CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

1483171. Bijlage 1. Beleidsplan wegverhardingen Lingewaard 2026

Raadsvergadering 3 juni 2026, gemeente LingewaardBij agendapunt: 1483171 Beleidsplan wegverhardingen Lingewaard 2026 (hamerstuk)10.225 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Inleiding Het wegonderhoud in de gemeente wordt uitgevoerd volgens het systeem van Rationeel Wegbeheer van het C.R.O.W. Op basis van basisgegevens en kwaliteitsgegevens, uit onder andere weginspecties, wordt een onderhoudsplanning voor de korte en lange termijn opgesteld. De schematische weergave van het gehele proces van Rationeel Wegbeheer is opgenomen in bijlage 2.

Hoofdlijnen van de systematiek Binnen de systematiek voor wegbeheer zijn de volgende hoofdactiviteiten te onderscheiden: 1. het verzamelen en actueel houden van de basis- en kwaliteitsgegevens van het wegennet (locatie, constructie, gebruik, omvang en kwaliteit van verhardingen, jaar van laatste onderhoudsmaatregel); 2. het interpreteren en verwerken van deze gegevens tot een indicatieve financiële meerjarenplanning van het verhardingsonderhoud; 3. het samenstellen van een rapportage voor het bestuur op grond waarvan het bestuur beslissingen kan nemen; 4. het nemen van beslissingen door het bestuur, in het algemeen over beschikbare budgetten en prioriteiten; 5. het uitvoeren van het vastgestelde plan binnen de gestelde randvoorwaarden door de technische dienst. Met de systematiek kunnen de volgende soorten verharding worden beheerd: • asfalt • elementen • cementbeton Semi-verhardingen van grind, puin of ander steenachtig materiaal kunnen niet met de systematiek beheerd worden. Hiervoor zijn namelijk geen richtlijnen, gedragsmodellen of waarschuwingsgrenzen beschikbaar (in het beheersysteem). Bij de visuele inspectie () zullen deze semi-verhardingen dan ook niet geïnspecteerd worden. Wel hebben we binnen het wegbeheersysteem de wegvakken met semi-verharding opgenomen in de vaste gegevens zodat er inzicht is in de plaats en oppervlakte van deze semi-verharding.

Visuele weginspecties De kwaliteit van de weg gaat in de loop van de tijd door het gebruik en weersinvloeden achteruit. Daarom wordt regelmatig de kwaliteit beoordeeld en vastgelegd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een uniforme, in de schadecatalogus van het C.R.O.W. vastgelegde, globale visuele inspectiemethode. Met behulp van deze methode wordt op een objectieve wijze een kwaliteitsoordeel vastgesteld uitgedrukt in de termen voldoende, matig of onvoldoende. De beoordeling ‘voldoende’ wil zeggen dat er normaal gesproken de eerste vijf tot tien jaar nog geen kwaliteitsonderhoud uitgevoerd hoeft te worden en de beoordeling ‘matig’ wil zeggen dat er binnen drie tot vijf jaar onderhoud uitgevoerd moet worden. De beoordeling ‘onvoldoende’ wil zeggen dat op korte termijn (0-2 jaar) onderhoud gepleegd moet worden zoals herstraten, het aanbrengen van een oppervlaktebehandeling of een asfaltoverlaging. Het kwaliteitsoordeel is gebaseerd op de ernst en omvang van waargenomen schade. Dit betekent globaal dat matige schade over een groot oppervlak een gelijk kwaliteitsoordeel krijgt als ernstige schade over een kleiner oppervlak. Daarnaast wordt tijdens de inspectie het direct onderhoud () opgenomen dat noodzakelijk is en geen uitstel duldt. In Lingewaard wordt de weginspectie uitbesteed aan een marktpartij.

Zij hebben de ervaring en zijn onafhankelijk wat heel belangrijk is het inspecteren van wegen.

GBI Wegbeheer Het GBI-wegbeheersysteem zoals dat op dit moment in gebruik is bij het team Openbare Ruimte & Vastgoed is gebaseerd op de systematiek voor rationeel wegbeheer zoals die door het C.R.O.W. (Kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur) is ontwikkeld. Gedurende een periode van ongeveer 35 jaar is dit systeem een algemeen aanvaarde landelijke standaard voor het toetsen van beheerkosten voor weginfrastructuur geworden, die door ruim 75% van alle wegbeheerders in Nederland wordt gehanteerd. In het systeem voor wegbeheer is een procedure opgenomen die bij toepassing leidt tot resultaten die onafhankelijk zijn van degene die de meerjarenplanning opstelt. Binnen de planperiode kan worden geschoven in de planning in relatie tot de beschikbare middelen en/of beleidsstandpunten van de gemeente, 21

dan wel projecten die gepland staan. Dit geldt niet voor wegen die staan opgenomen in planjaar 1; dit onderhoud moet uitgevoerd worden. Het systeem gaat niet in op details want deze komen pas aan de orde bij het bepalen van de specifieke onderhoudsmaatregel voor de diverse wegvakken (maatregeltoets).

C.R.O.W.-richtlijnen voor wegbeheer De wegbeheersystematiek is gebaseerd op de richtlijnen voor wegbeheer van het C.R.O.W.. Deze richtlijnen geven een minimumniveau aan (basis); het is de ondergrens van verantwoord wegbeheer. De opstelling van de richtlijnen, waarbij de thema’s duurzaamheid, veiligheid, comfort en aanzien een rol hebben gespeeld, is zodanig geweest dat het technisch noodzakelijke onderhoud in de juiste periode wordt gepland. Het onderhoud vindt plaats op het optimale moment; niet te vroeg en niet te laat. Door de gebruikers van de systematiek is het enkel mogelijk de richtlijnen één klasse strenger te maken waardoor onderhoud eerder wordt uitgevoerd. Het is niet mogelijk om de richtlijnen minder streng te maken. Het onderhoud wordt dan te laat uitgevoerd hetgeen niet alleen leidt tot kapitaalvernietiging maar ook tot mogelijk onveilige situaties voor de weggebruiker die kunnen leiden tot ongelukken en aansprakelijkheidstellingen. Het wegbeheersysteem van de gemeente Lingewaard hanteert de C.R.O.W.-richtlijnen die het minimumniveau aangeven. De systematiek van het wegbeheer is schematisch weergegeven in figuur B2.1 op bijlage 2.

Beheercyclus Het wegbeheer wordt jaarlijks volgens een vaste cyclus uitgevoerd waarbij een beheerplan wordt opgesteld. Na de vaststelling van het beleidsplan door de gemeenteraad liggen de kwaliteitskaders en de budgetten vast. Na de tweejaarlijkse visuele inspectie wordt de financiële meerjarenplanning opgesteld. De vertaling hiervan wordt opgenomen in Kadernota/begroting zodat de gemeenteraad de bijgestelde budgetten kan vaststellen.

Verschillende soorten onderhoud in de onderhoudscyclus Wegbeheer is gericht op het onderhouden van bestaande verharding, zodat de (weg)gebruiker deze veilig kan gebruiken. Afhankelijk van het materiaal van de weg, de belasting van de weg en andere factoren (bv. strenge winters) zal de kwaliteit in de loop der tijd dalen. Onderstaande figuur geeft inzicht in het verloop van de kwaliteit gedurende de levensduur en de impact van het uitvoeren van onderhoud.

Figuur B1.1: Onderhoudscyclus

22

(A = Klein onderhoud, B = Groot onderhoud, C = Rehabilitatie)

Beheerplan Het beheerplan is de praktische uitwerking van het beleidsplan (aan de hand van het beheerplan wordt ook een meerjarenplanning uitgewerkt). Hierin worden concreet aangegeven: • areaalgegevens • de huidige kwaliteit van de wegverhardingen • op welke wegvakken tegen welke kosten onderhoudsmaatregelen worden uitgevoerd (jaarlijks wordt dit bijgesteld aan de hand van de jaarlijks uit te voeren inspectie) • de te verwachten ontwikkeling van de kwaliteit bij uitvoering van het voorgestelde beleid • beschikbare budgetten • benodigde budgetten voor instandhouding op de lange termijn Zoals al eerder genoemd wordt het beheerplan jaarlijks geactualiseerd. Deze actualisatie bestaat uit het aanpassen van de areaalgegevens (door uitbreiding/reconstructie enz.), het invoeren van uitgevoerde onderhoudsmaatregelen en het invoeren van inspectiegegevens die worden verkregen door het uitvoeren van een visuele inspectie van alle te beheren wegverhardingen eventueel aangevuld met metingen (draagkracht, stroefheid, rijcomfort). Metingen zijn soms noodzakelijk omdat bij een visuele inspectie enkel schadebeelden aan de oppervlakte worden geregistreerd en niet de wellicht letterlijk onderliggende oorzaak van het schadebeeld in de verhardingsconstructie. Voor de samenstelling van het beheerplan is het wegbeheersysteem onontbeerlijk.

Hiermee is het mogelijk om de gevolgen van het gevoerde beleid maar ook van mogelijke alternatieven weer te geven. Jaarlijks kan aangegeven worden of de beschikbaar gestelde financiële middelen toereikend zijn voor het beheer en onderhoud van wegverhardingen. Bijvoorbeeld winters met veel vorstschade leiden tot extra kosten. Wanneer aan de hand van het beheerplan de budgetten voor het onderhoud zijn vastgesteld kan gestart worden met de daadwerkelijke voorbereiding van het onderhoudsplan voor wegverhardingen dat uiteindelijk leidt tot de samenstelling van het onderhoudsbestek wegverhardingen.

23

Bijlage 2

Schematische weergave wegbeheersystematiek

Gegevensbestand wegbeheer

Vaste gegevens

Variabele gegevens

Maken van overzichten Toetsen aan de richtlijn

Bepalen planningstermijn

Korte termijn en middellange termijn (1-5 jaar)

maatregeltoets

(>5 jaar)

Opstellen cycli

Bepalen van maatregelgroep en maatregelen

Budgetplanning en - begroting

Basisplanning en -begroting Klein onderhoud

Effect op kwaliteit

Beleidsplan, beheerplan, onderhoudsplan, maraps

Figuur B2.1

24

Lange termijn

Begroting lange termijn

Bijlage 3 Verblijfsgebied 30 km

Materiaalkeuze Asfaltverharding

Elementenverharding

Cementbetonverharding

 -

snel aan te brengen hoge onderhoudskosten i.v.m. aanwezigheid ondergrondse infrastructuur hoge kosten voor aanbrengen streetprint plaatselijke reparaties blijven zichtbaar

 -

snel aan te brengen verkeersgeluid reducerend comfortabel grote mate van vlakheid plaatselijke reparaties blijven zichtbaar

-

(wegtype 5) (ETW/GOW30)

-

-

Verblijfsgebied 60 km (wegtype 4) (ETW)

    -

 

mogelijkheden om te variëren met kleur plaatselijk reparaties zijn eenvoudig ondergrondse infrastructuur is goed te bereiken verhoogt beleving van de woonomgeving

-

-

veroorzaakt hinder door trilling en geluid bij onvoldoende vlakheid minder goed bestand tegen hoge verkeersbelastingen

    -

Verkeerswegen (wegtype 2 en 3) (GOW)

   

 -

Voetpaden

-

(wegtype 6) -

snel aan te brengen verkeersgeluid reducerend grote mate van vlakheid goed bestand tegen hoge verkeersbelastingen comfortabel plaatselijke reparaties blijven zichtbaar

-

moeilijk aan te brengen in verband met ruimtegebrek hoge onderhoudskosten i.v.m. aanwezigheid ondergrondse infrastructuur

-

-

veroorzaakt hinder door trilling en geluid bij onvoldoende vlakheid minder goed bestand tegen hoge verkeersbelastingen aanbrengen is tijdrovend vlakheid is sterk onderhevig aan zettingen in ondergrond eenvoudig aan te brengen ondergrondse infrastructuur is goed te bereiken onderhoudskosten zijn laag

    -

-

grote mate van vlakheid moeilijk aan te brengen aanleg vergt veel tijd hoge aanlegkosten hoge onderhoudskosten i.v.m. aanwezigheid ondergrondse infrastructuur plaatselijke reparaties moeilijk uitvoerbaar natuurlijke ondergrond klei is slechts tegen zeer hoge kosten geschikt te maken als fundering gering onderhoud grote mate van vlakheid goed bestand tegen hoge verkeersbelastingen comfortabel aanleg vergt veel tijd hoge aanlegkosten plaatselijke reparaties moeilijk uitvoerbaar natuurlijke ondergrond klei is slechts tegen zeer hoge kosten geschikt te maken als fundering gering onderhoud grote mate van vlakheid goed bestand tegen hoge verkeersbelastingen comfortabel aanleg vergt veel tijd hoge aanlegkosten plaatselijke reparaties zijn moeilijk en kostbaar natuurlijke ondergrond klei is slechts tegen zeer hoge kosten geschikt te maken als fundering uit praktijkoverwegingen niet toepasbaar vanwege bijna enkel nadelen

Asfaltverharding

Elementenverharding

Cementbetonverharding

Fietspaden

(wegtype 7)

 

   -

grote mate van vlakheid comfortabel snel aan te brengen

-

ondergrondse infrastructuur is goed te bereiken vlakheid is sterk onderhevig aan

gering onderhoud grote mate van vlakheid comfortabel aanleg vergt veel tijd hoge aanlegkosten

25

-

-

plaatselijke reparaties blijven zichtbaar ondergrondse infrastructuur is moeilijk bereikbaar

-

zettingen in ondergrond aanbrengen is tijdrovend kwetsbaarder voor worteldoorgroei

-

-

Groot onderhoudsmaatregel

Na ± 7, 15 en 22 jaar

Na ± 15 jaar

Na ± 14 en 28 jaar

Rehabilitatie

Na ± 45 jaar

Na ± 50 jaar

Na ± 55 jaar

tabel B3.1: verhardingsmaterialen en wegfunctie

26

plaatselijke reparaties zijn moeilijk en kostbaar natuurlijke ondergrond klei is tegen relatief geringe meerkosten geschikt te maken als fundering ondergrondse infrastructuur is moeilijk bereikbaar

Bijlage 4

Minimaal kwaliteitsbeeld voor wegverhardingen

Rafeling asfaltverharding wegtype 3-7:

Dwarsonvlakheid asfaltverharding wegtype 4-7:

Zichtbaar: er is enige rafeling. De waarschuwingsgrens is overschreden. Ernst: < 50% per m2 Omvang: ≤ 50% per 500 m2

Zichtbaar: Er is enige dwarsonvlakheid (spoorvorming).

Scheurvorming asfaltverharding wegtype 2 en 6:

Scheurvorming asfaltverharding wegtype 3-5,7:

Zichtbaar: Er is enige scheurvorming. De waarschuwingsgrens is overschreden. Patroon: lengte- en dwarsscheuren, niet verbonden Omvang: < 50 m1 per 100 m1 Scheurwijdte: 5 - 10 mm per 100 m1 OF omvang: < 5 m1 per 100 m1 Scheurwijdte: > 10 mm per 100 m1

Zichtbaar: Er is enige scheurvorming. De waarschuwingsgrens is overschreden.

Oneffenheden asfaltverharding wegtype 3-7:

Randschade asfaltverharding wegtype 3-7:

Zichtbaar: Er zijn enige oneffenheden. De waarschuwingsgrens is overschreden. Hoogteverschil: > 10 mm Omvang: < 10 stuks per 100 m1 OF hoogteverschil: > 15 mm Omvang: < 2 stuks per 100 m1

Zichtbaar: Er is enige randschade. De waarschuwingsgrens is overschreden. Ernst afzonderlijke schades: ernstig Omvang: < 5 m1 per 100 m1

Ernst: > 20 mm Omvang: ≥ 35 m1 per 100 m1

Omvang: < 25 m1 per 100 m1 Scheurwijdte: > 10 mm per 100 m1 Patroon: fijn of grofmazig blokpatroon

Figuur B4.1: minimaal kwaliteitsbeeld asfaltverhardingen (kwaliteitsbeeld B)

27

Dwarsonvlakheid elementen wegtype 3-6:

Dwarsonvlakheid elementen wegtype 7:

Zichtbaar: Er is aanzienlijke dwarsonvlakheid (spoorvorming). De richtlijn van de CROW-systematiek is overschreden Hoogteverschil: > 25 mm Omvang: n.v.t. Hoogteverschil: > 40 mm Omvang: < 15 m1 per 100 m1

Zichtbaar: Er is enige dwarsonvlakheid. De waarschuwingsgrens is overschreden. Hoogteverschil: > 25 mm Omvang: < 15 m1 per 100 m1 OF hoogteverschil: > 40 mm Omvang: < 5 m1 per 100 m1

Kwaliteitsbeeld C

Kwaliteitsbeeld B

Oneffenheden elementen wegtype 4-7:

Voegwijdte tegelverharding wegtype 4-7:

Zichtbaar: Er zijn aanzienlijk oneffenheden. De richtlijn van de CROW-systematiek is overschreden. Hoogteverschil: > 15 mm Omvang: < 15 stuks per 100 m1 OF hoogteverschil: > 30 mm Omvang: < 3 stuks per 100 m1

Zichtbaar: Er is enige mate van voegwijdte. Omvang: > 1% per 100 m1 Voegwijdte: tussen 10 en 20 mm

Kwaliteitsbeeld C

Kwaliteitsbeeld B

Figuur B4.2: minimaal kwaliteitsbeeld elementenverhardingen (kwaliteitsbeeld B of C)

28

Bijlage 5

Begrippenlijst

Asfaltverharding Beheerplan Cementbetonverharding C.R.O.W. Cyclusbedrag Direct onderhoud Dwarsvlakheid Elementenverharding Geluid reducerend asfalt Gesloten verharding Groot onderhoud Halfverharding Klein onderhoud Oneffenheden Open verharding Rafeling Rationeel wegbeheer Reconstructie Rehabilitatie Schadebeelden Slijtlaag Teerhoudend asfalt Verhardingsconstructie Visuele inspectie Wegbeheer Wegbeheerder Wegbeheersysteem ZOAB

gesloten verharding die bestaat uit asfaltbeton of andere met bitumen gebonden materialen een op grond van het beheerbeleid jaarlijks opgesteld plan met onderhoudsmaatregelen en de daarvoor benodigde budgetten voor optimaal onderhoud over een reeks van jaren gesloten verharding die bestaat uit gewapend of ongewapend beton kenniscentrum voor verkeer, vervoer en infrastructuur gemiddelde jaarlijkse kosten van het onderhoud per areaaleenheid gedurende een onderhoudscyclus onderhoud dat vanwege acute verkeersonveiligheid, calamiteiten, klachten enzovoort zonder uitstel wordt uitgevoerd verticale vervormingen (onder andere spoordiepte) in het dwarsprofiel van de verharding open verharding bestaande uit geprefabriceerde of natuurlijke elementen asfaltverharding wat als doel heeft om het contactgeluid tussen band en weg terug te dringen verharding die ondoorlatend is voor hemelwater en grotendeels of geheel bestaat uit lagen die slechts door definitieve destructie zijn te verwijderen onderhoud van veelal ingrijpende aard dat over een wegvak of een groot deel daarvan wordt uitgevoerd open verharding bestaande uit een laag ongebonden grind en/of steenslag, mijnsteen, schelpen en dergelijke onderhoud dat in het eerste of het lopende planjaar over een klein deel van een wegvak wordt uitgevoerd plaatselijk voorkomende verticale vervorming van of discontinuïteit in de verharding verharding

die doorlatend is voor hemelwater en bestaat uit ongebonden materialen of in verband aangebrachte elementen die gemakkelijk aan te brengen en weer te verwijderen zijn verdwijnen van steenslag uit het verhardingsoppervlak samenhangend geheel van activiteiten om de kwaliteit van het wegennet met zo laag mogelijke kosten in stand te houden maatregelen om de kwaliteit van de verharding en de inrichting van de weg aan te passen aan de huidige eisen maatregelen om de kwaliteit van de verharding weer op het gewenste niveau te brengen zonder de inrichting van de weg aan te passen schade volgens de classificatie van de C.R.O.W.-schadecatalogus met de ernstklassen licht, matig en ernstig op het wegoppervlak aanbrengen van een laag bindmiddel die wordt afgestrooid met steenslag of fijn grind asfalt dat een gehalte aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) bevat boven een in het Bouwstoffenbesluit gestelde norm gedeelte van de wegconstructie boven de onderbouw van zand, natuurlijke ondergrond of verbeterde ondergrond inspectie die ten doel heeft de aard, ernst en omvang van schades aan de verharding of een kunstwerk eenduidig vast te stellen verantwoordelijkheid en zorg om de weg aan zijn functie te laten beantwoorden openbare of particuliere instantie die verantwoordelijk is voor het wegbeheer beheersysteem voor wegen, meestal geënt op de C.R.O.W.-systematiek voor wegbeheer

staat voor Zeer Open Asfalt Beton wat vooral op rijkswegen en provinciale wegen wordt toegepast vanwege de waterafvoerende capaciteiten en geluid reductie. 29

30

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=b649c60f-3adf-488e-9973-1798cc6c006e