1490542 Bijlage 1 Motivering TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a in Gendt
Tekst van het document
5.8 Natuur De Omgevingswet regelt het belang van natuur als onderdeel van de fysieke leefomgeving. De wet borgt het welzijn van de mens, verbetert de bescherming van natuurkwaliteiten en breidt deze zo nodig uit. Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die zijn opgenomen in de eerdere Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG).
5.8.1 Gebiedsbescherming 5.8.1.1 Natura 2000-gebieden De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze bij de voorbereiding van een omgevingsvergunning in kaart te worden gebracht en beoordeeld. Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats. Een
31
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
ruimtelijk plan dat significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied kan alleen worden vastgesteld indien uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Indien deze zekerheid niet is verkregen, kan het plan alleen worden vastgesteld, indien wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden: 1. Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden; 2. Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en 3. De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft. In afdeling 8.6 Bkl staat het beoordelingskader voor de omgevingsvergunning voor Natura 2000activiteiten. 5.8.1.2 Houtopstanden Artikel 5.165b van het Bkl bevat regels rondom een bebouwingscontour houtkap: in een omgevingsplan wordt voor de toepassing van artikel 11.111, tweede lid, aanhef en onder a, van het Bkl een bebouwingscontour houtkap aangewezen aansluitend aan stedelijk gebied. Beoordeling De locatie ligt niet in de bebouwingscontour houtkap. Conclusie Het aspect vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project. 5.8.1.3 Natuur Netwerk Nederland (NNN) Het NNN is een samenhangend landelijk ecologisch netwerk.
Het is gericht op de bescherming, de instandhouding en zo nodig het herstel van een gunstige staat van instandhouding van: - aanwezige dier- en plantensoorten; - typen natuurlijke habitats; - leefgebieden van soorten die van nature in Nederland voorkomen. Bijna alle aangewezen Natura 2000-gebieden zijn onderdeel van het NNN. De provincie wijst in de omgevingsverordening de NNN-gebieden aan. Beoordeling Het onderzoeksgebied ligt buiten Natura 2000-gebied. Het Natura 2000-gebied Rijntakken is het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied en ligt op minimaal 10 kilometer afstand van het onderzoeksgebied. In figuur 4.2 wordt de ligging van Natura 2000-gebied in de omgeving van het onderzoeksgebied weergegeven.
32
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Afbeelding 13: Ligging onderzoeksgebied t.o.v. Natura 2000-gebied
De uitvoering van fysieke activiteiten in een onderzoeksgebied zou kunnen leiden tot een negatief effect op instandhoudingsdoelen van een Natura 2000-gebied in de omgeving van een onderzoeksgebied. Als gevolg van fysieke werkzaamheden kunnen negatieve effecten optreden, zoals een toename van geluid, trillingen, kunstlicht, visuele verstoring, areaalverlies en aantasten hydrologie. Gelet op de aard, omvang en duur van de voorgenomen activiteiten en de afstand tussen het onderzoeksgebied en Natura 2000-gebied, wordt in voorliggend geval een negatief effect op instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebied uitgesloten. De invloedsfeer van de voorgenomen activiteiten is lokaal en gelet op de afstand tussen het onderzoeksgebied en Natura 2000-gebied is een negatief effect uitgesloten. Uit de rekenresultaten van AERIUS-calculator is gebleken dat als gevolg van onderhavig project zowel in de gebruiksfase als in de gecombineerde fase geen sprake is van stikstofdeposities op de omliggende Natura 2000 gebieden hoger dan 0,00 mol/ha/j. Stikstofemissie afkomstig van onderhavig project heeft geen significant negatieve gevolgen voor de instandhoudingsdoelstellingen van de betreffende Natura 2000-gebieden. Het aspect stikstof in relatie tot Natura 2000 vormt geen belemmering voor de realisatie van het project.
Daarnaast is geen (natuur)vergunning op grond van de Omgevingswet noodzakelijk omdat geen sprake is van een depositie hoger dan 0,00 mol/ha/j. Conclusie Het aspect vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project. 5.8.1.4 Overige zones provinciale verordening De provincie kan in de omgevingsverordening bijzondere provinciale natuurgebieden en bijzondere provinciale landschappen aanwijzen (artikel 2.44 lid 5 Omgevingswet).
33
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Beoordeling Het onderzoeksgebied ligt buiten gronden die tot het Gelders Natuurnetwerk, Groene ontwikkelingszone, Nationaal landschap, natte landnatuur, Weidevogel- en Ganzenrustgebied behoren. Gronden die tot het Natuurnetwerk Nederland en Groene Ontwikkelingszone behoren liggen op minimaal 1 kilometer meter afstand van het onderzoeksgebied (zie figuur 4.1). Gronden die tot Nationaal landschap, natte landnatuur en Weidevogelgebied behoren liggen op minimaal 11 kilometer afstand van het onderzoeksgebied.
Afbeelding 14 Ligging onderzoeksgebied t.o.v. GNN, GO & GR
Het onderzoeksgebied ligt buiten het Gelders Natuurnetwerk, de Groene ontwikkelingszone, Nationaal landschap, natte landnatuur, Weidevogelgebied en Ganzenrustgebied. De bescherming van het Gelders Natuurnetwerk, de Groene ontwikkelingszone en Nationaal landschap kent geen externe werking. Vanwege de ligging buiten deze gronden hoeft er niet getoetst te worden aan het GNN, GO en NA ten aanzien van het provinciaal beleid. De bescherming van natte landnatuur, Weidevogelgebied en Ganzenrustgebied kennen wel een externe werking. Door de lokale invloedsfeer van de voorgenomen activiteiten en de dusdanig grote afstand met het onderzoeksgebied, leiden voorgenomen activiteiten niet tot een negatief effect op de wezenlijke kenmerken en waarden van deze gebieden. Er hoeft dan ook niet getoetst te worden aan provinciaal beleid. Voorgenomen activiteiten leiden niet tot consequenties ten aanzien van provinciaal beleid. Conclusie Het aspect vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
34
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
5.8.2 Soortenbescherming Onder de Omgevingswet zijn veel dier- en plantsoorten beschermd. De bescherming richt zich op soorten van Europees belang, die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn vallen, als om bepaalde soorten van nationaal belang. Soortenbescherming vindt plaats binnen en buiten het natuurnetwerk Nederland. Het kan de vorm hebben van wet- en regelgeving, maar ook van fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van een soortenpopulatie stimuleren. Op grond van artikel 2.18 lid 1 sub f Omgevingswet zijn in beginsel de provincies hiervoor verantwoordelijk. Echter, ook decentrale overheden kunnen hierover actief beleid voeren. Hierbij kan worden gedacht aan het vaststellen van bijvoorbeeld een programma voor soortenbescherming. Door strikte formulering van een flora- en fauna-activiteit moet bij vrijwel alle activiteiten in de fysieke leefomgeving nagegaan worden of: - er soorten aanwezig zijn; en - welke soorten dat zijn. In hoofdstuk 11 van het Bkl wordt bepaald wanneer een vergunning nodig is. Naast de wettelijke bepalingen komt het thema natuur ook terug in het gemeentelijk beleid. Beoordeling In het kader van het natuurwaardenonderzoek is het onderzoeksgebied op 9 oktober 2024 tijdens de dagperiode met geschikte weersomstandigheden bezocht.
Het onderzoeksgebied is te voet onderzocht op de aanwezigheid en potentiële aanwezigheid van beschermde flora- en faunawaarden. Het gebied is visueel en auditief onderzocht. Op basis van de bevindingen kan het volgende worden geconcludeerd: De inrichting en het gevoerde beheer maken het onderzoeksgebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde planten maar wel tot een geschikt functioneel leefgebied van verschillende beschermde diersoorten. Beschermde diersoorten benutten het onderzoeksgebied als foerageergebied en mogelijk bezet een beschermd grondgebonden zoogdier er een vaste rust- en/of voortplantingsplaats, bezetten amfibieën er een (winter)rustplaats en nestelen er vogels. Vleermuizen en beschermde ongewervelden bezetten geen vaste rust- of voortplantingsplaats in het onderzoeksgebied en amfibieën bezetten er geen voortplantingsplaats. Van de in het onderzoeksgebied nestelende vogelsoorten is uitsluitend het bezette nest beschermd, niet het oude nest of de nestplaats. Werkzaamheden die kunnen leiden tot het verstoren/vernielen van bezette vogelnesten dienen buiten de voortplantingsperiode van vogels uitgevoerd te worden. De meest geschikte periode om de voorgenomen activiteiten uit te voeren is september-februari.
Voorgenomen werkzaamheden mogen juridisch beschouwd wel plaatsvinden tijdens het broedseizoen van vogels mits geen bezette vogelnesten beschadigd/vernield worden. Indien de voorgenomen activiteiten uitgevoerd worden tijdens de voortplantingsperiode, dient een broedvogelscan uitgevoerd te worden om de aanwezigheid van een bezet vogelnest uit te sluiten. Mogelijk komen algemeen beschermde grondgebonden zoogdieren en amfibieën voor binnen het onderzoeksgebied. Deze soorten staan op de provinciale vrijstellingslijst voor ruimtelijke ingrepen of worden niet negatief aangetast door de geplande werkzaamheden. Er hoeft dan ook geen omgevingsvergunning voor de uitvoering van voorgenomen activiteiten te worden aangevraagd. Aanbevolen wordt om buiten de kwetsbare periode van de soorten aan het werk te gaan en één richting op te werken zodat de dieren de mogelijkheid hebben om te vluchten. In het kader van de specifieke zorgplicht moet rekening worden gehouden met alle in het onderzoeksgebied aanwezige planten en dieren en moet er gekozen worden voor een werkmethode en/of planning in de tijd, waardoor planten en dieren zo min mogelijk schade ondervinden als gevolg 35
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
van de voorgenomen activiteiten. Door het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten wordt de functie van het onderzoeksgebied als foerageergebied tijdelijk aangetast. Dit leidt echter niet tot wettelijke consequenties. Conclusie Het aspect natuur vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
5.9 Nutsvoorzieningen, kabels en leidingen Bij een ontwikkeling dient rekening te worden gehouden met de ligging en aansluiting op de nutsvoorzieningen, kabels en leidingen. Hiertoe heeft de gemeente specifiek beleid opgesteld en gelden er (verordende) regels die staat in het Handboek Kabels en Leidingen en de AVOI. Beoordeling In en nabij het plangebied zijn geen planologisch relevante kabels en leidingen aanwezig. Dit aspect levert dan ook geen belemmeringen op voor de realisatie van het plan. Conclusie Het aspect nutsvoorzieningen, kabels en leidingen vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
36
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
6 Veilige en gezonde fysieke leefomgeving 6.1 Water Water is een essentieel onderdeel van onze leefomgeving. Belangrijke opgaven zijn het voorkomen en beperken van overstromingen, wateroverlast en waterschaarste. Zeker in samenhang met het beschermen en verbeteren van de waterkwaliteit. De Omgevingswet voegt wetten die betrekking hebben op waterkwaliteit, waterkwantiteit en waterveiligheid samen. Met deze waterbelangen moet rekening gehouden worden bij de besluitvorming over een omgevingsplanactiviteit. Voor meer informatie over de diverse wateraspecten zie https://iplo.nl/thema/water/. Beoordeling Dit plan voorziet in de realisatie van twee extra woningen, na sloop van het kassencomplex en de bedrijfsbebouwing. Per saldo zorgt de ontwikkeling niet voor een toename van verhard oppervlak. Binnen en in de directe omgeving van het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. Er worden daarnaast geen ingrepen in de bodem gedaan die het grondwatersysteem kunnen veranderen. De bestaande woning (Langstraat 46) is aangesloten op het gemeentelijk rioolstelsel. De nieuwe woningen worden hier ook op aangesloten. Afvalwater wordt via het gemeentelijk rioolstelsel getransporteerd. Negatieve effecten op oppervlaktewater of op de veiligheid van een waterkering zijn uitgesloten.
Bij de uitwerking van het initiatief voor de realisatie van de woningen, moeten vuilwater gescheiden worden afgevoerd. Hemelwater dient afgekoppeld te worden en op het eigen perceel te worden verwerkt. Het wateradvies is als bijlage 5 opgenomen. Op basis van het wateradvies kan worden geconcludeerd dat er geen bijzonderheden zijn en de normale procedure geldt voor de realisatie van het initiatief. Conclusie Het aspect waterkwaliteit vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.2 Bodem Bij ontwikkelingen is het van belang om te weten of de bodemkwaliteit geschikt is voor de beoogde functie. Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteit geen gezondheidsrisico oplevert voor de gebruikers van de bodem. De algemene doelstelling van het bodembeleid is het waarborgen van de gebruikswaarde van de bodem en het faciliteren van het duurzaam gebruik van de functionele eigenschappen van de bodem, door in onderlinge samenhang; - Beschermen van de bodem tegen nieuwe verontreinigen en aantastingen; - Evenwichtig toedeling van functies aan locaties, rekening houdend met de kwaliteiten van de bodem; - Duurzaam en doelmatig beheren van de resterende historische verontreinigingen en aantastingen. Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn voor het aspect bodem instructieregels in het Bkl opgenomen. De inhoud van deze regels is via het Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet opgenomen in paragraaf 5.1.4.5 Bkl. Het aanvullingsbesluit bepaalt voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Er worden drie basisvormen van bodemgebruik onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De kaders zijn gebaseerd op de risicogrenswaarden die voor de betreffende situaties zijn afgeleid. 37
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Beoordeling Er is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd op de locatie aan de Langstraat 46a te Gendt. De aanleiding voor het onderzoek is de sloop van bedrijfsgebouwen (tuincentrum) en het kassencomplex (kwekerij) en de realisatie van twee extra vrijstaande woningen. Het doel van het onderzoek is het bepalen van de bodemkwaliteit op de locatie en daarmee mogelijke verontreinigingen in grond en grondwater te signaleren welke consequenties kunnen hebben voor de sloop van bedrijfsgebouwen (tuincentrum) en het kassencomplex (kwekerij) en de realisatie van twee extra vrijstaande woningen. Op grond van de beschikbare gegevens (resultaten vooronderzoek, zintuiglijke waarnemingen gedaan tijdens het veldwerk en de analyseresultaten) kan het volgende worden geconcludeerd: Resultaten grond De boven- en ondergrond bevatten over het algemeen licht verhoogde gehalten aan diverse zware metalen. De interventiewaarden worden niet benaderd. In de bovengrond met plantenresten en de visueel schone ondergrond zijn geen parameters verhoogd gemeten. In de toplaag van de bodem zijn bestrijdingsmiddelen niet verhoogd gemeten. Indicatief voldoet de grond aan de kwaliteitsklasse landbouw/natuur. Resultaten grondwater Ter plaatse van de peilbuis op het zuidoostelijke terreindeel zijn barium en naftaleen in licht verhoogde concentraties aangetoond.
De aangetoonde verontreiniging met naftaleen is veroorzaakt door de voormalige verontreiniging met brandstofproducten als gevolg van een calamiteit op het naastgelegen perceel, waarbij in het grondwater een lichte restverontreiniging met naftaleen achter is gebleven na sanering. Aangezien met betrekking tot de licht verhoogde concentratie aan barium geen antropogene bron bekend is, is barium vermoedelijk van nature in een verhoogde concentratie in het grondwater aanwezig. Conclusie Het aspect bodem vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.3 Milieuzonering Binnen het omgevingsplan en bij het wijzigen of afwijken van het omgevingsplan moet sprake zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Hierbij is milieuzonering één van de te beschouwen aspecten. Milieuzonering zorgt voor ruimte voor milieuhinderlijke (bedrijfs-)activiteiten met behoud van bescherming van de woon- en leefomgeving. Door middel van milieuzonering kan een kader worden vastgelegd voor de toelating van deze activiteiten ten opzichte van gebieden waar wordt gewoond en waar andere milieugevoelige activiteiten aanwezig zijn. Hierbij wordt rekening gehouden met: - de bescherming van een goed woon- en leefklimaat, en - het doelmatig benutten van de fysieke leefomgeving door milieuhinderlijke (bedrijfs-) activiteiten.
38
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
De milieuzonering nieuwe stijl richt zich op de bescherming van geluid- en geurgevoelige gebouwen zoals benoemd in het Bkl. Zonering nieuwe stijl regelt activiteiten, anders dan "wonen", die via de functietoedeling in het omgevingsplan worden geregeld. Het gaat dan om: -
Milieubelastende activiteiten uit het Bal, inclusief vergunningplichtige activiteiten; Andere aan een locatie toegedeelde activiteiten die niet vallen onder het Bal, zoals scholen, horeca, winkels, maatschappelijke voorzieningen en sport.
Milieuzonering nieuwe stijl is toepasbaar voor bedrijventerreinen zonder geluidproductieplafonds, andere werkterreinen of -locaties en gemengde gebieden met wonen. De systematiek kan ook toepasbaar worden gemaakt voor industrieterreinen met geluidproductieplafonds. Er is in de VNG-uitgave Activiteiten en Milieuzonering 2024 afscheid genomen van zones gekoppeld aan milieu categorieën en een Lijst van activiteiten met afstanden per activiteit. In plaats daarvan wordt gewerkt met zones met milieuwaarden doe de gebruiksruimte per activiteit begrenzen, zonder een Lijst van activiteiten. De basisprincipes van milieuzonering zoals gehanteerd in de VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering 2009 blijven echter hetzelfde. Uitgangspunt blijft functiescheiding waar dat nodig is en het toepassen van inwaartse zonering binnen bedrijventerreinen en andere werkterreinen. Daarbij geldt: hoe groter de afstand tot de woonomgeving, hoe meer gebruiksruimte voor geluid en geur per milieuhinderlijke (bedrijfs-)activiteit beschikbaar is. De inwaartse zonering krijgt vorm door maximaal drie zones voor geluid en twee zones voor geur. De zones zijn afhankelijk van de ligging ten opzichte van gebieden met milieugevoelige activiteiten. Afhankelijk van de ligging van een activiteit ten opzichte van een zone, hebben milieuhinderlijke (bedrijfs-)activiteiten meer of minder milieugebruiksruimte.
Hiermee wordt duidelijk welke milieuhinderlijke (bedrijfs-)activiteiten in een gebied op grond van het omgevingsplan rechtstreeks worden toegelaten. Beoordeling In de omgeving van het plangebied liggen enkele glastuinbouwbedrijven waarvoor op basis van de VNG brochure een richtafstand geldt van 30 meter. De afstand tot de nieuwe woningen is ruim 50 meter. Daarmee wordt ruimschoots voldaan aan de richtafstand voor glastuinbouwbedrijven, zoals op onderstaande afbeelding is aangegeven.
39
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Afbeelding 15: Hindercirkels omliggende bedrijven
Conclusie Het aspect milieuzonering vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.4 Geluid Geluid kan van grote invloed zijn op het woon- en leefklimaat van mensen en op hun gezondheid. De regels voor geluid hebben een tweezijdige werking om de bescherming tegen geluidsbelasting vorm te geven. Enerzijds bij het realiseren of aanpassen van geluidsbronnen nabij geluidsgevoelige gebouwen en anderzijds bij het mogelijk maken van nieuwe geluidsgevoelige gebouwen nabij een geluidsbron. De geluidinhoudelijke doelstellingen zijn: - Het voorkomen van een onbeheerste groei van geluidsbelasting op en in geluidsgevoelige gebouwen en locaties; - Het reduceren van geluidsbelastingen op en in geluidsgevoelige gebouwen en locaties die blootstaan aan zeer hoge geluidsbelastingen; - Het bevorderen van bronmaatregelen; - Het scheppen van een beter toegankelijk en minder complex geheel van regels; - Het beperken van de lasten bij de uitvoering van de regels. Het thema geluid kent in Lingewaard meerdere invalshoeken. Ontwikkelingen kunnen te maken hebben met geluid afkomstig van wegverkeer, bedrijven (inclusief horeca), spoorwegen en evenementen. Daarbij dient ook te worden ingegaan op de cumulatie van deze geluidsbronnen. Geluid door luchtvaart is voor de gemeente Lingewaard niet relevant, daarom wordt hier niet nader op ingegaan. Daarnaast zijn in de provinciale omgevingsverordening stiltegebieden aangewezen. De navolgende alinea’s gaan kort in op al deze geluidsaspecten.
De omgevingswet kent een stelsel van normen om geluidhinder te voorkomen door wegverkeer, railverkeer en industrieterreinen met GPP’s (geluidproductieplafond). Dit zijn bronnen met geluidsaandachtsgebieden. De waarde van het geluid mag bij nieuwe ontwikkelingen op geluidgevoelige gebouwen in principe niet meer bedragen dan de standaardwaarde. Voldoen aan de standaardwaarde leidt tot een voldoende kwaliteit voor de leefomgeving. Indien de waarde van het
40
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
geluid niet voldoet aan de standaardwaarde dan kan onder voorwaarden een hogere waarde van het geluid toch worden toegelaten. Ontwikkelingen die getoetst worden zijn: - Toelaten geluidgevoelig gebouw binnen een geluidaandachtsgebied (Dit zijn situaties die gelden voor de gereguleerde bronsoorten met geluidaandachtsgebieden. De instructieregels hiervoor staan beschreven in paragraaf 5.1.4.2a van het Bkl. Daarnaast gelden er ook instructieregels voor activiteiten. Het gaat dan om o.a. bedrijven, sportparken, detailhandel enz. Maar ook speeltuinen kunnen hieronder vallen. Dit is een breed begrip. Deze instructieregels staan in paragraaf 5.1.4.2 van het Bkl.) - Aanleg of reconstructie van een weg; - Wijzingen aan een industrieterrein met GPP. Het Bkl (artikelen 5.78t en 5.78u) bevat standaardwaarden en grenswaarden voor geluid door een bronsoort op een geluidgevoelig gebouw.
Afbeelding 16: Normenkader geluidgevoelige gebouwen
Overschrijding standaardwaarde Bij overschrijding van de standaardwaarde dienen in eerste instantie mogelijke (aanvullende) geluidbeperkende maatregelen te worden onderzocht. In de wet wordt een voorkeur uitgesproken
41
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
voor de volgorde waarin de haalbaarheid van de diverse categorieën maatregelen onderzocht moet worden: - Bronmaatregelen (bijvoorbeeld stiller wegdek, lagere intensiteit, wijziging vormgeving); - Overdrachtsmaatregelen (bijvoorbeeld schermen/wallen, afstand tussen weg en bebouwing vergroten); - Geluidbeperkende maatregelen worden in aanmerking genomen als die financieel doelmatig zijn en daartegen geen overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of technische aard bestaan.
Het bevoegd gezag kan alleen geluid tot en met de grenswaarde op de gevel van een geluidgevoelig gebouw toestaan als: - Ze geen geluidbeperkende maatregelen kan treffen om aan de standaardwaarde te voldoen (artikel 5.78u, lid 1a Bkl); - Ze de overschrijding van de standaardwaarde zoveel mogelijk heeft beperkt door het treffen van geluidbeperkende maatregelen (artikel 5.78u, lid 1 onder b Bkl). Het betrokken bestuursorgaan voorkomt een toename van het geluid zoveel mogelijk (inspanningsverplichting); - Het geluid niet hoger is dan de grenswaarde (artikel 5.78u, lid 1 onder c Bkl); - Ze bij voorwaarde 1 en 2 geluidbeperkende maatregelen overweegt die financieel doelmatig zijn en tegen het treffen geen overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of technische aard bestaan (artikel 5.78u, lid 3 Bkl); - Ze het belang van het beschermen van de gezondheid door een geluidluwe gevel bij het overwegen van geluidbeperkende maatregelen betrekt (5.78ab lid 1 Bkl); - Ze het gecumuleerd geluid beoordeelt op aanvaardbaarheid (artikel 5.78ac Bkl); Ze het gezamenlijk geluid bepaalt (artikel 5.78ad Bkl). Naast de bronnen met geluidsaandachtsgebieden dient ook rekening te worden gehouden met geluid door activiteiten.
Hiervoor staan in paragraaf 5.1.4.2 Bkl instructieregels waar rekening mee moet worden gehouden bij het opstellen van een TAM-omgevingsplan. Bij het uitwerken van de verschillende geluidsbronnen moet rekening worden gehouden met het gemeentelijk geluidbeleid (https://www.lingewaard.nl/geluidsvoorschriften) en met de criteria uit de Nota Hogere Grenswaarden. Het voormalige geluidbeleid is 'van toepassing' verklaart onder de Omgevingswet. Hierin zijn de oude normen vervangen voor de normen uit het Bkl.
6.4.1 Wegverkeer Voor het toestaan van geluidsgevoelige gebouwen in een geluidsaandachtsgebied geldt paragraaf 5.1.4.2a.4 van het Bkl. De volgende geluidbronsoorten hebben een geluidaandachtsgebied: rijkswegen, provinciale wegen, gemeentewegen, waterschapswegen, hoofdspoorwegen, lokale spoorwegen en industrieterreinen. Voor wegverkeerslawaai worden uitsluitend rijkswegen, provinciale wegen en gemeentewegen/waterschapswegen bekeken. Een geluidaandachtsgebied is de locatie aan weerszijden van een geluidbronsoort waarbinnen het geluid, veroorzaakt door die geluidbronsoort, mogelijk hoger is dan de normstelling. Geluidaandachtsgebieden gelden zowel voor wegen met geluidproductieplafonds (rijkswegen en provinciale wegen) als voor gemeentewegen zonder geluidproductieplafonds. Binnen de geluidaandachtsgebieden is een reële kans op overschrijding van de normstelling. Indien geluidgevoelige gebouwen worden voorzien of aanwezig zijn binnen het aandachtsgebied van een 42
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
weg, dan leidt dat niet rechtstreeks tot ruimtelijke beperkingen maar duidt er wel op dat geluidonderzoek nodig is. Beoordeling De gemeentelijke wegen zijn gelegen op een afstand groter dan 200 meter. Het plan valt buiten het aandachtsgebied van de gemeentelijke wegen. De weg voor het plan betreft de provinciale weg N839. In de online omgeving van het geluidregister (Centrale Voorziening Geluidgegevens) zijn op 19 november 2024 geen GPP waarden vastgesteld. De geluidbelasting op het plan moet worden bepaald en getoetst zoals onder de Wet Geluidhinder gebruikelijk was. Om deze reden wordt dan ook de rekenmethode SRM2012 toegepast in de omgeving van GeoMilieu. Het plan is gelegen in de lintbebouwing. Hiermee is sprake van stedelijk gebied met een voorkeurswaarde van 48 dB en een maximaal toegestane waarde van 63 dB. De geluidbelasting bedraagt maximaal 59 dB na aftrek ex artikel 110G op beide woningen. De geluidbelasting is hoger dan 48 dB maar nog lager dan 63 dB. Voor het plan dient een hogere waarde te worden vastgesteld om woningbouw mogelijk te maken.
In artikel 110a lid 5 van de Wet geluidhinder is bepaald dat een hogere waarde alleen kan worden verleend als “de toepassing van maatregelen, gericht op het terugbrengen van de geluidbelasting vanwege het industrieterrein, de weg of spoorweg, van de gevel van de betrokken woningen of andere geluidgevoelige gebouwen onderscheidenlijk aan de grens van de betrokken geluidgevoelige terreinen tot de ten hoogste toelaatbare geluidbelasting onvoldoende doeltreffend zal zijn dan wel overwegende bezwaren ontmoet van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële aard". Maatregelen aan de bron: stil asfalt Het aanbrengen van geluidreducerend asfalt is een taak voor de wegbeheerder. Het is op voorhand duidelijk dat deze maatregel kostentechnisch niet haalbaar is. Maatregelen aan de bron: verlagen van de maximumsnelheid De maximumsnelheid voor het plan bedraagt 80 km/u. Het verder terugbrengen van de verkeerssnelheid tot 60 km/u levert een reductie op van 1-2 dB. Het effect van de snelheidsverlaging zit binnen de nauwkeurigheid van het rekenmodel en is om deze reden niet nader beschouwd. Tevens is het verlagen van de snelheid een zaak van de Provincie en kan niet binnen de scope van deze planvorming worden gerealiseerd. Afscherming van de woningen: geluidscherm Het is stedenbouwkundig niet wenselijk een scherm te plaatsen tussen de weg en de woningen.
Ook het vergroten van de afstand tussen de weg en de nieuwe woning is niet aan de orde. De woningen staan in lijn met de overige woningen langs de weg. Voor de woningen dient een hogere waarde te worden aangevraagd van 59 dB. De gezamenlijke geluidbelasting die in het omgevingsplan wordt opgenomen wordt vastgesteld zonder aftrek en bedraagt 61 dB.
43
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Voorwaarde voor een hogere waarde is dat een maximaal toelaatbaar binnenniveau in de woning is toegestaan van 33 dB. De benodigde gevelisolatie moet gelijk zijn aan het verschil tussen de werkelijke geluidbelasting en het niveau van 33 dB. Conclusie Het aspect geluid door wegverkeer vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project, mits er hogere waarden worden vastgesteld en wordt voldaan aan het maximaal toelaatbare binnenniveau in de woning.
6.4.2 Spoorwegen Voor het toestaan van geluidsgevoelige gebouwen in een geluidsaandachtsgebied geldt paragraaf 5.1.4.2a.4 van het Bkl. De normen die gelden voor de geluidbelasting van het gebruik van lokale spoorwegen en hoofdspoorwegen zijn vervat in paragraaf 5.1.4.2.a.3 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. In beginsel moeten nieuwe activiteiten voldoen aan een standaardwaarde. Voor hoofdspoorwegen en lokale spoorwegen is deze standaardwaarde 55 dB. De standaardwaarden zijn opgenomen in de artikelen 3.32 en 5.78t van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Beoordeling Het plangebied is niet gelegen nabij spoorwegen. Conclusie Het aspect geluid door spoorwegen vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.4.3 Industrieterreinen met een geluidproductieplafond (GPP) De regels voor geluid als gevolg van activiteiten op gezoneerde industrieterreinen (onder de Omgevingswet: industrieterreinen met geluidproductieplanfonds) zijn opgenomen in artikel 5.78b van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Voorziet het initiatief in een ontwikkeling nabij een industrieterrein met een geluidproductieplafond, dan moet aangetoond worden dat de ontwikkeling zodanig plaatsvindt dat het geluidproductieplafond van het industrieterrein niet beperkt wordt en dat er in de nieuwe geluidgevoelige functie (als die gerealiseerd wordt) sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Beoordeling Het plangebied is niet gelegen nabij gezoneerde industrieterreinen. Conclusie Het aspect geluid door industrieterreinen met een geluidproductieplafond vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.4.4 Overige bedrijven Overig geluid van bedrijven is de geluidbelasting door activiteiten anders dan het geluid afkomstig van industrieterreinen met een geluidproductieplafond. De regels over de geluidbelasting door andere activiteiten zijn opgenomen in het Bkl. Met name zijn de instructieregels in hoofdstuk 5.1.4.2. Bkl relevant. Beoordeling Het plangebied is niet gelegen nabij overige bedrijven.
44
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Conclusie Het aspect geluid door overige bedrijven vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.4.5 Scheepvaart De vaarbewegingen van schepen leiden tot geluidseffecten op de omgeving. Voor scheepvaartlawaai ontbreekt in Nederland een wettelijk toetsingskader. Daarom wordt vaak aangesloten bij de systematiek voor lawaai van bedrijven. Dit betekent dat getoetst wordt aan de voorkeursgrenswaarde voor indirecte hinder van 50 dB(A) etmaalwaarde. Bij het varen worden geen piekgeluiden verwacht die ver boven het equivalente geluidsniveau liggen. Maximale geluidsniveaus zijn daarom niet aan de orde en hoeven daarom niet nader onderzocht te worden. Beoordeling Het plangebied is niet gelegen nabij de Nederrijn en Waal. Conclusie Het aspect geluid door scheepvaart vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.4.6 Stiltegebieden In de provinciale omgevingsverordening zijn stiltegebieden aangewezen waar instructieregels voor gelden. Houd bij ontwikkelingen in/nabij deze stiltegebieden rekening hiermee en de bijbehorende geluidnormen. Beoordeling Het plangebied is niet gelegen nabij een stiltegebied. Conclusie Het aspect stiltegebieden vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.4.7 Geluidscumulatie Cumulatie is de gezamenlijke geluidbelasting door meerdere geluidbronnen of activiteiten. Op grond van artikel 5.59 van het Besluit kwaliteit leefomgeving moet in rekening worden gehouden worden met de geluidbelasting op geluidgevoelige gebouwen (zoals woningen) die door alle geluidbronnen of activiteiten kan ontstaan. Het effect van deze cumulatieve geluidbelasting moet beoordeeld worden op basis van het gemeentelijk geluidbeleid. Voorziet een ontwikkeling in de realisatie van één of meerdere geluidgevoelige gebouwen, dan moet de cumulatieve geluidbelasting van bijvoorbeeld weg- en spoorweglawaai getoetst worden aan het gemeentelijk geluidbeleid. Beoordeling Er is geen sprake van cumulatieve geluidbelasting. Conclusie Het aspect geluid vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
45
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
6.5 Luchtkwaliteit Ons gebruik van de fysieke leefomgeving heeft soms ongewenste bijwerkingen. Bijvoorbeeld luchtverontreiniging. Luchtverontreiniging kan effect hebben op de gezondheid van mensen en de natuur. De Omgevingswet bevat instrumenten en regels die de kwaliteit van de binnen- en buitenlucht bewaken en beschermen. Voor meer informatie over dit onderwerp zie https://iplo.nl/thema/lucht/.
6.5.1 Lucht De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl. Ter bescherming van de gezondheid zijn voor het aspect luchtkwaliteit instructieregels opgenomen in paragraaf 5.1.4.1 Bkl. Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 en PM2,5). Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: - Er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; - Het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; - Het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging. Niet voor elk project hoeft een specifieke beoordeling van de luchtkwaliteit plaats te vinden. Voor een activiteit die niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreiniging, is geen toetsing aan de rijksomgevingswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof nodig. Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekenende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: 1.
Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze ‘standaardgevallen NIBM’ vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 Bkl. Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen? Het is dan mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden; 2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Veel mensen bepalen met de NIBM-tool op een eenvoudige en snelle manier of een project in betekenende mate bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Soms zijn detailberekeningen nodig als aanvulling op de NIBM-tool. Beoordeling De ontwikkeling betreft de beëindiging van een tuincentrum en realisatie van twee nieuwe woningen. Daarmee is op voorhand zeker, dat het initiatief niet in betekenende mate bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Er worden immers minder bebouwings- en gebruiksmogelijkheden geboden ten opzichte van het huidige omgevingsplan. Het plan leidt niet tot een toename van het aantal verkeersbewegingen en levert ook geen relevante wijziging in de verkeersafwikkeling op. Een luchtkwaliteitsonderzoek is niet noodzakelijk.
De gemeente Lingewaard ligt niet in aandachtsgebieden voor NO2 en/of PM10. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
46
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
6.5.2 Stof (grof en fijnstof) Blootstelling aan te hoge concentraties stof (fijnstof en grofstof) wordt in verband gebracht met negatieve effecten op de gezondheid. Om die reden stelt het Rijk al langere tijd normen aan de hoeveelheid fijnstof in de buitenlucht (dit is onderdeel van het aspect luchtkwaliteit). Deze paragraaf heeft betrekking op hinder door fijn- en grofstof als gevolg van bedrijfsmatige activiteiten. De functiemening die kenmerkend is voor de fysieke leefomgeving van Lingewaard maakt dat rekening gehouden moet worden met deze vorm van hinder. Bedrijfsmatige activiteiten kunnen tot milieubelasting in de vorm van stofhinder leiden. Om die reden zijn in hoofdstuk 4 van het Bal regels gesteld aan de emissie van stof bij diverse bedrijfsmatige activiteiten (bijvoorbeeld de productie van voedingsmiddelen, bewerking van steen en de op- en overslag van stuifgevoelige goederen). Als een initiatief voorziet in een activiteit die tot stofemissie zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van het Bal kan leiden, moet gemotiveerd worden dat voldaan wordt aan de emissiegrenswaarden uit het Bal. Bij ontwikkelingen nabij stofemitterende activiteiten moet gemotiveerd worden dat er in het plangebied geen sprake is van stofhinder die hoger is dan de grenswaarden uit het Bal en dat de stofemitterende activiteit door de ontwikkeling niet beperkt wordt in zijn gebruiksruimte.
Beoordeling De ontwikkeling betreft de beëindiging van een tuincentrum en realisatie van twee nieuwe woningen. Daarmee is op voorhand zeker, dat het initiatief zorgt voor een vermindering van stof door de beëindiging van de bedrijfsfunctie. Er worden immers minder bebouwings- en gebruiksmogelijkheden geboden ten opzichte van het huidige omgevingsplan. Conclusie Het aspect stof vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.6 Gebruik van bestrijdingsmiddelen/spuitzone In het kader van ETFAL moet een afweging worden gemaakt tussen het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de volksgezondheid. Aangezien de afstand welke (minimaal) aangehouden moet worden niet in een concrete regeling is voorgeschreven, dient deze op grond van de Ow te worden bepaald in het kader van ETFAL. Op basis van deze afweging kan het noodzakelijk zijn om een zone aan te houden in verband met het risico op drift (onbedoelde verspreiding van gewasbeschermingsmiddelen buiten het behandelde perceel via de lucht). In een dergelijke zone dient daarbij gekozen te worden voor functies, welke reguliere / langdurige menselijke aanwezigheid uitsluiten. Uit jurisprudentie blijkt dat de Raad van State een afstand van 50 meter tussen gevoelige functies en agrarische percelen waar gewasbeschermingsmiddelen mogen worden gebruikt, in het algemeen niet onredelijk vindt. Deze afstand is in de meeste gevallen voldoende om te spreken van een ruimtelijk aanvaardbaar woon- en leefklimaat, waarbij er in principe niet behoeft te worden gevreesd voor (toekomstige) beperkingen voor de gevestigde agrarische bedrijven.
De betrokken afstand dient in principe te worden aangehouden tussen het perceel waarop gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast en locaties van de gevoelige functie waar reguliere menselijke aanwezigheid niet is uitgesloten (zoals een tuin bij een woning). Volgens vaste rechtspraak kan een kortere afstand tot percelen waar gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast ook aanvaardbaar zijn, mits blijkens een locatie specifiek onderzoek is onderbouwd
47
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
dat ondanks deze kortere afstand sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor de betreffende gevoelige functies. Beoordeling In de omgeving van het plangebied zijn verschillende tuinders acties. Ten noorden van het plangebied is een open schaduwkas en ten noordoosten van het plangebied is een kassencomplex. Met de positionering van de woningen is rekening gehouden met deze functies en het mogelijke gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door minimaal 50 meter afstand aan te houden tot de beoogde woonfunctie. Conclusie Het aspect gebruik van bestrijdingsmiddelen vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.7 Geur Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn er instructieregels van het Rijk over geur. Deze instructieregels van het Bkl voor geur zijn gericht op aangewezen geurgevoelige gebouwen. In de aanwijzing van geurgevoelige gebouwen is de functie bepalend. Hierbij kan worden gedacht aan wonen, onderwijs of zorg. Voor overige gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van geurbescherming. Alleen voor geur van veehouderijen en van rioolwaterzuivering bevat het Bkl specifieke instructies (paragraaf 5.1.4.6). Verder zijn er nog regels over geur opgenomen in de bruidsschat, die gelden voor de volgende activiteiten: - geur door het houden van landbouwhuisdieren en paarden en pony’s voor het berijden in een dierenverblijf; - geur door andere agrarische activiteiten, zoals het opslaan van vaste mest, champost of dikke fractie en het composteren of opslaan van groenafval; - geur door het exploiteren van zuiveringstechnische werken; Voor andere activiteiten bepaalt het Bkl dat een ruimtelijk besluit ervoor moet zorgen dat de geur door een activiteit op geurgevoelige gebouwen aanvaardbaar is. Hieraan zijn geen specifieke regels gekoppeld. Meer informatie over het aspect geur is te vinden op https://iplo.nl/thema/geur/.
Beoordeling In de omgeving van het plangebied zijn geen agrarische bedrijven (of andere bedrijven met een geuruitstraling) gevestigd. Conclusie Het aspect geur vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.8 Omgevingsveiligheid Een van de uitgangspunten van de Omgevingswet is dat overheden bij hun plannen zo vroeg mogelijk rekening houden met veiligheid. Zo kunnen zij een brand, ramp of crisis voorkomen of de gevolgen ervan beperken. Omgevingsveiligheid krijgt daarom een belangrijke plaats bij de beoordeling van ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. 48
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
6.8.1 Externe veiligheid Externe veiligheid beschrijft de risico’s die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in paragraaf 5.1.2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Deze paragraaf gaat in op het toelaten van beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico. In deze paragraaf wordt ook gesproken over plaatsgebonden risico (PR) en groepsrisico. Hierin worden de grens- en standaardwaarden van het PR en aandachtsgebieden van het groepsrisico rond milieubelastende activiteiten met externe veiligheidseffecten benoemd. Plaatsgebonden risico Bij een ruimtelijk besluit moet worden getoetst aan grenswaarden voor zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare gebouwen en locaties. Voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties geldt de standaardwaarde. Voor het plaatsgebonden risico gelden, afhankelijk van de activiteit, vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII Bkl). De instructieregels voor het plaatsgebonden risico zijn geregeld in de artikelen 5.6 tot en met 5.11a Bkl. Groepsrisico Bij het groepsrisico is sprake van ‘aandachtsgebieden’.
Aandachtsgebieden zijn gebieden rond activiteiten met gevaarlijke stoffen die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen (RIVM a, z.d.). Aandachtsgebieden zijn er voor brand, explosie en gifwolk. Het opnemen van aandachtsgebieden in een omgevingsplan is niet verplicht. In voorkomende gevallen moet het groepsrisico worden beschouwd en door de gemeente verantwoord. De instructieregels voor aandachtsgebieden en het groepsrisico zijn geregeld in de artikelen 5.12 tot en met 5.15a Bkl. Daarnaast zijn er specifieke regels over: - beperkingen in het belemmeringengebied van buisleidingen; - veiligheid rond opslaan, herverpakken en bewerken van vuurwerk en pyrotechnische artikelen voor theatergebruik; - veiligheid rond het bewerken en opslaan van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik en op militaire objecten; - veiligheid rond luchthavens. In Lingewaard is sprake van bedrijvigheid en is veel boven- en ondergrondse infrastructuur (vervoer gevaarlijke stoffen (o.a. Betuwelijn), ondergrondse hogedruk aardgasleidingen) aanwezig. Deze bedrijfsactiviteiten en het gebruik van de infrastructuur kunnen leiden tot risico’s. Het is daarom van belang om bij nieuwe ontwikkelingen in een vroeg stadium rekening te houden met externe veiligheid.
Beoordeling Het plan is gelegen in het invloedsgebied groepsrisico van de Betuweroute en de nog aan te leggen snelweg A15. Conform vigerende wetgeving moet de gemeente hierdoor het groepsrisico verantwoorden. De gemeente heeft bij het invullen van de verantwoordingsplicht een grote mate van beoordelingsvrijheid. Onderstaand een beschouwing van deze aspecten. Bestrijdbaarheid
49
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Bij een calamiteit zal de brandweer zich inzetten om de effecten ten gevolge van het incident te beperken. Deze inzet zal voornamelijk plaatsvinden dicht bij de bron. De mate van bestrijdbaarheid wordt vooral bepaald door de veiligheidsvoorzieningen en het aantal aanwezigen dicht bij de risicobron. Zelfredzaamheid Met de term “zelfredzaamheid” wordt bedoeld: Het vermogen om jezelf en/of anderen in veiligheid te brengen bij (een dreiging van) een gevaarlijke situatie. Bij het bepalen van de mate van zelfredzaamheid spelen onder andere de fysieke gesteldheid en zelfstandigheid van de aanwezigen, de alarmeringsmogelijkheden en vluchtmogelijkheden een rol. • Het plan ligt alleen binnen de effectafstand van het scenario toxische wolk. De kans daarop is klein. Het plan leidt tot een afname van het aantal aanwezigen die zichzelf in veiligheid kunnen brengen, mits geïnformeerd en tijdig gewaarschuwd; •
De veiligheidsregio adviseert toekomstige bewoners te infomeren over de aanwezige omgevingsrisico’s met het daarbij behorende handelingsperspectief. Gezien het plan alleen in het scenario toxische wolk is gelegen is het te verwachten handelingsperspectief schuilen;
•
Daarnaast adviseert de VGGM bouwkundige technische maatregelen te treffen zoals afschakelbare centrale ventilatie, om schuilmogelijkheden te creëren ingeval van een toxische wolk.
Ten aanzien van risicocommunicatie is er NL alert. Hiermee zijn mensen binnen een bepaald gebied gericht te informeren door het sturen van een bericht naar mobiele telefoons. Verder is het plan via de Langstraat te ontvluchten. De gemeente acht het dan ook niet noodzakelijk om verdere maatregelen te treffen om de zelfredzaamheid te verbeteren. Daarnaast zijn de geadviseerde maatregelen van de VGGM niet ruimtelijk relevant.
50
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Afbeelding 17: Uitsnede risicokaart
Conclusie Het aspect externe veiligheid vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.8.2 Niet gesprongen explosieven Niet-gesprongen explosieven zijn ontplofbare oorlogsresten, bijvoorbeeld uit de Eerste of Tweede Wereldoorlog. Ze leveren een gevaar op als ze verplaatst of aangeraakt worden bij graaf- of baggerwerkzaamheden. Beoordeling Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben binnen de gemeente Lingewaard diverse gevechtshandelingen plaatsgevonden waardoor hoeveelheden Conventionele Explosieven in de bodem kunnen zijn achtergebleven. Door de geplande werkzaamheden kunnen deze mogelijk ter plaatse explosieven een reëel gevaar opleveren voor betrokken medewerkers en de (directe) omgeving. Bij ontwikkelingen die gepaard gaan met bodemingrepen moet dus worden nagegaan of explosieven aanwezig zijn. Op basis van het uitgevoerde vooronderzoek dat in opdracht van de gemeente Lingewaard is uitgevoerd kan worden geconcludeerd dat er het zuidelijke deel van het plangebied verdacht gebied is voor mijnen en het noordelijke deel van het plangebied verdacht gebied is voor geschutmunitie. Wanneer de voorgenomen werkzaamheden beperkt zullen blijven tot de naoorlogse geroerde bodemlaag zijn vanuit OCE-oogpunt in principe geen aanvullende maatregelen vereist.
51
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Afbeelding 18: Uitsnede vooronderzoek OOO Lingewaard
Conclusie Het aspect niet gesprongen explosieven vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.8.3 Veiligheids- gezondheidsdienst Gelderland Midden Een adequate bluswatervoorziening en een goede bereikbaarheid van zowel de bluswatervoorzieningen als de incidentlocatie, zijn randvoorwaarden voor een effectieve en efficiënte incidentbestrijding door de veiligheidsdiensten. In de Bruidsschat (onderdeel van het gemeentelijke omgevingsplan) zijn daarom regels opgenomen over bluswatervoorzieningen (artikel 22.13), bereikbaarheid van bouwwerken voor hulpverleningsdiensten (artikel 22.14) en opstelplaatsen voor brandweervoertuigen (artikel 22.15). Beoordeling De nieuw te realiseren woningen zijn goed bereikbaar voor de hulpdiensten. De woningen dienen aan de wettelijke veiligheidsvoorschriften te voldoen. Dit wordt getoetst bij de aanvraag omgevingsvergunning voor de bouw van de woningen. Er dient te worden voldaan aan onderstaande voorwaarden:
52
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Bruidsschat: Artikel 22.13 Bluswatervoorziening 1. Met het oog op het waarborgen van de veiligheid heeft een bouwwerk een toereikende bluswatervoorziening, tenzij de aard, de ligging of het gebruik van het bouwwerk dat niet vereist. 2. De afstand tussen de bluswatervoorziening en een brandweeringang als bedoeld in artikel 3.129 of 4.226 van het Besluit bouwwerken leefomgeving of, als deze niet aanwezig is, een toegang van het bouwwerk is ten hoogste 40 m. 3. De bluswatervoorziening is onbeperkt toegankelijk voor bluswerkzaamheden. Artikel 22.14 Bereikbaarheid bouwwerk voor hulpverleningsdiensten 1. Met het oog op het waarborgen van de veiligheid ligt tussen de openbare weg en ten minste een toegang van een gebouw of ander bouwwerk voor het verblijven van personen een verbindingsweg die geschikt is voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten. 2. Het eerste lid is niet van toepassing: a. op een gebruiksfunctie met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 1.000 m2 en een vuurbelasting van ten hoogste 500 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090; b. op een bouwwerk met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m2; c. op een lichte industriefunctie alleen voor het bedrijfsmatig telen, kweken of opslaan van gewassen of daarmee vergelijkbare producten, met een permanente vuurbelasting van ten hoogste 150 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090; d.
als de toegang van het bouwwerk op ten hoogste 10 m van een openbare weg ligt; of e. als de aard, de ligging of het gebruik van het bouwwerk geen verbindingsweg vereist. 3. Tenzij elders in dit omgevingsplan of een gemeentelijke verordening anders bepaald, heeft een verbindingsweg: a. een breedte van ten minste 4,5 m; b. een verharding over een breedte van ten minste 3,25 m die geschikt is voor motorvoertuigen met een massa van ten minste 14.600 kilogram; c. een vrijgehouden hoogte boven de kruin van de weg van ten minste 4,2 m; en d. een doeltreffende afwatering. 4. Een verbindingsweg is over de voorgeschreven hoogte en breedte, bedoeld in het derde lid, vrijgehouden voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten. 5. Hekwerken die een verbindingsweg afsluiten, kunnen door hulpdiensten snel en gemakkelijk worden geopend of worden ontsloten met een systeem dat in overleg met het bevoegd gezag is bepaald.
Artikel 22.15 Opstelplaatsen voor brandweervoertuigen 1. Met het oog op het waarborgen van de veiligheid zijn bij een bouwwerk voor het verblijven van personen zodanige opstelplaatsen voor brandweervoertuigen dat een doeltreffende verbinding tussen die voertuigen en de bluswatervoorziening kan worden gelegd. 2. Het eerste lid is niet van toepassing: a. op een gebruiksfunctie met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 1.000 m2 en een vuurbelasting van ten hoogste 500 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090; b. op een bouwwerk met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m2;
53
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
c.
op een lichte industriefunctie alleen voor het bedrijfsmatig telen, kweken of opslaan van gewassen of daarmee vergelijkbare producten, met een permanente vuurbelasting van ten hoogste 150 MJ/m2, bepaald volgens NEN 6090; of d. als de aard, de ligging of het gebruik van het bouwwerk geen opstelplaatsen vereist. 3. De afstand tussen een opstelplaats en een brandweeringang als bedoeld in artikel 3.129 of 4.226 van het Besluit bouwwerken leefomgeving of, als deze niet aanwezig is, een toegang van het bouwwerk is ten hoogste 40 m. 4. Een opstelplaats voor brandweervoertuigen is over de hoogte en breedte, bedoeld in artikel 22.14, derde lid, vrijgehouden voor brandweervoertuigen. 5. Hekwerken die een opstelplaats afsluiten, kunnen door hulpdiensten snel en gemakkelijk worden geopend of worden ontsloten met een systeem dat in overleg met het bevoegd gezag is bepaald. Conclusie Het aspect veiligheidsdiensten vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.8.4 Overstromingsgevaar Omdat in Nederland de bescherming tegen overstromingen zo belangrijk is, zijn veel zaken bij wet geregeld. In de wet is bijvoorbeeld vastgelegd aan welke veiligheidsnormen de primaire waterkeringen moeten voldoen en hoe de sterkte van de keringen wordt bewaakt. Het actuele beleid is erop gericht dat elke Nederlander die door een primaire waterkering wordt beschermd tenminste een ‘basisveiligheid’ krijgt. Om de basisveiligheid te waarborgen worden maatregelen genomen die overstromingen door de grote wateren moeten voorkomen (preventie). Aanvullend daarop kunnen de gevolgen van een eventuele overstroming worden beperkt door de inrichting van Nederland bestand te maken tegen water (waterrobuust). Beoordeling De ontwikkeling (binnendijks) is niet gevoelig voor overstromingsgevaar. Conclusie Het aspect overstromingsgevaar vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.8.5 Sociale veiligheid De sociale veiligheid en te verwachten overlast zijn aspecten die bij de beoordeling of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, betrokken moeten worden. Beoordeling De ontwikkeling is niet gevoelig voor sociale veiligheidsaspecten in de bestaande omgeving. Conclusie Het aspect sociale veiligheid vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.9 Licht Licht kan wenselijk zijn of juist hinderlijk. Vanuit gezondheidsoogpunt is het belangrijk dat er voldoende daglicht in bouwwerken komt. Dit heet daglichttoetreding. Daarnaast is ook voldoende zonlicht op gebouwen, tuinen, terrassen en speelplekken belangrijk. Een toename van schaduw kan ongewenst zijn. Dit is het onderwerp bezonning. Tot slot kan kunstlicht leiden tot diverse vormen van lichthinder.
54
Onderbouwing effecten op de fysieke leefomgeving – TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b, Langstraat 46a, Gendt
Er dient bij ontwikkelingen rekening gehouden te worden met slagschaduw door windturbines in verblijfsruimten van slagschaduwgevoelige gebouwen. Tot slot kan kunstlicht leiden tot diverse vormen van lichthinder. Het ten gevolge van het licht van een verlichtingsinstallatie optreden van overlast bij mens, Flora en Fauna. Lichthinder wordt tevens niet alleen veroorzaakt door verlichting, maar ook door het feit dat hinder meestal elke dag opnieuw optreedt. Daarnaast is niet iedereen even gevoelig voor licht. Een bedrijf heeft op basis van de algemene zorgplichtbepaling een verantwoordelijkheid naar omwonenden én ook naar de omgeving. Daarbij is de stelregel: Donker waar het kan, en licht waar het noodzakelijk is: -
alleen waar nodig (plaats); alleen wanneer nodig (tijd); alleen zoveel als nodig (hoeveelheid).
Beoordeling Het beëindigen van het tuincentrum zorgt voor een afname van lichthinder naar de omgeving. De woningen worden op voldoende afstand gerealiseerd van bestaande kassen in de omgeving, waardoor er voor de bewoners van de beoogde woningen geen sprake is van lichthinder. Ook is er met de beoogde landschappelijke inpassing rekening gehouden dat er geen ongewenste schaduwwerking ontstaat voor tuinders in de omgeving. Conclusie Het aspect licht vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.10 Windhinder Windhinder treedt op rond hoge gebouwen zoals kantoren, woontorens of hotels. Daarbij is dan sprake van verhoogde windsnelheden. Hierdoor kan het verblijf in de directe omgeving van deze gebouwen onaangenaam of zelfs gevaarlijk zijn. Meer informatie is te vinden op https://iplo.nl/thema/windhinder/. Beoordeling Er is geen sprake van hoge gebouwen zoals kantoren, woontorens of hotels. Er is geen kans op negatieve gevolgen voor de omgeving door windhinder. Conclusie Het aspect windhinder vormt geen belemmering voor de haalbaarheid van het project.
6.11 Trillingen Er dient bij ontwikkelingen rekening gehouden te worden met trillingen door activiteiten in trillinggevoelige ruimten van trillinggevoelige gebouwen. Een ruimtelijk besluit voorziet erin dat trillingen door een activiteit in trillinggevoelige ruimten van trillinggevoelige gebouwen aanvaardbaar zijn. Om te kijken of onderzoek naar trillingshinder noodzakelijk is, wordt aangesloten bij de Handreiking Nieuwbouw en Spoortrilling. Meer informatie over dit onderwerp is te vinden op https://iplo.nl/thema/trillingen/.