3, Postbus 6, 6920 AA, Duiven, telefoon: 0316-279111. Via de gemeentelijke website kan ook bodeminformatie worden achterhaald via het digitale bodemloket: www.duiven.nl Gemeente Lingewaard, Klantcontactcentrum, Kinkelenburglaan 6, 6681 BJ, Bemmel, Postbus 15, telefoon: 026-3260111, e-mail: gemeente@lingewaard.nl Gemeente Overbetuwe, Afdeling Bouwen Wonen en Milieu, Dorpsstraat 67, Postbus 11, 6660 AA Elst, telefoon: 0481-362300.
Gemeente Renkum, Afdeling Ruimtelijke Ordening en Milieu, Generaal Urquhartlaan 4, Postbus 9100, 6860 HA, Oosterbeek, telefoon: 026-3348111. Gemeente Rheden, Afdeling Bouwen en Milieu, Team Bodem en Specialismen, Hoofdstraat 3, Postbus 9110, 6994 ZJ, De Steeg, telefoon: 026-4976911, bodemloket@rheden.nl. Gemeente Rozendaal, Cluster Openbare Werken, Kerklaan 1, Rozendaal, Postbus 9106, 6880 HH, Velp, telefoon: 026-3843666. Gemeente Rijnwaarden, Cluster Wonen en Werken, Markt 5, 6915 AH, Lobith, telefoon: 0316-565600. Gemeente Westervoort, Afdeling Ruimte & Samenleving, team Milieu, Dorpsplein 1, Postbus 40 6930 AA, Westervoort, telefoon: 026-3179911. Gemeente Zevenaar, Afdeling Publieksdienstverlening, Raadhuisplein 1, 6901 GN, Zevenaar, telefoon: 0316-595550.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 37 Definitief
Locaties die uitgesloten zijn van de bodemkwaliteitskaart en waarvan de provincie gegevensbeheerder is, zijn ook te vinden op www.bodemloket.nl. Het toepassen van grond vanuit de uitgesloten gebieden/locaties (zie § 5.2) moet voorafgegaan worden door een partijkeuring (zie § 7.4.2). Als grond of baggerspecie op deze locaties toegepast wordt, moet de ontvangende bodem onderzocht worden middels een verkennend bodemonderzoek (zie § 7.4.2)
7.10.2 Onderzochte locaties De mogelijkheid bestaat dat op een locatie van ontgraving een specifiek onderzoek of een partijkeuring is uitgevoerd. Als het onderzoek of de partijkeuring voldoet aan de vereisten voor een bewijsmiddel uit het Besluit (zie § 7.4.2), dan moet dit onderzoek worden gebruikt als bewijsmiddel [5]. De resultaten van het uitgevoerde onderzoek zijn leidend boven de bodemkwaliteitskaart.
7.10.3 Gesaneerde en te saneren locaties Ter plaatse van gesaneerde locaties en te saneren locaties mag niet zonder meer grondverzet plaatsvinden. Het toepassen van grond/baggerspecie om een saneringsdoelstelling te behalen valt onder het bevoegde gezag van de Wet bodembescherming, de provincie Gelderland of de gemeente Arnhem. Nadat het saneringsresultaat is behaald, mag op deze locatie, mits het een nuttig toepassing betreft, grond of baggerspecie worden toegepast. Daarbij moet worden nagegaan of dit niet in strijd is met opgelegde gebruiksbeperkingen en/of nazorgverplichtingen. Multifunctioneel gesaneerde locaties en locaties waarvan de saneringsput is opgevuld met (kwalitatief) gebiedseigen grond vallen onder de bodemkwaliteitskaart.
7.10.4 Beschermingsgebieden In het beheergebied van de MRA liggen de volgende beschermingsgebieden: grondwaterwin- en beschermingsgebied (Ir. H. Symons, La Cabine -Arnhem-, Hemmen, Herveldse veld, Fikkersdries -Overbetuwe-, Wageningen - Renkum-, Ellecom -Rheden-, Pinkenberg -Rozendaal-, Lent -Rijnwaarden-), aardkundige en archeologisch en cultuurhistorische waardevolle gebieden, Natura 2000 gebieden en Provinciale Ecologische Hoofdstructuur (PEHS)-gebieden. Voorafgaand aan het grondverzet moet zowel voor de ontgravingslocatie als op de toepassingslocatie worden nagegaan of er naar aanleiding van de ligging in één of meerdere beschermingsgebieden restricties zijn ten aanzien van het grondverzet. De provincie kan hier aanvullende eisen stellen. De ligging van deze locaties is te op de website van Provincie Gelderland: http://www.gelderland.nl klikpad: Kaarten en cijfers ► “Cultuurhistorie”, “Landelijk gebied” of “Milieu, klimaat en water”. Archeologische informatie is te achterhalen via de website van de samenwerkende organisaties provincie Gelderland, Gelders genootschap, Rijksdienst voor oudheidkundig bodemonderzoek: http://geodata.prv.gelderland.nl/km/monumenten/ of via de gemeente. Bij grondverzet binnen beschermingsgebieden volgt de gemeente het provinciale beleid (zie § 2.3).
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 38 Definitief
7.11 Toepassen grond en bagger met bodemvreemd materiaal De aanwezigheid van bodemvreemd materiaal kan niet altijd vooraf worden vastgesteld. Als tijdens de ontgraving van de bodem blijkt dat bodemvreemde materialen (asbest, plastic, slakken, huisvuil e.d.) of andere zintuiglijke afwijkingen, zoals geuren, worden geconstateerd, moet worden gestopt met de werkzaamheden en moet contact worden opgenomen met de gemeente, zie § 7.10.1. Mogelijk is er sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging en moet dit in het kader van de Wet bodembescherming worden opgepakt. Als meer dan 20% bijmenging aan bodemvreemd materiaal wordt aangetroffen, is er geen sprake van grond maar van een afvalstof en is het Besluit bodemkwaliteit niet van toepassing. Voor toepassingen van grond of baggerspecie in opdracht van de gemeente in woongebieden of het buitengebied geldt een strengere eis. In gebieden met de bodemfunctieklasse wonen en landbouw/natuur wordt een percentage bodemvreemd materiaal tot 5 % in de grond of de baggerspecie geaccepteerd wanneer deze wordt toegepast. Als de partij (zintuiglijk) meer dan 5 % bodemvreemd materiaal bevat moet een partijkeuring worden uitgevoerd (zie ook § 7.4.2).
Als de kwaliteit van de grond voldoet aan de eisen van de toepassingslocatie moet de grond voorafgaand aan de toepassing worden gezeefd om zoveel als mogelijk het bodemvreemd materiaal van de grond te scheiden. Het gescheiden bodemvreemd materiaal moet vervolgens worden getransporteerd naar een bevoegd verwerker. Is de scheiding tussen grond en bodemvreemd materiaal niet mogelijk, bijvoorbeeld bij kolengruis, dan moet een alternatieve toepassingslocatie worden gezocht of de partij worden getransporteerd naar een bevoegd verwerker. Voor toepassingen van grond en baggerspecie die niet in opdracht van de gemeente plaatsvinden, wordt geadviseerd de hiervoor beschreven werkwijze te volgen.
7.12 Toepassen van grond met asbest Bij het aantreffen van asbest dient rekening te worden gehouden met speciale maatregelen die moeten worden getroffen in het kader van de Wet Bodembescherming en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Als asbest wordt aangetroffen in toe te passen grond/baggerspecie moet een aanvullend asbestonderzoek conform de laatste versie van de NEN5707 plaatsvinden waarmee het gehalte aan asbest kan worden vastgesteld. De maximale waarde voor asbest bedraagt 100 mg/kg ds. Voor toepassingen van grond of baggerspecie in opdracht van de gemeente is het niet toegestaan zintuiglijk of analytisch met asbest verontreinigde grond (in een gehalte minder dan 100 mg/kg asbest) toe te passen. Deze eis is ook opgenomen in de plannen van eisen voor locatieontwikkeling. Bij toepassingen van zintuiglijk met asbest verontreinigde grond (in een gehalte minder dan 100 mg/kg) die niet in opdracht van de gemeente plaatsvindt, wordt geadviseerd dit materiaal niet te gebruiken en af te voeren naar een bevoegd verwerker.
7.13 Voorwaarden fysische kwaliteit toe te passen grond/baggerspecie Naast de chemische bodemkwaliteit geldt voor de zones B13 en O24 een aanvullende voorwaarde voor de fysische kwaliteit van de toe te passen grond. In deze zones, met uitzondering van Koningspley, mag geen kleigrond (lutumgehalte > 10%) op zandgronden worden toegepast. Alleen in bijzondere gevallen en na toestemming van de gemeente mag kleigrond op zandgrond worden toegepast. Voor het verkrijgen van toestemming moet minimaal 5 werkdagen voor de eventuele toepassing contact te worden opgenomen met de betreffende gemeente.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 39 Definitief
7.14 Dempen van oppervlaktewater 7.14.1 Grens landbodem en oppervlaktewater Algemeen De grens land-water ligt op de grens van 'de ruimte die voor het oppervlaktewater is bestemd'. Aanliggende landerijen die incidenteel overstromen in extreem natte perioden zijn duidelijk niet als oppervlaktewater bestemd; retentiebekkens in het stroombed van een beek daarentegen wel. Gazons in een stadspark die doorlopen tot aan de waterlijn hebben geen bestemming om water te bevatten. In situaties zonder duidelijke overgang oppervlaktewaterlandbodem wordt uitgegaan van het peil dat het oppervlaktewater 1x per jaar bereikt. Lijnvormige watergangen Er zijn verschillende lijnvormige watergangen waar de grens landbodem en oppervlaktewater relatief eenvoudig is aan te geven: Ingegraven watergangen met een duidelijk gedefinieerd talud en een insteek, met of zonder onderhoudsstroken. Watergangen met een kade aan een of twee zijden, met of zonder onderhoudsstroken. Opgeleide watergangen met kade. Watergangen met een natuurtechnisch ingerichte natte zone. Watergangen met keermuur. In deze situaties ligt de grens bij het snijpunt van het hellende vlak van het talud van de watergang en het horizontale vlak van de landbodem. Bij aanwezigheid van waterkeringen is de grens het snijpunt van het buitentalud van de waterkering met de kruin van de waterkering.
Bij watergangen met keermuur is de grens de bovenkant van de keermuur. Voor de grote waterlopen, diep ingesneden (half)natuurlijke beken op de stuwwallen en niet-lijnvormige watergangen in het buitengebied (zoals zandwinplassen en ontgrondingsputten, natuurlijke vennen, plassen en meren, grachten op landgoederen, natte natuurgebieden) moet de grens in overleg met het waterschap worden vastgesteld. Stedelijke watergangen In stedelijk gebied liggen singels of andere waterpartijen met een afwaterende functie en/of een bergingsfunctie. De grens tussen landbodem en oppervlaktewater (waterbodem) is als volgt: Met beschoeiing: bovenkant beschoeiing. (zeer) Flauwe taluds langs de watergang: 1 meter vanaf de normaal waterlijn. Met een duidelijk slootprofiel: insteek talud. Overige situaties Retentievoorzieningen maken in zijn geheel functioneel deel uit van een watersysteem en daarmee van het beheersgebied van de waterbeheerder. De grens tussen landbodem en oppervlaktewater is bij een duidelijk talud of waterkering te definiëren zoals hierboven is beschreven. Noodoverloopgebieden en inundatiegebieden maken geen deel uit van het reguliere watersysteem. De (hoofd)bodemfuncties in een inundatiegebied zijn altijd gericht op landbodemgebruik.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 40 Definitief
7.14.2 Bevoegd gezag bij demping Bij het dempen van oppervlaktewater gaat waterbodem over in landbodem. In alle voorkomende gevallen moet overleg plaatsvinden tussen de gemeente en het betreffende Waterschap. Als een geïsoleerde watergang (er is geen verbinding met ander oppervlaktewater) volledig wordt gedempt, is gedurende de demping de gemeente het bevoegd gezag (acceptatie melding, controle en handhaving). In alle overige situaties is het waterschap gedurende de demping het bevoegd gezag. Na de demping van een watergang waardoor nieuwe landbodem is ontstaan, valt de gedempte watergang onder het bevoegde gezag van de gemeente.
7.14.3 Randvoorwaarden aan dempingen Bij demping van oppervlaktewater moet de kwaliteit van de aanvulgrond gelijk aan of beter zijn dan de kwaliteit van de omliggende bodem. Als een demping plaatsvindt van oppervlaktewater dieper dan 2 meter beneden het maaiveld, moet de demping op deze diepte plaatsvinden met grond die voldoet aan de kwaliteitseisen van schone grond. Zie ook de Circulaire herinrichting van diepe plassen [10]. Indien de ontvangende baggerlaag of waterbodem verontreinigd is, dient deze verontreiniging verwijderd te worden voordat het oppervlaktewater gedempt wordt. Het wettelijk geregelde verspreidingsbeleid van baggerspecie in het Besluit bodemkwaliteit is hierbij het uitgangspunt. Als wordt aangetoond dat de verontreiniging voor 1987 is ontstaan is verwijderen niet altijd noodzakelijk. Bij het toepassen van grond of slib in het oppervlaktewater heeft de kwaliteitsbeheerder in de toepassingen echter de eerste bevoegdheid.
7.15 Grondverzet van kleine partijen Voor kleine partijen grond (partijen minder dan 50 m3) is het uitvoeren van een partijkeuring conform het Besluit [1] financieel niet aantrekkelijk. Deze partijen kunnen ook worden samengevoegd tot een grote partij die vervolgens kan worden gekeurd. Het is wettelijk niet toegestaan om partijen van verschillende kwaliteit samen te voegen. Wel is het toegestaan om partijen samen te voegen met overeenkomstige kwaliteit (bijvoorbeeld twee niet-verdachte partijen uit de zelfde bodemkwaliteitszone). Het opslaan en opbulken van verontreinigde grond is vergunningplichtig in het kader van de Wet Milieubeheer. Voor de opslag van grond tot 10.000 m3 is de gemeente het bevoegd gezag. Ook vallen de werkzaamheden onder de BRL 9335. Sinds 1 april 2010 mogen kleine partijen grond tot een maximum van 25 m3 zonder vergunningsplicht en BRL 9335 regels worden verzameld. Vervolgens moet de partij worden gekeurd of worden aangeboden aan een bevoegd verwerker.
7.16 Hergebruik grond binnen kleine projecten Bij vrijwel alle (her)ontwikkelingslocaties vindt grondverzet plaats. In veel situaties gaat het om het toepassen/hergebruiken van grond dat elders op de locatie is ontgraven. Bij relatief kleine projecten beoordeelt de gemeente dit als het herschikken van grond. Bij grotere projecten is sprake van het toepassen grond, ook al is de
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 41 Definitief
grond binnen hetzelfde projectgebied afkomstig. Bij hergebruik van grond binnen projecten hoeft geen erkend bewijsmiddel van de kwaliteit van de grond te worden overlegd (zie § 7.4.2) en hoeft het grondverzet niet te worden gemeld bij het centrale meldpunt van het ministerie van VROM, AgentschapNL/Bodem+ (zie § 8.2). Per situatie beoordeelt de gemeente of sprake is van hergebruik van grond binnen kleine projecten.
7.17 Grondstromen vanuit of binnen onverharde wegbermen 7.17.1 Algemeen Bij het onderhoud en beheer van wegen komt jaarlijks een hoeveelheid grond vrij. Veelal uit wegbermen die periodiek worden „geschraapt‟ omdat het niveau van de wegberm te hoog wordt. Dit kan gebeuren als gevolg van de periodieke schoonmaak van sloten of door grond van akkers die landbouwvoertuigen meenemen tijdens het rijden op de openbare weg en via het wegdek in de bermen terechtkomt. Bermgronden zijn vaak heterogeen van samenstelling en kunnen bodemvreemd (puin, asfalt) materiaal bevatten of belast zijn met verontreiniging door het drukke wegverkeer. De chemische kwaliteit van de bermgrond kan hierdoor slechter zijn dan de bodem in de omgeving. De hier mogelijk aan te treffen verontreiniging bestaat vaak uit een cocktail van PAK, minerale olie, koper, lood of eventueel andere metalen. Dit betekent dat grond die vrijkomt in wegbermen niet automatisch kan worden toegepast als bodem. De gemeente maakt onderscheid in wegbermen die in beheer zijn van Rijkswaterstaat en de provincie en wegbermen die in het beheer zijn van de gemeente.
7.17.2 Definitie onverharde wegberm De definitie van grond uit een onverharde wegberm is als volgt: Bermgrond is de grond vanaf de rand van de wegverharding van de weg tot aan de insteek van de sloot of tot aan de voet van de dijk/grondwal of tot aan de kruin van de dijk (bij een dijk) tot 50 cm onder maaiveld. Als er geen sloot, dijk of grondwal aanwezig is, wordt vanaf de rand van de wegverharding van de weg hiervoor een arbitraire afstand van 10 meter aangehouden (6 meter voor gemeentelijke wegbermen). Als een fietspad langs de weg aanwezig is, is de wegberm het gedeelte vanaf de rand van de wegverharding tot aan de rand van het fietspad.
7.17.3 Rijkswegen en provinciale wegen De wegbermen van Rijkswegen en provinciale wegen zijn uitgezonderd van de bodemkwaliteitskaart [3]. Grond vanuit deze wegbermen moet altijd worden gekeurd (zie ook § 7.4.2). Grondstromen binnen deze wegbermen moeten voldoen aan het generieke beleid van het Besluit bodemkwaliteit. De kwaliteit van de toe te passen grond moet voldoen aan de functie van ontvangende bodem (klasse industrie). Ook moet de kwaliteit van de toe te passen grond van een vergelijkbare of betere kwaliteit zijn dan de ontvangende bodem. De kwaliteit van zowel de toe te passen grond als de ontvangende bodem moet daarom worden onderzocht (zie § 7.4.2) en getoetst. Uitzondering hierop vormen de grootschalige toepassingen waar de ontvangende bodem niet hoeft te worden onderzocht. Ook de vergelijkbaarheidstoets op kwaliteit hoeft hierbij niet plaats te vinden. Als voor de wegbermen van Rijkswegen en/of provinciale wegen een aparte bodemkwaliteitskaart wordt opgesteld die in overleg met en door de gemeente wordt vastgesteld, bestaat de mogelijkheid dat geen bodemonderzoek voor de ontvangende bodem en partijkeuring voor de toe te passen grond noodzakelijk is.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 42 Definitief
7.17.4 Gemeentelijke wegen Vrijkomende grond uit onverharde wegbermen mag zonder partijkeuring, alleen toegepast worden in de onverharde wegbermen binnen de betreffende gemeente. Daarnaast moeten deze grondstromen binnen de onverharde wegbermen ook altijd voldoen aan de generieke en eventuele beleidsspecifieke normen van de nota bodembeheer. Zintuiglijk en/of historisch verdachte grond vanuit de onverharde wegbermen moet altijd worden gekeurd (zie ook § 7.4.2.).
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 43 Definitief
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 44 Definitief
8 Procedures 8.1 Opvragen informatie voorafgaand aan het grond- en baggerverzet Voorafgaand aan het grond- en/of baggerverzet moet de meldingsplichtige (eigenaar of erfpachter van de locatie waar de grond wordt toegepast) of een hiertoe gemachtigd persoon (ontdoener van de grond of tussenpersoon zoals een aannemer of adviesbureau) zich op de hoogte te stellen van de mogelijkheden van grond- en/of baggerverzet. Voorafgaand aan het grond- en/of baggerverzet moet eerst worden vastgesteld of de ontgravings- en toepassingslocatie in een zone van de bodemkwaliteitskaarten [3,8,9] liggen. Is dat niet zo, dan geldt het generieke beleid van het Besluit (zonder bodemkwaliteitskaart) en moet de kwaliteit van de toe te passen grond of baggerspecie en de ontvangende bodem worden vastgesteld. Als de locatie(s) in een gezoneerd gebied liggen dan moet altijd historische informatie worden achterhaald. De historische informatie moet worden achterhaald via de gemeente(n) waar de ontgravingslocatie en toepassingslocatie is gelegen (zie § 7.4.1). Vervolgens moet worden bekeken of de locaties waar grond wordt ontgraven èn toegepast in gebieden liggen met bijzondere omstandigheden (zie § 7.10).
Als de ontgravings- en toepassingslocaties nabij het spoor zijn gelegen wordt aanbevolen om contact op te nemen met de SBNS (www.sbns.nl) om te achterhalen of deze locaties in eigendom zijn van ProRail of NS-poort. Ook moet worden vastgesteld of andere Wet- en regelgeving van belang is voor het toepassen van grond (zie § 2.1.5). In onderstaande paragrafen worden de procedures, te weten melding, termijn, registratie en transport van grond verder uiteengezet.
8.2 Melden grond- en baggerverzet 8.2.1
Algemeen
De meldingsplicht geldt voor alle toepassingen van grond en baggerspecie. De melding moet worden gedaan via het centrale meldpunt van het ministerie van VROM, AgentschapNL/Bodem+: www.meldpuntbodemkwaliteit.nl. Het melden kan zowel analoog als digitaal plaatsvinden. De meldingen worden doorgezonden naar het bevoegde gezag van de locatie waar de grond of baggerspecie wordt toegepast. Uitzonderingen op de meldingsplicht zijn: de toepassing van grond of baggerspecie door particulieren; het toepassen van grond of baggerspecie binnen een landbouwbedrijf als de grond of baggerspecie afkomstig is van een tot dat landbouwbedrijf behorend perceel grond waarop een vergelijkbaar gewas wordt geteeld als op het perceel grond waar de grond of baggerspecie wordt toegepast; het verspreiden van baggerspecie uit een watergang over de aan de watergang grenzende percelen; het toepassen van schone grond en baggerspecie in hoeveelheden kleiner dan 50 m3. Voor het toepassen van schone grond en baggerspecie in hoeveelheden vanaf 50 m3 moet eenmalig de toepassingslocatie worden gemeld; tijdelijke uitname van grond zonder tussentijdse bewerkingen(bijvoorbeeld bij het vervang- en reparatiewerkzaamheden aan kabels, leidingen en rioleringen).
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 45 Definitief
8.2.2
Tijdelijke opslag
In het Besluit is tijdelijke opslag in de meeste situaties niet vergunningsplichtig. Wel moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan: De kwaliteit van de grond/baggerspecie moet voldoen aan de kwaliteitsklasse van de (tijdelijk) ontvangende bodem*; De grond/baggerspecie mag in bepaalde situaties maar gedurende een bepaalde periode opgeslagen worden; De eindbestemming van de grond/baggerspecie moet bekend zijn. *
Voor weilanddepots, ook een vorm van tijdelijk opslag, hoeft de ontvangende bodem niet onderzocht te worden als: het weilanddepot dient te worden ingericht op een 'aanliggend'' perceel de kwaliteit van de baggerspecie voldoet aan de Maximale Waarden voor verspreiding over aangrenzende percelen (zie ook § 7.9); de opslag maximaal 3 jaar duurt; de opslag met de voorziene duur en eindbestemming vijf werkdagen van te voren wordt gemeld.
Om uit te kunnen sluiten dat de tijdelijke opslag van grond/baggerspecie zich verhoudt tot andere ruimtelijke aspecten beoordeelt de gemeente de tijdelijke opslag met de Wet ruimtelijke ordening / bestemmingsplan. Daarnaast kunnen privaatrechtelijke aspecten een rol spelen, zoals het verkrijgen van toestemming van de perceeleigenaar, of geluids- en stankhinder. De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) biedt ook een mogelijkheid om extra voorwaarden voor het inrichten van een depot op te stellen. Vanuit de Wbb (art. 13) en Wm (art. 1.1a) geldt daarnaast een zorgplicht die ook van toepassing is op bijvoorbeeld het voorkomen van verstuiving van grond uit een depot. In tabel 8.1 is een overzicht gegeven van de verschillende vormen van tijdelijke opslag en de voorwaarden uit het Besluit [1], die daarbij gelden. Tabel 8.1 Vormen van tijdelijke opslag en bijbehorende voorwaarden Vorm van tijdelijke opslag
Voorwaarden van het Besluit Maximale duur van de
Kwaliteitseisen
Meldingsplicht
-
Ja
opslag Kortdurende opslag Tijdelijke opslag op landbodem Tijdelijke opslag in waterbodem
6 maanden 3 jaar
10 jaar
Ja,
kwaliteitsklasse van de
met voorziene duur van
ontvangende bodem
opslag en eindbestemming
Kwaliteit moet voldoen aan de
Ja,
kwaliteitsklasse van de
met voorziene duur van
ontvangende waterbodem
opslag en eindbestemming
Alleen baggerspecie die voldoet
Weilanddepot: opslag van baggerspecie over
Kwaliteit moet voldoen aan de
3 jaar
aangrenzend perceel
aan de normen voor verspreiding over aangrenzende percelen
Opslag bij tijdelijke
Looptijd van de
uitname
werkzaamheden
-
Ja, met voorziene duur van opslag en eindbestemming Nee
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 46 Definitief
In tabel 8.1 staat aangegeven dat één van de voorwaarden voor tijdelijke opslag is dat de kwaliteitsklasse van de partij grind/baggerspecie die tijdelijk wordt opgeslagen vergelijkbaar aan of beter moet zijn dan de kwaliteitsklasse van de ontvangende bodem. Bij grondverzet in de gemeente Arnhem (zones B1 Spijkerkwartier, B2 Centrum/'t Broek, B3 Oud bebouwd gebied, B4 Uitbreidingsgebieden oud en B9 Industrie 't Broek) en in de gemeente Overbetuwe (zone Wegbermen) leidt dit met gebiedseigen grond tot problemen. De ontgravingskwaliteit in deze zones is namelijk slechter dan de toepassingseis. Ook in de gebieden waar gebiedsspecifiek is vastgesteld (gebieden in Arnhem met de bodemfunctie wonen of industrie met de toepassingseis landbouw/natuur waar grond/baggerspecie met de kwaliteit wonen mag worden toegepast) leidt dit tot problemen. Om de tijdelijke opslag voorafgaand aan de definitieve nuttige toepassing niet te belemmeren verruimt de gemeente de generieke regelgeving zoals weergegeven in tabel 8.1 en mag gebiedseigen grond in de voornoemde zones en in de gebieden met gebiedsspecifiek beleid tijdelijk worden opgeslagen.
8.3 Registratie en archivering van meldingen De meldingen van grond- en/of baggerstromen (inclusief bijlagen) worden door de gemeente bij binnenkomst geregistreerd en gearchiveerd. Vervolgens verstuurt de gemeente een ontvangstbevestiging aan de melder of zijn gemachtigde. De verantwoordelijkheid voor het naleven van de regels rond grond- en baggerverzet, waaronder het tijdig melden, ligt bij de opdrachtgevers van grond- en/of baggertoepassing. Als achteraf blijkt dat foutief is gehandeld, kan de opdrachtgever zich niet beroepen op de gedane melding of het eventueel uitblijven van een reactie van het bevoegde gezag binnen een bepaalde termijn. Ook na toepassing mag de gemeente nog optreden tegen overtredingen van de regelgeving als blijkt dat niet de juiste gegevens zijn verstrekt of sprake is van toepassen van grond en/of baggerspecie van onjuiste kwaliteit.
8.4 Beoordeling en toetsing van meldingen De meldingen van nuttige toepassingen van grond en/of baggerspecie worden door de gemeente Lingewaard beoordeeld. Als de gemelde toepassing niet overeenstemming is met het lokale beleid of wanneer de aangeleverde informatie van onvoldoende kwaliteit is, moet het bevoegde gezag dit binnen deze 5 werkdagen aan de melder doorgeven. Bij toetsing van toepassing van grond- en/of baggerspecie wordt gekeken naar de kwaliteitsklasse van de toe te passen grond/baggerspecie en de toepassingseis vanuit de bodemkwaliteitskaart/nota bodembeheer. Ook wordt de nuttige toepassing gecontroleerd aan het bestemmingsplan of wijzigingen daarop en aan afgegeven omgevingsvergunningen voor de activiteit bouwen en de activiteit uitvoeren van een werk (vroeger: aanlegvergunning).
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 47 Definitief
8.5 Transport van grond en bagger Naast het melden van het toepassen van grond en/of baggerspecie bij het centrale meldpunt (zie § 8.2) moet ook de afvoer van verontreinigde grond worden gemeld. Soms moeten dus twee meldingen worden verricht. Voor de afvoer van verontreinigde grond is sinds 1 januari 2005 een landelijke regeling van kracht geworden: regeling melden van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke stoffen [4]. Deze regeling gaat over de inzameling van bepaalde categorieën afvalstoffen, waaronder verontreinigde grond en baggerspecie. De initiatiefnemer voor transport van verontreinigde grond moet zorgen dat bij het transport van de grond of baggerspecie over de openbare weg de vereiste documenten aanwezig zijn. Vervoerders, inzamelaars, handelaars en/of bemiddelaars dienen landelijk geregistreerd te zijn. Deze bedrijven krijgen een zogenaamd VIHB nummer. Als de grond/baggerspecie wordt afgevoerd naar een meldingsplichtige inrichting (reiniger, stortplaats of depot voor het opslaan van verontreinigde grond/baggerspecie), dan moet deze inrichting een afvalstroomnummer verstrekken voordat de grond getransporteerd kan worden. Tevens moet zij aan het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA, www.lma.nl) een ontvangst- en eventuele vervolgmelding verrichten. Ook moet tijdens het transport een geldig transportgeleidebiljet aanwezig te zijn.
Voor hergebruik van grond en baggerspecie binnen de gemeente hoeft geen afvalstroomnummer te worden aangevraagd en hoeft ook geen melding plaats te vinden bij het LMA. Wel moet een transportgeleidebiljet aanwezig zijn zoals dat geldt bij alle transporten, inclusief het transport van schone grond. Het transportgeleidebiljet moet minimaal 5 jaar na voltooiing van de werkzaamheden worden bewaard. De volgende, onder gemeentelijk bevoegd gezag vallende, inrichtingen zijn wel meldingsplichtig op grond van de Afvalstoffenwet: (gemeentelijke/regionale) Overslaginrichtingen voor huishoudelijke en bedrijfsafvalstoffen met een capaciteit van meer dan 50 m3. Inrichtingen voor het opslaan van verontreinigde grond waaronder baggerspecie met een capaciteit van meer dan 50 m3. Repeterende vrachten, omvangrijke grondtoepassingen, grootschalige toepassingen Binnen grootschalige werken, zoals het aanleggen van een woonwijk of het ontwikkelen van een natuurgebied, is het vaak niet praktisch om voor elk afzonderlijk grondverzet een melding te doen. In verband hiermee bestaat de mogelijkheid om hiervoor een grondstromenplan op te stellen dat vooraf moet worden goedgekeurd door de gemeente. Het grondstromenplan moet worden gemeld bij het centrale meldpunt van het ministerie van VROM, AgentschapNL/Bodem+.
Afwijkingen van het grondstromenplan moeten in overleg met de gemeente periodiek worden gemeld bij de gemeente. Grondtransporten met de bodemkwaliteitskaart als bewijsmiddel Als grond wordt getransporteerd met de bodemkwaliteitskaart als bewijsmiddel voor de chemische kwaliteit van de grond dan moet op het transportgeleidebiljet het meldingsnummer van het centrale meldpunt van het ministerie van VROM, AgentschapNL/Bodem+ vermeld worden.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 48 Definitief
9 Controle en handhaving 9.1 Regionale controle en handhaving In 2007 is in de Milieusamenwerking Regio Arnhem (MRA) besloten om de problematiek rondom grondstromen, voor wat betreft de handhaving, samen ter hand te nemen. Zo is in 2008 samen met adviesbureau Oranjewoud het document “greep op grondstromen” opgesteld. Landelijk is er veel aandacht aan toezicht op grondstromen. Zo heeft het LOM een interventiestrategie geschreven met betrekking tot landbodemsaneringen en grondverzet. De goede ervaringen die zijn opgedaan zijn tijdens de Gelderse handhavingsweek 2008 met de controle op grondtransporten is in 2009 de aanleiding geweest voor het starten van het project “de keten in beeld”. Tijdens dit project wordt nauw samengewerkt met de politie Gelderland Midden en wordt de “keten in beeld” gebracht. Aan de hand van de nota bodembeheer en de ervaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan willen we de handhaving ten aanzien van de grondstromen een verdere impuls te geven. Omdat grondstromen eenvoudigweg niet stoppen bij de gemeente grens blijft regionale afstemming noodzakelijk. Met de mogelijke komst van een Regionale Uitvoerings Dienst kan op een professionele wijze uitvoering worden gegeven aan handhaving grondstromen.
9.2 Actoren Bij de controle en handhaving tijdens baggerwerkzaamheden, het ontgraven van grond en het toepassen van grond en baggerspecie op of in de bodem zijn verschillende instanties betrokken. Voor het toepassen van grond en baggerspecie dient de melding plaats te vinden bij het landelijk meldpunt die de melding doorstuurt naar het bevoegde gezag van de toepassingslocatie. Het bevoegde gezag van de toepassingslocatie is verantwoordelijk voor de registratie van de melding en de controle en handhaving. Tabel 9.1 geeft een overzicht van de verantwoordelijkheden van de diverse actoren rond het toepassen van grond en bagger conform de het Besluit [1]. Tabel 9.1 Verantwoordelijkheden van verschillende actoren bij het toepassen van grond en bagger op of in de bodem Betrokken actoren
Verantwoordelijkheden
Gemeente (algemeen)
Verstrekken van inlichtingen over o.a. de bodemkwaliteit. Voeren van vooroverleg met de initiatiefnemer.
Provincie, gemeente Arnhem
Bevoegde gezag Besluit bodemkwaliteit. Uitvoeren taken waaronder in ontvangst nemen, registreren, archiveren, beoordelen en toetsen van de melding voor het toepassen van grond en/of baggerspecie. Handhaving van de melding (administratief en in het veld) Controle en handhaving van gevallen van (vermoedelijk) ernstige bodemverontreiniging en bij verplaatsen van verontreinigde grond op grond van art. 28 van de Wet bodembescherming. Handhaving grondverzet ter plaatse van beschermingsgebieden en inrichtingen met provinciale milieuvergunningen.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 49 Definitief
Vervolg tabel 9.1 Verantwoordelijkheden van verschillende actoren bij het toepassen van grond en bagger op of in de bodem Betrokken actoren
Verantwoordelijkheden
Leverancier (ontdoener) van de grond
Het afgeven van een bewijsmiddel omtrent de kwaliteit van de te leveren grond/baggerspecie en zorgen dat de (erkende) transporteur de doorslagen van de volledig ingevulde begeleidingsbrief krijgt. Registratie van de gegevens gedurende 5 jaar.
Transporteur
Tijdens het transport beschikken over een volledig ingevulde begeleidingsbrief met, indien noodzakelijk, een afvalstroomnummer. Overhandigen begeleidingsbrief op aanvraag van de handhaver (provincie, politie, gemeente). Registratie van de gegevens gedurende 5 jaar. In overleg met de leverancier van de grond levert de transporteur van de grond het bewijsmiddel omtrent de kwaliteit van de te transporteren grond.
Partij die de grond toepast (eigenaar of erfpachter). Dit kan ook een gemeentelijke afdeling zijn
Conform het Besluit [1] melden bij het centrale meldpunt. Nagaan of vanuit andere wetgeving voorwaarden worden gesteld en deze navolgen. In overleg met de leverancier van de grond levert de partij die de grond toepast het bewijsmiddel omtrent de kwaliteit van de toe te passen grond.
Milieupolitie
Controle en handhaving (strafrechtelijk)
VROM-inspectie
Het uitvoeren van de handhaving op de keten van grond en bagger voorafgaand aan de aannemer, voor zover het gaat om activiteiten die onder Kwalibo vallen.
Waterkwaliteitsbeheerder
Als gemeente, maar dan bij het toepassen of verspreiden van grond/baggerspecie in oppervlaktewater
V&W-inspectie
Als VROM-inspectie, maar dan bij het toepassen of verspreiden van grond en bagger in oppervlaktewater
Naast de bovengenoemde actoren zijn ook gespecialiseerde instellingen betrokken, waaronder adviesbureaus (partijkeuringen) en grondbanken (leverancier en/of toepasser van de grond).
9.3 Controle en handhaving Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente is verantwoordelijk voor controle en handhaving van de toepassing van grond en baggerspecie op of in de bodem in het kader van het Besluit bodemkwaliteit [1]. Bij toepassingen van grond en baggerspecie kan controle plaatsvinden: tijdens de melding; in het veld (tijdens het transport of bij de toepassing); na toepassing.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 50 Definitief
De controle vindt plaats op: de wijze van toepassing (overeenkomstig het gemeentelijke beleid); de tijdige, correcte en volledige melding van de toepasing; de kwaliteitsverklaringen. De landelijke Handhavings Uitvoeringsmethode Besluit bodemkwaliteit [6] geeft een nadere invulling van de controle- en handhavingsmogelijkheden. De controle van de bij de melding aangeleverde stukken als ook de controle in het veld en (bestuursrechtelijke) handhaving vindt plaats door de gemeente x. Ook wordt toezicht uitgevoerd op niet gemelde toepassingen van grond en baggerspecie op of in de bodem. Wanneer het bevoegd gezag constateert dat de regels van het Besluit [1] en/of de Wet bodembescherming niet worden nageleefd, kan bestuursdwang worden uitgeoefend of een dwangsom worden opgelegd. Bestuursdwang houdt in dat de initiatiefnemer of degene die het beheer van een (grootschalige) toepassing heeft overgenomen, een aanzegging krijgt bepaalde handelingen na te laten, dan wel bepaalde maatregelen te treffen binnen een bepaalde termijn. Het bevoegde gezag kan eventueel na de verstreken termijn op kosten van de initiatiefnemer deze handelingen laten verrichten. Een dwangsom is een indirect dwangmiddel in de vorm van een geldboete die wordt opgelegd met het doel om de overtreding ongedaan te maken of verdere overtreding dan wel herhaling te voorkomen.
De strafrechtelijke handhaving van het Besluit bodemkwaliteit en de Wet bodembescherming, wordt geregeld in de Wet op de Economische Delicten. Als strafbare handelingen niet opzettelijk zijn uitgevoerd, dan is sprake van een overtreding. Als zij opzettelijk zijn begaan, worden zij aangemerkt als misdrijven. Met de opsporing van overtredingen is in de eerste plaats de politie belast. Daarnaast kunnen bepaalde categorieën buitengewone opsporingsambtenaren (BOA‟s) de bevoegdheid hebben om overtredingen van het Besluit en de Wet bodembescherming op te sporen. In het kader van het Besluit bodemkwaliteit is voor toepassingen op of in de bodem de VROM-inspectie bevoegd gezag voor de keten van de producent tot en met de aannemer. Deze bevoegd gezag taken omvatten de activiteiten die onder de Kwalibo vallen. Ook is de VROM-inspectie bevoegd tot bestuurlijke handhaving van de aannemer die de grond toepast op of in de bodem. Overtredingen zoals afwijkingen van normdocumenten, werken zonder erkenning moeten worden gemeld bij het VROM-inspectie: www.ivw.nl/bodemsignaal . De VROM-inspectie kan bij constatering van overtredingen dwangsommen opleggen, bedrijven schorsen of zelfs erkenningen intrekken.
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 51 Definitief
Versiedatum: Mei 2012 Pagina 52 Definitief
10 Vrijstellingsregeling bodemonderzoek In de gemeentelijke bouwverordening is opgenomen dat bij bepaalde bouwvergunningaanvragen een verkennend bodemonderzoek (conform de meest recente versie van de NEN5740) moet worden ingediend. In sommige situaties is het mogelijk dat de gemeente bepaald dat de bodemkwaliteitskaart als goed bewijsmiddel voor de chemische bodemkwaliteit op het perceel kan dienen. Om de bodemkwaliteitskaart te gebruiken als bewijsmiddel voor de chemische bodemkwaliteit op een bouwlocatie moet eerst moeten aangetoond dat het een voor bodemverontreiniging niet-verdachte locatie betreft (zie ook § 7.4.1). Vanwege de grofmazigheid van de onderzoeksresultaten binnen de bodemkwaliteitskaart, maakt de gemeente Lingewaard hier vooralsnog geen gebruik van. Bij de actualisatie van de bodemkwaliteitskaart (uiterlijk 1 juli 2013) en de daaruit eventueel volgende aanpassing van de nota bodembeheer overweegt de gemeente opnieuw of van deze vrijstellingsregeling gebruik wordt gemaakt.