CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

1439530- Bijlage 1- Beleidskader Energietransitie 2026- 2029

Raadsvergadering 29 januari 2026, gemeente LingewaardBij agendapunt: 1439530 Beleidskader Energietransitie 2026-2029 (bespreekstuk)10.346 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

▪

PAW wijken – Zilverkamp is onderdeel van het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW). In dit programma zijn wijken aangewezen als proeftuin die met een bijdrage van de overheid zo snel mogelijk van het aardgas afgaan.

▪

REE – Het Regionaal Expertiseteam Energie is een aanvulling op het digitale loket en gaat bedrijven helpen bij meer diepgaande vragen over het besparen en opwekken van energie. Het REE is er zowel individuele bedrijven als voor bedrijven die gezamenlijk maatregelen willen nemen.

▪

SpUk Lokale aanpak isolatie – Met de SpUk zet de gemeente een eigen isolatieprogramma op voor koopwoningen. Naast de energielabels wordt er ook gekeken naar de WOZ-waarde.

▪

Thermische energie- Warmte.

▪

TEO/TEA - TEO - Thermische Energie uit Oppervlaktewater: Het benutten van warmte en koude uit oppervlaktewater om gebouwen te verwarmen en te koelen. TEA = Thermische Energie uit Afvalwater. Het gaat hierbij om energie uit riolering, rioolgemalen, rioolpersleidingen en het effluent van rioolwaterzuiveringsinstallaties.

▪

TWh - Terawattuur: hoeveelheid energie die op jaarbasis geleverd kan worden. 1 TWh is 1.000 GWh. 31

▪

Warmtenet – Netwerk van leidingen onder de grond waar warm water doorheen stroomt. Dat warme water verwarmt huizen en gebouwen.

▪

Warmtepomp – Een warmtepomp haalt warmte uit de lucht, bodem of het grondwater en maakt daar een bruikbare temperatuur van.

▪

Warmteprogramma – Hierin wordt vastgelegd op welke termijn wijken aardgasvrij kunnen worden en welke alternatieve warmtevoorziening met de kennis van nu het meest voor de hand ligt.

▪

Warmtetransitie – De overgang van het gebruik van aardgas naar duurzame alternatieven voor koken en het verwarmen van woningen en kraanwater

▪

Waterstof - Waterstof is een energiedrager waarbij de verbranding geen schadelijke stoffen in het milieu brengt. Om waterstof te produceren is energie nodig. Grijze waterstof is gemaakt met fossiele brandstoffen. Groene waterstof is gemaakt met duurzame energie.

▪

Wet collectieve warmte (Wcw) - De Wcw is bedoeld om warmtenetten en levering van warmte in publieke warmtebedrijven onder te brengen. Ook moeten de tarieven op werkelijke kosten gebaseerd zijn (en niet meer afhangen van de aardgasprijs). De gemeente kan kavels aanwijzen waar een warmtebedrijf aan de slag moet. Ook kan de gemeente er voor kiezen om haar “aanwijsbevoegdheid” in te zetten: hiermee kan een gebied aangewezen worden waar het aardgaslevering na een redelijke termijn stopt.

▪

Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) - De Wgiw geeft een gemeente meer instrumenten om het aardgas uit te faseren en legt ook de regie hiertoe nadrukkelijker bij de gemeente neer.

▪

Zonnethermie - Het duurzaam verwarmen van woningen en gebouwen met warmte van de zon.

Speelveld De energietransitie is veelomvattend en complex. Als gemeente Lingewaard zijn wij gehouden aan wetgeving en regels en werken we met vele partijen samen. Hieronder volgt een overzicht van het speelveld. ▪

Klimaatdoelen en Klimaatwet Nederland heeft het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Het doel hiervan is om voor 2030 de uitstoot van CO2 met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990. Dit doel is daarna in de Klimaatwet overgenomen. In 2050 moet ons land 80-95% minder CO2 uitstoten.

▪

Nationale Klimaatakkoord Het Nationale Klimaatakkoord legt vast hoe Nederland de klimaatdoelen wil halen. Voor vijf onderwerpen zijn hiervoor maatregelen voorgesteld: industrie, gebouwde omgeving, verkeer en vervoer, landbouw en landgebruik en hernieuwbare elektriciteit. In dit akkoord staat het nationale doel om in 2030 minimaal 35TWh grootschalige, hernieuwbare elektriciteit op land op te wekken. Hoe dat moet, staat niet in het Klimaatakkoord. Wel dat participatie en acceptatie hierbij belangrijk zijn.

▪

Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) Vóór 2030 moeten 1,5 miljoen woningen en vele andere gebouwen in ons land zijn verduurzaamd en/of van het aardgas af zijn. Om gemeenten hierbij te ondersteunen met één loket, is op 1 januari 2023 het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) gestart. Het NPLW bouwt door op de ervaring, 32

kennis en producten van het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) en het Expertise Centrum Warmte (ECW), die beiden zijn overgaan naar het NPLW. ▪

Provincie Gelderland De provincie verleent subsidies, zet zich in voor kennisdeling zoals het aanbod voor het uitlenen van warmte experts, De provincie heeft een belangrijke verbindende rol en zal ingrijpen als dit nodig is. In het coalitieakkoord van de provincie staat dat de gemaakte afspraken in de RES in stand blijven. Een taak van de provincie is het opstellen van een Energievisie en een meerjarenprogramma energieinfrastructuur (pMIEK). Ook in de vergunningverlening voor zon- en wind- parken heeft zij een belangrijke rol.

▪

De Groene Metropoolregio Arnhem – Nijmegen (GMR) – circulaire regio In de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen - ‘de circulaire regio’ - werken zestien gemeenten, de provincie, drie waterschappen én netbeheerder Liander samen aan circulair denken en duurzaam handelen. De regionale agenda voor de circulaire regio bestaat uit vier speerpunten: o Circulaire bouw en infrastructuur o Circulaire economie: grondstoffen en ketens o Water en klimaatadaptatie o Transitie naar duurzame energie Binnen de Groene Metropoolregio Arnhem‑Nijmegen (GMR) zijn voor de periode 2025-2028 op het thema Circulaire regio afspraken vastgelegd in de “Regionale agenda 2025-2028”.

▪

Regionale Energie Strategie (RES) In het Nationale Klimaatakkoord staat dat dertig regio’s een Regionale Energie Strategie (RES) maken. Arnhem-Nijmegen is één van deze regio’s en bestaat uit zestien gemeenten, de provincie, drie waterschappen en Liander. Een RES beschrijft hoe een regio wil bijdragen aan de nationale opgave voor onder meer het produceren van hernieuwbare elektriciteit op land en het overschakelen op hernieuwbare warmtebronnen. Ook staat er in de RES welke infrastructuur en opslag er nodig is in de gebouwde omgeving. De ontwikkeling van de RES 1.0 naar een RES 2.0 is naar verwachting begin 2026 gereed. Een herijking is nodig omdat de ontwikkelingen binnen de energietransitie snel gaan. De RES 2.0 richt zich niet meer alleen op zon en wind, maar op het hele energiesysteem: o o o o

▪

Netcapaciteit en systeeminpassing Warmtebronnen en warmte-infrastructuur Afstemming met Liander en de provincie Lingewaard moet tijdig meedenken over netverzwaring, energie-infrastructuur en koppelkansen met woningbouw & bedrijventerreinen.

PlanMER In de RES 1.0 hebben we afgesproken om in 2030 1,62 TWh duurzame elektriciteit op te wekken. De volgende stap is het realiseren van de afspraken uit de RES 1.0 en het vertalen van de RES naar gemeentelijk beleid. De resultaten vanuit onderzoek zijn gebundeld in een Milieueffectrapportage (planMER), deze is juni 2023 gepresenteerd. De planMER laat zien welke milieueffecten plaatsvinden wanneer de beoogde duurzame opwek uit het RES 1.0 wordt gerealiseerd. Zo is zorgvuldig beargumenteerd waarom locaties voor duurzame energieopwekking geschikt, geschikt te maken of ongeschikt zijn. De planMER is nodig omdat RES 2.0 een programma onder de omgevingswet is en dit programma is het milieueffect onderzoeksplichtig.

▪

The Economic Board 33

In heel Nederland lopen bedrijventerreinen tegen barrières aan in aansluitingen op het elektriciteitsnet. Energiehubs kunnen hierin een oplossing vormen. The Economic Board gaat hierover in gesprek met verschillende bedrijventerreinen in de regio om hierin mee te denken. Verder is The Economic Board aan het kijken naar het gebruik van waterstof bij ondernemers in de regio. Ook in de gemeente Lingewaard zijn ondernemers die van waterstof gebruik willen maken. ▪

Netbeheerder Liander Wij staan voor grote opgaven, zoals de bouw van woningen, verduurzaming van wijken en buurten, mobiliteit en industrie en inpassing van zon en windenergie. Samen leiden deze ontwikkelingen tot file op het elektriciteitsnet. Hoewel netbeheerder Liander de netten komende tien jaar fors uitbreidt, zal er ook na die periode schaarste blijven bestaan als we doorgaan op de bestaande weg. Daarom willen we samen met alle collega gemeenten in de Groene Metropoolregio, Provincie Gelderland, bedrijfsleven en andere partijen slimme keuzes maken voor het toekomstige energiesysteem. Voor inwoners betekent het dat er in 11 buurten elektriciteitshuisjes worden bijgeplaatst, soms dicht op woningen of in het oog springend. Daarom geven we inwoners van deze buurten inspraak in het uiterlijk van de huisjes in hun buurt of kern. Inwoners mogen dan bijvoorbeeld kiezen voor een huisje met foto’s uit het verleden of een huisje bekleed met steenstrips. Dit noemen we de ‘Liander Buurtaanpak’.

▪

REE REE staat voor Regionaal Expertise centrum Energie. Het is het zakelijk energieloket opgericht vanuit de Groene Metropool regio. Het is een juni 2023 gestart. De service die geboden wordt is tweeledig. Basis advies is gratis voor bedrijven. Als een bedrijf op maat advies wilt ontvangen dan dient daarvoor een klein bedrag betaald te worden. Hiervoor is ook een subsidie vanuit de gemeente beschikbaar.

▪

Energieloket Lingewaard Bij Energieloket Lingewaard kunnen inwoners terecht voor gratis advies over energiebesparing. Het wordt bestuurd door Stichting Lingewaard Energie en gesubsidieerd door de gemeente Lingewaard. Er zijn fysieke inloopmomenten mogelijk op meerdere locaties. Daarnaast is er ook online, telefonisch of maatwerkadvies mogelijk. Naast onafhankelijk advies worden inwoners ook geactiveerd om energie te besparen door bijvoorbeeld warmtewandelingen en verbindt het inwonerscollectieven met elkaar.

▪

Inwonersinitiatieven Daar waar inwonersinitiatieven zijn, staan wij open voor samenwerking. Om deze initiatieven op gang te helpen, is er een subsidieregeling inwonersinitiatieven. Hiermee kunnen bijvoorbeeld kosten voor zaalhuur en communicatie gedekt worden. In Doornenburg zet de Themagroep duurzaamheid zich in voor de lokale energietransitie. In De Zilverkamp is de Coöperatie Duurzaam Zilverkamp actief.

▪

Warmtenetwerk Lingewaard (WNL) In 2021 hebben wij samen met Duurzame Energienetwerken Gelderland (DENG) het Warmtenetwerk Lingewaard BV (WNL) opgericht. DENG is een Joint Venture van infra-specialist Firan en Innovatie- en Energiefonds Gelderland, een fonds van provincie Gelderland en Oost NL. Dit warmtenetwerkbedrijf gaat het warmtenet binnen NEXTgarden als open netwerk uitbreiden. Ook willen we het warmtenet in de toekomst uitbreiden naar de bebouwde omgeving.

▪

NEXTgarden Met NEXTgarden wordt het gebied bedoeld grofweg vanaf de Rietkamp tot de Linge in het zuiden en de Leutense Leigraaf in het oosten. Hierin vallen bedrijven, woningen en een groot areaal aan glastuinbouw. Vanwege het grote belang van dit gebied voor wonen en de economie, en de complexe opgaven die dat met zich meebrengt, is er een strategie voor een toekomstvast NEXTgarden ontwikkeld.

34

Onderdeel hiervan is de doelstelling om NEXTgarden energieneutraal te krijgen in 2030. Diverse acties hiertoe zijn terug te vinden in dit beleidskader. ▪

Lingezegen Energy In het tuinbouwgebied NEXTgarden is Lingezegen Energy (LE) een coöperatie van tuinders met als doel een gemeenschappelijke energievoorziening te beheren en exploiteren. Hiervoor zijn onder andere een biomassacentrale en WKK’s ter beschikking, voor zowel elektriciteit als warmte voor hun eigen netwerk. Als gemeente werken wij daar waar mogelijk samen met LE aan een energieneutraal NEXTgarden.

▪

Ontwikkelaars Er zijn vele marktpartijen die zich bezighouden met de ontwikkeling van zon- en windenergieprojecten. Deze dienen soms concrete plannen in, die dan als een concreet initiatief de route via de intaketafel ingaan, waar zij getoetst worden aan de ruimtelijke bepalingen en de kaders die zijn opgenomen in het Lingewaards beleid. Komen zij daar doorheen, dan kunnen ze een vergunningaanvraag indienen. De verwachting is echter dat de komende jaren er minder belangstelling vanuit de markt is, vanwege de strenge regels, lange procedures en lastiger business cases.

35

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=da754d5c-9e3c-45f3-8654-3935249f1b17